Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 19:6

Και πράγματι, θα τον βρούμε να μας λέει: «Εκείνος που με αγαπά θα τηρήσει τις εντολές μου, όπως εγώ έχω τηρήσει τις εντολές του Πατέρα μου και μένω στην αγάπη του». Διότι παρατήρησε πώς δίνει σε εμάς την εντολή, ως νομοθέτης και Θεός, να τηρούμε τις δικές του εντολές, ενώ ως φύλακας του νόμου μαζί με εμάς, βεβαιώνει ότι τήρησε και ο ίδιος την εντολή του δικού του Πατέρα. <Βγήκε λοιπόν έξω ο Ιησούς, φορώντας το ακάνθινο στεφάνι και το πορφυρό ιμάτιο, και τους λέει: Ιδού ο άνθρωπος. Όταν λοιπόν τον είδαν οι αρχιερείς και οι υπηρέτες, κραύγασαν λέγοντας: Σταύρωσον, σταύρωσον.> Επέδειξε μεν κακοποιημένον ανόσια, και υβρισμένον αφόρητα από τους εμπαιγμούς των στρατιωτών τον Κύριο των πάντων, πιστεύοντας ότι θα κορεστεί κάπως και θα καταλαγιάσει επιτέλους ο άκρατος θυμός των Ιουδαίων, έστω και μόνο από αυτήν την τόσο οικτρή και ατιμωτική θέα. Εκείνοι όμως απείχαν τόσο πολύ από το να πουν και να πράξουν κάτι το φιλάνθρωπο για αυτόν και να κάνουν λογισμούς που οδηγούν στην καλοσύνη, ώστε έχοντας ξεπέσει πέρα και από τη θηριώδη ωμότητα, να προχωρήσουν στο μεγαλύτερο κακό και να εντείνουν θερμότερα την κατακραυγή, καταδικάζοντάς τον σε σκληρότατο θάνατο και αναγκάζοντάς τον να πάθει τα πλέον αισχρά από όλα τα δεινά. Διότι ποιο κολαστήριο θα μπορούσε να είναι τόσο πικρό, όσο ο σταυρός πάνω στο ξύλο; Αλλά ο σοφότατος Ευαγγελιστής, όπως είναι φυσικό, απέδωσε την απαρχή αυτής της τόσο μεγάλης δυσσέβειας μόνο στους καθοδηγητές των Ιουδαίων.

Διότι παρατήρησε πώς με κάποια οξεία παρατηρητικότητα λέγει: Όταν λοιπόν τον είδαν οι αρχιερείς και οι υπηρέτες, εκραύγασαν λέγοντας: Σταύρωσον, σταύρωσον. Διότι, ενώ το πλήθος του όχλου έστω και μετρίως ντρεπόταν για τα κακά που γίνονταν εναντίον του Χριστού, καθώς θυμούνταν ίσως τα παράδοξα θαύματα που είχαν επιτελεστεί από αυτόν, αυτοί πρώτοι αρχίζουν την κατακραυγή, και ανάβουν τον θυμό των υποταγμένων τους λαών οδηγώντας τον σε παράλογες αγριότητες. Είναι αληθές λοιπόν αυτό που ειπώθηκε από τον Θεό γι' αυτούς στους προφήτες: «Ότι οι ποιμένες ενήργησαν αφρόνως, και τον Κύριο δεν αναζήτησαν· γι' αυτό δεν απέκτησε σύνεση όλο το ποίμνιο, και διασκορπίστηκαν». Και είναι αληθής ο λόγος. Διότι, επειδή όσοι βρίσκονταν στη θέση του ποιμνίου, δηλαδή ο απλός όχλος, δεν είχαν την καθοδήγηση των αρχόντων ώστε να επιγνώσουν τον Χριστό, καταστράφηκαν και κατρακύλησαν σε ολέθρια απερισκεψία σχετικά με τον Χριστό. Ας αναλογιστεί κανείς, εάν θέλει, την αρχή της ασέβειας, και θα την επιρρίψει στα κεφάλια των αρχόντων.

Διότι δική τους ήταν εξαρχής η ανιερότατη σκέψη, αυτοί, εξαγοράζοντας τον προδότη με τα ιερά χρήματα, τον έπεισαν να τους τον πουλήσει, αυτοί, ενώνοντας τη σπείρα με τους υπηρέτες, διέταξαν να τον δέσουν σαν να ήταν κάποιος από τους πιο άτιμους ληστές. Αυτοί τον οδήγησαν στον Πιλάτο, και τώρα, βλέποντάς τον μαστιγωμένο και σχεδόν μεθυσμένο από τις ατιμώσεις όλων, παρατείνουν την οργή τους και κραυγάζουν από άμετρο φθόνο. Διότι σκοπός τους είναι να σκοτώσουν τον κύριο του αμπελώνα. Επειδή νόμιζαν ότι θα κατέχουν ακίνδυνα την κληρονομιά του και, αν έβγαινε από τη μέση ο Χριστός, θα αναλάμβαναν πάλι την ηγεσία και θα απολάμβαναν τις τιμές από όλους. Αλλά όπως λέει ο ψαλμωδός: «Αυτός που κατοικεί στους ουρανούς θα τους περιγελάσει, και ο Κύριος θα τους χλευάσει». Διότι δεν πραγματοποιήθηκε τίποτα από όσα είχαν στο μυαλό τους, αλλά με αντίστροφη μεταβολή η φύση των πραγμάτων κατέληξε στο εντελώς αντίθετο. <Τους λέει ο Πιλάτος: Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον· διότι εγώ δεν βρίσκω καμία αιτία σε αυτόν.> Ο Πιλάτος εκπλήσσεται πώς είναι δυνατόν ο λαός των Ιουδαίων και το απανθρωπότατο πλήθος των αρχιερέων να φτάσει σε τέτοιο σημείο θράσους, ώστε να μην παραιτηθούν από το να επιβάλουν έναν τόσο φρικτό θάνατο στον Χριστό, αν και δεν βρέθηκε από πουθενά καμία αιτία που να δικαιολογεί κάτι τέτοιο.

Εμπρός λοιπόν, ας στρέψουμε τον λόγο στον Πιλάτο· διότι αυτή είναι η αρχή των σημερινών γεγονότων. Αφού οι Ιουδαίοι συνέλαβαν μανιωδώς τον Χριστό, τον παρέδωσαν στα βασανιστήρια του ηγεμόνα, χωρίς να τηρήσουν καμία νόμιμη διαδικασία, χωρίς να καταθέσουν έγγραφα, χωρίς να φέρουν νόμιμη κατηγορία, χωρίς να αναφέρουν αιτία, χωρίς να δείξουν κάποιο έγκλημα, ούτε καν παρουσιάζοντας κάποιον συνήγορο. Αλλά πώς; Ένα χυδαίο πλήθος και ένας αγοραίος όχλος και ένας αγροίκος λαός από τα γύρω χωριά, που είχε συγκεντρωθεί στη γιορτή, φώναζε: σταύρωσέ τον, σταύρωσέ τον. Ο δε Πιλάτος, βλέποντας ότι δεν υπήρχε καμία άλλη αιτία παρά μόνο η ορμή του πλήθους που είχε υποκινηθεί από φθόνο, θέλοντας να εξαγοράσει τη μεγαλύτερη τιμωρία με μια μικρότερη ώστε να τον γλιτώσει από τον θάνατο, τον μαστιγώνει.

Επειδή, λοιπόν, για μεν την ανάσταση ολόκληρος ο μετέπειτα χρόνος αποτελούσε τεκμήριο, για δε τον θάνατο, αν δεν γινόταν τότε, δεν θα υπήρχε άλλη ευκαιρία, γι' αυτό πέθανε δημόσια μπροστά στα μάτια όλων, αλλά δεν αναστήθηκε δημόσια, επειδή γνώριζε ότι ο μετέπειτα χρόνος επρόκειτο να μαρτυρήσει την αλήθεια. Διότι το να σφαγιαστεί ο όφις επάνω στο ξύλο ενώ έβλεπε ο κόσμος, αυτό είναι το θαυμαστό. Και τι δεν έκανε άλλωστε ο διάβολος, ώστε να πεθάνει Εκείνος στα κρυφά; Άκου τον Πιλάτο που λέει: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον, διότι εγώ δεν βρίσκω καμία αιτία ενοχής σε αυτόν». Και πάλι οι Ιουδαίοι του έλεγαν: «Αν είσαι Υιός του Θεού, κατέβα από τον σταυρό». Επειδή, λοιπόν, δέχθηκε καίριο πλήγμα και δεν κατέβηκε, γι' αυτό και παραδόθηκε σε ταφή· μολονότι ήταν δυνατόν να αναστηθεί αμέσως, εντούτοις ετάφη για να γίνει πιστευτό το γεγονός. Αν και στους ιδιωτικούς θανάτους είναι δυνατόν να επικαλεστεί κανείς ως δικαιολογία τη λιποθυμία, εδώ όμως ούτε καν αυτό δεν χωράει. Διότι και οι στρατιώτες δεν του έσπασαν τα σκέλη, όπως των άλλων, για να καταστεί φανερό ότι είχε πεθάνει. Και είναι γνωστοί εκείνοι που έθαψαν το σώμα· γι' αυτό και οι ίδιοι οι Ιουδαίοι σφραγίζουν τον λίθο μαζί με τους στρατιώτες.

Βλέποντας λοιπόν ο Πιλάτος ότι όλα γίνονταν μάταια, λέει: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον». Εξ αυτού καθίσταται σαφές ότι και τα προηγούμενα τα επέτρεψε εξαιτίας της δικής τους μανίας. «Διότι εγώ», λέει, «δεν βρίσκω καμία αιτία εναντίον του».

Παρατήρησε με πόσους τρόπους ο δικαστής τον υπερασπίζεται, απαλλάσσοντάς τον συνεχώς από τις κατηγορίες· αλλά τίποτε από αυτά δεν συνέτισε εκείνους τους σκύλους. Διότι και το «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον» δείχνει άνθρωπο που αποποιείται την ευθύνη και τους ωθεί σε μια πράξη η οποία δεν τους επιτρεπόταν. Αυτοί λοιπόν τον έφεραν, για να συμβεί αυτό με την καταδικαστική απόφαση του άρχοντα· συνέβη όμως το αντίθετο, και μάλλον απαλλάχθηκε από την απόφαση του άρχοντα. Έπειτα, επειδή ντροπιάστηκαν, λένε: «Εμείς έχουμε νόμο, και σύμφωνα με τον νόμο μας πρέπει να πεθάνει, διότι έκανε τον εαυτό του Υιό του Θεού». Πώς λοιπόν, όταν ο δικαστής είπε: «Πάρτε τον εσείς και δικάστε τον σύμφωνα με τον νόμο σας», εσείς λέγατε: «Σε εμάς δεν επιτρέπεται να θανατώσουμε κανέναν»· ενώ τώρα καταφεύγετε στον νόμο; Και πρόσεξε την κατηγορία: «Έκανε τον εαυτό του Υιό του Θεού». Είναι αυτό έγκλημα, πες μου, το να λέει ότι είναι ο Υιός του Θεού Εκείνος που πράττει τα έργα του Υιού του Θεού; Τι κάνει λοιπόν ο Χριστός; Και ενώ αυτοί τα συζητούσαν αυτά μεταξύ τους, Εκείνος σιωπούσε, εκπληρώνοντας την προφητεία εκείνη: «Δεν ανοίγει το στόμα του· μέσα στην ταπείνωσή του η κρίση του άρθηκε». Έπειτα, ο μεν Πιλάτος φοβάται, ακούγοντας από αυτούς ότι έκανε τον εαυτό του Υιό του Θεού, και τρέμει μήπως είναι αληθινό αυτό που λέγεται και φανεί ότι παρανομεί· αυτοί όμως, αν και το έμαθαν αυτό μέσα από πράξεις και λόγια, δεν φρίττουν, αλλά τον θανατώνουν, για εκείνα ακριβώς για τα οποία όφειλαν να τον προσκυνούν. Γι' αυτόν τον λόγο δεν τον ρωτά πλέον: «Τι έκανες;».

Σε καμία περίπτωση, αδελφοί, ας μη σας πλανά κανείς. Αλλά θεωρείς μωρό τον μακάριο Συμεών και ντρέπεσαι να μιμηθείς τις πράξεις του; Μιμήσου τον Χριστό τον Θεό. Πάθε και εσύ για τη δική σου σωτηρία, όπως Εκείνος έπαθε για σένα. Διότι τον αποκαλούσαν, όπως ακούς, δαιμονισμένο, πλάνο, φαγά και οινοπότη. Έλεγαν δηλαδή: «Δαιμόνιο έχεις», και πάλι: «Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος των τελωνών και των αμαρτωλών». Αυτά και ο μακάριος πατέρας μας, ο άγιος εννοώ Συμεών, για εμάς, ή μάλλον εξαιτίας μας τα άκουσε. Μαζί με αυτά ακούς πάλι ότι έσερναν δεμένο τον Κύριο σαν φονιά και κακούργο, και ότι στεκόταν μπροστά στον Πιλάτο σαν ένας από τους ευτελείς, ότι δεχόταν ράπισμα από δούλο, ότι ριχνόταν στη φυλακή και έβγαινε από τη φυλακή, ότι οδηγούνταν από στρατιώτες ραβδούχους, ότι παραδινόταν στον λαό από τον Πιλάτο, ο οποίος έλεγε: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον». Σκέψου λοιπόν πώς παραδόθηκε ανάμεσά τους Εκείνος που είναι υπεράνω όλων των ουρανών και συγκρατεί τα πάντα με το χέρι Του, να σπρώχνεται και να αντισπρώχνεται, να γρονθοκοπείται, να ραπίζεται, να εμπαίζεται, να μαστιγώνεται, να εισάγεται στο πραιτώριο, Εκείνος που είναι αθέατος σε όλη την κτίση και στα ίδια τα Σεραφείμ, να γδύνεται, να δένεται στον κίονα, να δέχεται σαράντα πλήρεις πληγές, οι οποίες δήλωναν τη θανατική καταδίκη. Έπειτα τι;

Όταν, λοιπόν, τον είδαν οι αρχιερείς και οι υπηρέτες, κραύγασαν λέγοντας: «Σταύρωσέ τον, σταύρωσέ τον». Τους λέει ο Πιλάτος: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον, διότι εγώ δεν βρίσκω σε αυτόν καμία αιτία καταδίκης». Αποκρίθηκαν σε αυτόν οι Ιουδαίοι: «Εμείς έχουμε νόμο, και σύμφωνα με τον νόμο μας οφείλει να πεθάνει, διότι έκανε τον εαυτό του Υιό του Θεού». Δες μέσα από πόσα γεγονότα αποδεικνύεται η κακία των Ιουδαίων. Διότι ζητούν τον Βαραββά, ο οποίος ήταν ομολογουμένως ληστής, ενώ παραδίδουν τον Κύριο. Τον μαστιγώνει, λοιπόν, ο Πιλάτος, θέλοντας να κατευνάσει προς το παρόν και να εκτονώσει τον θυμό τους. Επειδή, δηλαδή, δεν μπόρεσε με τα λόγια να τον γλιτώσει, τον μαστιγώνει, σπεύδοντας μέχρι αυτού του σημείου να σταματήσει τη μανία τους, και επιτρέπει να του φορέσουν τη χλαμύδα και το στεφάνι, ώστε να καταλαγιάσει η οργή τους. Οι στρατιώτες, όμως, πράττουν τα πάντα προς χάριν των Ιουδαίων. Διότι, όταν άκουσαν τον Πιλάτο να λέει: «Τον βασιλιά των Ιουδαίων να απολύσω;», τον εμπαίζουν λοιπόν ως βασιλιά. Διότι δεν έπρατταν αυτά έχοντας προτραπεί από τον Πιλάτο, αυτοί που και μέσα στη νύχτα επιτέθηκαν στον Ιησού παρά τη γνώμη του ηγεμόνα, χαριζόμενοι στους Ιουδαίους για χάρη χρημάτων. Ήταν μεν άβουλος ο Πιλάτος, αλλά όχι κακοήθης όπως οι Ιουδαίοι. Διότι εξάγει μεν τον Ιησού, θέλοντας πάλι να σβήσει τον θυμό τους, αλλά εκείνοι ούτε έτσι ημέρεψαν, αλλά φώναζαν: «Σταύρωσέ τον, σταύρωσέ τον».

Όταν όμως είδε ο Πιλάτος ότι όλα γίνονταν μάταια, λέει: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον· διότι εγώ δεν βρίσκω σε αυτόν καμία αιτία καταδίκης.» Το κάνει δε αυτό, ωθώντας τους σε πράγμα που δεν τους ήταν επιτρεπτό, ώστε να απολυθεί ο Ιησούς. Διότι εγώ, λέει, που έχω εξουσία να σταυρώσω, «δεν βρίσκω καμία αιτία»· εσείς όμως που δεν έχετε εξουσία να σταυρώνετε, λέτε ότι αυτός είναι ένοχος. «Πάρτε τον, λοιπόν, και σταυρώστε τον.» Αλλά δεν έχετε εξουσία; Τότε ας απολυθεί ο άνθρωπος.