Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 20:10

Διότι ο ένας, ξεκινώντας από το τέλος της νύχτας, και ο άλλος από την αρχή, προχωρά προς το βάθος των ωρών και κατεβαίνει, όπως ανέφερα προηγουμένως, ακριβώς στο μέσον. «Αναχώρησαν, λοιπόν, πάλι στα σπίτια τους οι μαθητές· η δε Μαρία στεκόταν έξω κοντά στο μνημείο κλαίγοντας». Αφού συγκέντρωσαν ήδη επαρκείς αποδείξεις για την ανάσταση του Σωτήρος μας οι σοφότατοι μαθητές, κυοφορώντας πλέον μια σταθερή και ασάλευτη πίστη, τόσο από την έκβαση των γεγονότων όσο και από τις προφητείες των Αγίων Γραφών, επέστρεφαν πάλι στα σπίτια τους. Και, όπως ήταν φυσικό, βιάζονταν να συναντήσουν τους συλλειτουργούς τους, για να αναγγείλουν το θαύμα και να σκεφτούν στη συνέχεια την πορεία που έπρεπε να ακολουθήσουν. Δεν θα ήταν, άλλωστε, άστοχο να θεωρήσουμε ότι το έπραξαν αυτό και για κάποιον άλλο λόγο. Καθώς ο θυμός των Ιουδαίων βρισκόταν ακόμη στην ακμή του, και οι ηγέτες τους επιζητούσαν με πάθος τον φόνο κάθε ανθρώπου που θαύμαζε τον λόγο του Σωτήρος μας και αποδεχόταν την άρρητη και θεοπρεπέστατη δύναμη και δόξα Του, ιδιαιτέρως δε εναντίον των ίδιων των αγίων μαθητών· αποφεύγοντας εύλογα να πέσουν στα χέρια τους, αποχωρούν από το μνήμα πριν από την πλήρη αυγή, διότι δεν θα μπορούσαν να το πράξουν αυτό ακίνδυνα, εάν τους έβλεπαν στο φως της ημέρας, όταν η λαμπρότητα του ήλιου θα τους αποκάλυπτε στα μάτια όλων.

Δεν θα έκανες λάθος, λοιπόν, αν έλεγες ότι τα πρώτα γεγονότα της αναστάσεως του Σωτήρος μας επισημαίνονται στον Ιωάννη, σύμφωνα με τον οποίο η Μαγδαληνή το πρωί, ενώ ήταν ακόμη σκοτάδι, αφού προσήλθε και πρώτη και δεύτερη φορά στο μνήμα, και μη βρίσκοντας το σώμα του Σωτήρος, κλαίει επειδή κανείς δεν είχε ακόμη αντιληφθεί την ανάστασή του. Και ότι ένα δεύτερο μέρος της ίδιας ώρας αποτελεί ο χρόνος που αναφέρεται στον Ματθαίο, κατά τον οποίο η ίδια η Μαγδαληνή, έχοντας προσέλθει για τρίτη φορά στο μνήμα μαζί με την άλλη Μαρία, δεν κλαίει πλέον, αφού, σύμφωνα με τον Ιωάννη, είχε ήδη δει τους αγγέλους και τον ίδιο τον Σωτήρα. Διότι τα όσα αναφέρονται στον Λουκά και τον Μάρκο είναι δηλωτικά άλλων περιστατικών, κατά τα οποία περισσότερες γυναίκες προσέρχονται στο θέαμα. Να θεωρείς, μάλιστα, ότι η Μαγδαληνή βίωσε αυτά τα γεγονότα σε χρονικές στιγμές που δεν απείχαν πολύ μεταξύ τους, αλλά ότι παρευρέθηκε στο ίδιο μέρος και την ίδια ώρα και την πρώτη και τη δεύτερη φορά· την πρώτη φορά, ολομόναχη· τη δεύτερη φορά, μαζί με την άλλη Μαρία. Έτσι, λοιπόν, η ίδια η Μαρία η Μαγδαληνή είδε και τα όσα αναφέρονται στον Ματθαίο και τα όσα αναφέρονται στον Ιωάννη. Δεν απουσίαζε όμως ούτε από τα όσα καταγράφηκαν από τους πολλούς, διότι δεν απομακρυνόταν από τον τόπο. Αντιθέτως, ήταν παρούσα και παρέμενε, εκπλησσόμενη αφενός από όσα είχε δει, ποθώντας δε, πέρα από τις πρώτες, να αξιωθεί και δεύτερες και τρίτες θεοφάνειες. Τις οποίες έλαβε μετέπειτα με διάφορους τρόπους, καθώς περισσότερες γυναίκες έφταναν στο μνημείο, και με ποικίλους τρόπους εμφανιζόταν σε αυτές αγγελική όψη, ενώ η ίδια παρευρισκόταν σε κάθε θέαμα. Έτσι, λοιπόν, η Μαγδαληνή έγινε θεατής των όσων έχουν καταγραφεί από τους τέσσερις ευαγγελιστές. Γι’ αυτό και μνημονεύθηκε από όλους. Με αυτόν τον τρόπο, αφενός ο χρόνος που παρουσιάζεται από τον Ιωάννη και τον Ματθαίο ήταν ο ίδιος, αφετέρου διατηρήθηκαν από τον καθένα διαφορετικά χρονικά διαστήματα του ίδιου αυτού χρόνου.

ΧΟΡΟΣ Πράγματι, ο Πέτρος μαζί με τον φίλο του Ιωάννη, αφού έτρεξαν ταχύτατα προς τον ζωηφόρο τάφο και εξακρίβωσαν τα πάντα, τα ανέφεραν στους φίλους, όπως ακριβώς τα είπε η Μαρία η Μαγδαληνή διαβεβαιώνοντάς τους, η οποία έτρεξε πρώτη, εξακρίβωσε τα πάντα και ανήγγειλε την κένωση του τάφου.

Επειδή δε ο Ιωάννης αναφέρει μόνο τη Μαρία τη Μαγδαληνή, είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι πρόκειται για άλλη, και μάλιστα πιο ατελή από την προηγούμενη, η οποία, αφού έτρεξε και ήλθε στο μνημείο, και βρήκε τον λίθο αποκυλισμένο, χωρίς να κατανοήσει τίποτα περισσότερο, πήγε στον Πέτρο και τον Ιωάννη. Εκείνοι δε, αφού ήλθαν και είδαν τα εντάφια να κείτονται χωριστά, απήλθαν γεμάτοι απορία.

ΟΜΙΛΙΑ ΠΣΤ΄. «Ανεχώρησαν, λοιπόν, και πάλι οι μαθητές για τα σπίτια τους· η δε Μαρία στεκόταν έξω κοντά στο μνημείο κλαίγοντας». 1. Είναι κάπως συναισθηματικό το γυναικείο φύλο, και περισσότερο επιρρεπές στον οίκτο. Και το είπα αυτό, για να μην απορήσεις γιατί άραγε η μεν Μαρία θρηνούσε πικρά στον τάφο, ενώ ο Πέτρος δεν εκδήλωσε κάτι τέτοιο. Διότι οι μεν μαθητές, λέγει, έφυγαν για τα σπίτια τους, εκείνη όμως στεκόταν και δάκρυζε.

Ιωάν. 20, 8-10: Διότι οι μαθητές, όντας ανώτεροι από τη γυναίκα ως προς τη διάνοια, αποδέχθηκαν οπωσδήποτε αμέσως την ανάσταση από τα σουδάρια. Και αυτό είναι που είπε ο ευαγγελιστής, ότι «είδε και πίστεψε», και όχι όπως λένε κάποιοι, ότι «πίστεψε» λόγω του ότι κλάπηκε. Διότι και ο Χρυσόστομος φαίνεται να το ανατρέπει αυτό, λέγοντας όπως έχει γραφτεί προηγουμένως, ότι αφού πίστεψαν, «επέστρεψαν στα σπίτια τους» γεμάτοι έκπληξη, όχι προφανώς για το πώς κλάπηκε, αλλά για το ότι αναστήθηκε. Διότι, επειδή δεν γνώριζαν «τη γραφή» που μιλούσε για την ανάστασή του, «πήγαν» και είδαν· επειδή, εάν τη γνώριζαν, θα είχαν πιστέψει και πριν πάνε και δουν.

Τότε, λοιπόν, εισήλθε και ο άλλος μαθητής που είχε έρθει πρώτος στο μνημείο, και είδε και πίστεψε. Διότι δεν είχαν κατανοήσει ακόμη τη Γραφή, ότι δηλαδή έπρεπε αυτός να αναστηθεί από τους νεκρούς. Απήλθαν, λοιπόν, και πάλι στα σπίτια τους οι μαθητές. Η Μαρία, όμως, στεκόταν κοντά στο μνημείο, απ' έξω, και έκλαιγε. Και καθώς έκλαιγε, έσκυψε να δει μέσα στο μνημείο και βλέπει δύο αγγέλους με λευκά ενδύματα να κάθονται, έναν προς το μέρος του κεφαλιού και έναν προς το μέρος των ποδιών, εκεί όπου ήταν τοποθετημένο το σώμα του Ιησού. Και της λέγουν εκείνοι: Γυναίκα, γιατί κλαις; Τους λέγει:

«Διότι πήραν τον Κύριό μου, και δεν γνωρίζω πού τον έβαλαν.» Πρόσεξέ μου την ταπεινοφροσύνη του ευαγγελιστή, πώς αποδίδει την ακρίβεια της έρευνας στον Πέτρο. Διότι, αν και έφτασε πρώτος ο ίδιος και είδε «τα οθόνια να κείτονται», δεν ασχολείται περισσότερο, αλλά περιμένει εκείνον. Ο Πέτρος όμως, όντας ο πιο θερμός, προχωρώντας πιο μέσα τα εξέτασε όλα με ακρίβεια, και τότε αυτός μπαίνοντας μετά από εκείνον, «είδε» τα εντάφια να κείτονται χωριστά, «και πίστεψε», όχι ότι αναστήθηκε ο Κύριος, αλλά ότι εκλάπη. Διότι πίστεψε στα λόγια της Μαρίας που έλεγε: «Ότι πήραν τον Κύριο». Γιατί πίστεψε στη Μαρία και δεν αναλογίστηκε ότι αναστήθηκε; «Διότι δεν γνώριζαν ακόμη τη Γραφή, ότι δηλαδή έπρεπε αυτός να αναστηθεί εκ νεκρών», και γι' αυτό πίστεψαν στη Μαρία, η οποία υποπτευόταν κλοπή και μεταφορά του σώματος. Αυτοί λοιπόν «απήλθον προς εαυτούς», δηλαδή επέστρεψαν στους δικούς τους, χωρίς να περιεργαστούν τίποτα περισσότερο. Η Μαρία όμως (διότι το γυναικείο φύλο είναι συναισθηματικό και εύκλαυστο) στέκεται στο μνημείο και κλαίει. Επειδή δηλαδή δεν είχε τον Ιησού, κοιτάζει τον τόπο όπου κατατέθηκε το ποθούμενο σώμα, αντλώντας παρηγοριά μόνο από αυτό· γι' αυτό και αξιώνεται μεγαλύτερης οπτασίας από τους μαθητές.