Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 19:21

Ποιοι είναι λοιπόν οι πρέσβεις, παρά εκείνοι που απεργάστηκαν τον θάνατο του Σωτήρος; Εκείνοι που νόμισαν ότι μέσω του σταυρού θα διέκοπταν τη βασιλεία Του επί του κόσμου, εκείνοι που έλεγαν στον Πιλάτο: «Μη γράφεις "ο βασιλεύς των Ιουδαίων", αλλά ότι εκείνος είπε "είμαι βασιλεύς των Ιουδαίων"».

Ήταν δε και με άλλον τρόπο κατήγορος της έλλειψης αγάπης των Ιουδαίων προς τον Θεό, σχεδόν φωνάζοντας ρητά σε όσους συνέτρεχαν για να διαβάσουν, ότι σταύρωσαν τον δικό τους βασιλιά και Κύριο, περιφρονώντας παντελώς την αγάπη προς αυτόν, και έχοντας πέσει στην έσχατη από όλες τις αναισθησίες οι άθλιοι. <Έλεγαν λοιπόν στον Πιλάτο οι αρχιερείς των Ιουδαίων: Μη γράφεις, Ο βασιλιάς των Ιουδαίων, αλλ' ότι εκείνος είπε, Βασιλιάς των Ιουδαίων είμαι. Αποκρίθηκε ο Πιλάτος: Ό,τι έγραψα, έγραψα.> Ανυπόφορη θεωρούν την επιγραφή στον τίτλο οι καθοδηγητές των Ιουδαίων, και δριμύς φθόνος τους κατέλαβε. Αρνούνται δε πάλι τη βασιλεία του Χριστού, και ισχυρίζονται ότι αληθινά δεν κυβέρνησε, ούτε βέβαια τον παραδέχθηκαν ποτέ ως βασιλιά, αλλά ότι απλώς χρησιμοποίησε τέτοιον λόγο, αγνοώντας από την υπερβολική τους ανοησία και τούτο, ότι η φύση της αλήθειας ποτέ δεν θα μπορούσε να πει ψέματα· και αλήθεια είναι ο Χριστός· άρα λοιπόν είναι βασιλιάς των Ιουδαίων, αν πράγματι αποδεικνύεται ότι έτσι αποκάλεσε τον εαυτό του, όπως ακριβώς και οι ίδιοι με τη δική τους φωνή το επιβεβαιώνουν. Ο Πιλάτος όμως τους αποκρούει, όταν θέλουν να ζητήσουν να αλλάξει την επιγραφή, καθώς δεν του επιτρεπόταν να αδικήσει ολοκληρωτικά τη δόξα του Σωτήρα μας, προφανώς από θείο και άρρητο νεύμα.

Γιατί, λέει, ανασταίνει νεκρούς; Και γιατί θεραπεύει ασθενείς; Γιατί μιλάει καλά; Γιατί πράττει καλά; Γιατί διδάσκει καλά; Για όλα αυτά τα εγκλήματα σχεδιάζουν να τον θανατώσουν. Όταν βγαίνουν έξω τα μικρά παιδιά κρατώντας βαΐα, προαναγγέλλοντας με τα βαΐα τη νίκη του, και επευφημώντας τον λένε: «Ωσαννά εν τοις υψίστοις», εκείνοι σαν να σφάζονται από ακόντια, κεντρίζονται από τον φθόνο· διότι οι έπαινοι προς αυτούς που φθονούνται, είναι βέλη για εκείνους που φθονούν. Και πλησιάζουν τον Ιησού και του λένε: «Δεν ακούς τι λένε αυτοί;». Και δεν κατανοούσαν ότι εκπληρωνόταν προφητικά το γεγραμμένο: «Εκ στόματος νηπίων και θηλαζόντων κατήρτισες αίνον». Όταν η Ιεζάβελ έφτιαχνε τις πλαστές επιστολές εναντίον του Ναβουθέ, ευχαρίστως το ανέχεστε· όταν όμως ο Πιλάτος γράφει πάνω στην επιγραφή τα καλά γράμματα, αγανακτείτε και εμποδίζετε να γραφτούν. Διότι τι λένε; Μη γράφεις ότι είναι «Ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Το «Μη γράφεις», αντί του να πουν «την αλήθεια», σημαίνει «Κανείς ας μην ωφεληθεί, κανείς ας μην γίνει άρτιος στην ευσέβεια». Πάντως, δεν αγανακτούσαν έτσι εναντίον όσων έγραφαν τα έργα των θεατρίνων, ούτε αν ακόμη και τώρα οι πολλοί ακούνε τα άσματα των δαιμόνων. Και για μεν εκείνα δεν θλίβονται, για τα θεϊκά όμως διδάγματα, επειδή καταγράφονται, υποφέρουν.

Γιατί λέτε: «Μη γράφεις»; Σε τι σας βλάπτει; Και από ποια αγαθά σας αποστερεί η καταγραφή της αλήθειας; Ο ένας, από την προθυμία του για τα όσα έγραφε, δεν πονούσε στο χέρι, ενώ εκείνοι χτυπούσαν τα στήθη τους. Αλλά, μολονότι οι Φαρισαίοι τα έλεγαν αυτά στον Πιλάτο και τον εμπόδιζαν να γράψει τα γράμματα της αλήθειας, εκείνος, αν και ήταν εθνικός, τους έλεγε: «Ό,τι έγραψα, έγραψα».

Επειδή, λοιπόν, πολλοί τον είχαν ήδη ακούσει και τον θαύμαζαν και έμεναν έκπληκτοι, γι' αυτόν τον λόγο επιδίωξαν να θανατωθεί δημόσια και ενώπιον όλων. Ο Χριστός όμως δεν το εμπόδισε, αλλά χρησιμοποίησε τη δική τους πονηρία για την επιβεβαίωση της αλήθειας, ώστε να γίνει ολοφάνερος ο θάνατός του. Και συνέβαινε το αντίθετο από αυτό που ήθελαν. Διότι εκείνοι μεν ήθελαν να τον διαπομπεύσουν, με σκοπό να τον ντροπιάσουν· αυτός όμως, ακριβώς μέσα από αυτά, έλαμπε περισσότερο. Και όπως ακριβώς έλεγαν: «Ας τον θανατώσουμε, μήπως τυχόν έρθουν οι Ρωμαίοι και μας αφανίσουν και την πόλη και το έθνος», και επειδή τον θανάτωσαν, αυτό ακριβώς συνέβη· έτσι και εδώ, επιδίωκαν να τον σταυρώσουν δημόσια, για να βλάψουν τη δόξα του, αλλά συνέβη το αντίθετο. Διότι, για το ότι βέβαια είχαν την εξουσία να τον θανατώσουν και από μόνοι τους, άκου τι λέει ο Πιλάτος: «Πάρτε τον εσείς και δικάστε τον σύμφωνα με τον νόμο σας». Αλλά δεν το ήθελαν, για να φανεί ότι θανατώθηκε ως παράνομος, ως τύραννος και ως στασιαστής. Γι' αυτόν τον λόγο σταύρωσαν μαζί του και ληστές· γι' αυτό και έλεγαν: «Μη γράφεις ότι αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων, αλλά ότι εκείνος το είπε».

Ας δούμε όμως και τα λόγια που αναφέρει. Επέστρεψε τα τριάντα αργύρια στους αρχιερείς και λέει: «Αμάρτησα, διότι παρέδωσα αθώο αίμα». Εκείνοι όμως απάντησαν: «Τι μας ενδιαφέρει εμάς; Δική σου είναι η ευθύνη». Και αφού έριξε τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε, και πηγαίνοντας απαγχονίστηκε. Διότι δεν άντεξε τη συνείδησή του που τον μαστίγωνε. Παρατήρησε δε ότι και οι Ιουδαίοι παθαίνουν τα ίδια. Διότι και αυτοί, ενώ όφειλαν να συνετιστούν από όσα έπαθαν, δεν σταματούν νωρίτερα, παρά μόνο όταν ολοκληρώσουν την αμαρτία. Διότι του μεν Ιούδα η αμαρτία είχε ολοκληρωθεί, επειδή ήταν η προδοσία, των δε Ιουδαίων όχι ακόμη. Όταν όμως και εκείνοι την έφεραν εις πέρας και τον κάρφωσαν στον σταυρό, τότε ταράζονται και αυτοί· από τη μια μεριά λέγοντας: «Μη γράφεις, Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων» (και όμως, τι φοβάστε; γιατί θορυβείστε μπροστά σε ένα νεκρό σώμα καρφωμένο στον σταυρό;), και από την άλλη βάζουν φρουρά, λέγοντας: «Μήπως τυχόν τον κλέψουν οι μαθητές του και πουν ότι αναστήθηκε· και η τελευταία πλάνη θα είναι χειρότερη από την πρώτη». Και όμως, εάν το πουν, το γεγονός μπορεί να ελεγχθεί, εάν δεν είναι αληθινό.

Αυτό δε θα συμβεί κατά τη συντέλεια, όταν τα πάντα, ακόμη και ακούσια, θα υποταχθούν σε αυτόν πιστεύοντας ότι Κύριος είναι ο Ιησούς Χριστός, εις δόξαν Θεού Πατρός. Πολίτες του δε είναι οι Ιουδαίοι, οι οποίοι τον μισούν. Διότι, λέει, «έχουν δει και έχουν μισήσει και εμένα και τον Πατέρα μου», οι οποίοι δεν θέλησαν να βασιλεύσει αυτός επάνω τους. Γι' αυτό και έλεγαν προς τον Πιλάτο, αρνούμενοι τη βασιλεία του: «Δεν έχουμε βασιλιά»· και πάλι: «Μη γράφεις, Ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Αν και ο Ζαχαρίας αναφωνεί: «Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα Σιών, διότι ο Βασιλιάς σου έρχεται σε σένα δίκαιος και σώζων»· και ο Ησαΐας: «Ιδού λοιπόν δίκαιος βασιλιάς θα βασιλεύσει»· και ο Δαβίδ: «Εγώ δε εγκαταστάθηκα βασιλιάς από αυτόν». Οι μεν Ιουδαίοι λοιπόν μίσησαν τον Κύριο, εκείνος δε έδωσε στους δούλους του δέκα μνες.

Σταυρώνουν δε και άλλους δύο μαζί του. Αυτοί μεν θέλοντας να του προσδώσουν κακή φήμη, σαν να ήταν και αυτός ληστής, πλην όμως, έστω και χωρίς να το θέλουν, εκπληρώνουν και σε αυτό την προφητεία που λέει: «Και συγκαταλέχθηκε μεταξύ των ανόμων». Δες όμως τη σοφία του Θεού, πώς και αυτό, το οποίο εκείνοι έπρατταν για να προσβάλουν τον Κύριο, απέβη προς δόξαν του. Διότι, ενώ βρισκόταν πάνω στον ίδιο τον σταυρό, έσωσε έναν ληστή, πράγμα που δεν υπολείπεται σε τίποτα από κανένα άλλο θαύμα, και από αυτό φαίνεται περισσότερο ότι είναι Θεός, από το ότι μόνος αυτός δοξάζεται, καίτοι είχαν συσταυρωθεί και άλλοι. Αυτό δεν θα είχε συμβεί, εάν δεν ήταν αναίτιος, και όχι απλώς δεν ήταν άνομος, αλλά βρισκόταν και πέρα από κάθε νόμο και ήταν ο κριτής των ανόμων. «Έγραψε δε και τίτλο ο Πιλάτος και τον έβαλε πάνω στον σταυρό. Ήταν δε γραμμένο: Ιησούς ο Ναζωραίος, ο βασιλιάς των Ιουδαίων. Αυτόν, λοιπόν, τον τίτλο τον διάβασαν πολλοί από τους Ιουδαίους, διότι ο τόπος όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς ήταν κοντά στην πόλη. Και ήταν γραμμένος στα εβραϊκά, στα ελληνικά και στα ρωμαϊκά. Έλεγαν, λοιπόν, στον Πιλάτο οι αρχιερείς των Ιουδαίων: Μην γράφεις, Ο βασιλιάς των Ιουδαίων, αλλά ότι εκείνος είπε, Είμαι βασιλιάς των Ιουδαίων. Αποκρίθηκε ο Πιλάτος: Ό,τι έγραψα, έγραψα». Γράφει και τίτλο ο Πιλάτος πάνω στον σταυρό, δηλαδή αιτία, και επιγραφή, και δήλωση· διότι αυτά σημαίνει η λέξη τίτλος. Και δηλωνόταν μέσω του τίτλου, τίνος είναι ο σταυρός.