Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 20:16

Αλλά ο μεν Κύριός μας Ιησούς Χριστός, για να την απαλλάξει από τον θρήνο, της λέει αυτά, εκείνη όμως, επειδή νόμισε ότι αυτός που της μιλούσε ήταν ένας από τους κηπουρούς, υποσχόταν ότι θα μετέφερε με μεγάλη προθυμία το σώμα του Σωτήρα σε άλλους τόπους, εάν απλώς της υποδείκνυε πού τον είχε μεταφέρει. Διότι, καθώς δεν είχε κατανοήσει ακόμη το μέγα μυστήριο της αναστάσεως, κυριευόταν από τις υποψίες που την οδηγούσαν σε αυτή τη σκέψη. Διότι ο νους των γυναικών είναι κάπως πιο αργός στην κατανόηση, και δεν έχουν ασκηθεί στο να μπορούν εύκολα να συλλαμβάνουν ακόμη και τα όχι ιδιαίτερα δύσκολα πράγματα, πόσο μάλλον τα υπέρλογα θαύματα. <Της λέγει ο Ιησούς: Μαρία.

<Και εκείνη στράφηκε και του λέει στα εβραϊκά: Ραββουνί, που σημαίνει Διδάσκαλε, και έτρεξε να τον αγγίξει.> Καλεί πλέον προς μια πιο ξεκάθαρη αναγνώριση τον νου της γυναίκας, προσφέροντας τον εαυτό του ανεμπόδιστα στην όρασή της, επειδή μάλιστα τον αγαπούσε και τόσο έντονα, σχεδόν την κατηγορεί κιόλας, και όχι ελαφρά, που άργησε να μπορέσει να κατανοήσει ότι ήταν ο ίδιος ο Χριστός· διότι υποδηλώνει κάτι τέτοιο καλώντας την με το όνομά της· και εκείνη το αντιλαμβάνεται αμέσως, και έχοντας ξεφύγει από τις αρχικές υποψίες μέσω της ίδιας της θέασης, του αποδίδει τη συνηθισμένη τιμή λέγοντας Ραββουνί, δηλαδή Διδάσκαλε, και γεμίζοντας τον νου της με ύψιστη χαρά, έτρεξε θερμά για να αγγίξει το άγιο σώμα, ώστε να κερδίσει την ευλογία από αυτόν. <Λέει σε αυτήν ο Ιησούς: Μη με αγγίζεις· διότι δεν έχω αναβεί ακόμη προς τον Πατέρα μου.> Δεν είναι εύκολα αντιληπτή στους πολλούς η δύναμη αυτού του λόγου, διότι κρύβεται μέσα σε αυτόν ένα μυστήριο· όμως πρέπει να τον εξετάσουμε προσεκτικά λόγω της ωφέλειάς του. Διότι ο Κύριος θα μας χαρίσει τη γνώση των δικών του λόγων. Εμποδίζει λοιπόν τη γυναίκα που τρέχει προς αυτόν, και δεν την αφήνει, μολονότι ήταν πρόθυμη να αγκαλιάσει τα πόδια του· κάνοντας φανερή σε εμάς την αιτία του πράγματος, λέει: Διότι δεν έχω αναβεί ακόμη προς τον Πατέρα μου. Αλλά τι πρέπει να νομίσουμε ότι σημαίνει αυτό, πρέπει να το ερευνήσουμε.

Έπειτα της λέει: «Μαρία», υπενθυμίζοντάς της μέσω του ονόματός της τον εαυτό της, καθώς και τους παλαιούς λόγους που είχε απευθύνει προς αυτήν και τους υπόλοιπους μαθητές σχετικά με την ανάστασή του. Εκείνη δε, αφού ήλθε σε συναίσθηση και αναγνωρίζοντας ποιος ήταν από τη φωνή και από τη δύναμη του λόγου, του λέει: «Ραββουνί», το οποίο μεταφράζεται «διδάσκαλε».

Όταν δε στράφηκε η Μαρία για να δει τι ήταν αυτό που κατέπληξε τους αγγέλους και μόνο που φάνηκε, βλέπει τον Ιησού να στέκεται, δεν γνώριζε όμως ότι είναι ο Ιησούς, θεωρώντας ακόμη την ανάσταση ως κάτι το ανήκουστο και δυσπαράδεκτο. Επειδή μάλιστα το φως της ημέρας έξω ήταν ακόμη αμυδρό και ο Κύριος δεν της έδειχνε τη θεία λαμπρότητά Του, ώστε να αναγνωριστεί ότι είναι Εκείνος ο ίδιος που έπαθε, η Μαρία δεν Τον αναγνώρισε, αλλά Τον πέρασε για τον κηπουρό των φυτών εκείνου του τόπου, Αυτόν που είναι ο γεωργός των ψυχών, ο δημιουργός των πάντων. Όταν δε Εκείνος της μίλησε και την κάλεσε με το όνομά της λέγοντας «Μαρία», και έτσι φανέρωσε τον Εαυτό Του, εκείνη, στρέφοντας πλέον τη σκέψη της, Του αποκρίθηκε και λέει: «Ραββουνί», που σημαίνει «Διδάσκαλε». Αλλά αν και Τον έβλεπε ζωντανό, ούτε και τότε δεν συνέλαβε στο μυαλό της κάτι το θεοπρεπές, αλλά απευθυνόταν σε Αυτόν απλώς ως σε έναν άνθρωπο του Θεού και δάσκαλο των θείων. Γι' αυτό, από την αγάπη της, όρμησε όχι μόνο να πέσει στα πόδια Του, αλλά και να τα αγγίξει, όμως ακούει: «Μη με αγγίζεις»· διότι, της λέει, επειδή η διάνοιά σου δεν άγγιξε το ύψος του δικού Μου μυστηρίου, ότι δηλαδή, ενώ είμαι Θεός, φαίνομαι τώρα για χάρη σου με σώμα, και μάλιστα τώρα με σώμα θεοειδές, γι' αυτό, «Μη με αγγίζεις».

Ενώ η Μαρία έκλαιγε στο εξωτερικό σπήλαιο και κοίταζε μέσα, οι άγγελοι που φανερώθηκαν, έκαναν τη Μαρία να σηκωθεί και να στραφεί πάλι έξω, προς τον Χριστό που είχε φανεί σε αυτούς να στέκεται έξω· στην οποία λέει ο Κύριος: Τι κλαις; και τα εξής. Έπειτα, αφού τον αναγνώρισε και τον αποκάλεσε Ραββουνί, της απάντησε το «Μη μου άπτου» και τα ακόλουθα.

Το δε «Μή μου ἅπτου» λέχθηκε από τον Κύριο προς τη Μαρία τη Μαγδαληνή, η οποία νόμισε ότι αυτός είναι κηπουρός, πράγμα που φανερώνει και υποδηλώνει το μυστήριο ότι κάθε νοερή ψυχή, η οποία δεν έχει ακόμη ανυψωθεί πάνω από το σύμφυτο σώμα, και γι' αυτό θεωρεί τον Λόγο δημιουργό μόνο των πραγμάτων που βρίσκονται σε γένεση και φθορά —τα οποία δεν διαφέρουν σε τίποτα απολύτως από τα καλλιεργούμενα λαχανικά, διότι και στα δύο είναι ίση η ροή και η απορροή καθώς και ο χρονικός περιορισμός και ο κύκλος— εξαιτίας της προόδου και της συγκατάβασής του γύρω από αυτά και μέχρι αυτά, δεν καθίσταται άξια της κατά πνεύμα επαφής μαζί του, εφόσον τον αναζητά ανάμεσα στους νεκρούς και μάλιστα σε τούτα τα φαινόμενα πράγματα, και τον γνωρίζει μόνον ως Λόγο που έγινε σάρκα για εμάς, αλλά δεν τον γνωρίζει όπως αρμόζει, δηλαδή και ως Θεό που γεννήθηκε από τον Θεό Πατέρα.

Της λέει ο Ιησούς: «Μαρία». Εκείνη, αφού στράφηκε, του λέει: «Ραββουνί», που σημαίνει διδάσκαλε. Της λέει ο Ιησούς: «Μην με αγγίζεις, διότι δεν έχω αναβεί ακόμη προς τον Πατέρα μου. Πήγαινε όμως προς τους αδελφούς μου και πες τους: Αναβαίνω προς τον Πατέρα μου και Πατέρα σας, και Θεό μου και Θεό σας». Έρχεται η Μαρία η Μαγδαληνή και αναγγέλλει στους μαθητές ότι είδε τον Κύριο και ότι της είπε αυτά. Για ποιον λόγο στράφηκε προς τα πίσω η Μαρία; Διότι, ενώ μιλούσε στους αγγέλους, τι της συνέβη ώστε να στραφεί προς τα πίσω; Φαίνεται, λοιπόν, ότι την ώρα που αυτή μιλούσε στους αγγέλους, ο Ιησούς, αφού στάθηκε πίσω της, τους κατέπληξε, και εκείνοι βλέποντας τον Δεσπότη, φανέρωσαν αμέσως, και με τη στάση και με την κίνηση και με το βλέμμα τους, ότι είδαν τον Κύριο, και η γυναίκα, βλέποντάς το αυτό, στράφηκε προς τα πίσω. Στους αγγέλους, λοιπόν, εμφανίστηκε ίσως με μορφή που προκαλούσε έκπληξη, στη Μαρία όμως όχι έτσι, αλλά με ταπεινή και συνηθισμένη μορφή. Γι' αυτό και νόμισε ότι ήταν ο κηπουρός, εκείνου δηλαδή του κήπου μέσα στον οποίο βρισκόταν το μνημείο. Γι' αυτό και λέει: «Κύριε, αν εσύ τον σήκωσες», δηλαδή, αν εσύ τον έκλεψες· και δεν λέει «τον Ιησού», αλλά «αυτόν», απευθύνοντας τον λόγο της σε κάποιον που θεωρεί ότι γνωρίζει. «Αν, λοιπόν, εσύ τον σήκωσες», δηλαδή τον πήρες και τον έκλεψες από εδώ, «πες μου πού τον έβαλες, και εγώ θα τον πάρω», και θα τον μεταφέρω σε άλλο τόπο, όπου θα ταφεί με μεγαλοπρέπεια.

Διότι, καλώντας μόνο το όνομά της, της μετέδωσε μέσω αυτού την επίγνωση. Όπως ακριβώς στους Ιουδαίους άλλοτε μεν γινόταν γνωστός, άλλοτε δε ήταν αγνώριστος, παρότι παρών· έτσι και όταν μιλούσε, όταν το ήθελε, τότε έκανε τον εαυτό του αναγνωρίσιμο· όπως λοιπόν και τώρα, όταν το θέλησε, τότε έκανε τον εαυτό του γνωστό στη Μαρία μέσω της φωνής του. Επειδή, εξάλλου, και προηγουμένως της είχε απευθυνθεί: «Γυναίκα, γιατί κλαις;» Αλλά δεν τον αναγνώρισε η γυναίκα· διότι δεν το ήθελε ο Ιησούς. Όταν όμως το θέλησε, τότε αναγνωρίστηκε μέσω της φωνής του. «Εκείνη στράφηκε και του λέει.» Τι σημαίνει αυτό;

Συνομιλούσε μαζί του και έλεγε: «Πες μου, πού τον έβαλες;». Και τώρα ο ευαγγελιστής λέει ότι «στράφηκε». Φαίνεται λοιπόν, ότι αφού είπε το «Πού τον έβαλες;», στράφηκε προς τους αγγέλους, ίσως για να τους ρωτήσει γιατί εξεπλάγησαν. Έπειτα, ο Χριστός την κάλεσε, την κατέπληξε με τη φωνή του και την έκανε να στραφεί από εκείνους προς τον ίδιο. Και έτσι, αφού τον αναγνώρισε, είπε: «Ραββουνί», και ήθελε να τον πλησιάσει και να είναι μαζί του όπως και πρωτύτερα, και ίσως να τον αγκαλιάσει από πόθο για αυτόν. Εκείνος όμως, ανυψώνοντας τη διάνοιά της, ώστε να κατανοήσει κάτι ανώτερο γι' αυτόν και να τον προσεγγίσει με μεγαλύτερο σεβασμό, της είπε: «Μη μου άπτου»· δηλαδή: Τα πράγματα δεν βρίσκονται πλέον στην ίδια κατάσταση που ήταν πρώτα, ούτε πρόκειται να είμαι μαζί σας με τον ίδιο τρόπο. Διότι, αν και δεν το είπε αυτό με αυτές τις λέξεις, ωστόσο αυτό εννοείται.