Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 20:31

«Αυτά δε γράφτηκαν για να πιστέψετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού.» Στεφανώνει, λοιπόν, με τα ανώτατα αριστεία εκείνον που πιστεύει με αυτόν τον τρόπο. Διότι γράφει πάλι: «Ποιος είναι αυτός που νικά τον κόσμο, παρά εκείνος που πιστεύει ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός του Θεού;» Και επιπλέον αυτών, φίλε μου, ο ίδιος ο Υιός θαύμασε σε μεγάλο βαθμό την αγάπη του Θεού και Πατέρα προς εμάς. «Διότι τόσο πολύ αγάπησε», λέει, «ο Θεός τον κόσμο, ώστε έδωσε τον μονογενή του Υιό, για να μην χαθεί όποιος πιστεύει σε αυτόν, αλλά να έχει ζωή αιώνια.» Και όμως, για ποιο λόγο έθεσε ως ένα είδος κορωνίδας και κατακλείδας των συγγραμμάτων του προς εμάς την αναγκαιότητα να πιστεύουμε ότι ο ενανθρωπήσας Λόγος είναι αληθινά Υιός του Θεού, εάν δεν είναι Υιός; Και πώς θα κατατροπώσει ολόκληρο τον κόσμο εκείνος που δεν αποδέχθηκε τη δοξασία ότι ο Λόγος είναι ποίημα και κτίσμα, έχοντας κερδίσει επάξια την αξιόλογη ανταμοιβή των όσων έχει ορθά γνωρίσει, δηλαδή το να νικήσει τον κόσμο; Διότι, εάν δεν είναι επισφαλές να πει κανείς ότι ο Θεός τιμά και αποδέχεται αυτούς που σκέφτονται διεστραμμένα, και ότι στεφανώνει κάποιους με θεία χαρίσματα, θα έλεγα κι εγώ, και μάλιστα πολύ εύλογα, ότι θεωρούνται άξιοι κάθε επαίνου και βραβείων εκείνοι που με φλυαρία έχουν υποθέσει ότι ο Μονογενής δεν είναι καθόλου Υιός, αλλά κτίσμα και δημιούργημα, έστω κι αν λέγεται ότι έχει γεννηθεί και έχει ονομαστεί Υιός, τόσο από τον ίδιο τον Πατέρα όσο και από κάθε άγιο.

Αν κάποιος αποδεχθεί αυτό που δεν έχει δει, και πιστέψει πως είναι αληθινό ό,τι φέρνουν στα αυτιά του τα λόγια εκείνου που τον μυσταγωγεί, τότε έχει τιμήσει αυτόν που κηρύσσεται με την πιο αξιόλογη πίστη. Επομένως, ο μακαρισμός θα ακολουθήσει καθέναν που πιστεύει μέσω της φωνής των αγίων αποστόλων, οι οποίοι έγιναν και αυτόπτες μάρτυρες και θεατές των κατορθωμάτων και υπηρέτες του Λόγου, όπως λέει ο Λουκάς. Σε αυτούς είναι αναγκαίο να δίνουμε προσοχή, αν έχουμε γίνει εραστές της αιώνιας ζωής και επιδιώκουμε με κάθε τρόπο να κατοικήσουμε στις άνω μονές. <Πολλά λοιπόν και άλλα σημεία έκανε ο Ιησούς ενώπιον των μαθητών του, τα οποία δεν είναι γραμμένα στο βιβλίο αυτό. Αυτά δε έχουν γραφτεί για να πιστέψετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός ο Υιός του Θεού, και για να έχετε πιστεύοντας αιώνια ζωή στο όνομά του.> Ανακεφαλαιώνει κατά κάποιον τρόπο το δικό του σύγγραμμα, και καθιστά φανερό στους ακροατές τον σκοπό των ευαγγελικών κηρυγμάτων. Διότι για να πιστέψετε, λέει, και πιστεύοντας να έχετε την αιώνια ζωή, συντάχθηκαν αυτά. Αναφέρει δε ότι τα σημεία είναι πολλά, και δεν περιορίζει τα κατορθώματα και τις παράδοξες ενέργειες του Σωτήρα μας μόνο σε όσα ο ίδιος γνώριζε και κατέγραψε, αλλά επιτρέπει και στους άλλους ευαγγελιστές να παραδώσουν όσα έρχονται στην ακριβή μνήμη τους, αν το επιθυμούν.

Διότι δεν έχουν γραφεί τα πάντα, λέει, σε αυτό το βιβλίο, αλλά έχουν καταχωρηθεί μέσω της δικής μου φωνής μόνο αυτά τα οποία ήταν φυσικό να επαρκούν απολύτως, ώστε να μπορέσουν να πείσουν τους ακροατές ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού.

ΑΛΛΟ. «Πολλά μεν, λέγει, και άλλα σημεία έκανε ο Ιησούς ενώπιον των μαθητών του, τα οποία δεν είναι γραμμένα σε τούτο το βιβλίο. Αυτά δε γράφτηκαν για να πιστέψετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός ο Υιός του Θεού.» Ας μας πουν οι Αρειανοί, που ανόητα αποτολμούν να θεομαχούν, αν, αποκαλώντας δημιούργημα τον Χριστό, ως προς το ότι είναι Λόγος, τον ομολογούμε Υιό του Θεού και Πατρός. Αλλά νομίζω βέβαια ότι θα καταδικάσουν σφοδρά την ίδια τους την απερισκεψία, αν στρέψουν τον λογισμό τους σε αυτά και εξετάσουν ακριβώς τι είναι αυτό που δημιουργήθηκε και τι αυτό που γεννήθηκε από κάποιον. Διότι αυτό που δημιουργείται δεν προέρχεται από την ουσία του δημιουργού· ενώ αυτό που γεννιέται λαμβάνει τη φύση εκείνου που το γεννά. Και αυτό το λέμε αναφορικά με τα σώματα, ενώ το ζήτημα λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο όταν πρόκειται για τον Θεό, μολονότι μέσα από τα δικά μας δεδομένα μάς προσφέρει την πιο αληθινή εικόνα. Εφόσον λοιπόν υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά και τόσο τεράστια απόσταση χωρίζει το δημιούργημα από τον Υιό, για ποιο λόγο άραγε ο μακάριος ευαγγελιστής, που μας διακονεί τις αλήθειες από το Πνεύμα, λέγει ότι έγιναν πολλά και αξιοθαύμαστα σημεία, για να πιστέψουμε ότι ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, και όχι μάλλον ένα από τα δημιουργήματα του Θεού, αν βέβαια ήταν δημιουργημένος, όπως φλυαρούν και λένε εκείνοι; Αλλά αυτό δεν το λέει, απεναντίας ανάγει τον νου των ακροατών στην έννοια της υιότητας.

Β— Συμφωνώ· διότι μιλάς ορθά. Α— Έχει γράψει όμως κάπου και ο δικός μας σοφός Ιωάννης ότι: «Πολλά λοιπόν και άλλα θαύματα έκανε ο Ιησούς ενώπιον των μαθητών του, τα οποία δεν είναι γραμμένα σε τούτο το βιβλίο. Αυτά όμως έχουν γραφτεί για να πιστέψετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο Υιός του ζώντος Θεού, και ώστε πιστεύοντας να έχετε ζωή στο όνομά του.» Θα θαύμαζε κανείς εξίσου και τον θεσπέσιο Πέτρο, ο οποίος απευθύνθηκε στους Ιουδαίους με σαφήνεια και παρρησία: «Άρχοντες του λαού και πρεσβύτεροι, εάν εμείς σήμερα ανακρινόμαστε για την ευεργεσία σε έναν ασθενή άνθρωπο, για το πώς αυτός θεραπεύτηκε, ας είναι γνωστό σε όλους σας και σε όλο τον λαό του Ισραήλ ότι στο όνομα του Ιησού Χριστού του Ναζωραίου, τον οποίο εσείς σταυρώσατε, τον οποίο ο Θεός ανέστησε από τους νεκρούς, με αυτό το όνομα στέκεται αυτός ενώπιόν σας υγιής.» Και μετά από άλλα πάλι λέει: «Και δεν υπάρχει σε κανέναν άλλον η σωτηρία.

Θα αρκούσαν και αυτά περί του Πνεύματος για όσους έχουν αυτιά και επιθυμούν να ακούν χωρίς περιττή περιέργεια. Και όπως ακριβώς θα αρκούσαν μόνοι τους ως μαρτυρία οι προαναφερθέντες προφήτες, έτσι και ανάμεσα στους αποστόλους θα αρκούσε για τον Χριστό ο μέγιστος Ιωάννης: «Στην αρχή ήταν ο Λόγος, και ο Λόγος ήταν προς τον Θεό, και Θεός ήταν ο Λόγος· τα πάντα δημιουργήθηκαν δι' αυτού, και χωρίς αυτόν δεν δημιουργήθηκε ούτε ένα από όσα έχουν δημιουργηθεί». Αφού δε μαρτύρησε πάρα πολλά θεόπνευστα για τον Χριστό, επισφραγίζει με την αλήθεια, ως αληθινός μαθητής, τον λόγο του λέγοντας: «Αυτός είναι ο μαθητής που μαρτυρεί περί αυτών και έγραψε αυτά, και γνωρίζουμε ότι η μαρτυρία του είναι αληθής». Και επίσης: «Αυτά έχουν γραφτεί για να πιστέψετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, και ώστε, πιστεύοντας, να έχετε ζωή στο όνομά του». Επειδή όμως δεν πίστεψαν στα κηρύγματα των αποστόλων και αθέτησαν τις διδασκαλίες των θείων διδασκάλων της Εκκλησίας του Θεού, έφτασαν στο σημείο να αθετήσουν και όλους τους προφήτες· και άλλοι μεν κατέπεσαν σε παντελή απιστία, ενώ άλλοι πάλι, νοσώντας από κακοπιστία, εξέπεσαν άθλια σε μύριες αιρέσεις· και από αυτούς, άλλοι δογμάτισαν κατατέμνοντας τη μία και ομοφυή θεότητα σε τρεις αρχές, και άλλοι σε δύο, άλλοι πάλι, συγχωνεύοντας ανόητα τις τρεις υποστάσεις, εξέφεραν κακόδοξες φλυαρίες· και άλλοι πάλι υποβίβασαν τον Υιό και το Πνεύμα σε κτίσμα και δημιούργημα.

Μολονότι αυτά γράφτηκαν όχι για να πολυπραγμονούμε, αλλά για να πιστεύουμε, και πιστεύοντας να έχουμε ζωή αιώνια εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, ο οποίος και χορηγεί στην αγία σου βασιλεία θεοφιλή δράση, ακαταμάχητη ισχύ εναντίον των εχθρών, σωματική ευεξία, μακραίωνη παραμονή στον παρόντα βίο, και την επέκεινα υπερκόσμια βασιλεία, η οποία και παραμένει στους απέραντους αιώνες· αμήν.

Δες λοιπόν πώς για έναν άνθρωπο, τον Θωμά, δεν απαξίωσε να συγκαταβεί ο Κύριος, και να υποδείξει την πλευρά Του, για να σώσει μία άπιστη ψυχή. Έτσι και εμείς οφείλουμε να μην καταφρονούμε ούτε τον έναν και ελάχιστο. «Πολλά και άλλα σημεία έκανε ο Ιησούς ενώπιον των μαθητών Του, τα οποία δεν είναι γραμμένα στο βιβλίο αυτό. Αυτά όμως έχουν γραφτεί, για να πιστέψετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, και πιστεύοντας να έχετε ζωή στο όνομά Του». Για ποια σημεία μιλάει εδώ ο ευαγγελιστής; Άραγε για αυτά που έγιναν πριν από τον σταυρό; Όχι, αλλά για εκείνα μετά την ανάσταση. Διότι προσθέτει: «Έκανε ενώπιον των μαθητών Του». Ενώ εκείνα που έγιναν πριν από τον σταυρό, δεν τα έκανε ενώπιον των μαθητών (μόνο), αλλά ενώπιον όλων. Επομένως, αυτά για τα οποία μιλάει τώρα ο ευαγγελιστής, είναι τα μετά την ανάσταση. Διότι συναναστρεφόμενος μόνο με τους μαθητές για σαράντα ημέρες, έδειχνε σημεία της αναστάσεως. Όπως δηλαδή πριν από τον σταυρό έκανε σημεία, αποδεικνύοντας τον εαυτό Του ως Υιό του Θεού, έτσι και μετά την ανάσταση επιτελούσε σημεία μπροστά στους μαθητές, αποδεικνύοντας τον εαυτό Του ως Υιό του ανθρώπου, δηλαδή ότι έφερε σώμα, αν και άφθαρτο, και πιο θεοειδές, και μη υποκείμενο πλέον στους σαρκικούς νόμους. Παρόλο λοιπόν που έγιναν πολλά σημεία της αναστάσεως, έχουν καταγραφεί μόνο αυτά, και ούτε και αυτά για λόγους εντυπωσιασμού ή για την επαύξηση της δόξας του Μονογενούς, αλλά «Για να πιστέψετε», λέει, «εσείς».

Και ποιο είναι το κέρδος και σε ποιον καταλήγει; Όχι στον Χριστό (διότι τι κέρδος έχει Αυτός από το να πιστεύουμε εμείς;), αλλά επιστρέφει σε εσάς τους ίδιους. «Διότι», λέει, «ώστε πιστεύοντας να έχετε ζωή στο όνομά του». Επειδή πιστεύοντας ότι αναστήθηκε και ζει, εξασφαλίζουμε τη ζωή για τους εαυτούς μας.