Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 18:39

Διότι, με τον ίδιο τρόπο που για εκείνους οι οποίοι έχουν υποστεί βλάβη στη σωματική όραση και έχουν εκπέσει παντελώς από την αίσθηση των οφθαλμών, δεν έχει καμία απολύτως αξία, ως προς τη δύναμη της ωραιότητας των χρωμάτων, ακόμη και αν κάποιος φέρει μπροστά τους χρυσάφι ή επιδείξει λαμπρό και πολύτιμο λίθο· αλλά ακόμη και το ίδιο το φως από τη λάμψη του ηλίου θα τους είναι αδιάφορο, εφόσον το αντικείμενο δεν τους προκαλεί καμία αίσθηση, ούτε είναι δυνατόν να απολαύσουν κάτι τέτοιο· έτσι και σε εκείνους που έχουν πωρωμένο τον νου, η αλήθεια φαντάζει ως κάτι εντελώς άκομψο και άσχημο, παρόλο που μεταδίδει νοητή και θεία λάμψη στις ψυχές εκείνων που τη βλέπουν. <Και αφού το είπε αυτό, βγήκε πάλι προς τους Ιουδαίους και τους λέει: Εγώ δεν βρίσκω καμία ενοχή σε αυτόν. Είναι όμως συνήθεια σε εσάς να σας απολύω έναν κρατούμενο το Πάσχα· θέλετε, λοιπόν, να σας απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων;> Προς καταδίκη της απουσίας αγάπης για τον Θεό και ταυτόχρονα της σκληρότητας των Ιουδαίων, προβάλλει τη γνώση του δικαίου και του πρέποντος εκείνος ο οποίος δεν καυχάται για τα θεία διδάγματα, αλλά είναι φύλακας των ανθρώπινων νόμων, και σέβεται κατεξοχήν τα θεσπίσματα εκείνων από τους οποίους έλαβε την εξουσία. Εάν οι καθοδηγητές των ιουδαϊκών ταγμάτων είχαν επιλέξει να πράττουν και να σκέπτονται κατ' αυτόν τον τρόπο, θα ήταν βεβαίως πολύ λογικό να διαφύγουν την παγίδα του διαβόλου και να αποφύγουν το πιο μυσαρό κακό από όλα τα άλλα, εννοώ φυσικά τη μιαιφονία εναντίον του Χριστού.

Ο Πιλάτος, λοιπόν, αρνείται να καταδικάσει τον Χριστό, εφόσον δεν είχε συλληφθεί ούτε ελεγχθεί για καμία άτοπη πράξη, και λέει ότι δεν πρέπει να τιμωρείται αυτός που απέχει όσο το δυνατόν περισσότερο από κάθε κατηγορία. Ισχυρίζεται με έμφαση ότι αυτό είναι εντελώς αντίθετο και με τους δικούς του νόμους, προσπαθώντας να ανακόψει τη φρικτότατη παραφροσύνη των Ιουδαίων απέναντι στον θείο νόμο. Διότι θεωρούσε ότι, εφόσον και εκείνοι διατείνονταν ότι ακολουθούν τις αρχές του δικαίου και της ισότητας, θα τους έπειθε αμέσως με την παράθεση του δικαίου και του πρέποντος. Αναλογιζόμενος όμως και πάλι, όπως ήταν φυσικό, ότι η απαλλαγή του προσαχθέντος από κάθε κατηγορία θα αποτελούσε σοβαρό έλεγχο για την προπέτεια των Ιουδαίων, και για να μην επιμείνουν ενδεχομένως πιο θρασύτατα εξαιτίας αυτού και φιλονικούν παράλογα, επινοεί μια διέξοδο και μια πολύ καλή επίφαση για το ζήτημα, λέγοντας: «Έχετε συνήθεια να σας απολύω έναν κρατούμενο κατά το Πάσχα· θέλετε λοιπόν να σας απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων;». Ονομάζοντας δε τον Ιησού βασιλιά των Ιουδαίων, αφενός αστειεύεται και με το αστείο κατευνάζει την οργή των μαινόμενων, αφετέρου αποδεικνύει πολύ καθαρά ότι κατηγορείται μάταια ακριβώς γι' αυτό το πράγμα· διότι ποτέ ένας Ρωμαίος διοικητής δεν θα έκρινε άξιο απελευθέρωσης κάποιον που θα είχε καταδικαστεί για σφετερισμό της εξουσίας και εξέγερση κατά των Ρωμαίων. Με το να προτρέπει, λοιπόν, να τον απολύσουν, του προσέφερε τη μαρτυρία ότι ήταν εντελώς ανυπαίτιος.

Γι' αυτό και βγήκε έξω. Και τι λέει; «Εγώ δεν βρίσκω καμία αιτία ενοχής σε αυτόν». Και πρόσεξε πόσο συνετά ενήργησε. Διότι δεν είπε: «Επειδή αμάρτησε και είναι άξιος θανάτου, χαρίστε του τη ζωή λόγω της εορτής»· αλλά, αφού πρώτα τον απάλλαξε από κάθε κατηγορία, έπειτα εκ του περισσού τούς ζητά, εάν δεν ήθελαν να τον αφήσουν ελεύθερο ως αθώο, τουλάχιστον ως ένοχο να του χαρίσουν τη ζωή λόγω των ημερών. Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Έχετε συνήθεια να σας απολύω έναν κατά το Πάσχα»· έπειτα, με σκοπό να τους κάνει να εντραπούν (λέει): «Θέλετε λοιπόν να απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων;». Κραύγασαν λοιπόν όλοι: «Όχι αυτόν, αλλά τον Βαραββά». Ω της μιαρής γνώμης! Εκείνους που έχουν τους ίδιους τρόπους με αυτούς ζητούν, και τους ενόχους αφήνουν ελεύθερους· ενώ τον αναίτιο προστάζουν να τιμωρηθεί· διότι αυτός ήταν ανέκαθεν ο κανόνας τους. Εσύ όμως μέσα από όλα αυτά πρόσεξε τη φιλανθρωπία του Δεσπότου απέναντι σε αυτά. Ο Πιλάτος τον μαστίγωσε, τάχα επειδή ήθελε να εξαντλήσει και να κατευνάσει τον ιουδαϊκό φανατισμό. Επειδή δηλαδή με τις προηγούμενες ενέργειές του δεν κατάφερε να τον γλιτώσει, επιδιώκοντας να περιορίσει το κακό μέχρις εκεί, και τον μαστίγωσε και επέτρεψε να γίνουν όσα έγιναν, να του φορέσουν δηλαδή τη χλαμύδα και το στεφάνι, ώστε να καταπραΰνει την οργή τους. Γι' αυτό και τον έβγαλε έξω σε αυτούς στεφανωμένο, ώστε, βλέποντας την ύβρη που είχε υποστεί, να ανακουφιστούν λίγο από το πάθος τους και να ξεράσουν το δηλητήριό τους. Άλλωστε, πώς οι στρατιώτες θα τα έκαναν αυτά, εάν βεβαίως δεν υπήρχε η διαταγή του άρχοντα;

Καθένας που είναι από την αλήθεια ακούει τη φωνή μου. Ο Πιλάτος τού λέει: Τι είναι αλήθεια; Και αφού το είπε αυτό, βγήκε πάλι προς τους Ιουδαίους και τους λέει: Εγώ δεν βρίσκω καμία ενοχή σε αυτόν. Υπάρχει όμως σε εσάς η συνήθεια να σας απολύω έναν κατά το Πάσχα. Θέλετε, λοιπόν, να σας απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων;» Όταν ο Πιλάτος ρώτησε τον Κύριο εάν είναι βασιλιάς, Εκείνος είπε: «Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί», δηλαδή για να είμαι βασιλιάς. Διότι το έχω αυτό εκ φύσεως, και μάλιστα από την ίδια τη γέννησή μου από τον Πατέρα.

Δες επίσης και το «τον βασιλιά των Ιουδαίων», τι είδους νόημα έχει. Διότι φανερά μέσω αυτού ο Πιλάτος τον υπερασπίζεται, ότι δηλαδή σε τίποτα δεν έφταιξε ο Ιησούς, αλλά μάταια κατηγορείται από αυτούς, πως δήθεν επιθυμεί βασιλεία. Διότι ο διοικητής των Ρωμαίων δεν θα απέλυε κάποιον που θα ανακήρυσσε τον εαυτό του βασιλιά και θα επαναστατούσε κατά της ρωμαϊκής εξουσίας. Ώστε, με το να πει, «Να σας απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων», αποδεικνύει τον Ιησού εντελώς αθώο και χλευάζει τους Ιουδαίους, σαν να τους έλεγε τα εξής: Αυτόν που εσείς συκοφαντείτε ότι επιδιώκει να γίνει βασιλιάς, αυτόν που αποκαλείτε αντάρτη και στασιαστή, αυτόν εγώ κρίνω σωστό να απολύσω, επειδή είναι φανερό ότι δεν είναι τέτοιος. Μερικοί δε για το «Γι' αυτό έχω γεννηθεί», δεν θεώρησαν ότι δηλώνει την προαιώνια γέννηση από τον Πατέρα, αλλά τη μεταγενέστερη από την Παρθένο. Διότι γι' αυτό έγινα άνθρωπος και γεννήθηκα από τη Μαρία, για να καταστρέψω το ψέμα και τον διάβολο, αποδεικνύοντας ότι η θεία φύση βασιλεύει στα πάντα. Αλήθεια λοιπόν είναι αυτό, η δική μου γνώση, και η σωτηρία που προέρχεται μέσω αυτής.

Όταν, λοιπόν, τον είδαν οι αρχιερείς και οι υπηρέτες, κραύγασαν λέγοντας: «Σταύρωσέ τον, σταύρωσέ τον». Τους λέει ο Πιλάτος: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον, διότι εγώ δεν βρίσκω σε αυτόν καμία αιτία καταδίκης». Αποκρίθηκαν σε αυτόν οι Ιουδαίοι: «Εμείς έχουμε νόμο, και σύμφωνα με τον νόμο μας οφείλει να πεθάνει, διότι έκανε τον εαυτό του Υιό του Θεού». Δες μέσα από πόσα γεγονότα αποδεικνύεται η κακία των Ιουδαίων. Διότι ζητούν τον Βαραββά, ο οποίος ήταν ομολογουμένως ληστής, ενώ παραδίδουν τον Κύριο. Τον μαστιγώνει, λοιπόν, ο Πιλάτος, θέλοντας να κατευνάσει προς το παρόν και να εκτονώσει τον θυμό τους. Επειδή, δηλαδή, δεν μπόρεσε με τα λόγια να τον γλιτώσει, τον μαστιγώνει, σπεύδοντας μέχρι αυτού του σημείου να σταματήσει τη μανία τους, και επιτρέπει να του φορέσουν τη χλαμύδα και το στεφάνι, ώστε να καταλαγιάσει η οργή τους. Οι στρατιώτες, όμως, πράττουν τα πάντα προς χάριν των Ιουδαίων. Διότι, όταν άκουσαν τον Πιλάτο να λέει: «Τον βασιλιά των Ιουδαίων να απολύσω;», τον εμπαίζουν λοιπόν ως βασιλιά. Διότι δεν έπρατταν αυτά έχοντας προτραπεί από τον Πιλάτο, αυτοί που και μέσα στη νύχτα επιτέθηκαν στον Ιησού παρά τη γνώμη του ηγεμόνα, χαριζόμενοι στους Ιουδαίους για χάρη χρημάτων. Ήταν μεν άβουλος ο Πιλάτος, αλλά όχι κακοήθης όπως οι Ιουδαίοι. Διότι εξάγει μεν τον Ιησού, θέλοντας πάλι να σβήσει τον θυμό τους, αλλά εκείνοι ούτε έτσι ημέρεψαν, αλλά φώναζαν: «Σταύρωσέ τον, σταύρωσέ τον».