Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 19:39

Εάν δε, όπως έχει πει και ο ίδιος ο Κύριος, το Πνεύμα είναι δικό Του, λαμβάνει από τον ίδιο, και ο ίδιος το αποστέλλει· άρα δεν είναι ο Λόγος, καθόσον είναι Λόγος και σοφία, εκείνος που χρίεται με το Πνεύμα το οποίο δίδεται από αυτόν, αλλά είναι η σάρκα που προσλήφθηκε από αυτόν, η οποία χρίεται μέσα σε αυτόν και από αυτόν· ώστε και ο αγιασμός, εφόσον τελείται στον Κύριο ως άνθρωπο, να μεταδοθεί σε όλους τους ανθρώπους από αυτόν. Διότι, λέγει, το Πνεύμα δεν λαλεί από τον εαυτό του, αλλά ο Λόγος είναι εκείνος που το δίδει στους αξίους. Επειδή και αυτό είναι παρόμοιο με το προαναφερθέν ρητό· διότι, όπως ακριβώς έγραψε ο Απόστολος: «Ο οποίος, υπάρχοντας σε μορφή Θεού, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό, αλλά εκένωσε τον εαυτό του, λαμβάνοντας μορφή δούλου»· έτσι και ο Δαβίδ υμνεί τον Κύριο, ο οποίος αφενός είναι αιώνιος Θεός και βασιλέας, αφετέρου απεστάλη σε εμάς και προσέλαβε το δικό μας σώμα, το οποίο είναι θνητό· διότι αυτό υποδηλώνεται από αυτόν όταν ψάλλει: «Σμύρνα, και στακτή, και κασσία αναδίδουν τα ιμάτιά σου». Αυτό δε αποδεικνύεται από τον Νικόδημο και τις γυναίκες που ήταν μαζί με τη Μαρία, όταν ο μεν πρώτος ήλθε φέροντας μείγμα σμύρνας και αλόης εκατό λίτρες, οι δε δεύτερες έφεραν τα αρώματα που είχαν ετοιμάσει για τον ενταφιασμό του σώματος του Κυρίου.

Διότι και αυτό είναι όμοιο με το προαναφερθέν χωρίο· όπως δηλαδή έγραψε ο απόστολος: «ο οποίος, ενώ υπήρχε σε μορφή Θεού, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό, αλλά κένωσε τον εαυτό του, λαμβάνοντας μορφή δούλου», έτσι και ο Δαβίδ υμνεί τον Κύριο, ο οποίος είναι μεν αιώνιος Θεός και βασιλιάς, αλλά απεστάλη προς εμάς και προσέλαβε το δικό μας σώμα, το οποίο είναι θνητό· διότι αυτό υποδηλώνεται από αυτόν όταν ψάλλει: «σμύρνα, και στακτή και κασσία από τα ιμάτιά σου». Αυτό δε αποδεικνύεται από τον Νικόδημο και από τις γυναίκες που ήταν μαζί με τη Μαρία, όταν ο μεν «ήλθε φέρνοντας μείγμα σμύρνας και αλόης εκατό λίτρες», οι δε [έφεραν] τα αρώματα που είχαν ετοιμάσει για τον ενταφιασμό του σώματος του Κυρίου.

Προλέγει στον Πέτρο την άρνηση. Ο Φίλιππος ζητά να δει τον Πατέρα. Τους προλέγει για τον Παράκλητο· ομιλεί περί πολλών άλλων, και κατηγορεί τους Ιουδαίους. Προλέγει θλίψη στους μαθητές, έπειτα πάλι χαρμόσυνα, και πάλι λυπηρά. Ομιλεί προς τον Πατέρα. Έπειτα έρχεται στον κήπο και συλλαμβάνεται. Ο Πέτρος αποκόπτει το ωτίο του δούλου. Οδηγούν τον Ιησού προς τον Άννα. Ο μαθητής εισάγει τον Πέτρο στην αυλή. Ο υπηρέτης ραπίζει τον Ιησού· Εκείνος του λέγει: «Εάν ελάλησα κακώς», και τα εξής. Τον αποστέλλουν προς τον Καϊάφα. Ο Πέτρος αρνείται. Ο Ιησούς οδηγείται προς τον Πιλάτο. Σταυρώνεται, και τοποθετούν την επιγραφή. Παρά τον σταυρό στέκονταν η μητέρα Του, και η αδελφή της μητέρας Του Μαρία, η σύζυγος του Κλεοπά, και η Μαρία η Μαγδαληνή. Τότε εμπιστεύεται τη μητέρα Του στον Ιωάννη. Ο Ιωσήφ θάπτει το σώμα. Ο Νικόδημος φέρει εκατό λίτρες αλόης και σμύρνας. Ήλθε η Μαρία η Μαγδαληνή, βλέπει τον τάφο κενό· καλεί τον Πέτρο και τον Ιωάννη. Αυτοί μετέβησαν εκεί, και πάλι αναχώρησαν. Η Μαρία βλέπει τους αγγέλους, έπειτα τον Ιησού, και Εκείνος συνομιλεί μαζί της. Έπειτα εμφανίστηκε στους μαθητές ενώ οι θύρες ήταν κεκλεισμένες, και τους έδωσε Άγιο Πνεύμα. Έπειτα συνομιλεί με τον Θωμά που είχε απιστήσει.

Με τέλειο μίσος τούς μισούσα. «Σμύρνα και στακτή και κασσία αναδίδουν τα ενδύματά σου, από τα ελεφάντινα παλάτια, μέσα από τα οποία σε εύφραναν θυγατέρες βασιλέων προς τιμήν σου». Προχωρώντας στη συνέχεια ο προφητικός λόγος, και αφού προηγουμένως ασχολήθηκε με όλα όσα αφορούν τη θεία Οικονομία, με την ενατένιση του Πνεύματος που του αποκαλύπτει τα κρυφά, έφτασε στο Πάθος. Διότι, λέει, «Σμύρνα και στακτή και κασσία από τα ενδύματά σου». Το ότι, λοιπόν, η σμύρνα είναι σύμβολο ταφής, μας το δίδαξε και ο ευαγγελιστής Ιωάννης, λέγοντας ότι ενταφιάστηκε από τον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας με σμύρνα και αλόη. Η δε στακτή είναι και αυτή το πιο λεπτό είδος της σμύρνας. Διότι, όταν εκθλιβεί το άρωμα, το μεν ρευστό μέρος του διαχωρίζεται ως στακτή, ενώ το πιο παχύρρευστο που απομένει ονομάζεται σμύρνα.

Προς κατάκριση, λοιπόν, της απανθρωπιάς των Ιουδαίων και προς έλεγχο των Ιεροσολυμιτών έρχεται ο μαθητής από την Αριμαθαία και Τον τιμά με τις πρέπουσες περιποιήσεις, Αυτόν που δεν είχε τιμήσει ακόμη με φανερή, αλλά ωστόσο με κρυφή πίστη, εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων, όπως αναφέρει ο μακάριος Ευαγγελιστής. <Ήρθε δε και ο Νικόδημος, αυτός που είχε έρθει σε Αυτόν τη νύχτα την πρώτη φορά, φέρνοντας μείγμα σμύρνας και αλόης, περίπου εκατό λίτρες.> Αναφέρει ότι δεν πήρε μόνο ένας μαθητής τη σώφρονα απόφαση να έρθει με τεράστια προθυμία για την περιστολή του αγίου σώματος, αλλά συνδέει με τον πρώτο και έναν δεύτερο· αυτός ήταν ο Νικόδημος· συγκεντρώνοντας έτσι για το γεγονός τη μαρτυρία που είναι έγκυρη σύμφωνα με τον νόμο. «Διότι», λέει, «στο στόμα δύο ή και τριών μαρτύρων θα στηριχθεί κάθε λόγος». Δύο λοιπόν ήταν αυτοί που Τον ενταφίασαν, ο Ιωσήφ και ο Νικόδημος, οι οποίοι είχαν μεν μέσα στον νου τους την πίστη, κυριεύονταν όμως ακόμη από έναν ασύνετο φόβο, και δεν είχαν ακόμη προτιμήσει την τιμή και τη δόξα παρά τω Θεώ από την επίγεια. Διότι αν είχαν αποβάλει τον φόβο των Ιουδαίων, και αν δεν είχαν νοιαστεί καθόλου για την απειλή που προερχόταν από αυτούς, θα είχαν αφήσει ελεύθερη την πίστη τους να εκφραστεί, και θα αναδεικνύονταν όσιοι και αγαθοί φύλακες της εντολής του Σωτήρα μας. <Πήραν λοιπόν το σώμα του Ιησού και το έδεσαν με οθόνια μαζί με τα αρώματα, όπως είναι έθιμο των Ιουδαίων να ενταφιάζουν.>

Ο τόπος της ταφής ήταν κήπος, και άμπελος αυτή που φυτεύτηκε· και έχει πει: «εγώ είμαι η άμπελος». Φυτεύτηκε, λοιπόν, στη γη, για να ξεριζωθεί η κατάρα που επήλθε εξαιτίας του Αδάμ. Η γη καταδικάστηκε σε αγκάθια και τριβόλους. Ανέτειλε από τη γη η αληθινή άμπελος, για να εκπληρωθεί το ρηθέν: «η αλήθεια ανέτειλε από τη γη και η δικαιοσύνη πρόβαλε από τον ουρανό». Και τι πρόκειται να πει αυτός που θάβεται στον κήπο; «Τρύγησα τη σμύρνα μου μαζί με τα αρώματά μου». Και πάλι: «σμύρνα και αλόη μαζί με όλα τα κορυφαία αρώματα». Αυτά δε είναι τα σύμβολα του ενταφιασμού. Και στα Ευαγγέλια αναφέρεται: «ήλθαν οι γυναίκες στο μνήμα φέρνοντας τα αρώματα που ετοίμασαν, και ο Νικόδημος φέρνοντας μίγμα από σμύρνα και αλόη».

Τη νύχτα γεννιέται ο Χριστός στη Βηθλεέμ· τη νύχτα πάλι αναγεννιέται στη Σιών. Σπάργανα καταδέχεται κατά τη γέννηση· με σπάργανα και εδώ τυλίγεται. Σμύρνα δέχθηκε όταν γεννήθηκε· σμύρνα και αλόη καταδέχεται και στην ταφή. Εκεί ο Ιωσήφ προσωνυμείται άνδρας της Μαρίας χωρίς συζυγική ένωση· αλλά εδώ ο Ιωσήφ από την Αριμαθαία αναδεικνύεται κηδευτής της ζωής μας.

Γι' αυτό ήλθε ένας πλούσιος άνθρωπος με το όνομα Ιωσήφ από την Αριμαθαία, ο οποίος κρυβόταν από τον φόβο των Ιουδαίων. Ήλθε δε και ο Νικόδημος, εκείνος που είχε πάει προς τον Ιησού κατά τη νύκτα. Μυστήριο απόκρυφο των μυστηρίων. Δύο κρυφοί μαθητές έρχονται για να κρύψουν τον Ιησού μέσα στον τάφο, διδάσκοντας με τη δική τους απόκρυψη το κρυπτό μυστήριο στον Άδη του κρυμμένου μέσα στη σάρκα Θεού. Και ο ένας ξεπερνούσε τον άλλον ως προς την αφοσίωσή του προς τον Χριστό. Διότι ο μεν Νικόδημος ανεδείχθη μεγαλόψυχος προσφέροντας τη σμύρνα και την αλόη, ο δε Ιωσήφ είναι αξιέπαινος για την τόλμη και την παρρησία του απέναντι στον Πιλάτο. Επειδή αυτός, έχοντας αποβάλει κάθε φόβο, βρήκε το θάρρος και εισήλθε στον Πιλάτο, ζητώντας το σώμα του Ιησού· και εισερχόμενος, ενήργησε πάνσοφα, προκειμένου να επιτύχει τον ποθούμενο σκοπό.

Γι' αυτό υπέμεινες και τη γέννηση και τον θάνατο· κι εγώ, ως ανταμοιβή των αβάσταχτων πόνων, κρατώντας σε νεκρό στην αγκαλιά μου, ω Τέκνο, θρηνώ πικρά, στενάζω και δακρύζω· θρηνώ, και δεν θα επικαλεστώ άλλον ρήτορα. Ο Ιωσήφ είναι έτοιμος να σε περιβάλει ευπρεπώς με σάβανα, και επιπλέον να ετοιμάσει τον τάφο και να κατακενώσει την πολυτέλεια των αναρίθμητων μύρων, που με γενναιότητα ήλθε φέρνοντας ο Νικόδημος, ως μικρό δείγμα τιμής προς τους νεκρούς φίλους· διότι ποιο είναι το όφελος από τα μύρα για τους τεθνεώτες;

Διότι, εάν είσαι πιστός, όπως πρέπει να είσαι, και αγαπάς τον Χριστό, όπως πρέπει να τον αγαπάς, δεν έχεις ανάγκη από σημεία· διότι αυτά δίνονται στους απίστους. «Πώς λοιπόν», λέει, «δεν δόθηκαν στους Ιουδαίους;» Βεβαίως και δόθηκαν· εάν όμως υπάρχουν περιπτώσεις όπου, αν και ζητούσαν, δεν έλαβαν, αυτό συνέβη επειδή δεν τα ζητούσαν για να απαλλαγούν από την απιστία τους, αλλά μάλλον για να επιβεβαιώσουν την πονηρία τους. Και υπήρχε κάποιος άνθρωπος από τους Φαρισαίους, ονόματι Νικόδημος, άρχοντας των Ιουδαίων· αυτός ήλθε σε Αυτόν τη νύχτα. Αυτός και στο μέσο του Ευαγγελίου φαίνεται να συνηγορεί υπέρ του Χριστού· διότι λέει: «Ο νόμος μας δεν κρίνει κανέναν, εάν δεν τον ακούσει προηγουμένως». Προς αυτόν μάλιστα οι Ιουδαίοι δυσανασχετούν λέγοντας: «Ερεύνησε και δες ότι δεν έχει εγερθεί προφήτης από τη Γαλιλαία». Και μετά τον σταυρό, επίσης, επέδειξε μεγάλη φροντίδα για την ταφή του Δεσποτικού σώματος. Διότι, λέει: «Ήλθε και ο Νικόδημος, εκείνος που είχε έλθει προς τον Κύριο τη νύχτα, φέροντας μείγμα μύρου και αλόης, περίπου εκατό λίτρες».

Από τον ίδιο λόγο, στο χωρίο: «Κι αν είσαι ο Νικόδημος, ο νυκτερινός θεοσεβής, ενταφίασέ τον με μύρα». Νικόδημος, ο νυκτερινός θεοσεβής που ενταφιάζει με μύρα το σώμα του Χριστού, είναι εκείνος ο οποίος, ενώ ως προς τη διάνοια είναι ισχυρός στην επίγνωση του Χριστού, εντούτοις την προθυμία για την εφαρμογή των εντολών, ως δειλός, εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων (εννοώ δηλαδή τις προσβολές των παθών ή των δαιμόνων), την αποφεύγει δείχνοντας φειδώ στη σάρκα· για αυτόν θεωρείται μεγάλο προσόν προς αποδοχή του έστω και το να έχει ορθό φρόνημα για τον Χριστό και να μην εκστομίζει βλάσφημους λόγους.

Διότι όσα δεν μπορούμε να κατανοήσουμε, αυτά δεν θα τα συντρίψουμε, δηλαδή, δεν θα σπεύσουμε να τα κατανοήσουμε με τρόπο εσφαλμένο και επικίνδυνο. Διότι, όταν κατανοούμε υγιώς, τότε δεν συντρίβουμε· διότι διαφυλάσσουμε υγιή τα θεία. Όταν όμως τα παραβιάζουμε και αποδεχόμαστε αιρετικό νόημα, συντρίβουμε και καταθραύουμε το στερεό και δυσκατέργαστο νόημα. Πρέπει λοιπόν να κατακαίγουμε τέτοια πράγματα με φωτιά, δηλαδή, να παραδίδουμε στο Πνεύμα τέτοια δυσνόητα ζητήματα, μέσω του οποίου κατεργάζονται και αναλύονται, εφόσον αυτό ερευνά τα πάντα, ακόμη και τα βάθη του Θεού. «Μετά από αυτά, ο Ιωσήφ από την Αριμαθαία, ο οποίος ήταν μαθητής του Ιησού, κρυφός όμως εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων, παρακάλεσε τον Πιλάτο να πάρει το σώμα του Ιησού· και ο Πιλάτος το επέτρεψε. Ήρθε λοιπόν και πήρε το σώμα του Ιησού. Ήρθε δε και ο Νικόδημος, εκείνος που είχε έρθει προς τον Ιησού τη νύχτα την πρώτη φορά, φέρνοντας ένα μείγμα από σμύρνα και αλόη, περίπου εκατό λίτρες».