Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 19:38

Με τέλειο μίσος τούς μισούσα. «Σμύρνα και στακτή και κασσία αναδίδουν τα ενδύματά σου, από τα ελεφάντινα παλάτια, μέσα από τα οποία σε εύφραναν θυγατέρες βασιλέων προς τιμήν σου». Προχωρώντας στη συνέχεια ο προφητικός λόγος, και αφού προηγουμένως ασχολήθηκε με όλα όσα αφορούν τη θεία Οικονομία, με την ενατένιση του Πνεύματος που του αποκαλύπτει τα κρυφά, έφτασε στο Πάθος. Διότι, λέει, «Σμύρνα και στακτή και κασσία από τα ενδύματά σου». Το ότι, λοιπόν, η σμύρνα είναι σύμβολο ταφής, μας το δίδαξε και ο ευαγγελιστής Ιωάννης, λέγοντας ότι ενταφιάστηκε από τον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας με σμύρνα και αλόη. Η δε στακτή είναι και αυτή το πιο λεπτό είδος της σμύρνας. Διότι, όταν εκθλιβεί το άρωμα, το μεν ρευστό μέρος του διαχωρίζεται ως στακτή, ενώ το πιο παχύρρευστο που απομένει ονομάζεται σμύρνα.

Ο σοφότατος Ευαγγελιστής διαβεβαιώνει πράγματι τους ακροατές από τα γεγονότα, ότι αυτός είναι ο Χριστός, ο οποίος είχε προαναγγελθεί από παλιά μέσω της αγίας Γραφής· διότι τα πράγματα εξελίχθηκαν σε συμφωνία με όσα είχαν γραφτεί για αυτόν. Διότι ούτε οστό του συντρίφθηκε, και λογχίστηκε από τους στρατιώτες, σύμφωνα με τις Γραφές. Λέει δε ότι ο μαθητής που μαρτύρησε για αυτά υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας και θεατής του γεγονότος, και γνωρίζει αληθινά ότι η μαρτυρία του είναι αληθινή, υποδεικνύοντας και σε αυτό το σημείο τον εαυτό του και όχι κάποιον άλλον. Διότι απέφυγε να μιλήσει πιο ξεκάθαρα, αποκρούοντας την υπόνοια της κενοδοξίας ως κάτι το ανόσιο και ως τη χειρότερη αρρώστια. <Περί της αιτήσεως του κυριακού σώματος.> <Μετά δε από αυτά παρακάλεσε τον Πιλάτο ο Ιωσήφ από την Αριμαθαία, που ήταν μαθητής του Ιησού, αλλά κρυφός εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων, να σηκώσει το σώμα του Ιησού· και ο Πιλάτος το επέτρεψε.>

«Ήλθε λοιπόν και πήρε το σώμα του.» Ο λόγος, βέβαια, κατηγορεί και κατακρίνει αυστηρά την ανοσιότητα των Ιουδαίων, δείχνοντας ότι το να μαθητεύει κανείς στον Χριστό ήταν επισφαλές και όχι εντελώς αζήμιο· διότι παρουσιάζει ξεκάθαρα αυτόν τον ευγενέστατο νέο, εννοώ τον Ιωσήφ, να έχει καταβάλει κάθε προσπάθεια για να παραμείνει κρυφός, μολονότι είχε πεισθεί από τις διδασκαλίες του Χριστού να επιλέξει την όντως αληθινή λατρεία, η οποία είναι ανώτερη από τη νομική εντολή και πιο ευάρεστη στον φιλάρετο Θεό, και συγχρόνως επιβεβαιώνει αυτό που είναι αναγκαίο για την πίστη μας. Διότι έπρεπε, έπρεπε να πιστέψουμε ότι ο Χριστός έθεσε τη ζωή του για εμάς. Διότι όπου υπάρχει ενταφιασμός, πώς δεν έπεται κατ' ανάγκην να συμπεράνουμε με βεβαιότητα ότι υπήρξε και θάνατος; Θα μπορούσε δε κανείς να καταδικάσει, και όχι άσκοπα, την έσχατη αγριότητα της αλαζονείας των Ιουδαίων και της σκληρής και άσπλαχνης νοοτροπίας τους, οι οποίοι δεν αποδίδουν στον Χριστό ούτε τον οφειλόμενο στους νεκρούς σεβασμό, ούτε τον τιμούν με οσιότητα, βλέποντάς τον να κείτεται άπνους και νεκρός, μολονότι γνώριζαν ότι αυτός είναι ο Χριστός, και πολλές φορές είχαν εκπλαγεί από τα θαύματά του, έστω κι αν ο δριμύς φθόνος δεν επέτρεψε καθόλου να ριζώσει αληθινά μέσα τους η ωφέλεια από τη θαυματουργία.

Γι' αυτό υπέμεινες και τη γέννηση και τον θάνατο· κι εγώ, ως ανταμοιβή των αβάσταχτων πόνων, κρατώντας σε νεκρό στην αγκαλιά μου, ω Τέκνο, θρηνώ πικρά, στενάζω και δακρύζω· θρηνώ, και δεν θα επικαλεστώ άλλον ρήτορα. Ο Ιωσήφ είναι έτοιμος να σε περιβάλει ευπρεπώς με σάβανα, και επιπλέον να ετοιμάσει τον τάφο και να κατακενώσει την πολυτέλεια των αναρίθμητων μύρων, που με γενναιότητα ήλθε φέρνοντας ο Νικόδημος, ως μικρό δείγμα τιμής προς τους νεκρούς φίλους· διότι ποιο είναι το όφελος από τα μύρα για τους τεθνεώτες;

Πώς όμως δεν προσήλθε κανείς από τους δώδεκα, ούτε ο Ιωάννης, ούτε ο Πέτρος, ούτε κάποιος άλλος από τους επιφανείς; Και ούτε αυτό το αποκρύπτει ο μαθητής. Διότι, εάν κάποιος επικαλεστεί τον φόβο των Ιουδαίων, και αυτοί από τον ίδιο φόβο κατέχονταν· επειδή και αυτός, λέει, ήταν κρυμμένος εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων. Και δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι το έπραξε αυτό επειδή τους περιφρονούσε υπερβολικά, αλλά, μολονότι και ο ίδιος φοβόταν, εντούτοις προσήλθε. Ο Ιωάννης όμως, αν και ήταν παρών και τον είδε να εκπνέει, δεν έπραξε τίποτα παρόμοιο. Τι συμβαίνει λοιπόν; Μου φαίνεται ότι ήταν από τους πολύ επιφανείς (κάτι που είναι φανερό και από τα εντάφια), και ήταν γνωστός στον Πιλάτο· γι' αυτό και έλαβε τη χάρη. Και τον ενταφιάζει λοιπόν, όχι ως κατάδικο, αλλά όπως είναι το έθιμο στους Ιουδαίους, με πολυτέλεια, ως κάποιον μεγάλο και θαυμαστό.

Από τον ίδιο λόγο, στο χωρίο: «Κι αν είσαι ο Νικόδημος, ο νυκτερινός θεοσεβής, ενταφίασέ τον με μύρα». Νικόδημος, ο νυκτερινός θεοσεβής που ενταφιάζει με μύρα το σώμα του Χριστού, είναι εκείνος ο οποίος, ενώ ως προς τη διάνοια είναι ισχυρός στην επίγνωση του Χριστού, εντούτοις την προθυμία για την εφαρμογή των εντολών, ως δειλός, εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων (εννοώ δηλαδή τις προσβολές των παθών ή των δαιμόνων), την αποφεύγει δείχνοντας φειδώ στη σάρκα· για αυτόν θεωρείται μεγάλο προσόν προς αποδοχή του έστω και το να έχει ορθό φρόνημα για τον Χριστό και να μην εκστομίζει βλάσφημους λόγους.

Διότι όσα δεν μπορούμε να κατανοήσουμε, αυτά δεν θα τα συντρίψουμε, δηλαδή, δεν θα σπεύσουμε να τα κατανοήσουμε με τρόπο εσφαλμένο και επικίνδυνο. Διότι, όταν κατανοούμε υγιώς, τότε δεν συντρίβουμε· διότι διαφυλάσσουμε υγιή τα θεία. Όταν όμως τα παραβιάζουμε και αποδεχόμαστε αιρετικό νόημα, συντρίβουμε και καταθραύουμε το στερεό και δυσκατέργαστο νόημα. Πρέπει λοιπόν να κατακαίγουμε τέτοια πράγματα με φωτιά, δηλαδή, να παραδίδουμε στο Πνεύμα τέτοια δυσνόητα ζητήματα, μέσω του οποίου κατεργάζονται και αναλύονται, εφόσον αυτό ερευνά τα πάντα, ακόμη και τα βάθη του Θεού. «Μετά από αυτά, ο Ιωσήφ από την Αριμαθαία, ο οποίος ήταν μαθητής του Ιησού, κρυφός όμως εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων, παρακάλεσε τον Πιλάτο να πάρει το σώμα του Ιησού· και ο Πιλάτος το επέτρεψε. Ήρθε λοιπόν και πήρε το σώμα του Ιησού. Ήρθε δε και ο Νικόδημος, εκείνος που είχε έρθει προς τον Ιησού τη νύχτα την πρώτη φορά, φέρνοντας ένα μείγμα από σμύρνα και αλόη, περίπου εκατό λίτρες».