Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 20:5

Εκείνος παραστάθηκε σε δύο ευνούχους, στον αρχιοινοχόο και στον αρχισιτοποιό, και ο Χριστός συσταυρώθηκε με δύο ληστές, με αυτόν εκ δεξιών και με αυτόν εξ ευωνύμων. Ο Ιωσήφ, από τους δύο ευνούχους, τον έναν τον παρέπεμψε στα βασίλεια, και ο Χριστός, από τους δύο ληστές, τον έναν τον εισήγαγε στη Βασιλεία: «Σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο». Ο Ιωσήφ, κρατούμενος από την Αιγυπτία, της άφησε τα ενδύματα και εξήλθε. Ο Χριστός, κρατούμενος από τον θάνατο, εξήλθε και άφησε στον τάφο τα οθόνια που φορούσε: Και αφού έσκυψε ο Ιωάννης «βλέπει τα οθόνια». Η Αιγυπτία είχε τα ενδύματα, αλλά τον Ιωσήφ δεν τον κράτησε. Ο τάφος είχε τα οθόνια, αλλά τον Κύριο δεν τον κράτησε, διότι δεν ήταν δυνατόν να κρατηθεί από αυτόν. Γι' αυτό παρακαλώ, όσοι ακούμε για τον Ιωσήφ, ας γίνουμε μιμητές της σωφροσύνης του.

Επομένως, αναγκαιοτάτη είναι και η εξήγηση περί αυτών που μας κάνει ο συγγραφέας του βιβλίου. Διότι έπρεπε, έπρεπε να πιστεύουμε ότι και πέθανε και ετάφη. Διότι μετά από αυτό θα ακολουθήσει η αληθινή πίστη, ότι, αφού διέρρηξε τα δεσμά του θανάτου, επέστρεψε στην ίδια του τη ζωή ως Θεός. Διότι δεν ήταν δυνατόν να κρατηθεί από τον θάνατο. Όντας δηλαδή ζωή κατά φύση, πώς θα μπορούσε να υπομείνει τη φθορά; Και αυτός, μέσα στον οποίο ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε, πώς θα μπορούσε να υποταχθεί στους νόμους της δικής μας φύσης, και όχι μάλλον, ως Θεός, να ζωογονήσει εύκολα αυτό που στερούνταν ζωής; «Την δε πρώτη ημέρα της εβδομάδος, η Μαρία η Μαγδαληνή έρχεται πρωί, ενώ ήταν ακόμη σκοτάδι, στο μνημείο, και βλέπει τον λίθο σηκωμένο από το μνημείο. Τρέχει λοιπόν και έρχεται προς τον Σίμωνα Πέτρο και προς τον άλλον μαθητή τον οποίο αγαπούσε ο Ιησούς, και τους λέει: Πήραν τον Κύριο από το μνημείο, και δεν ξέρουμε πού τον έβαλαν. Βγήκε λοιπόν ο Πέτρος και ο άλλος μαθητής, και έρχονταν στο μνημείο. Έτρεχαν δε οι δύο μαζί, και ο άλλος μαθητής έτρεξε πιο γρήγορα από τον Πέτρο και ήλθε πρώτος στο μνημείο, και σκύβοντας βλέπει τα οθόνια να κείτονται, όμως δεν εισήλθε. Έρχεται λοιπόν ο Σίμων Πέτρος ακολουθώντας τον, και εισήλθε στο μνημείο, και βλέπει τα οθόνια να κείτονται, και το σουδάριο που ήταν στο κεφάλι του, να μην κείτεται μαζί με τα οθόνια, αλλά τυλιγμένο χωριστά σε έναν τόπο.»

Δεν θα έκανες λάθος, λοιπόν, αν έλεγες ότι τα πρώτα γεγονότα της αναστάσεως του Σωτήρος μας επισημαίνονται στον Ιωάννη, σύμφωνα με τον οποίο η Μαγδαληνή το πρωί, ενώ ήταν ακόμη σκοτάδι, αφού προσήλθε και πρώτη και δεύτερη φορά στο μνήμα, και μη βρίσκοντας το σώμα του Σωτήρος, κλαίει επειδή κανείς δεν είχε ακόμη αντιληφθεί την ανάστασή του. Και ότι ένα δεύτερο μέρος της ίδιας ώρας αποτελεί ο χρόνος που αναφέρεται στον Ματθαίο, κατά τον οποίο η ίδια η Μαγδαληνή, έχοντας προσέλθει για τρίτη φορά στο μνήμα μαζί με την άλλη Μαρία, δεν κλαίει πλέον, αφού, σύμφωνα με τον Ιωάννη, είχε ήδη δει τους αγγέλους και τον ίδιο τον Σωτήρα. Διότι τα όσα αναφέρονται στον Λουκά και τον Μάρκο είναι δηλωτικά άλλων περιστατικών, κατά τα οποία περισσότερες γυναίκες προσέρχονται στο θέαμα. Να θεωρείς, μάλιστα, ότι η Μαγδαληνή βίωσε αυτά τα γεγονότα σε χρονικές στιγμές που δεν απείχαν πολύ μεταξύ τους, αλλά ότι παρευρέθηκε στο ίδιο μέρος και την ίδια ώρα και την πρώτη και τη δεύτερη φορά· την πρώτη φορά, ολομόναχη· τη δεύτερη φορά, μαζί με την άλλη Μαρία. Έτσι, λοιπόν, η ίδια η Μαρία η Μαγδαληνή είδε και τα όσα αναφέρονται στον Ματθαίο και τα όσα αναφέρονται στον Ιωάννη. Δεν απουσίαζε όμως ούτε από τα όσα καταγράφηκαν από τους πολλούς, διότι δεν απομακρυνόταν από τον τόπο. Αντιθέτως, ήταν παρούσα και παρέμενε, εκπλησσόμενη αφενός από όσα είχε δει, ποθώντας δε, πέρα από τις πρώτες, να αξιωθεί και δεύτερες και τρίτες θεοφάνειες. Τις οποίες έλαβε μετέπειτα με διάφορους τρόπους, καθώς περισσότερες γυναίκες έφταναν στο μνημείο, και με ποικίλους τρόπους εμφανιζόταν σε αυτές αγγελική όψη, ενώ η ίδια παρευρισκόταν σε κάθε θέαμα. Έτσι, λοιπόν, η Μαγδαληνή έγινε θεατής των όσων έχουν καταγραφεί από τους τέσσερις ευαγγελιστές. Γι’ αυτό και μνημονεύθηκε από όλους. Με αυτόν τον τρόπο, αφενός ο χρόνος που παρουσιάζεται από τον Ιωάννη και τον Ματθαίο ήταν ο ίδιος, αφετέρου διατηρήθηκαν από τον καθένα διαφορετικά χρονικά διαστήματα του ίδιου αυτού χρόνου.

ΧΟΡΟΣ Πράγματι, ο Πέτρος μαζί με τον φίλο του Ιωάννη, αφού έτρεξαν ταχύτατα προς τον ζωηφόρο τάφο και εξακρίβωσαν τα πάντα, τα ανέφεραν στους φίλους, όπως ακριβώς τα είπε η Μαρία η Μαγδαληνή διαβεβαιώνοντάς τους, η οποία έτρεξε πρώτη, εξακρίβωσε τα πάντα και ανήγγειλε την κένωση του τάφου.

Επειδή δε ο Ιωάννης αναφέρει μόνο τη Μαρία τη Μαγδαληνή, είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι πρόκειται για άλλη, και μάλιστα πιο ατελή από την προηγούμενη, η οποία, αφού έτρεξε και ήλθε στο μνημείο, και βρήκε τον λίθο αποκυλισμένο, χωρίς να κατανοήσει τίποτα περισσότερο, πήγε στον Πέτρο και τον Ιωάννη. Εκείνοι δε, αφού ήλθαν και είδαν τα εντάφια να κείτονται χωριστά, απήλθαν γεμάτοι απορία.

Διότι οι φρουροί δεν φαίνονται, αλλά έφυγαν· μήπως αναστήθηκε Εκείνος που παρέχει την ανάσταση στους πεσόντες;» Μόλις τα άκουσαν αυτά ο Κηφάς και ο υιός του Ζεβεδαίου, έτρεξαν αμέσως σαν να συναγωνίζονταν μεταξύ τους, και ο Ιωάννης βρέθηκε πιο μπροστά από τον Πέτρο· όμως, αν και έφτασε, δεν εισήλθε μέσα στο μνήμα, αλλά αναμένει τον κορυφαίο, ώστε να ακολουθήσει ο αμνός τον ποιμένα· και όντως έτσι έπρεπε.

Έπειτα, το «προχωρημένης εσπέρας» και το «πρωί, ενώ ήταν ακόμη σκοτάδι», το οποίο ένας άλλος αναφέρει ως «βαθύ όρθρο», καταλήγουν στο ίδιο σημείο· ώστε όλοι αυτοί οι χρονικοί προσδιορισμοί να υποδηλώνουν τα μεσάνυχτα. Εάν δε ρωτάς, πώς, εφόσον οι φύλακες παρέμεναν εκεί, ο Ιωάννης και ο Πέτρος εισήλθαν στο μνημείο, καθώς και οι γυναίκες· η εξήγηση είναι απλή: ότι, αφού αναστήθηκε ο Κύριος, και καθώς ο άγγελος στάθηκε στον τάφο μαζί με τον σεισμό, οι φύλακες αποχώρησαν για να αναγγείλουν τα γεγονότα στους Φαρισαίους, και έτσι, όταν το μνήμα απαλλάχθηκε από τη στρατιωτική φρουρά, οι μαθητές βρήκαν την ελευθερία να πλησιάσουν. «Και αφού έσκυψε, βλέπει να κείτονται τα οθόνια· ωστόσο δεν εισήλθε. Έρχεται λοιπόν ο Σίμων Πέτρος ακολουθώντας τον, και εισήλθε στο μνημείο, και παρατηρεί τα οθόνια να κείτονται μόνα τους, και το σουδάριο, το οποίο βρισκόταν στο κεφάλι του, να μην κείτεται μαζί με τα οθόνια, αλλά χωριστά, τυλιγμένο σε ένα μέρος».

«Διότι πήραν τον Κύριό μου, και δεν γνωρίζω πού τον έβαλαν.» Πρόσεξέ μου την ταπεινοφροσύνη του ευαγγελιστή, πώς αποδίδει την ακρίβεια της έρευνας στον Πέτρο. Διότι, αν και έφτασε πρώτος ο ίδιος και είδε «τα οθόνια να κείτονται», δεν ασχολείται περισσότερο, αλλά περιμένει εκείνον. Ο Πέτρος όμως, όντας ο πιο θερμός, προχωρώντας πιο μέσα τα εξέτασε όλα με ακρίβεια, και τότε αυτός μπαίνοντας μετά από εκείνον, «είδε» τα εντάφια να κείτονται χωριστά, «και πίστεψε», όχι ότι αναστήθηκε ο Κύριος, αλλά ότι εκλάπη. Διότι πίστεψε στα λόγια της Μαρίας που έλεγε: «Ότι πήραν τον Κύριο». Γιατί πίστεψε στη Μαρία και δεν αναλογίστηκε ότι αναστήθηκε; «Διότι δεν γνώριζαν ακόμη τη Γραφή, ότι δηλαδή έπρεπε αυτός να αναστηθεί εκ νεκρών», και γι' αυτό πίστεψαν στη Μαρία, η οποία υποπτευόταν κλοπή και μεταφορά του σώματος. Αυτοί λοιπόν «απήλθον προς εαυτούς», δηλαδή επέστρεψαν στους δικούς τους, χωρίς να περιεργαστούν τίποτα περισσότερο. Η Μαρία όμως (διότι το γυναικείο φύλο είναι συναισθηματικό και εύκλαυστο) στέκεται στο μνημείο και κλαίει. Επειδή δηλαδή δεν είχε τον Ιησού, κοιτάζει τον τόπο όπου κατατέθηκε το ποθούμενο σώμα, αντλώντας παρηγοριά μόνο από αυτό· γι' αυτό και αξιώνεται μεγαλύτερης οπτασίας από τους μαθητές.