Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 18:20

ΙΩΑΝΝΗΣ. Του αποκρίθηκε ο Ιησούς: Εγώ μίλησα φανερά στον κόσμο· εγώ πάντοτε δίδαξα στη συναγωγή και στο ιερό, όπου συγκεντρώνονται όλοι οι Ιουδαίοι, και στα κρυφά δεν μίλησα καθόλου. ΠΡΑΞΕΙΣ. Αφού δε τους έφεραν, τους έστησαν ενώπιον του συνεδρίου, και ο αρχιερέας τους ρώτησε, λέγοντας: Δεν σας δώσαμε αυστηρή παραγγελία να μη διδάσκετε στο όνομα αυτό; Και ιδού, έχετε γεμίσει την Ιερουσαλήμ με τη διδαχή σας, και θέλετε να φέρετε πάνω μας το αίμα αυτού του ανθρώπου. Αποκρινόμενος δε ο Πέτρος και οι απόστολοι είπαν: Πρέπει να πειθαρχούμε περισσότερο στον Θεό παρά στους ανθρώπους. ΠΡΑΞΕΙΣ. Παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη μού δίνει μαρτυρία, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις.

Επειδή όμως προσέχουν τον Χριστό σαν να είναι ακόμη ένας απλός άνθρωπος, και νομίζουν ότι δικαίως εγκαλούν τον Κύριο του νόμου για παράβαση του νόμου, μη θυμούμενοι αυτόν που λέει: «Ασεβής είναι αυτός που λέει στον βασιλιά: Παρανομείς.» <Ο Ιησούς του αποκρίθηκε: Εγώ με παρρησία μίλησα στον κόσμο· εγώ πάντοτε δίδαξα στη συναγωγή και στο ιερό, όπου όλοι οι Ιουδαίοι συγκεντρώνονται, και στα κρυφά δεν μίλησα καθόλου.> Το να αναζητά κανείς, λέει, αυτό που είναι γνωστό σε όλους σαν να είναι αφανές, θα ήταν μάταιος κόπος, και σε ό,τι είναι αδύνατον να αγνοηθεί, πώς θα μπορούσε πλέον να υπάρχει η υπόνοια ότι παρέμεινε κρυφό; Και ίσως μας φαίνεται ότι ο Χριστός τα λέει αυτά, για να αποσείσει από πάνω του τις κατηγορίες που είχαν ήδη κατασκευαστεί και δόλια προετοιμαστεί από την πονηρία των αρχόντων· νομίζω όμως ότι υποδηλώνει και κάτι άλλο μέσα από αυτά. «Εγώ», λέει, «με παρρησία μίλησα στον κόσμο», δηλαδή, όσα σας έχουν δοθεί ως χρησμός μέσω της μεσιτείας του Μωυσή προσφέρονται μέσα από τύπους και σκιές, και δεν διδάσκουν φανερά το θέλημα του Θεού, αλλά μάλλον πλάθουν επάνω τους την εντύπωση της αλήθειας, και, όντας καλυμμένα με την παχύτητα του γράμματος, δεν προσφέρουν γυμνή τη γνώση των αναγκαίων· εγώ με παρρησία μίλησα στον κόσμο· διότι, χωρίς αινίγματα και σκιές, υπέδειξα την κατόρθωση της ιδέας των αγαθών, και αφού αφαίρεσα κάθε πλάγια οδό, ανέδειξα ευθεία την οδό της ευσέβειας προς τον Θεό.

«Εγώ μίλησα στον κόσμο», όχι μόνο σε ένα γένος, λέει, από όσους κατάγονται από τον Ισραήλ. Διότι αν και ίσως τα δικά μας δεν είναι ακόμη γνωστά σε αυτούς που βρίσκονται σε όλη την οικουμένη, ωστόσο θα γίνουν στον κατάλληλο καιρό. «Εγώ πάντοτε δίδαξα σε συναγωγή». Και τι σημαίνει αυτό, πώς να μην είναι αναγκαίο να το δούμε; Φέρνει, όπως φαίνεται, στη μνήμη των αρχόντων των Ιουδαίων, έστω και παρά τη θέλησή τους, την προφητεία που μιλάει με αυτόν τον τρόπο για εκείνον. Διότι, τι μας είπε πάλι ο θείος Ησαΐας, μιλώντας εκ μέρους του προσώπου του Χριστού; «Δεν μίλησα στα κρυφά, ούτε σε σκοτεινό τόπο της γης», και πάλι: «Όλη την ημέρα άπλωσα τα χέρια μου προς ένα λαό απειθή και αντιδραστικό». Διότι το να μη μιλάει στα κρυφά ούτε σε σκοτεινό τόπο, τι άλλο θα μπορούσε να σημαίνει λοιπόν, παρά το να κάνει τις ομιλίες του με παρρησία, και να μιλάει σε τόπους όπου συγκεντρώνεται όχι μικρός αριθμός ακροατών; Πολύ σωστά δε και αναγκαία φέρνει στη μνήμη τη φωνή του προφήτη, για να μάθουν ότι δικάζουν με ασέβεια αυτόν που προσδοκούσαν με ελπίδα. Διότι στους Ιουδαίους ανήκει η επαγγελία, σύμφωνα με τη φωνή του Παύλου. <Τι με ρωτάς; Ρώτησε αυτούς που έχουν ακούσει, τι τους μίλησα· δες, αυτοί γνωρίζουν όσα είπα εγώ.> Επιπλήττει τους γνώστες του νόμου, διότι αδίκησαν και αυτόν τον ίδιο τον νόμο για τον οποίο καυχώνται. Διότι, έχοντας επιβάλει πρόωρα την τιμωρία σε κάποιον που δεν έχει ακόμη καταδικαστεί, μάταια πλέον αναζητούν τα σφάλματά του.

Αυτό δε το έλεγε, σαν να ήθελε να τον ελέγξει ως στασιαστή και υποκινητή, θεωρώντας ότι κανένας άλλος δεν του έδινε σημασία παρά μόνο εκείνοι, σαν να επρόκειτο για κάποιο πονηρό εργαστήριο. Τι κάνει λοιπόν ο Χριστός; Ανατρέποντας αυτόν τον ισχυρισμό, λέει: Εγώ μίλησα με παρρησία στον κόσμο, όχι ιδιαιτέρως στους μαθητές· εγώ δίδαξα με παρρησία στον ναό. Τι συμβαίνει λοιπόν; Δεν μίλησε καθόλου στα κρυφά; Μίλησε βέβαια, αλλά όχι, όπως αυτοί νόμιζαν, επειδή φοβόταν και συγκροτούσε συνωμοτικές ομάδες, αλλά εάν τυχόν αυτά που έλεγε ήταν ανώτερα από την αντιληπτική ικανότητα των πολλών. Τι με ρωτάς; Ρώτησε εκείνους που έχουν ακούσει.

Ο Ιωάννης ο Θεολόγος στην καθολική του Επιστολή λέει: «Προσέχετε τους εαυτούς σας». Ο δε Παύλος τι λέει; «Προσέχετε πώς πορεύεστε». Και ο Κύριος: «Εγώ μίλησα με παρρησία στον κόσμο, και στα κρυφά δεν μίλησα καθόλου». Και αλλού ο Ευαγγελιστής αναφέρει γι' αυτόν, ότι στάθηκε και αναφώνησε λέγοντας: «Εάν κάποιος διψά, ας έλθει σε εμένα και ας πιει». Βλέπεις πόσος αγώνας, πόση σπουδή, πώς κράζει με παρρησία, και κανείς δεν κατανοεί; Και πάλι ο μακάριος Παύλος λέει: «Προσέχετε τους σκύλους, προσέχετε τους κακούς εργάτες, προσέχετε την κατατομή».

Είπε δε το, «μήπως κι εσύ;», επειδή ο Ιωάννης ήταν μέσα. Αλλά η γυναίκα του μιλούσε τόσο φιλικά· εκείνος όμως δεν κατάλαβε τίποτα από αυτά, ούτε έφερε στο νου του την προφητεία του Χριστού· τόσο αδύναμο πράγμα είναι η ανθρώπινη φύση, όταν εγκαταλειφθεί από τον Θεό. Μερικοί δε, κάνοντας μια μάταιη χάρη στον Πέτρο, λένε ότι ο Πέτρος δεν αρνήθηκε επειδή φοβήθηκε, αλλά επειδή ήθελε μεν να είναι πάντα μαζί και να ακολουθεί τον Χριστό, γνώριζε δε ότι αν ομολογούσε τον εαυτό του μαθητή του Ιησού, θα αποχωριζόταν από αυτόν και δεν θα είχε πλέον τη δυνατότητα να τον ακολουθεί και να βλέπει τον ποθούμενο, και γι' αυτό αρνήθηκε λέγοντας «Δεν είμαι». Επειδή και το ότι ζεσταινόταν στη φωτιά το έκανε με τέτοιο σκεπτικό. Διότι υποκρινόταν ότι έκανε τα έργα των υπηρετών, σαν να ήταν ένας από αυτούς, για να μη γίνει αντιληπτός από τη σκυθρωπότητα του προσώπου του και αποκλειστεί από το να βλέπει τον Χριστό, διωκόμενος από ανάμεσά τους ως μαθητής του. «Ο αρχιερέας, λοιπόν, ρώτησε τον Ιησού για τους μαθητές του και για τη διδαχή του. Του αποκρίθηκε ο Ιησούς: Εγώ μίλησα με παρρησία στον κόσμο, εγώ πάντοτε δίδαξα στη συναγωγή και στο ιερό, όπου συνέρχονται όλοι οι Ιουδαίοι, και στα κρυφά δεν μίλησα καθόλου. Τι με ρωτάς; Ρώτησε αυτούς που άκουσαν τι τους είπα. Ιδού, αυτοί γνωρίζουν όσα είπα εγώ. Και ενώ τα έλεγε αυτά, ένας από τους υπηρέτες που στεκόταν εκεί έδωσε ράπισμα στον Ιησού, λέγοντας: Έτσι αποκρίνεσαι στον αρχιερέα;»

Και ρωτά σχετικά με τη διδασκαλία, ποια ακριβώς ήταν αυτή· μήπως απομακρύνει από τον νόμο και έρχεται σε σύγκρουση με τον Μωυσή; Για να βρει αφορμή και από αυτό ώστε να τον θανατώσει ως θεομάχο. Τι κάνει λοιπόν ο Κύριος; Του αποκρίνεται σύμφωνα με την υποψία του. Εγώ, λέει, «δεν μίλησα καθόλου στα κρυφά». Διότι εσύ με υποπτεύεσαι ως κάποιον στασιαστή που οργανώνει κρυφά κάποια σχέδια· εγώ όμως, λέει, σου λέω ότι «τίποτε δεν μίλησα στα κρυφά»· δηλαδή, τίποτε στασιαστικό, και όπως νομίζεις εσύ, δεν δίδαξα κάτι δικό μου με νεωτεριστική, δόλια και απόκρυφη διάθεση. Επειδή, αν δεν το κατανοήσουμε έτσι, ότι δηλαδή ο Κύριος το είπε αυτό έχοντας υπόψη την υποψία του αρχιερέα, θα φανεί ότι ψεύδεται. Διότι πολλά είπε «στα κρυφά», όσα δηλαδή ήταν υψηλότερα από τη διάνοια των πολλών. Όσο για το, «Τι με ρωτάς;