Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 18:28

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι την ίδια ώρα που οι θεοκτόνοι σταύρωσαν τον Κύριο της δόξης, κατ' αυτήν ακριβώς, αφού θυσίασαν και τον αμνό, έφαγαν το νομικό Πάσχα· και αυτό είναι φανερό από όσα αναφέρει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: ότι αυτοί δεν εισήλθαν στο Πραιτώριο για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το Πάσχα· ώστε την ίδια ημέρα με τον αμνό θυσιάστηκε ο Χριστός. Αλλά τι λέει ο Λουκάς; Ανέφερε ότι ο Χριστός έλαβε άρτο και όχι άζυμο· διότι δεν υπήρχαν ακόμη άζυμα, καθώς η ημέρα τότε ήταν Πέμπτη· η σελήνη βρισκόταν ακόμη στη δέκατη τρίτη ημέρα της και δεν υπήρχαν άζυμα, επειδή δεν είχε έλθει ακόμη η ώρα τους. Διότι κατά τη δέκατη πέμπτη ημέρα της σελήνης είχε νομοθετηθεί να τρώνε τα άζυμα, ενώ τη δέκατη τέταρτη να θυσιάζεται μόνο ο αμνός· γι' αυτό και τη δέκατη τέταρτη ημέρα του πρώτου σεληνιακού μήνα ο νόμος την ονομάζει Πάσχα, ενώ τη δέκατη πέμπτη την ονομάζει πρώτο Σάββατο. Εάν, λοιπόν, ο Χριστός θυσιάστηκε κατά τη δέκατη τέταρτη ημέρα της σελήνης, κατά την ημέρα της Παρασκευής, και το Σάββατο ήταν η εορτή των Αζύμων, πότε έφαγε τα άζυμα; Και πότε τα παρέδωσε αυτά στους αποστόλους στην Καινή Διαθήκη;

Διδασκόμαστε, λοιπόν, από αυτό να μην προσβλέπουμε στις δικές μας αδυναμίες και κάποιες φορές να αποφεύγουμε νωθρά και εντελώς απρόθυμα την υπηρεσία του Θεού, αλλά μάλλον να στηριζόμαστε σε Εκείνον που έχει τη δύναμη να ενισχύει τους πάντες, και ο Οποίος μας χαρίζει κατορθώματα που ξεπερνούν τη φύση και κάθε ελπίδα για να σεμνυνόμαστε. <Οδηγούν, λοιπόν, τον Ιησού από τον Καϊάφα στο πραιτώριο· και ήταν πρωί· και οι ίδιοι δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το πάσχα.> «Δίκαιη κρίση να κρίνετε» και «αθώο και δίκαιο δεν θα θανατώσεις»· ενώ ο νόμος και η θεία εντολή διακηρύττουν αυτά τα πράγματα τόσο ρητά, οι άθλιοι ερυθριούν κάπως λόγω της έλλειψης κατηγοριών, έστω και χωρίς να το θέλουν. Επειδή όμως διαπιστώνουν πλέον ότι η μανία τους εναντίον του Χριστού είναι απροφάσιστη, και καθώς εμποδίζονται από το να διαπράξουν οι ίδιοι τον φόνο εξαιτίας του επικείμενου αγνισμού (διότι επρόκειτο ήδη να θυσιάσουν το πάσχα, σύμφωνα με τον νόμο που γι' αυτούς δεν είχε πια καμία ισχύ), τον προσάγουν στον Πιλάτο. Από την πολλή τους μάλιστα ασυνεσία, πίστευαν ότι δεν θα εμπλέκονταν καθόλου στο έγκλημα της άδικης μιαιφονίας, εάν δεν ήταν οι ίδιοι οι αυτουργοί, αλλά μάλλον τον παρέδιδαν στα χέρια κάποιου άλλου για να υποστεί εκείνο, έστω κι αν αυτό που είχαν στο μυαλό τους ήταν αντίθετο με τους νόμους του Μωυσή. Και θα αποδειχθεί ότι, εκτός αυτού, έχουν πράξει και κάτι άλλο πάρα πολύ γελοίο.

ι΄. Αλλά ο ίδιος μεν, πριν από το πάθος, έφαγε το Πάσχα μαζί με τους μαθητές του, και τέλεσε τη γιορτή, όχι μαζί με τους Ιουδαίους· ενώ δε αυτός γιόρταζε το βράδυ, οι αρχιερείς, καταφθάνοντας μαζί με τον προδότη, άπλωσαν πάνω του τα χέρια τους· διότι αυτοί δεν έτρωγαν το Πάσχα εκείνο το βράδυ· γιατί αλλιώς πώς θα είχαν τον διαθέσιμο χρόνο να ασχοληθούν μαζί του; Και αφού τον συνέλαβαν, τον οδήγησαν στην οικία του Καϊάφα, όπου, αφού διανυκτέρευσαν, μόλις ξημέρωσε, συγκεντρώθηκαν και πρώτα τον ανακρίνουν· έπειτα, μετά από αυτά, σηκώθηκαν μαζί με το πλήθος και τον οδήγησαν στον Πιλάτο. Και τότε λέει η Γραφή, ότι δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μην μιανθούν, όπως τουλάχιστον νόμιζαν, μπαίνοντας κάτω από ειδωλολατρική στέγη, αλλά, προκειμένου να παραμείνουν καθαροί οι παμμίαροι, ώστε να φάνε το Πάσχα μόλις θα ερχόταν το βράδυ. Αυτοί που διυλίζουν τον κώνωπα και καταπίνουν την κάμηλο, αυτοί που είχαν μιαίνει τις ψυχές τους μαζί με τα σώματά τους με τη δολοφονία του Σωτήρα, φοβούνταν να μπουν κάτω από τη στέγη. Αλλά αυτοί μεν, κατά την ίδια εκείνη ημέρα του πάθους, έφαγαν το Πάσχα που απέβη καταστροφικό για τις ψυχές τους, ζητώντας το σωτήριο αίμα όχι υπέρ των εαυτών τους, αλλά εναντίον των εαυτών τους. Ο δικός μας Σωτήρας όμως δεν το έπραξε τότε, αλλά, παρακαθόμενος σε δείπνο μαζί με τους μαθητές του μία ημέρα πριν, τέλεσε τη γιορτή που τόσο πολύ είχε επιθυμήσει.

ιβʹ. Ισχυρίζομαι, βεβαίως, ότι οι Ιουδαίοι εξέπεσαν από την αλήθεια εξ αρχής, αφότου επιβουλεύθηκαν την ίδια την αλήθεια, αποδιώχνοντας από κοντά τους τον Λόγο της ζωής. Και αυτό το καθιστά σαφές η γραφή των ιερών Ευαγγελίων. Διότι επιμαρτυρεί ότι ο μεν Κύριος έφαγε το Πάσχα την πρώτη ημέρα των αζύμων· οι Ιουδαίοι όμως δεν έφαγαν το συνηθισμένο τους Πάσχα την ημέρα κατά την οποία, όπως λέει ο Λουκάς, έπρεπε να θυσιαστεί το Πάσχα, αλλά την αμέσως επόμενη, η οποία ήταν η δεύτερη ημέρα των Αζύμων και η δέκατη πέμπτη της σελήνης, κατά την οποία, ενώ ο Σωτήρας μας ανακρινόταν από τον Πιλάτο, αυτοί δεν εισήλθαν στο πραιτώριο.

Απορία. Για ποιον λόγο ο Ιωάννης λέει ότι οι Ιουδαίοι, όταν παρέδωσαν τον Ιησού στον Πιλάτο, φυλάχτηκαν ώστε να μη μιανθούν εισερχόμενοι στο πραιτώριο, αλλά για να φάνε το Πάσχα, καίτοι οι άλλοι έγραψαν ότι η ημέρα του ιουδαϊκού Πάσχα ήταν η προηγούμενη, κατά την οποία, αφού ο Κύριος δείπνησε με τους μαθητές, παραλήφθηκε τη νύχτα από τους Ιουδαίους για το πάθος;

Ποια χέρια; Εκείνα που ιάτρευαν τους τυφλούς, που θεράπευαν τους χωλούς. Και δάχτυλα τα οποία είχαν πλάσει βλέφαρα καθηλώνονταν με δεσμά, και ο θεραπευτής της φύσεως περιοριζόταν για να μην εκπληρώσει το οικείο έργο της τέχνης του. Αυτά ανταποδόθηκαν στον Κύριο. Δέθηκε εκείνος που δένει τα ύδατα στις νεφέλες, εκείνος που ελευθερώνει τους δεσμώτες με δύναμη, εκείνος που χαρίζει την απελευθέρωση στους αιχμαλώτους· δέθηκε εκείνος που έλυσε τον Λάζαρο από τα δεσμά του θανάτου· οδηγήθηκε στο πραιτώριο εκείνος που δορυφορείται από μυριάδες αγγέλους. Παρουσιάστηκε ενώπιον του Πιλάτου εκείνος που έχει τον ουρανό ως θρόνο του· και ανεχόταν να σύρεται ο δημιουργός από τα δημιουργήματα, ο πλάστης από το πλάσμα, ο ποιητής από το έργο του. Τι ακολουθεί λοιπόν μετά από αυτά; Τι γίνεται; Και οι ίδιοι, αναφέρει, δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το Πάσχα.

Ω της μεγάλης παρανομίας! Διαπράττουν άδικο φόνο και αρνούνται να εισέλθουν στο πραιτώριο, προσέχοντας να μη μιανθούν αυτοί που είναι ήδη μεμιασμένοι, αναιρώντας το Πρόβατο για χάρη ενός προβάτου. Ανέμενε λοιπόν το δικαστήριο ο Κριτής όλης της οικουμένης· ανέμενε μάρτυρες ο Μάρτυρας των ψυχών· ο Πλάστης κρινόταν· και οι μεν άνθρωποι κάθονταν δικάζοντας, ενώ ο Θεός στεκόταν, και στεκόμενος σιωπούσε, παραμένοντας στα πρόθυρα των ανθρώπων, Αυτός που είναι ο Δεσπότης των επουράνιων πυλών. Τον ρώτησε ο Πιλάτος, ο οποίος ήταν ίσως πιο φιλάνθρωπος από τους Ιουδαίους.

Με αυτά αποδεικνύει ο ευαγγελιστής ότι, ενώ ανακρινόταν καθ' όλο το μισό της νύχτας από τον Καϊάφα, σε τίποτα δεν βρέθηκε ένοχος· γι' αυτό και τον παρέπεμψε στον Πιλάτο. Αλλά, αφού άφησε εκείνα τα γεγονότα να τα διηγηθούν οι άλλοι, ο ίδιος αναφέρει τα εξής. Και πρόσεξε τη γελοιότητα των Ιουδαίων. Αφού συνέλαβαν τον αθώο και κράτησαν όπλα, δεν εισέρχονται στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν. Καίτοι ποιος μολυσμός υπάρχει, πες μου, στο να εισέλθει κανείς σε ένα δικαστήριο, όπου τιμωρούνται όσοι διαπράττουν αδικίες;

Αυτοί που απέδιδαν το δέκατο για τον δυόσμο και το άνηθο, όταν διέπρατταν άδικο φόνο δεν θεωρούσαν ότι μολύνονταν· όταν όμως έμπαιναν στο δικαστήριο, πίστευαν ότι μολύνουν τον εαυτό τους. Και για ποιον λόγο δεν τον σκότωσαν οι ίδιοι, αλλά τον οδήγησαν στον Πιλάτο; Κυρίως βέβαια επειδή το μεγαλύτερο μέρος της κυριαρχίας και της εξουσίας τους είχε πλέον περικοπεί, εφόσον η διακυβέρνηση βρισκόταν στα χέρια των Ρωμαίων. Εξάλλου, φοβούνταν μήπως αργότερα τιμωρηθούν, σε περίπτωση που κατηγορούνταν από αυτόν. Τι σημαίνει όμως το: «Για να φάνε το Πάσχα»; Αφού Εκείνος το είχε ήδη τελέσει κατά την πρώτη ημέρα των Αζύμων. Επομένως, είτε ως Πάσχα εννοεί ολόκληρη τη γιορτή, είτε ότι εκείνοι τελούσαν τότε το Πάσχα, ενώ Εκείνος το παρέδωσε μία ημέρα πριν, φυλάσσοντας τη δική Του σφαγή για την ημέρα της Παρασκευής, οπότε και τελούνταν το παλαιό Πάσχα.

Διότι και μετά το δείπνο, παρέδωσε διά της κλάσεως του άρτου το μυστήριο της Καινής Διαθήκης κατά την πέμπτη ημέρα. Όταν δε ήταν η εορτή των Αζύμων το Σάββατο, κατά τη δέκατη πέμπτη ημέρα του μήνα, ο Κύριος βρισκόταν στον τάφο. Εφόσον λοιπόν δεν υπήρχαν άζυμα πριν από την εορτή των Αζύμων σε ολόκληρο το έτος, πού βρέθηκαν τότε τα άζυμα, όταν ο Χριστός έφαγε το δείπνο μαζί με τους μαθητές του; Σταματήστε εσείς που πολεμάτε την αλήθεια. Και το «Ήταν δε Παρασκευή του Πάσχα», έτσι κατανοείται. Διότι ετοίμαζαν, δηλαδή παρεσκεύαζαν τα της εορτής του Πάσχα· και το «Αυτοί δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το Πάσχα», πώς θα το κατανοήσεις, εάν το Πάσχα ήταν την πέμπτη ημέρα; Πώς την Παρασκευή δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, αλλά συμπεριφέρονταν με τέτοια ευλάβεια, προκαθαίροντας με κάποιον τρόπο τους εαυτούς τους για τη μετάληψη του Πάσχα;

ΕΚΤΗ ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΑΡΜΕΝΙΩΝ. Με το άζυμο παρουσιάζουν με αναίσχυντο πρόσωπο τη νεκρή θυσία ενώπιον του Θεού, σύμφωνα με την παράδοση των Εβραίων. Γι' αυτό ο θεσπέσιος Παύλος γράφει με πολλούς τρόπους προς τους Κορινθίους ως εξής: «Λίγο προζύμι ζυμώνει όλο το φύραμα». Και πάλι: «Αν η πρώτη [διαθήκη] ήταν άμεμπτη, δεν θα υπήρχε θέση για τη δεύτερη». Και προς τους Γαλάτες: «Έχουν αποκοπεί από τον Χριστό όσοι δικαιώνονται μέσω του νόμου, και έχουν εκπέσει από τη χάρη». Και πάλι λέει: «Εάν κάποιος εφαρμόσει ένα από τα προστάγματα του νόμου, είναι επικατάρατος εάν δεν τα εφαρμόσει όλα». Και ο Σωτήρας, όταν θέλησε να παραδώσει στους μαθητές τον μυστικό δείπνο στο υπερώο, δεν τον παρέδωσε με άζυμο, αλλά με τέλειο άρτο, διότι δεν ήταν η εποχή των αζύμων σύμφωνα με τον νόμο των Εβραίων. Επειδή και το μυστήριο αυτό τελέστηκε πριν από το Πάσχα, όπως λέει ο άγιος Ιωάννης ο ευαγγελιστής: «Πριν από την εορτή του Πάσχα». Και πάλι: «Την επομένη, οδηγούν τον Ιησού από τον Καϊάφα στο πραιτώριο· και οι ίδιοι δεν εισήλθαν, για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το Πάσχα». Επίσης και κάποιος Μελέτιος, θεοφόρος άνδρας και ακριβής ερευνητής των Γραφών, όταν ρωτήθηκε σχετικά με τα άζυμα από κάποιον σύγκελλο, του γράφει τα εξής: αʹ. Τα άζυμα δεν είναι, όπως θα έλεγε κανείς, τέλειος και ολόκληρος άρτος, ούτε είναι αυτοτελή, αλλά είναι ελλιπή και ημιτελή, και έχουν ανάγκη από το πλήρωμα της ζύμης.

«Διότι εκείνη η ημέρα του Σαββάτου ήταν μεγάλη», κατά την οποία συνέβη να συμπέσει τότε και η 14η ημέρα της σελήνης κατά τον πρώτο μήνα, το έτος 5534. Διότι ο κύκλος του ηλίου ήταν 18 και της σελήνης 5· προκειμένου να μην παραδοθεί και δεν προλάβει να παραδώσει το δικό του Πάσχα στους μαθητές, ανακλινόμενος στο δείπνο αργά και προχωρημένα τη νύχτα, δηλαδή κατά την εσπέρα της Πέμπτης, έφαγε μεν, αλλά το δικό του Πάσχα, πριν από την εορτή των αζύμων. Και αυτό είναι φανερό από το γεγονός ότι ανακλίθηκε. Διότι αυτό δεν ήταν νομοθετημένο· επειδή ο νόμος πρόσταζε τους Ιουδαίους να τρώνε το Πάσχα με βιασύνη, όρθιοι, ζωσμένοι, φορώντας τα υποδήματά τους και κρατώντας ραβδί στα χέρια τους. Κατέπαυσε λοιπόν το νομικό Πάσχα, εκπληρώνοντάς το κατά τους χρόνους του δικού του κηρύγματος, και παρέδωσε το δικό του μέσω του δείπνου. Γι' αυτό και μετά το δείπνο, αφού έλαβε άρτο και τον έκοψε, παρέδωσε στους αποστόλους το μυστήριο της καινής διαθήκης και της λειτουργίας του, τη νύχτα της Πέμπτης, κατά την οποία ήταν η γ΄. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι την ημέρα που οι θεοκτόνοι σταύρωσαν τον Κύριο, την ίδια εκείνη ημέρα, αφού θυσίασαν τον αμνό, έφαγαν το νομικό Πάσχα· και αυτό είναι φανερό από τα λόγια του Ιωάννη: «Και αυτοί δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το Πάσχα», τότε που σε μία ημέρα θυσιάστηκε για εμάς ο Χριστός μαζί με τον αμνό. Αλλά τι λέει; «Και αφού έλαβε άρτο και ευχαρίστησε, τον έκοψε».

Εκείνος δε που και είναι και ονομάζεται υιός της βροντής, εξαιτίας του υψηγόρου και μεγαλόφωνου χαρακτήρα της θεολογίας του, λέγει: «πριν από την εορτή του Πάσχα, γνωρίζοντας ο Ιησούς ότι ήλθε η ώρα του για να μεταβεί από τον κόσμο τούτο προς τον Πατέρα, έχοντας αγαπήσει τους δικούς του που βρίσκονταν στον κόσμο, τους αγάπησε έως το τέλος». Και αφού παρατέθηκε δείπνο στη συνέχεια, εγείρεται από το δείπνο. Και μετά την ολοκλήρωση του νιπτήρα και όσων σχετίζονταν με τον νιπτήρα, καθώς και την πρόρρηση της προδοσίας και την υπόδειξη του προδότη, αναφέρει πως του λέει ο Ιησούς: «Αυτό που κάνεις, κάνε το γρηγορότερα». Αυτό όμως κανείς από όσους παρακάθονταν στο δείπνο δεν κατάλαβε γιατί του το είπε. Διότι μερικοί νόμιζαν, επειδή ο Ιούδας κρατούσε το ταμείο, ότι ο Ιησούς του έλεγε: «Αγόρασε όσα έχουμε ανάγκη για την εορτή». Και έπειτα πάλι, μετά την προδοσία και την ανάκριση από τους αρχιερείς, λέγει: «Οδηγούν τον Ιησού από τον Καϊάφα στο πραιτώριο· και ήταν πρωί. Και οι ίδιοι δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το πάσχα».

Ομοίως δε και ο Λουκάς: «και η ημέρα ήταν παρασκευή, και ξημέρωνε σάββατο». Αλλά και ο Ιωάννης: «επειδή ήταν παρασκευή, διότι ήταν μεγάλη η ημέρα εκείνη του σαββάτου». Εκείνο τον καιρό δε, επρόκειτο να φαγωθεί το πάσχα και από τους Ιουδαίους· διότι «και οι ίδιοι», λέει, «δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν, αλλά για να φάνε το πάσχα». Το δε δείπνο έγινε πριν από την παρασκευή, άρα το δείπνο προηγήθηκε του πάσχα, και πολύ περισσότερο προηγήθηκε των αζύμων. Δεν είχε λοιπόν ο Κύριος ανάγκη εξαιτίας του νόμου, κατά την τέλεση του δείπνου, να λάβει τον άζυμο άρτο, όπως ισχυρίζεσαι εσύ. Αλλά μάλλον, επειδή τέλεσε το δείπνο πριν από τις ημέρες των αζύμων, εάν δεν επρόκειτο να παρανομήσει τρώγοντας το άζυμο εκτός του νομίμου καιρού, είναι προφανές ότι έλαβε τον συνήθη άρτο, ο οποίος διατηρούνταν παντού τέλειος, καθώς η ζύμη δεν είχε ακόμη εξαφανιστεί σύμφωνα με τον νόμο.

Στέκεται μεν, σαν να μην κάμπτεται ούτε να ταπεινώνεται, αλλά μένοντας και στεκόμενος όμοια στην αυθάδειά του. Και λέγεται ότι θερμαίνεται, επειδή ακριβώς νοσεί από την αυθάδεια εξαιτίας της θερμότητας και της αλαζονείας. Τον ελέγχει δε μια υπηρέτρια, δηλαδή κάποια μικρή ηδονή που τον εκθηλύνει, και αμέσως αρνείται τον λόγο και υποτάσσεται στην αλογία. Αλλά ελέγχεται και από κάποιον θλιβερό πειρασμό, όπως και τότε ο Πέτρος από τον δούλο, και έτσι φανερώνεται η ασθένειά του. Αλλά ας ευχηθούμε να μας κοιτάξει ο Ιησούς, ο Λόγος του Θεού, και να μας εξεγείρει σε μετάνοια και δάκρυα, αφού βγούμε έξω από την αυλή του αρχιερέα που σταυρώνει τον Κύριο, ο οποίος είναι ο κοσμοκράτορας. Διότι, όταν βγούμε από τον κόσμο, που είναι η αυλή του κοσμοκράτορα, τότε ακριβώς θα αναστηθούμε σε ειλικρινή μετάνοια, όπως λέει και ο Παύλος: "Ας εξέλθουμε προς αυτόν έξω από την πύλη, δηλαδή του κόσμου, φέροντας τον ονειδισμό του." "Οδηγούν τον Ιησού από τον Καϊάφα στο πραιτώριο. Ήταν δε πρωί. Και οι ίδιοι δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μην μιανθούν, αλλά για να φάνε το Πάσχα. Βγήκε, λοιπόν, ο Πιλάτος προς αυτούς και είπε: Τι κατηγορία φέρετε κατά του ανθρώπου αυτού; Αποκρίθηκαν και του είπαν: Αν αυτός δεν ήταν κακοποιός, δεν θα σου τον παραδίδαμε."

Διότι ο Κύριος, έχοντας εξέλθει ακατηγόρητος μέσα από όλα αυτά, απέκτησε αναντίρρητη εξουσία. Τον οδηγούν λοιπόν στο πραιτώριο. Διότι οι ίδιοι δεν είχαν την εξουσία να τον θανατώσουν, καθώς η διοίκηση βρισκόταν υπό τους Ρωμαίους· ταυτόχρονα δε, φοβούνταν μήπως αργότερα λογοδοτήσουν, κατηγορούμενοι ότι τον θανάτωσαν χωρίς δίκη. «Ήταν δε πρωί», λέει, για να μάθεις ότι επί μισή νύχτα ανακρινόταν από τον Καϊάφα. Διότι, προτού λαλήσει ο πετεινός, είχε οδηγηθεί στον Καϊάφα. Το τι ανακρίθηκε από αυτόν, το παρέλειψε μεν αυτός ο ευαγγελιστής, το ανέφεραν όμως οι άλλοι. Και αφού η νύχτα πέρασε με αυτά, το πρωί οδηγείται στον Πιλάτο. «Αυτοί όμως δεν εισήλθαν στο πραιτώριο, για να μη μιανθούν». Ω, τι ανοησία! Ενώ διέπρατταν άδικο φόνο, δεν νόμιζαν ότι μολύνονται· μπαίνοντας όμως σε δικαστήρια, θεωρούσαν ότι μολύνουν τους εαυτούς τους. Τι σημαίνει όμως, «για να φάνε το Πάσχα;» Ενώ μάλιστα ο ίδιος ο Κύριος το είχε τελέσει την πρώτη ημέρα των Αζύμων. Είτε, λοιπόν, ως Πάσχα θα εννοήσουμε ολόκληρη την εορτή των επτά ημερών, είτε ότι αυτοί μεν επρόκειτο να το φάνε τότε, το βράδυ της Παρασκευής· ενώ Εκείνος το παρέδωσε μία ημέρα νωρίτερα, προορίζοντας τη δική Του σφαγή για την Παρασκευή, τότε ακριβώς που τελούνταν και το παλαιό Πάσχα.