Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 19:22

Ήταν δε και με άλλον τρόπο κατήγορος της έλλειψης αγάπης των Ιουδαίων προς τον Θεό, σχεδόν φωνάζοντας ρητά σε όσους συνέτρεχαν για να διαβάσουν, ότι σταύρωσαν τον δικό τους βασιλιά και Κύριο, περιφρονώντας παντελώς την αγάπη προς αυτόν, και έχοντας πέσει στην έσχατη από όλες τις αναισθησίες οι άθλιοι. <Έλεγαν λοιπόν στον Πιλάτο οι αρχιερείς των Ιουδαίων: Μη γράφεις, Ο βασιλιάς των Ιουδαίων, αλλ' ότι εκείνος είπε, Βασιλιάς των Ιουδαίων είμαι. Αποκρίθηκε ο Πιλάτος: Ό,τι έγραψα, έγραψα.> Ανυπόφορη θεωρούν την επιγραφή στον τίτλο οι καθοδηγητές των Ιουδαίων, και δριμύς φθόνος τους κατέλαβε. Αρνούνται δε πάλι τη βασιλεία του Χριστού, και ισχυρίζονται ότι αληθινά δεν κυβέρνησε, ούτε βέβαια τον παραδέχθηκαν ποτέ ως βασιλιά, αλλά ότι απλώς χρησιμοποίησε τέτοιον λόγο, αγνοώντας από την υπερβολική τους ανοησία και τούτο, ότι η φύση της αλήθειας ποτέ δεν θα μπορούσε να πει ψέματα· και αλήθεια είναι ο Χριστός· άρα λοιπόν είναι βασιλιάς των Ιουδαίων, αν πράγματι αποδεικνύεται ότι έτσι αποκάλεσε τον εαυτό του, όπως ακριβώς και οι ίδιοι με τη δική τους φωνή το επιβεβαιώνουν. Ο Πιλάτος όμως τους αποκρούει, όταν θέλουν να ζητήσουν να αλλάξει την επιγραφή, καθώς δεν του επιτρεπόταν να αδικήσει ολοκληρωτικά τη δόξα του Σωτήρα μας, προφανώς από θείο και άρρητο νεύμα.

Δικός μου είναι ο κίνδυνος, δικό μου και το βραβείο, ως οικονόμου της ψυχής σου και αυτού που σε τελειοποιεί διά του βαπτίσματος. Εάν, λοιπόν, βρίσκεσαι σε αυτή την κατάσταση και έχεις σφραγιστεί με καλά γράμματα, φύλαγέ μου αυτά που έχουν γραφτεί, παραμένοντας άτρεπτος σε καιρούς ευμετάβολους για ένα ζήτημα αναλλοίωτο. Μιμήσου τον Πιλάτο προς το καλύτερο, ο οποίος έγραψε μεν κακώς, εσύ όμως έχεις γραφτεί καλώς. Πες σε αυτούς που προσπαθούν να σε μεταπείσουν: «Ό,τι έγραψα, έγραψα». Διότι πραγματικά θα ντρεπόμουν εάν, ενώ το κακό παραμένει αμετακίνητο, το καλό μπορούσε πανεύκολα να καμφθεί· ενώ το ορθό είναι να μετακινούμαστε εύκολα από το χειρότερο προς το καλύτερο, αλλά να παραμένουμε ακλόνητοι από το καλύτερο προς το χειρότερο.

Γιατί λέτε: «Μη γράφεις»; Σε τι σας βλάπτει; Και από ποια αγαθά σας αποστερεί η καταγραφή της αλήθειας; Ο ένας, από την προθυμία του για τα όσα έγραφε, δεν πονούσε στο χέρι, ενώ εκείνοι χτυπούσαν τα στήθη τους. Αλλά, μολονότι οι Φαρισαίοι τα έλεγαν αυτά στον Πιλάτο και τον εμπόδιζαν να γράψει τα γράμματα της αλήθειας, εκείνος, αν και ήταν εθνικός, τους έλεγε: «Ό,τι έγραψα, έγραψα».

βʹ. Κι όμως, ποιον δεν θα λύγιζε το πλήθος που τον ακολουθούσε και θρηνούσε; Αλλά όχι αυτά τα θηρία. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και ο ίδιος εκείνους μεν τους κρίνει άξιους απάντησης, τούτους όμως όχι πλέον. Διότι, αφού έπραξαν όσα ήθελαν, σπεύδουν να βλάψουν και τη δόξα του, επειδή φοβούνταν την ανάστασή του. Γι' αυτό τα λένε αυτά δημόσια, και σταύρωσαν μαζί του ληστές, και θέλοντας να τον παρουσιάσουν ως απατεώνα, έλεγαν: «Εσύ που καταλύεις τον ναό και τον οικοδομείς σε τρεις ημέρες, κατέβα από τον σταυρό». Διότι, επειδή όταν είπαν στον Πιλάτο να αφαιρέσει την αιτία της καταδίκης (η οποία ήταν το ότι είχε γραφτεί: «Ο βασιλεύς των Ιουδαίων») δεν κατάφεραν τίποτα, αλλά εκείνος επέμενε λέγοντας: «Ό,τι έγραψα, έγραψα», προσπαθούσαν πλέον οι ίδιοι, μέσα από τους χλευασμούς τους, να αποδείξουν ότι δεν είναι βασιλιάς. Γι' αυτό έλεγαν και εκείνα, και τούτα: «Αν είναι βασιλιάς του Ισραήλ, ας κατέβει τώρα από τον σταυρό»· και πάλι: «Άλλους έσωσε, τον εαυτό του δεν μπορεί να σώσει»· επιχειρώντας με αυτόν τον τρόπο να διαβάλουν και τα προηγούμενα σημεία. Και πάλι: «Αν είναι Υιός του Θεού, και τον θέλει, ας τον σώσει». Ω, μιαροί και παμμίαροι! Τι λοιπόν; Οι προφήτες δεν ήταν προφήτες, ούτε οι δίκαιοι ήταν δίκαιοι, επειδή ο Θεός δεν τους απάλλαξε από τους κινδύνους; Και βέβαια ήταν, παρόλο που τα υπέφεραν αυτά. Τι λοιπόν θα μπορούσε να εξισωθεί με την ανοησία σας;

Σταυρώνουν δε και άλλους δύο μαζί του. Αυτοί μεν θέλοντας να του προσδώσουν κακή φήμη, σαν να ήταν και αυτός ληστής, πλην όμως, έστω και χωρίς να το θέλουν, εκπληρώνουν και σε αυτό την προφητεία που λέει: «Και συγκαταλέχθηκε μεταξύ των ανόμων». Δες όμως τη σοφία του Θεού, πώς και αυτό, το οποίο εκείνοι έπρατταν για να προσβάλουν τον Κύριο, απέβη προς δόξαν του. Διότι, ενώ βρισκόταν πάνω στον ίδιο τον σταυρό, έσωσε έναν ληστή, πράγμα που δεν υπολείπεται σε τίποτα από κανένα άλλο θαύμα, και από αυτό φαίνεται περισσότερο ότι είναι Θεός, από το ότι μόνος αυτός δοξάζεται, καίτοι είχαν συσταυρωθεί και άλλοι. Αυτό δεν θα είχε συμβεί, εάν δεν ήταν αναίτιος, και όχι απλώς δεν ήταν άνομος, αλλά βρισκόταν και πέρα από κάθε νόμο και ήταν ο κριτής των ανόμων. «Έγραψε δε και τίτλο ο Πιλάτος και τον έβαλε πάνω στον σταυρό. Ήταν δε γραμμένο: Ιησούς ο Ναζωραίος, ο βασιλιάς των Ιουδαίων. Αυτόν, λοιπόν, τον τίτλο τον διάβασαν πολλοί από τους Ιουδαίους, διότι ο τόπος όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς ήταν κοντά στην πόλη. Και ήταν γραμμένος στα εβραϊκά, στα ελληνικά και στα ρωμαϊκά. Έλεγαν, λοιπόν, στον Πιλάτο οι αρχιερείς των Ιουδαίων: Μην γράφεις, Ο βασιλιάς των Ιουδαίων, αλλά ότι εκείνος είπε, Είμαι βασιλιάς των Ιουδαίων. Αποκρίθηκε ο Πιλάτος: Ό,τι έγραψα, έγραψα». Γράφει και τίτλο ο Πιλάτος πάνω στον σταυρό, δηλαδή αιτία, και επιγραφή, και δήλωση· διότι αυτά σημαίνει η λέξη τίτλος. Και δηλωνόταν μέσω του τίτλου, τίνος είναι ο σταυρός.

Και τι λένε; «Γράψε ότι αυτός είπε.» Διότι τώρα βέβαια φαίνεται ως κοινή απόφαση των Ιουδαίων· εάν όμως προστεθεί ότι αυτός αποκάλεσε τον εαυτό του βασιλιά, το έγκλημα αναδεικνύεται ως αποτέλεσμα της δικής του προπέτειας και αλαζονείας. Αλλά ο Πιλάτος δεν παρασύρθηκε, αλλά εμμένει στην αρχική του άποψη. Γι' αυτό και λέει: «Ό,τι έγραψα, έγραψα.» Όμως βέβαια, επιτελείται κατά θεία οικονομία και κάτι άλλο σπουδαίο.