Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 18:37

Και αυτό είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε: από όλα όσα μου έχει δώσει να μην χάσω τίποτα, αλλά να τα αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα. Διότι αυτό είναι το θέλημα του Πατέρα μου: καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα. Και πάλι: Εγώ ήρθα ως φως στον κόσμο, ώστε καθένας που πιστεύει σε εμένα να μην παραμείνει στο σκοτάδι. Και πάλι λέει: Εγώ για αυτόν τον σκοπό έχω γεννηθεί και για αυτόν τον σκοπό έχω έρθει στον κόσμο, για να μαρτυρήσω την αλήθεια. Ο δε Ιωάννης έγραψε: για να καταλύσει τα έργα του διαβόλου.

Και αυτό είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε, από όλα όσα μου έχει δώσει να μη χάσω τίποτα, αλλά να τα αναστήσω την έσχατη ημέρα· διότι αυτό είναι το θέλημα του Πατέρα μου, καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα». Και πάλι: «Εγώ έχω έλθει ως φως στον κόσμο, ώστε καθένας που πιστεύει σε εμένα να μη μείνει στο σκοτάδι». Και πάλι λέει: «Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί και γι' αυτό έχω έλθει στον κόσμο, για να δώσω μαρτυρία στην αλήθεια». Ο δε Ιωάννης έγραψε: «Γι' αυτό φανερώθηκε ο Υιός του Θεού, για να καταλύσει τα έργα του διαβόλου».

Ποια είναι λοιπόν η απόδειξη, και από πού προέρχεται η αναίρεση της υποψίας για αυτά; Το ότι δεν χρησιμοποίησε ποτέ κάποιους δορυφόρους και υπερασπιστές, ούτε είχε γενικά ανθρώπους που να επιλέγουν να πάρουν τα όπλα, όχι μόνο για να μην εκπέσει από τη βασιλεία, αλλά ούτε καν για να διαφύγει τον κίνδυνο που επικρεμόταν πάνω του και ο οποίος επιβαλλόταν από τα χέρια των Ιουδαίων· πολλώ δε μάλλον από τον ίδιο τον κυρίαρχο των Ιουδαίων, δηλαδή τον Καίσαρα. Αφού λοιπόν καταρρίφθηκε η κατακραυγή για αυτό μέσω μιας τόσο ξεκάθαρης απόδειξης, το θράσος του Πιλάτου εναντίον του Χριστού φαίνεται πλέον αδικαιολόγητο. Διότι, χωρίς να τον αναγκάζει κανείς, ούτε να τον παρασύρει αναγκαστικά σε αυτό, χαρίζει στις επιθυμίες των Ιουδαίων την απώλεια της δικής του ψυχής και συμμερίζεται μαζί τους τα εγκλήματα της χριστοκτονίας. Ο Χριστός, εξάλλου, λέγοντας ότι η δική του βασιλεία είναι υπερκόσμια, όχι μόνο απαλλάσσει τον Πιλάτο από τον φόβο και τον ελευθερώνει από την υποψία της ανταρσίας, αλλά και τον πείθει να σκεφτεί κάτι σπουδαίο για τον ίδιο, και ξεκινά κατά κάποιον τρόπο, μέσω της απολογίας του, την κατήχησή του. <Είπε λοιπόν σε αυτόν ο Πιλάτος: Άρα εσύ είσαι βασιλιάς;> Μετατρέπει σε έγκλημα εναντίον του Χριστού την αλήθεια.

Όταν όμως άκουσε ότι «Η δική μου βασιλεία δεν είναι από εδώ», απαλλάσσεται πλέον από τον φόβο της ανταρσίας· τον οδηγεί, ωστόσο, σε ομολογία του πράγματος, και θεωρεί ως έγκλημα το να λέει γενικά ότι έχει βασιλεία, έστω κι αν ισχυρίζεται ότι δεν είναι επίγεια. Περιορίζοντας λοιπόν κατά κάποιον τρόπο σε αυτό τον Ιησού, λέει: «Έχεις ήδη ομολογήσει ότι εσύ είσαι βασιλιάς». <Του αποκρίθηκε ο Ιησούς: «Εσύ λες ότι είμαι βασιλιάς. Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί και γι' αυτό έχω έρθει στον κόσμο, για να μαρτυρήσω την αλήθεια. Όποιος προέρχεται από την αλήθεια ακούει τη φωνή μου». Του λέει ο Πιλάτος: «Τι είναι αλήθεια;»> Δεν αρνείται τη δόξα της δικής του βασιλείας, ούτε αποδίδει μόνο στα λόγια του Πιλάτου την επιβεβαίωση γι' αυτό· διότι είναι βασιλιάς, ως Θεός, ακόμη κι αν κάποιος τυχόν δεν το ήθελε· αλλά έδειξε πάλι τη δύναμη της αλήθειας, η οποία έπεισε τον Πιλάτο, χωρίς τη θέλησή του, να πει τη δόξα αυτού που κρινόταν· διότι «εσύ είπες», λέει, «ότι εγώ είμαι βασιλιάς».

Γι' αυτό ακριβώς λέει ότι έχει γεννηθεί και έχει έλθει, προφανώς σε αυτόν εδώ τον κόσμο, όταν έγινε άνθρωπος, για να μαρτυρήσει την αλήθεια, δηλαδή, για να αφαιρέσει το ψεύδος του κόσμου και, καταστρέφοντας τον δαίμονα που τυράννησε μέσω της απάτης, να αναδείξει την αλήθεια ως κυρίαρχο των πάντων, δηλαδή, την αληθινά και φυσικά βασιλική φύση, στην οποία η ικανότητα να εξουσιάζει και να κυριαρχεί στον ουρανό και στη γη και σε καθετί γενικώς που έχει έλθει στη δημιουργία, δεν έχει αποκτηθεί από πλεονεξία, ούτε είναι επίκτητη ή εξωτερική, αλλά φαίνεται να ενυπάρχει σε αυτήν ουσιωδώς και φυσικώς. Και για να φανερώσει πάλι ο Χριστός ότι δεν αγνόησε τη σκληρότητα της αρνήσεως του Πιλάτου να ακούσει και τη δυσκολία του να μεταστραφεί ώστε να θελήσει να σκεφτεί ορθά, προσθέτει πολύ εύστοχα: Κάθε ένας που προέρχεται από την αλήθεια, ακούει τη φωνή μου. Διότι ο λόγος της αλήθειας γίνεται εύκολα αποδεκτός από εκείνους που ήδη την έχουν γνωρίσει και την αγαπούν, ενώ από όσους δεν είναι τέτοιοι, όχι πια. Γι' αυτό άλλωστε έλεγε ο προφήτης Ησαΐας σε κάποιους: Εάν δεν πιστέψετε, δεν πρόκειται ούτε να κατανοήσετε. Το οποίο ακριβώς, αποδεικνύοντας αμέσως ότι είναι αληθές, ο Πιλάτος είπε: Τι είναι αλήθεια;

Ερευνά λοιπόν ο Πιλάτος με μεγαλύτερη δριμύτητα και ακρίβεια από ό,τι στην αρχή, ποιος άραγε και από πού είναι ο Χριστός. Εκείνος όμως, λέει, δεν του αποκρίθηκε ούτε λέξη, έχοντας θυμηθεί, όπως είναι φυσικό, τα δικά του λόγια. Διότι τι του είχε πει; «Καθένας που προέρχεται από την αλήθεια ακούει τη φωνή μου». Και εφόσον ο Πιλάτος ήταν ειδωλολάτρης, πώς θα υπάκουε στη φωνή του Σωτήρα, όταν Εκείνος δήλωνε ότι είναι η αλήθεια και τέκνο της αλήθειας; Ή πώς γενικά θα αποδεχόταν και θα τιμούσε το όνομα της αλήθειας εκείνος που και στην αρχή το είχε χλευάσει λέγοντας, «Τι είναι αλήθεια;», επειδή λάτρευε ακόμη τους ψευδώνυμους θεούς και ήταν βυθισμένος στο σκοτάδι της απάτης; <Λέει, λοιπόν, σε αυτόν ο Πιλάτος: Σε εμένα δεν μιλάς; Δεν γνωρίζεις ότι έχω εξουσία να σε σταυρώσω, και έχω εξουσία να σε απολύσω;> Νόμισε ο Πιλάτος ότι η σιωπή ήταν έργο αλαζονείας. Γι' αυτόν τον λόγο προβάλλει απειλητικά, σαν κάποια ράβδο, την εξουσία του αξιώματός του, και νομίζει ότι θα μπορέσει να τον αναγκάσει να μιλήσει, έστω και παρά τη θέλησή του, μέσω του φόβου, σε μια ανώφελη απολογία. Διότι ισχυρίζεται πως θα κινηθεί ανεμπόδιστα προς ό,τι θα ήθελε, είτε δηλαδή επέλεγε να τιμωρήσει είτε τυχόν να ελεήσει· και εφόσον κανένας δεν τον εξωθεί σε μια ανεπιθύμητη απόφαση, εναπόκειται αποκλειστικά στον ίδιο η τελική απόφαση για τον κατηγορούμενο. Τον κατηγορεί, λοιπόν, θεωρώντας ότι έχει προσβληθεί εξαιτίας μιας άκαιρης σιωπής, και ως προς αυτό έχει ήδη παροξυνθεί σε μανία εναντίον του.

«Εγώ είμαι το φως. Εγώ είμαι η αλήθεια. Ο οποίος όντας απαύγασμα και χαρακτήρας της υποστάσεώς του»· όλα αυτά, που δηλώνουν την ουσία του Υιού, δεν έχουν κάποια αιτία για την οποία υπάρχουν. Στην περίπτωση όμως της ένσαρκης γεννήσεως, η Γραφή παραθέτει τις αιτίες συνυφασμένες μαζί της. Λέει, λοιπόν, ο ίδιος ο Σωτήρας: «Έχω κατέβει από τον ουρανό, όχι για να κάνω το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε». Και πάλι: «Εγώ ήρθα ως φως στον κόσμο, ώστε καθένας που πιστεύει σε εμένα, να μη μείνει στο σκοτάδι». Και πάλι: «Εγώ για τούτο έχω γεννηθεί και για τούτο έχω έρθει στον κόσμο, για να μαρτυρήσω την αλήθεια». Και ο μακάριος Παύλος, αναφέροντας με απόλυτη σαφήνεια την αιτία της ελεύσεώς του σε εμάς, γράφει στις επιστολές του: «Επειδή, λοιπόν, τα παιδιά έχουν κοινή συμμετοχή σε αίμα και σάρκα, και αυτός παρομοίως συμμετείχε σε αυτά». Και πάλι: «Διότι, επειδή μέσω ανθρώπου ήρθε ο θάνατος, και μέσω ανθρώπου ήρθε η ανάσταση των νεκρών». Και πάλι: «Διότι εκείνο που ήταν αδύνατο για τον νόμο, επειδή ήταν ανίσχυρος εξαιτίας της σάρκας, ο Θεός, στέλνοντας τον δικό του Υιό με ομοίωμα αμαρτωλής σάρκας και για την αμαρτία, κατέκρινε την αμαρτία στη σάρκα, ώστε το δίκαιο του νόμου να εκπληρωθεί σε εμάς, οι οποίοι δεν ζούμε σύμφωνα με τη σάρκα, αλλά σύμφωνα με το πνεύμα». Και πάλι: «Διότι ο Θεός δεν απέστειλε τον Υιό στον κόσμο για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος μέσω αυτού».

Ο Σωτήρας: Καθένας που είναι από την αλήθεια, ακούει τη φωνή μου. Ομοίως: Και εγώ, λέει, θα παρακαλέσω τον Πατέρα, για να μείνει μαζί σας το Πνεύμα της αλήθειας, το οποίο ο κόσμος δεν μπορεί να λάβει. Όταν δε έλθει ο Παράκλητος, το Πνεύμα της αλήθειας, θα σας οδηγήσει σε όλη την αλήθεια.

Γι' αυτό έλεγε ενώπιον του Πιλάτου: Η δική μου βασιλεία δεν προέρχεται από αυτόν τον κόσμο. Και όταν ρωτήθηκε από αυτόν αν είναι βασιλιάς, αποκρίθηκε: Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί. Επομένως, αφού έχει γεννηθεί γι' αυτό, θα παραμείνει σε αυτό. Και επιβεβαιώνει αυτόν τον λόγο ο άγγελος Γαβριήλ, ο οποίος ευαγγελίστηκε τη γέννησή του στην Παρθένο, λέγοντας προς αυτήν: Και ιδού, θα συλλάβεις στην κοιλιά σου και θα γεννήσεις, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού. Αυτός θα είναι μέγας, και θα ονομαστεί υιός του Υψίστου. Και ο Θεός θα του δώσει τον θρόνο του Δαβίδ του πατέρα του, και θα βασιλεύσει αιώνια, και η βασιλεία του δεν θα έχει τέλος. Έχει γεννηθεί, λοιπόν, γι' αυτόν τον σκοπό, αλλά η βασιλεία του δεν προερχόταν από αυτόν τον κόσμο· διότι η βασιλεία αυτού του κόσμου δεν είναι ικανή να διαρκέσει αιώνια, ούτε είναι ατελεύτητη, ούτε εκτείνεται στο άπειρο· αντίθετα, η βασιλεία που υποσχέθηκε στο σπέρμα του Δαβίδ ήταν αιώνια και αθάνατη. Διότι λέει: Και ο θρόνος του θα είναι ενώπιόν μου σαν τον ήλιο, και σαν τη σελήνη στερεωμένος εις τον αιώνα, και ο μάρτυρας στον ουρανό είναι πιστός.

Διότι, άραγε, λέγοντας αυτά δεν εξακολουθείτε φανερά να προσθέτετε, πρώτον μεν, στην αποκαλυπτική θεολογία της Αυτοαλήθειας του Χριστού περί του Αγίου και Προσκυνητού Πνεύματος, ο οποίος όντας προαιώνιος Θεός έγινε για εμάς και θεολόγος, ο οποίος, όντας η ίδια η αλήθεια, από φιλανθρωπία αναδείχθηκε σε εμάς κήρυκας της αλήθειας, ο οποίος για τούτο ήλθε στον κόσμο, για να δώσει μαρτυρία στην αλήθεια, του οποίου την αληθινή φωνή ακούει καθένας που προέρχεται από την αλήθεια και την αναζητά εν αληθεία;

Και για να αφήσω αυτόν, τον «ανώτερο μεταξύ αυτών που γεννήθηκαν από γυναίκες», ο οποίος, αν και ανέβηκε σε τόσο ύψος, δεν ενδιαφέρθηκε καθόλου για την παιδεία που, όπως οι ίδιοι ισχυρίζονται, οδηγεί στον Θεό - διότι αυτός δεν μελέτησε ούτε καν τα ιερά βιβλία - για να τον αφήσουμε λοιπόν, «εκείνος που υπάρχει προ των αιώνων» και εμφανίστηκε μετά από αυτόν και γι' αυτό «ήλθε στον κόσμο, για να μαρτυρήσει την αλήθεια» και να ανακαινίσει το κατ' εικόνα και να το επαναφέρει στο αρχέτυπο, πώς δεν προσέφερε αυτήν την άνοδο μέσω των έξωθεν μεθόδων; Και πώς δεν είπε: «αν θέλεις να είσαι τέλειος, κατέκτησε τη θύραθεν παιδεία, σπεύσε προς την απόκτηση των μαθημάτων, εξασφάλισε για τον εαυτό σου την επιστήμη των όντων», αλλά αντίθετα είπε: «πώλησε τα υπάρχοντά σου, μοίρασέ τα στους φτωχούς, σήκωσε τον σταυρό και προθυμοποιήσου να με ακολουθήσεις»;

Αλλ' όμως το όνομα του Θεού επικαλούνταν, και όσα έπρατταν, δεν τα έπρατταν με δική τους δύναμη, αλλά με τη δύναμη Εκείνου που επικαλούνταν· όπως φανερώνει σαφέστερα στη συνέχεια. «Μέσα από στύλο νεφέλης τους μιλούσε». «Επειδή φύλαξαν τα μαρτύριά του, και τα προστάγματά του, τα οποία τους έδωσε». Αυτοί, λέγει, πρόκοψαν λόγω της αρετής, με το να φυλάσσουν τον νόμο του Θεού και να εκπληρώνουν τα προστάγματα που δόθηκαν από Αυτόν. Όταν μάλιστα αξιώθηκαν τη θεοπτία, είδαν τον Θεό μέσα σε στύλο, καθώς δεν μπορούσαν να χωρέσουν τη θέα της ουσίας Του. Ο Χριστός όμως δεν είναι έτσι, αλλά έχει τον Πατέρα μέσα Του, και ο Ίδιος είναι μέσα στον Πατέρα· ούτε έφτασε σε αυτό το αξίωμα μέσα από προκοπή. Διότι δες, όταν ο Πιλάτος ρώτησε: «Εσύ είσαι βασιλιάς;», τι απάντηση έδωσε Εκείνος στο ερώτημα: «Εσύ λες ότι είμαι βασιλιάς· εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί»· δηλαδή, κατέχω τη βασιλεία άχρονη, όπως ακριβώς και τη γέννησή μου.

Το «έδωσε» όμως εδώ να μην το κατανοήσεις με ανθρώπινο τρόπο, αγαπητέ. Διότι δεν το έδωσε σε κάποιον που δεν το είχε, ούτε τον γέννησε ατελή, ούτε του προστέθηκε αυτό αργότερα, αλλά το «έδωσε» σημαίνει το εξής: τέτοιον τον γέννησε, τέλειο και ολοκληρωμένο. Και χρησιμοποιεί αυτή τη λέξη, για να μη νομίσεις ότι υπάρχουν δύο γεννητοί θεοί, αλλά για να γνωρίζεις και τη ρίζα και τον καρπό· όχι για να νομίσεις ότι αυτό του προστέθηκε αργότερα. Διότι και όταν ρωτήθηκε αλλού: «Λοιπόν, εσύ είσαι βασιλιάς;», δεν είπε: «Έλαβα τη βασιλεία»· δεν είπε ότι του προστέθηκε η βασιλεία αργότερα, αλλά: «Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί». Αν γεννήθηκε ολοκληρωμένος βασιλιάς, είναι ολοφάνερο ότι είναι και κριτής και δικαστής· διότι ίδιον του βασιλιά είναι προπάντων το να κρίνει, να δικάζει, να τιμά και να τιμωρεί.

Την οποία, όταν τον ρωτούσε ο Πιλάτος: «Λοιπόν, εσύ είσαι βασιλιάς;», απάντησε: «Εγώ για αυτό έχω γεννηθεί». Και πάλι: «Εγώ ήλθα για να μαρτυρήσω την αλήθεια. Δες, αυτοί με άκουσαν». Ή, λοιπόν, για αυτό το λέει, ή επειδή είπε, όταν ρωτήθηκε αν είναι Υιός του Θεού: «Εσύ λες ότι εγώ είμαι Υιός του Θεού». Και πολλά άλλα μαρτύρησε και ομολόγησε. «Να τηρήσεις την εντολή άσπιλη και ακατηγόρητη μέχρι την επιφάνεια του Κυρίου μας Ιησού Χριστού»· δηλαδή, μέχρι τον θάνατό σου, μέχρι την έξοδό σου. Αλλά δεν το εξέφρασε έτσι, παρά είπε: «Μέχρι την επιφάνεια», για να τον παρακινήσει περισσότερο. Τι σημαίνει: «Να τηρήσεις την εντολή άσπιλη»; Χωρίς να επιφέρεις καμία κηλίδα, ούτε ως προς τα δόγματα ούτε ως προς τον βίο. «Την οποία στους ορισμένους καιρούς θα φανερώσει», λέει, «ο μακάριος και μόνος Δυνάστης, ο Βασιλεύς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων, ο μόνος που έχει αθανασία και κατοικεί σε φως απρόσιτο».

Διότι το ένα είναι γνώρισμα της εξουσίας, ενώ το άλλο της χρίσεως. Τι θα μπορούσες λοιπόν να πεις για τον Υιό του Θεού; Διότι, ακόμη και αν ήταν κτιστός, όπως ισχυρίζεστε εσείς, αυτό δεν θα είχε θέση· διότι βεβαίως δεν δημιουργήθηκε πρώτα και έπειτα τον χειροτόνησε ο Θεός· ούτε έχει την εξουσία του ανακλητή, αλλά φυσική και ουσιώδη. Διότι, όταν ρωτήθηκε αν είναι βασιλιάς, είπε: «Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί». Ο Πέτρος όμως ομιλεί κατ' αυτόν τον τρόπο, σαν για κάποιον που έχει χειροτονηθεί. Διότι όλος ο λόγος του αναφέρεται στη θεία οικονομία.

Έτσι και για τη βασιλεία του λέει ότι δεν προέρχεται από εδώ, όχι για να στερήσει τον κόσμο από την πρόνοια και την επιστασία του, αλλά για να δείξει, όπως προείπα, ότι αυτή δεν είναι ανθρώπινη ούτε πρόσκαιρη. Τι λέει λοιπόν ο Πιλάτος; «Άρα λοιπόν εσύ είσαι βασιλιάς;» Αποκρίθηκε ο Ιησούς: «Εσύ το λες ότι είμαι βασιλιάς. Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί». Εάν λοιπόν έχει γεννηθεί βασιλιάς, έχει γεννηθεί διαθέτοντας και όλα τα υπόλοιπα, και δεν κατέχει τίποτα ως επίκτητο. Ώστε, όταν ακούσεις ότι «Όπως ο Πατέρας έχει ζωή μέσα Του, έτσι έδωσε και στον Υιό να έχει ζωή», να μην εννοείς τίποτε άλλο παρά τη γέννηση· το ίδιο ισχύει και για όλα τα άλλα. «Και γι' αυτό ήλθα, για να μαρτυρήσω την αλήθεια»· δηλαδή, για να πω ακριβώς αυτό, και να το διδάξω, και να πείσω τους πάντες.

Γι' αυτό το ζήτημα βέβαια δεν απάντησε τίποτα· για εκείνο όμως που ο Πιλάτος επιθυμούσε διακαώς να ακούσει, δηλαδή για τη βασιλεία Του, για αυτό απαντά λέγοντας: «Η βασιλεία μου δεν είναι εκ του κόσμου τούτου»· δηλαδή, είμαι μεν Βασιλιάς, αλλά όχι τέτοιος που υποπτεύεσαι, παρά πολύ πιο λαμπρός· αποδεικνύοντας και με αυτά και με όσα ακολουθούν ότι δεν έχει πράξει τίποτα το αξιόποινο. Διότι Εκείνος που είπε, «Γι' αυτό έχω γεννηθεί, και γι' αυτό ήλθα, για να μαρτυρήσω την αλήθεια», αποδεικνύει ότι δεν έχει πράξει κανένα έγκλημα. Έπειτα λέγοντας, «Καθένας που είναι εκ της αληθείας, ακούει τη φωνή μου», τον προσελκύει με τα λόγια αυτά και τον πείθει να γίνει ακροατής των λεγομένων. Διότι, εάν κάποιος, λέγει, είναι αληθινός και τα επιθυμεί αυτά, οπωσδήποτε θα με ακούσει. Έτσι, λοιπόν, κέρδισε και αυτόν με τα σύντομα αυτά λόγια, ώστε να πει: «Τι είναι αλήθεια;». Αλλά προς το παρόν στέκεται στο κατεπείγον. Διότι αντιλήφθηκε ότι αυτό το ερώτημα απαιτούσε χρόνο, ενώ ήθελε να τον διασώσει από τη μανία των Ιουδαίων.

Αλλά δεν αποκρίθηκε. Διότι αυτός που άκουσε το «Γι' αυτό έχω γεννηθεί, και γι' αυτό ήλθα» και το «Η βασιλεία η δική μου δεν είναι από εδώ», και ο οποίος όφειλε να αντισταθεί και να τον ελευθερώσει, δεν το έπραξε αυτό, αλλά ακολούθησε την ιουδαϊκή ορμή. Έπειτα εκείνοι, αποστομωνόμενοι από παντού, ανάγουν το ζήτημα σε δημόσιο έγκλημα, λέγοντας: «Όποιος ανακηρύσσει τον εαυτό του βασιλιά, εναντιώνεται στον Καίσαρα».

Γι' αυτό και, όταν ερωτήθηκε περί της βασιλείας του, έλεγε: «Εγώ για τούτο έχω γεννηθεί και για τούτο έχω έλθει». «Μαζί σου είναι η αρχή κατά την ημέρα της δυνάμεώς σου». Όμως το «Μαζί σου είναι η αρχή» δεν δηλώνει μόνο τα όσα ειπώθηκαν, αλλά και άλλα, όπως το ότι η εξουσία Του δεν βρίσκεται σε κάποιον άλλον, αλλά είναι διαρκής και αθάνατη. Διότι τους μεν ανθρώπους η εξουσία συχνά τους εγκαταλείπει ενώ ακόμη ζουν· κι αν όχι όταν ζουν, πάντως οπωσδήποτε όταν πεθάνουν· μάλλον δε, ακόμη και όταν ζουν, δεν βρίσκεται μαζί τους, αλλά, όπως προείπα, στα στρατόπεδα και στους σωματοφύλακες, στον άφθονο πλούτο, στις οχυρώσεις των τειχών και σε όλα τα άλλα. Στον Θεό όμως όχι μόνο δεν συμβαίνει αυτό, αλλά η εξουσία βρίσκεται μέσα Του και μάλιστα διαρκώς· και όπως είναι αδύνατον να μην υπάρχει η ουσία Του, έτσι αδύνατον είναι να μην υπάρχει και η βασιλεία Του. «Κατά την ημέρα της δυνάμεώς σου». Ως ημέρα δυνάμεως θα μπορούσε να ονομάσει κανείς τόσο αυτήν που έχει ήδη πραγματοποιηθεί, όσο και την ημέρα που πρόκειται να έλθει. Διότι καθεμία από τις δύο αποτελεί απόδειξη μέγιστης δυνάμεως. Ή μήπως δεν σου φαίνεται ότι αποτελεί ύψιστο τεκμήριο δυνάμεως, όταν καταργείται ο θάνατος διά του θανάτου, όταν συντρίβονται χάλκινες πύλες, όταν αφανίζεται η αμαρτία, όταν λύνεται η κατάρα, όταν ανατρέπονται όλα τα παλαιά κακά και εισάγονται στη θέση τους άλλα, νέα αγαθά;

Επειδή, και όταν εμφανίστηκε σωματικά στους ανθρώπους, αυτό πρωτίστως απαιτούσε από εμάς, δηλαδή την επίγνωση του εαυτού Του, και αυτό δίδασκε, και αυτό εισήγαγε αμέσως, ή μάλλον για τον λόγο αυτόν έγινε αισθητός και για χάρη αυτού έπραξε τα πάντα. Διότι, λέγει, «για τον σκοπό αυτόν έχω γεννηθεί και για τον σκοπό αυτόν έχω έλθει στον κόσμο, για να μαρτυρήσω υπέρ της αλήθειας», και η αλήθεια λοιπόν ήταν ο Ίδιος, σαν να έλεγε: «για να αναδείξω τον εαυτό μου». Το ίδιο ακριβώς κάνει και τώρα, ερχόμενος στους βαπτιζομένους, και μαρτυρεί υπέρ της αλήθειας, αποβάλλοντας αφενός το φαινομενικό αγαθό, εισάγοντας αφετέρου και προβάλλοντας το αληθινό αγαθό και, όπως λέει ο Ίδιος, «φανερώνοντας τον εαυτό Του σε αυτούς».

Διότι και γι' αυτόν τον λόγο συγκροτήθηκε εξαρχής, για να δοξάσει τον Πατέρα, και όπως λέει ο ίδιος ο Σωτήρας, «για αυτό έχει γεννηθεί και για αυτό έχει έλθει στον κόσμο»· και όλον τον μετέπειτα χρόνο, «έφερε σε πέρας κάθε έργο» που απέβλεπε αποκλειστικά σε αυτό, και υπέμεινε εξαιρετικά μόνο τον πόνο γι' αυτόν τον σκοπό. Διότι αυτό το σώμα έγινε θησαυρός «του πληρώματος της θεότητος»· και παρέμεινε άγευστο από κάθε αμαρτία, αλλά εκπλήρωσε κάθε δικαιοσύνη, και κήρυξε στους ανθρώπους τον Πατέρα που αγνοούσαν, τόσο με όσα έλεγε όσο και με όσα έδειχνε. Αυτό είναι που σφαγιάστηκε πάνω στον σταυρό και το οποίο, καθώς οδηγούνταν στη σφαγή, δείλιασε και αγωνιούσε και λουζόταν στον ιδρώτα και προδόθηκε και συνελήφθη και υπέμεινε παράνομους κριτές· και «μαρτύρησε επί Ποντίου Πιλάτου την καλή ομολογία», όπως λέει ο Παύλος, και ως τίμημα της ομολογίας υπέστη τον θάνατο, και μάλιστα θάνατο σταυρικό· και δέχθηκε μαστιγώσεις στα νώτα, καρφιά στα χέρια και στα πόδια, και τη λόγχη στην πλευρά· και πόνεσε καθώς μαστιγωνόταν και ένιωσε οδύνη καθώς καρφωνόταν. Αυτό το αίμα, που ξεπήδησε από τις πληγές, έσβησε τον ήλιο και έσεισε τη γη και αγίασε τον αέρα και ξέπλυνε ολόκληρο τον κόσμο από τον ρύπο της αμαρτίας.

Η βασιλεία του, όμως, δεν προέρχεται από τον κόσμο αυτόν, αλλά είναι άνωθεν και προαιώνια. Και δεν έχει συσταθεί από εδώ, εννοώ από κάτω· αλλά, ενώ κυριαρχεί εδώ και διοικεί, δεν προέρχεται από εδώ, ούτε έλαβε τη σύστασή της από κάτω, ούτε είναι πρόσκαιρη. Έπειτα, πώς θα μπορούσε να κατανοηθεί το «Ήρθε στα δικά του», αν ο κόσμος δεν ήταν δικός του; «Είπε λοιπόν σε αυτόν ο Πιλάτος: Άρα, εσύ είσαι βασιλιάς; Αποκρίθηκε ο Ιησούς: Εσύ το λες ότι εγώ είμαι βασιλιάς. Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί και γι' αυτό έχω έρθει στον κόσμο, για να δώσω μαρτυρία στην αλήθεια».

Καθένας που είναι από την αλήθεια ακούει τη φωνή μου. Ο Πιλάτος τού λέει: Τι είναι αλήθεια; Και αφού το είπε αυτό, βγήκε πάλι προς τους Ιουδαίους και τους λέει: Εγώ δεν βρίσκω καμία ενοχή σε αυτόν. Υπάρχει όμως σε εσάς η συνήθεια να σας απολύω έναν κατά το Πάσχα. Θέλετε, λοιπόν, να σας απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων;» Όταν ο Πιλάτος ρώτησε τον Κύριο εάν είναι βασιλιάς, Εκείνος είπε: «Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί», δηλαδή για να είμαι βασιλιάς. Διότι το έχω αυτό εκ φύσεως, και μάλιστα από την ίδια τη γέννησή μου από τον Πατέρα.

Και για τούτο έχω έλθει στον κόσμο, για να πω ακριβώς αυτό, και να διδάξω, και να πείσω τους πάντες ότι είμαι Βασιλιάς, και Δεσπότης, και Κύριος. Θέλοντας δε με αυτά τα λόγια να ελκύσει και τον Πιλάτο και να τον πείσει ώστε να αποδεχθεί τα λεγόμενα, λέει: «Καθένας που προέρχεται από την αλήθεια ακούει τη φωνή μου.» Ώστε και εσύ, Πιλάτε, εάν πράγματι είσαι τέκνο της αλήθειας και την ποθείς, θα ακούσεις τη φωνή μου και θα πιστέψεις ότι εγώ είμαι βασιλιάς όχι σαν αυτούς του κόσμου, που έχουν την εξουσία επίκτητη, αλλά ότι έχω εξουσία φυσική, η οποία υπάρχει σε μένα από την ίδια τη γέννησή μου από τον Θεό και Βασιλιά. Υπαινίσσεται δε εδώ και για τους Ιουδαίους ότι δεν προέρχονται από την αλήθεια, επειδή δεν θέλουν να ακούσουν τη φωνή του. Μην προερχόμενοι δε από την αλήθεια, οπωσδήποτε πλάθουν ψεύδη εναντίον του, και συνεπώς δεν είναι πραγματικά ένοχος θανάτου. Έτσι λοιπόν κατέκτησε με αυτά τα σύντομα λόγια τον Πιλάτο, ώστε να ρωτήσει ο Πιλάτος για την αλήθεια: «Τι είναι;» Διότι σχεδόν είχε εξαφανιστεί από τους ανθρώπους, και αγνοούνταν από όλους, επειδή βρίσκονταν ακόμη στην απιστία. Επειδή όμως το ερώτημα απαιτούσε τον δικό του κατάλληλο χρόνο, ενώ το κατεπείγον ήταν να γλιτώσει τον Ιησού από την ορμή των Ιουδαίων, για αυτόν τον λόγο βγαίνει προς αυτούς και λέει: «Εγώ δεν βρίσκω καμία ενοχή σε αυτόν.» Και αυτό μάλιστα το έπραξε συνετά.

Δες επίσης και το «τον βασιλιά των Ιουδαίων», τι είδους νόημα έχει. Διότι φανερά μέσω αυτού ο Πιλάτος τον υπερασπίζεται, ότι δηλαδή σε τίποτα δεν έφταιξε ο Ιησούς, αλλά μάταια κατηγορείται από αυτούς, πως δήθεν επιθυμεί βασιλεία. Διότι ο διοικητής των Ρωμαίων δεν θα απέλυε κάποιον που θα ανακήρυσσε τον εαυτό του βασιλιά και θα επαναστατούσε κατά της ρωμαϊκής εξουσίας. Ώστε, με το να πει, «Να σας απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων», αποδεικνύει τον Ιησού εντελώς αθώο και χλευάζει τους Ιουδαίους, σαν να τους έλεγε τα εξής: Αυτόν που εσείς συκοφαντείτε ότι επιδιώκει να γίνει βασιλιάς, αυτόν που αποκαλείτε αντάρτη και στασιαστή, αυτόν εγώ κρίνω σωστό να απολύσω, επειδή είναι φανερό ότι δεν είναι τέτοιος. Μερικοί δε για το «Γι' αυτό έχω γεννηθεί», δεν θεώρησαν ότι δηλώνει την προαιώνια γέννηση από τον Πατέρα, αλλά τη μεταγενέστερη από την Παρθένο. Διότι γι' αυτό έγινα άνθρωπος και γεννήθηκα από τη Μαρία, για να καταστρέψω το ψέμα και τον διάβολο, αποδεικνύοντας ότι η θεία φύση βασιλεύει στα πάντα. Αλήθεια λοιπόν είναι αυτό, η δική μου γνώση, και η σωτηρία που προέρχεται μέσω αυτής.