Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 2:14

Θαυμάζει δε τον νέο οίνο ο αρχιτρίκλινος· διότι καθένας, νομίζω, από εκείνους που έχουν ταχθεί στη θεία ιερωσύνη και στους οποίους έχει εμπιστευθεί ο οίκος του Σωτήρος μας Χριστού, εκπλήσσεται από τον υπέρτερο του νόμου λόγο Του. Και ο Χριστός προστάζει να δοθεί πρώτα σε αυτόν, διότι σύμφωνα με τη φωνή του Παύλου «Ο γεωργός που κοπιάζει πρέπει πρώτος να μεταλαμβάνει από τους καρπούς», και ας κατανοήσει πάλι ο ακροατής αυτό που λέω. <Και βρήκε στο ιερό εκείνους που πουλούσαν βόδια και πρόβατα και περιστέρια, και τους αργυραμοιβούς να κάθονται.> Ελέγχονται πάλι και μέσω αυτών οι Ιουδαίοι ότι περιφρονούν τους νόμους που τους δόθηκαν, και δεν δίνουν καμία σημασία στα μωσαϊκά γράμματα, αλλά αποβλέπουν μόνο στη φιλοκέρδεια. Διότι, ενώ ο νόμος πρόσταζε να καθαρίζονται εκ των προτέρων με ποικίλους τρόπους εκείνοι που επρόκειτο να αναβούν στον θείο ναό, δεν εμπόδιζαν να μολύνουν την αγία αυλή τους αργυραμοιβούς ή κερματιστές, και άλλους επιπλέον αυτών, των οποίων επιτήδευμα ήταν η πλεονεξία και επιθυμία τους ο τόκος και ο πολλαπλασιασμός του κέρδους (διότι σε αυτά συνοψίζεται όλος ο σκοπός των εμπόρων)· αλλά, σαν να εισέρχονταν σε αυτήν με άπλυτα πόδια, το επέτρεπαν εντελώς αυτοί οι ίδιοι που είχαν τη δύναμη να τους εμποδίσουν· ώστε να αποδεικνύεται αληθινό αυτό που λέει ο Θεός για αυτούς: «Ποιμένες πολλοί κατέστρεψαν τον αμπελώνα μου, μόλυναν τη μερίδα μου, έκαναν την επιθυμητή μου μερίδα έρημο άβατη, παραδόθηκε στον αφανισμό της απώλειας».

Εάν όμως πρέπει να προσεγγίσουμε τα προκείμενα και να τα συνδέσουμε πιο λογικά με τα παραπάνω, πρέπει να εξετάσουμε το ανάγνωσμα διαφορετικά. <Και βρήκε στο ιερό αυτούς που πουλούσαν τα πρόβατα και τα βόδια, και τα εξής.> Δες λοιπόν πάλι όλο το σχήμα της θείας οικονομίας για εμάς, πλεγμένο μέσα από δύο πράγματα. Διότι, με τους Κανανίτες της Γαλιλαίας, εννοώ, ο Χριστός και συνεστιάζεται και συναναστρέφεται, και έκανε ομοτράπεζούς του αυτούς που τον είχαν καλέσει, και οι οποίοι γι' αυτό τον τίμησαν· και τους ωφελεί με θαύματα, και αναπληρώνει αυτό που τους έλειπε για τη χαρά τους· και ποιο άραγε από τα αγαθά δεν τους προσφέρει πλουσιοπάροχα; Διδάσκοντας έτσι τυπολογικά, ότι θα προσδεχθεί και τους κατοίκους της Γαλιλαίας, δηλαδή τα έθνη, προσκεκλημένος τρόπον τινά προς αυτά μέσω της πίστης τους, και θα τα εισαγάγει στον ουράνιο νυμφώνα, δηλαδή στην Εκκλησία των πρωτοτόκων, και θα τα βάλει να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με τους αγίους· διότι μαζί με τους συνδαιτυμόνες κάθονταν και οι άγιοι μαθητές· και θα συμμετάσχουν στη θεία και πνευματική γιορτή, όπως και ο ίδιος λέει κάπου: «Ότι πολλοί από ανατολών και δυσμών θα έρθουν και θα ανακλιθούν μαζί με τον Αβραάμ και τον Ισαάκ και τον Ιακώβ», χωρίς να τους λείπει τίποτα για την ευθυμία τους· διότι «αιώνια ευφροσύνη θα υπάρχει πάνω από το κεφάλι τους».

Δες την περιφρόνησή τους· διότι μέσα στον ναό εμπορεύονταν, και άλλοι μεν πουλούσαν τα αναγκαία για τη θυσία σε εκείνους που τα χρειάζονταν, δηλαδή πρόβατα, βόδια, και περιστέρια, όπως ανέφερε ο Ιωάννης, και οτιδήποτε παρόμοιο· άλλοι δε αγόραζαν. Κολλυβιστές δε είναι οι τραπεζίτες· διότι «κόλλυβος» είναι ο οβολός, και «κολλυβίζω» σημαίνει ανταλλάσσω (καθώς η συνήθεια μεταβάλλει τα ονόματα) [αυτά βρίσκονται στο περιθώριο του κώδικα Β].

Όταν ο Χριστός ανέβηκε στα Ιεροσόλυμα, βρήκε μέσα στο ιερό αυτούς που πουλούσαν πρόβατα και βόδια και περιστέρια, και τους αργυραμοιβούς να κάθονται. Και αφού έφτιαξε, λέει, ένα μαστίγιο από σχοινιά, τους έβγαλε όλους έξω από το ιερό, λέγοντας: «Μην κάνετε τον οίκο του Πατέρα μου οίκο εμπορίου.» Επειδή λοιπόν ονόμαζε τον Θεό Πατέρα, αγανακτώντας με αυτό εκείνοι που τελούσαν τις θυσίες στον ναό, αντέδρασαν έντονα λέγοντας: «Με ποια εξουσία τα κάνεις αυτά;» Και σε αυτά ο Χριστός απάντησε: «Το βάπτισμα του Ιωάννη από πού ήταν;» Εκείνοι δε είπαν: «Δεν ξέρουμε.» Τους ρώτησε όμως και κάπου αλλού, λέγοντας: «Τι γνώμη έχετε για τον Χριστό; Τίνος υιός είναι;» Και εκείνοι είπαν: «Του Δαβίδ.» Έπειτα ο Κύριος τους είπε: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ, φωτισμένος από το Πνεύμα, τον ονομάζει Κύριο;» Και σε αυτό πάλι σιώπησαν.

Και βλέπεις ότι πραγματικά όλα όσα έχουν ειπωθεί από τους τέσσερις ευαγγελιστές βρίσκονται σε συμφωνία. Διότι, καθώς ο Ιωάννης διηγείται και πάλι τα γεγονότα με τη σειρά, καθιστά φανερό ότι, αφού ο Σωτήρας επιτέλεσε το πρώτο σημείο και ήλθε στην Καφαρναούμ, και αφού επιτέλεσε εκεί κάποια σημεία, ανέβηκε στη Ναζαρέτ και ανέγνωσε το βιβλίο, και όταν πλέον παραδόθηκε ο Βαπτιστής, ήλθε και κατοίκησε στην Καφαρναούμ για όχι πολλές ημέρες. Αυτές δε είναι οι ημέρες μετά την εορτή των Επιφανείων, μετά την έλευσή του στην Καφαρναούμ και στη Ναζαρέτ, την άνοδό του στα Ιεροσόλυμα για το Πάσχα, και τη νέα του μετάβαση προς τον Ιωάννη, εκεί όπου βάπτιζε, στην Αινών κοντά στο Σαλείμ. Διότι έτσι λέγει: «Μετά από αυτό κατέβηκε στην Καφαρναούμ ο ίδιος, η μητέρα του και οι αδελφοί του, και εκεί παρέμειναν όχι πολλές ημέρες»· (επειδή δεν υποδήλωνε ακόμη την οριστική εγκατάσταση, για την οποία είπε αργότερα ότι, μετά την παράδοση του Ιωάννη, ήλθε και κατοίκησε στην παραθαλάσσια Καφαρναούμ). «Και πλησίαζε το Πάσχα των Ιουδαίων (όπως λέγει) και ανέβηκε στα Ιεροσόλυμα ο Ιησούς, και βρήκε μέσα στο ιερό εκείνους που πουλούσαν τα βόδια, τα πρόβατα και τα περιστέρια, καθώς και τους ανταλλακτές νομισμάτων να κάθονται».

Την ερμηνεία δε που αναφέρεται στον Σωτήρα μας θα την επιβεβαιώσει με αδιαμφισβήτητες σφραγίδες η μαρτυρία των ιερών Ευαγγελίων, τόσο από το παράδειγμα του Ιωνά που παρατέθηκε, όσο και από το γεγονός ότι στα προκείμενα λέγεται: «Διότι ο ζήλος του οίκου σου με κατέφαγε»· πράγμα το οποίο μαρτυρείται κατά λέξη ότι εκπληρώθηκε στο πρόσωπό του στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, στο οποίο είναι γραμμένο: «Και ανέβηκε ο Ιησούς στα Ιεροσόλυμα, και βρήκε μέσα στο ιερό να πουλούν πρόβατα και βόδια και περιστέρια». Έπειτα, όταν τους έδιωξε λέγοντας: «Πάρτε τα αυτά από εδώ, μην κάνετε τον οίκο του Πατέρα μου οίκο εμπορίου», προσθέτει ο ευαγγελιστής: «Θυμήθηκαν οι μαθητές του ότι είναι γραμμένο: Ο ζήλος του οίκου σου με κατέφαγε». Αλλά και το «Μου έδωσαν για τροφή μου χολή, και στη δίψα μου με πότισαν ξύδι», που βρίσκεται στο κείμενο που έχουμε ενώπιόν μας, μαρτυρείται ότι ειπώθηκε από το πρόσωπο του Σωτήρα μας, σύμφωνα με τον Ιωάννη, ο οποίος αναφέρει: «Μετά από αυτά, βλέποντας ο Ιησούς ότι όλα έχουν πλέον τελεσθεί, για να εκπληρωθεί η Γραφή, λέει: Διψώ. Υπήρχε εκεί ένα δοχείο γεμάτο ξύδι· αφού γέμισαν, λοιπόν, ένα σφουγγάρι με ξύδι και χολή και το στερέωσαν σε ύσσωπο, το έφεραν στο στόμα του. Όταν, λοιπόν, ο Ιησούς έλαβε το ξύδι με τη χολή, είπε: Εκπληρώθηκε και αυτή η Γραφή»· και τα υπόλοιπα, επίσης, που αναφέρονται στο πρόσωπο του Σωτήρα μας, διατηρούν την ερμηνεία αβίαστη. «

Θα κατανοήσεις δε ως μητέρα τη Συναγωγή των Ιουδαίων και όλη την κατά σάρκα συγγένεια εκείνων που προέρχονται από την περιτομή· και ως υιούς μιας τέτοιας μητέρας εκείνους που τον αρνήθηκαν και είπαν: «Αυτόν όμως δεν τον γνωρίζουμε από πού είναι». Γι' αυτό τους έλεγε, επειδή τον θεωρούσαν ξένο: «Γιατί δεν αναγνωρίζετε τη λαλιά μου; Διότι δεν δύνασθε να ακούτε τον λόγο μου». Και πάλι τον θεωρούσαν ξένο, λέγοντας: «Δεν λέμε εμείς σωστά ότι εσύ είσαι Σαμαρείτης και έχεις δαιμόνιο;» Γι' αυτό τους έλεγε: «Εγώ έχω έρθει στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Έτσι, λοιπόν, έγινε ξένος και αλλότριος για τους γιους της μητέρας του. Όλα αυτά δε τα υπέμεινε για την αιτία που ακολουθεί, την οποία αναγκαίως παραθέτει, λέγοντας: «Διότι ο ζήλος για τον οίκο σου με κατέφαγε, και οι ονειδισμοί εκείνων που σε ονειδίζουν έπεσαν πάνω μου». Επειδή, δηλαδή, χρησιμοποιώντας μεγάλη παρρησία, έλεγχε και έδιωχνε αυτούς που έκαναν τον οίκο του Πατέρα του οίκο εμπορίου και σπήλαιο ληστών, γι' αυτόν τον λόγο τον επιβουλεύονταν· πράγμα που ακριβώς παρουσιάζει ο ευαγγελιστής, λέγοντας: «Και πλησίαζε το Πάσχα των Ιουδαίων, και ανέβηκε ο Ιησούς στα Ιεροσόλυμα· και βρήκε μέσα στο ιερό αυτούς που πουλούσαν πρόβατα και βόδια, και σκόρπισε τα νομίσματα και τα τραπέζια των αργυραμοιβών.

Διότι, όταν ο Ιησούς ήλθε στα Ιεροσόλυμα και είδε μέσα στο ιερό εμπόριο και αισχροκερδείς συναλλαγές (επειδή πουλούσαν και αγόραζαν στο εσωτερικό του, εμπορευόμενοι με την πρόφαση των θυσιών), αφού έφτιαξε λοιπόν ράβδο και φραγγέλιο από σχοινιά, τους έβγαλε έξω από το ιερό, λέγοντας: «Μην κάνετε τον οίκο του Πατέρα μου οίκο εμπορίου». Και αν είχαν ανεχθεί εκείνη τη ράβδο, δεν θα είχαν ποιμανθεί με σιδερένια ράβδο· επειδή, όμως, ατίμασαν τη σωτήρια ράβδο, βρέθηκαν όχι υπό το φραγγέλιο, ούτε υπό τον λόγο που μαστιγώνει όσους έχουν ευαισθησία, αλλά υπό τη σιδερένια ράβδο. Και πολλές φορές θέλησαν να εξεγερθούν, και τους κατέβαλε η σιδερένια ράβδος, η οποία όχι απλώς τους χτυπούσε, αλλά τους εξόντωνε. Όταν, λοιπόν, η σιδερένια ράβδος άρχισε να κυριαρχεί επί Αυγούστου, τότε ακριβώς γεννήθηκε και ο Χριστός. Η αρχή των Ρωμαίων είναι και αρχή του κηρύγματος, η τέταρτη βασιλεία των εποχών.

Και βρήκε μέσα στο ιερό αυτούς που πουλούσαν βόδια, και πρόβατα, και περιστέρια, και τους ανταλλακτές νομισμάτων να κάθονται. Και αφού έφτιαξε ένα μαστίγιο από σχοινιά, τους έβγαλε όλους έξω από το ιερό, και τα πρόβατα, και τα βόδια. Και των ανταλλακτών σκόρπισε τα νομίσματα, και ανέτρεψε τα τραπέζια, και σε αυτούς που πουλούσαν τα περιστέρια είπε: Πάρτε τα αυτά από εδώ, και μην κάνετε τον οίκο του Πατέρα μου οίκο εμπορίου. Θυμήθηκαν τότε οι μαθητές του ότι είναι γραμμένο: Ο ζήλος για τον οίκο σου με κατέφαγε. Κατεβαίνει στην Καπερναούμ ο Κύριος, για κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο για να εγκαταστήσει τη μητέρα του εκεί, ώστε να μην την παίρνει παντού μαζί του. Επειδή, αφού είχαν έρθει στην Κανά για τον γάμο, μετά το πέρας του γάμου, επαναφέρει τη μητέρα του στο σπίτι της στην Καπερναούμ.