Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 21:24

Επομένως, ο σοφός και συνετός θα αδιαφορήσει, αν πρόκειται να πάθει κάτι, είτε σωθεί κάποιος άλλος είτε όχι. Διότι του έχει οριστεί να υποστεί τα δικά του, μη δεχόμενος απολύτως καμία παρηγοριά από τη συμφορά ή τη χαρά του άλλου. Αυτό περίπου γεννά η δύναμη των προκειμένων λόγων. Ο λόγος περί αυτών μας υποδηλώνει ότι, επειδή εξάπαντος και οπωσδήποτε, είτε με τον ίδιο τρόπο είτε με κάποιον άλλον τυχόν, επρόκειτο κάποτε να κινδυνεύσει και ο ίδιος ο Ιωάννης, ο μακάριος Πέτρος, σαν για παρηγοριά των δικών του παθημάτων, περιεργαζόταν με άγρυπνο ενδιαφέρον και όσα επρόκειτο να συμβούν σε εκείνον. Και μην απορήσεις καθόλου γι' αυτό, αλλά μάλλον σκέψου το εξής. Διότι είναι κάπως κοινό γνώρισμα σε εμάς και αυτό, αν και εντελώς ανώφελο, το να θέλουμε κάποιες φορές να μη φαινόμαστε ότι μόνο εμείς πάσχουμε, ή πρόκειται να υπομείνουμε κάτι από τα απευκταία, αλλά μάλλον να ακούμε και τα πάθη των άλλων, είτε εκείνων που έχουν ήδη πάθει, είτε εκείνων που αναμένεται να περιπέσουν σε αυτό. <Αυτός είναι ο μαθητής που μαρτυρεί περί αυτών και έγραψε αυτά, και γνωρίζουμε ότι η μαρτυρία του είναι αληθινή.> Νομίζω πως κανείς από τους συνετούς ανθρώπους δεν θα αμφιβάλλει, ότι ο Κύριος δεν θα είχε αγαπήσει τον Ιωάννη, εάν αυτός δεν ήταν λίαν εξαίρετος και περίβλεπτος στην αρετή, και απόλυτα έτοιμος και τέλεια καταρτισμένος για κάθε τι αγαθό.

Διότι ο Θεός δεν θα μπορούσε ποτέ να συλληφθεί να ρέπει με άλογες κλίσεις προς εκείνους που δεν είναι άξιοι της δικής Του αγάπης, καθώς τέτοιου είδους πάθη προσιδιάζουν μάλλον στους ανθρώπους. Εκείνος όμως, ο οποίος είναι εντελώς ανεπηρέαστος από την έφοδο και την καταδρομή των παθών, και στηρίζεται σταθερότατα σε κάθε είδος αρετής, ή μάλλον είναι ο ίδιος κάθε είδος αρετής, πώς δεν θα ενεργούσε με ορθή κρίση και σε αυτό, και δεν θα καθιστούσε απολύτως άμεμπτη την κλίση Του, εννοώ δηλαδή το να αξιώνει της αγάπης Του εκείνον που οφείλει να την τύχει; Αφού λοιπόν τα εξήγησε αυτά πολύ καλά εκ των προτέρων και προείπε ότι αγαπήθηκε, δηλώνει ότι έδωσε τη μαρτυρία του για αυτά εντελώς χωρίς κομπασμό και χωρίς κενοδοξία, ζητώντας πλέον από τους ακροατές, ως κάτι το αναγκαίο, με αξιοθαύμαστο και καλό τρόπο, να συμφωνήσουν με όσα έχει γράψει και μαρτυρήσει. Διότι ο κήρυκας της αλήθειας δεν θα μπορούσε να πει ψέματα. Γι' αυτό και λέει: «Γνωρίζουμε ότι η μαρτυρία του είναι αληθινή». Είναι λοιπόν επισφαλές και αληθινά φοβερό το να ψευδολογεί κανείς διόλου, πράγμα που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο που δεν γνωρίζει πώς να συγκρατεί τα λόγια του. Διότι η Αλήθεια δεν θα τον αγαπούσε, εάν εκείνος κατέλυε την αλήθεια. <Υπάρχουν δε και πολλά άλλα που έκανε ο Ιησούς, τα οποία, εάν γράφονταν ένα προς ένα, νομίζω ότι ούτε ο ίδιος ο κόσμος δεν θα μπορούσε να χωρέσει τα βιβλία που θα γράφονταν. Αμήν.> Λέει δηλαδή ότι είναι πάρα πολύ μεγάλο το πλήθος των θεϊκών σημείων, και εντελώς αναρίθμητος θα φανεί ο κατάλογος των κατορθωμάτων, και ότι από τις αμέτρητες πράξεις επιλέχθηκαν αυτές εδώ, οι οποίες είναι απολύτως ικανές να προσφέρουν την πληρέστατη ωφέλεια στους ακροατές.

Αναλογίσου όμως και εδώ την ταπεινοφροσύνη του ευαγγελιστή. Διότι, αφού ανέφερε την αντίληψη των μαθητών, τη διορθώνει, επειδή εκείνοι δεν είχαν κατανοήσει αυτό που είχε πει. «Διότι δεν είπε ο Ιησούς», σημειώνει, «ότι δεν πρόκειται να πεθάνει, αλλά: "Εάν θέλω να παραμένει αυτός"». «Αυτός είναι ο μαθητής που μαρτυρεί για αυτά και ο οποίος τα έγραψε αυτά· και γνωρίζουμε ότι η μαρτυρία του είναι αληθινή». Για ποιον λόγο, άραγε, ενώ κανείς από τους άλλους δεν πράττει το ίδιο, μόνο αυτός τα λέει αυτά, και μάλιστα το κάνει για δεύτερη φορά δίνοντας μαρτυρία για τον εαυτό του, κάτι που δίνει την εντύπωση ότι γίνεται φορτικός στους ακροατές; Ποια είναι, λοιπόν, η αιτία; Λέγεται ότι προσήλθε τελευταίος στη συγγραφή, αφού ο Θεός τον παρακίνησε και τον παρότρυνε προς αυτόν τον σκοπό· γι' αυτό φανερώνει συνεχώς την αγάπη Του, υπονοώντας την αιτία που τον ώθησε στο να γράψει. Για τον λόγο αυτόν τη μνημονεύει συνεχώς, καθιστώντας τον λόγο του αξιόπιστο και δηλώνοντας ότι, έχοντας παρακινηθεί από αυτήν την αγάπη, προσήλθε στη συγγραφή.

Θα αρκούσαν και αυτά περί του Πνεύματος για όσους έχουν αυτιά και επιθυμούν να ακούν χωρίς περιττή περιέργεια. Και όπως ακριβώς θα αρκούσαν μόνοι τους ως μαρτυρία οι προαναφερθέντες προφήτες, έτσι και ανάμεσα στους αποστόλους θα αρκούσε για τον Χριστό ο μέγιστος Ιωάννης: «Στην αρχή ήταν ο Λόγος, και ο Λόγος ήταν προς τον Θεό, και Θεός ήταν ο Λόγος· τα πάντα δημιουργήθηκαν δι' αυτού, και χωρίς αυτόν δεν δημιουργήθηκε ούτε ένα από όσα έχουν δημιουργηθεί». Αφού δε μαρτύρησε πάρα πολλά θεόπνευστα για τον Χριστό, επισφραγίζει με την αλήθεια, ως αληθινός μαθητής, τον λόγο του λέγοντας: «Αυτός είναι ο μαθητής που μαρτυρεί περί αυτών και έγραψε αυτά, και γνωρίζουμε ότι η μαρτυρία του είναι αληθής». Και επίσης: «Αυτά έχουν γραφτεί για να πιστέψετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, και ώστε, πιστεύοντας, να έχετε ζωή στο όνομά του». Επειδή όμως δεν πίστεψαν στα κηρύγματα των αποστόλων και αθέτησαν τις διδασκαλίες των θείων διδασκάλων της Εκκλησίας του Θεού, έφτασαν στο σημείο να αθετήσουν και όλους τους προφήτες· και άλλοι μεν κατέπεσαν σε παντελή απιστία, ενώ άλλοι πάλι, νοσώντας από κακοπιστία, εξέπεσαν άθλια σε μύριες αιρέσεις· και από αυτούς, άλλοι δογμάτισαν κατατέμνοντας τη μία και ομοφυή θεότητα σε τρεις αρχές, και άλλοι σε δύο, άλλοι πάλι, συγχωνεύοντας ανόητα τις τρεις υποστάσεις, εξέφεραν κακόδοξες φλυαρίες· και άλλοι πάλι υποβίβασαν τον Υιό και το Πνεύμα σε κτίσμα και δημιούργημα.

Αναφέραμε δε όλες τις απόψεις, ώστε καμία να μην αγνοείται από τους φιλομαθείς· σε εμάς όμως το «να μένει, έως ότου έλθω», αρέσει να νοείται έτσι όπως θεωρεί ορθό και ο θείος και χρυσούς τη γλώσσα Ιωάννης, ότι δηλαδή δεν αναφέρεται στη ζωή του, αλλά στο να μην είναι πλέον συνδεδεμένος με τον Πέτρο. «Αυτός είναι ο μαθητής που μαρτυρεί για αυτά και που τα έγραψε· και γνωρίζουμε ότι η μαρτυρία του είναι αληθινή. Υπάρχουν δε και πολλά άλλα τα οποία έκανε ο Ιησούς, τα οποία αν γράφονταν ένα προς ένα, νομίζω ότι ούτε ο ίδιος ο κόσμος δεν θα μπορούσε να χωρέσει τα βιβλία που θα γράφονταν.» Για ποιον λόγο, ενώ κανένας από τους άλλους ευαγγελιστές δεν έδωσε μαρτυρία για τον εαυτό του, αυτός μαρτυρεί για τον εαυτό του; Λέγεται ότι αργότερα προχώρησε στη συγγραφή, επειδή ο Χριστός τον παρακίνησε και τον διήγειρε. Γι' αυτό και μνημονεύει συνεχώς την αγάπη, δείχνοντας την αιτία για την οποία έφτασε στο σημείο να γράψει, και ότι ο Χριστός ανέθεσε αυτό το έργο κυρίως σε αυτόν που αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους. Και γνωρίζω, λέει, ότι λέει την αλήθεια· δηλαδή, έχοντας πλήρη βεβαιότητα έγραψα αυτά που έγραψα, εφόσον ήμουν παρών σε όλα, και στα έργα και στους λόγους, και στα πάθη, και στα γεγονότα μετά την ανάσταση. Διότι ήμουν αγαπητός και δεν απομακρυνόμουν από κοντά Του. Ώστε έχω το θάρρος και λέω για τον εαυτό μου ότι λέω την αλήθεια, προκαλώντας τον καθένα να εξετάσει τα όσα έγιναν και να τα ερευνήσει διεξοδικά ένα προς ένα.