Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 3:33

Και το: «Εκείνος που έλαβε τη μαρτυρία του, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός». Διότι εκείνος που απέστειλε ο Θεός, τα λόγια του Θεού λαλεί. Και το: «Εκείνος που πιστεύει στον Υιό, έχει ζωή αιώνια»· και όσα παρόμοια με αυτά. Τίποτα, λοιπόν, ταπεινό ούτε μικροπρεπές, αλλά τα πάντα έχουν λεχθεί για τον Κύριο από τον Ιωάννη με μεγαλειώδη τρόπο, αποδιδόμενα καταλλήλως με το επιβαλλόμενο μεγαλείο. Γι' αυτόν τον λόγο, «Φωνή Κυρίου εν μεγαλοπρεπεία».

«Προφήτη θα αναστήσω για αυτούς μέσα από τους αδελφούς τους, όπως εσένα·» δηλαδή μεσίτη, ο οποίος θα μεταφέρει τους άνωθεν και θείους λόγους, και θα φανερώνει στον λαό το θέλημα της ανέκφραστης και άρρητης φύσης, πράγμα που είναι απολύτως εύκολο να το δει κανείς να έχει εκπληρωθεί μέσω του ίδιου του Χριστού. Διότι διακήρυττε ξεκάθαρα ότι: «Εγώ δεν μίλησα από τον εαυτό μου, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω.» Και πάλι: «Τα λόγια που εγώ μιλώ δεν είναι δικά μου, αλλά εκείνου που με έστειλε.» Γράφει δε και ο σοφός Ιωάννης για αυτόν: «Εκείνος που έλαβε τη μαρτυρία του, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός.»

Θα ήταν λοιπόν προφανές σε εμάς και μέσα από αυτά, ότι ο Υιός δεν έγινε «ναι και όχι»· αλλά μάλλον είναι αληθινός Θεός, και σε όλα τα αγαθά «εν αυτώ το ναι». Διότι, ενώ λέγεται ότι ο Θεός μάς σφράγισε και μάς έχρισε, δίνοντας τον αρραβώνα του Πνεύματος, ο Χριστός είναι πάλι αυτός που τα εκπληρώνει αυτά μέσα μας, όχι υπηρετικά, ούτε χρίοντάς μας και σφραγίζοντάς μας με κάποιο ξένο Πνεύμα, αλλά με το δικό του και του Πατρός. Διότι και στους δύο υπάρχει το Άγιο Πνεύμα λόγω της ταυτότητας της ουσίας, όχι διαιρεμένα, αλλά ως προερχόμενο από τον Πατέρα μέσω του Υιού και διαπερνώντας την κτίση. Διότι εμφύσησε στους αγίους αποστόλους λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον». Δι' αυτού και εν αυτώ έχουμε σφραγιστεί σύμφωνα με τη θεία και νοητή εικόνα. Διότι είπε ο ίδιος ο θείος απόστολος γράφοντας στους Γαλάτες: «Τεκνία μου, για τα οποία πάλι κοιλοπονώ, μέχρις ότου μορφωθεί ο Χριστός μέσα σας». Εάν δε, μορφωνόμενοι κατά τον Χριστό, πλουτίζουμε μέσα μας τον θείο εικονισμό, αυτός άρα είναι η εικόνα του Θεού και Πατέρα και η ακριβής ομοιότητα, και όχι όπως εμείς, που έχουμε κληθεί προς την ομοιότητα μέσω της μετοχής στον αγιασμό, αλλά μάλλον εκ φύσεως και ουσιωδώς. Διότι ο εκ φύσεως Θεός, ο οποίος έχει γεννηθεί από την ουσία του εκ φύσεως και αληθώς Θεού, δεν θα μπορούσε να έχει τίποτα το ανόμοιο προς Αυτόν. Ότι δε έχει σφραγιστεί και ο ίδιος από τον Θεό και Πατέρα, το λέει ο σοφότατος Ιωάννης: «Διότι εκείνος που έλαβε τη μαρτυρία του, σφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός». Έχει σφραγιστεί δε πάλι όχι με τον ίδιο τρόπο με εμάς, αλλά καθώς ο Πατέρας σχεδόν αποτυπώνει ολόκληρο τον εαυτό του στη φύση του Υιού και τον σημαίνει ουσιωδώς. Γι' αυτόν τον λόγο έλεγε: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». <Χάρις δε τω Θεώ, που πάντοτε μας οδηγεί σε θρίαμβο εν τω Χριστώ και φανερώνει δι' ημών σε κάθε τόπο την οσμή της γνώσεώς του.> Οι απόστολοι ευχαριστούν όταν δοκιμάζονται και πονούν, και καυχώνται για τους αγώνες χάριν του Χριστού. Διότι, όπως ακριβώς ο Χριστός οδηγήθηκε σε θρίαμβο υπέρ ημών, υπομένοντας τον σταυρικό θάνατο και έχοντας τελειωθεί μέσα από παθήματα, έτσι και αυτοί λένε ότι οδηγούνται σε θρίαμβο υπέρ αυτού, δηλαδή ότι γίνονται γνωστοί παντού και δοξάζονται μέσα από τους πειρασμούς και νικούν τον κόσμο, με το να είναι έτοιμοι και πολύ πρόθυμοι να πάθουν τα πάντα υπέρ του ονόματος του Χριστού. Διότι πράγματι είναι μέτοχοι των παθημάτων του, όπως λέει, «και κοινωνοί της δόξης που πρόκειται να αποκαλυφθεί». Λένε δε ότι ο Θεός είναι αυτός που τους οδηγεί στον θρίαμβο, όχι με την έννοια ότι τους ωθεί στο να πάσχουν ούτε βέβαια ότι τους συσσωρεύει θλίψεις, αλλά ότι, επειδή σύμφωνα με το θέλημά του διακηρύσσουν τον Ιησού σε ολόκληρη την οικουμένη, περιπίπτουν σε πειρασμούς υπέρ αυτού. Διότι χωρίς πειρασμούς είναι αδύνατον να ευδοκιμήσει κανείς. Ο καρπός δε αυτών είναι ότι πάσχουν εν Χριστώ, δηλαδή για τον Χριστό, πράγμα που είναι ένδοξο και γεμάτο από αγαθές ελπίδες.

Κυρίλλου Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας, Εις το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον, Βιβλίο Α'. Κεφάλαια στο Δεύτερο Βιβλίο. α. Ότι το Άγιο Πνεύμα δεν βρίσκεται στον Υιό κατά μετοχή, ούτε ως κάτι το επίκτητο, αλλά ενυπάρχει σε αυτόν ουσιωδώς και κατά φύση, με βάση το ρητό: «Και μαρτύρησε ο Ιωάννης, ότι έχω δει το Πνεύμα να κατεβαίνει σαν περιστέρι από τον ουρανό και έμεινε πάνω του». β. Ότι ο Υιός δεν ανήκει στα δημιουργήματα, αλλά βρίσκεται πάνω από όλα, ως Θεός και εκ Θεού, με βάση το ρητό: «Εκείνος που έρχεται άνωθεν είναι πάνω από όλους». γ. Ότι ο Υιός είναι κατά φύση Θεός και εκ Θεού, με βάση το ρητό: «Εκείνος που λαμβάνει τη μαρτυρία του επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός». δ. Ότι τα ιδιώματα του Θεού και Πατέρα δεν βρίσκονται στον Υιό κατά μετοχή, αλλά ουσιωδώς και κατά φύση, με βάση το ρητό: «Ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και τα έχει δώσει όλα στο χέρι του». ε. Ότι ο Υιός δεν συγκαταλέγεται σε αυτούς που προσκυνούν, καθόσον είναι Λόγος και Θεός, αλλά μάλλον προσκυνείται μαζί με τον Πατέρα, με βάση το ρητό: «Εσείς προσκυνάτε αυτό που δεν γνωρίζετε, εμείς προσκυνούμε αυτό που γνωρίζουμε».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄. Ότι ο Χριστός είναι κατά φύσιν Θεός και εκ Θεού. <Εκείνος που λαμβάνει τη μαρτυρία του εσφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθής.> Δεν υπήρχε άλλος τρόπος να καταδειχθεί η ασέβεια όσων απειθούν, παρά μόνο αν αποκαλυπτόταν το λαμπρό κατόρθωμα αυτών που πιστεύουν· διότι με την αντιπαραβολή των αγαθών εύκολα διακρίνεται το φαύλο, και η γνώση των καλύτερων ελέγχει τα αισχρότερα. Εάν λοιπόν κάποιος, λέγει, συγκατατεθεί στα λόγια εκείνου που έχει έλθει άνωθεν, έχει επισφραγίσει και έχει διασφαλίσει μέσω της συνέσεώς του ότι το να μην ψεύδεται είναι πάντοτε σύνηθες και προσφιλέστατο στη θεία φύση. Από αυτό, λοιπόν, είναι προφανές σε όσους βλέπουν το αντίθετο: διότι εκείνος που αποκρούει την πίστη θα καταμαρτυρήσει οπωσδήποτε ότι ο Θεός δεν είναι αληθής. Πρέπει δε πάλι να παρατηρήσουμε ότι αποσπά τον Υιό από την ομοουσιότητα με την κτίση και αποδεικνύει μέσα από τα λεγόμενα ότι είναι Θεός κατά φύσιν. Διότι αν εκείνος που πείθεται στα όσα λέγονται από αυτόν, και δέχεται τη μαρτυρία που ο ίδιος θα έδινε για τον εαυτό του, επισφράγισε και επικύρωσε ορθά ότι ο Θεός είναι αληθής· πώς δεν θα νοούνταν ως κατά φύσιν Θεός ο Χριστός, ο οποίος και μέσω της πίστεως στα όσα μόλις ελέχθησαν επιμαρτυρείται ως αληθής; Ή ας μας πει πάλι ο αντίπαλος, πώς τιμάται η θεία φύση, ως φιλαλήθης, όταν γίνεται αποδεκτή η μαρτυρία του Σωτήρος μας.

Αλλά, όπως είναι φυσικό, ο εχθρός της αλήθειας δεν θα συμφωνήσει με αυτούς τους λόγους μας, αλλά θα αντιδράσει έντονα, μη αποδεχόμενος ότι ο Υιός είναι κατά φύση Θεός. Θα πει λοιπόν πάλι: «Σοφίζεσαι τον λόγο, άνθρωπέ μου, και επινοείς περιπλοκές δαιδαλωδών θεωρημάτων, αποφεύγοντας πάντοτε την κατά κάποιο τρόπο απλή και ευθεία έννοια. Διότι, επειδή ο Λόγος του Θεού κατέβηκε από τον ουρανό διακηρύσσοντας ρητά 'Δεν μιλώ από τον εαυτό μου, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να μιλήσω', και πάλι 'Όλα όσα άκουσα από τον Πατέρα θα τα αναγγείλω σε εσάς', ή και, όπως ο ίδιος ο άγιος Βαπτιστής βεβαίωσε στη συνέχεια, 'Διότι αυτός που απέστειλε ο Θεός λαλεί τα ρήματα του Θεού'· γι' αυτό λέει για αυτόν 'Όποιος δέχεται τη μαρτυρία του, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός'. Διότι πράγματι αληθινός είναι ο Θεός και Πατέρας· εσύ όμως προσπαθείς να στρέψεις για εμάς στον Υιό αυτό που οφείλεται σε άλλον».

Επομένως, το «Απέστειλε» θα το εννοήσεις σε αυτά, είτε σύμφωνα με τον λόγο της ενανθρωπήσεως και την παρουσία με σάρκα σε αυτόν τον κόσμο, είτε πάλι θα το εκλάβεις με τρόπο πιο θεοπρεπή και πιο αξιόλογο. Διότι ο Πατέρας δεν έκρυψε μέσα στον εαυτό Του τον Υιό, αλλά εξέλαμψε από τη δική Του φύση, ως απαύγασμα από φως, σύμφωνα με τον άρρητο και ανεξήγητο τρόπο της θείας γεννήσεως. Πράγμα το οποίο και ο ίδιος ο Μονογενής μάς διασαφήνιζε λέγοντας: «Εγώ εξήλθα από τον Πατέρα και ήρθα»· διότι ο Υιός εξήλθε από τον Πατέρα σε δική Του ύπαρξη, έστω και αν βρίσκεται μέσα σε Αυτόν κατά φύση. Και ό,τι ακριβώς σημαίνει για εμάς σε εκείνο το χωρίο το «εξήλθα», το ίδιο πάλι εδώ δηλώνει το ότι έχει αποσταλεί. Ο Λόγος λοιπόν, λέγει, ο οποίος φανερώθηκε και άστραψε από τον Πατέρα, επειδή ακριβώς υπάρχει ως Θεός από Θεό, θα χρησιμοποιήσει λόγια που πρέπουν στον Θεό. Και λόγια που πρέπουν στον Θεό θα ήταν τα αληθινά και εκείνα που αποστρέφονται την κηλίδα του ψεύδους. Επομένως, εκείνος που λαμβάνει τη μαρτυρία του Σωτήρα, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός· διότι είναι όντως κατά φύση Θεός. <Διότι δεν δίδει το Πνεύμα με το μέτρο.> Τέντωσε τώρα λοιπόν προσεκτικά την ακοή σου, ω γενναίε, για να θαυμάσεις πάλι μαζί μας τη νήψη των αγίων. Είπε λοιπόν ότι ο Υιός και έχει αποσταλεί από τον Θεό και τα ρήματα του Θεού λαλεί· αλλά αντιλαμβάνεται κάπως, σε ό,τι αφορά την άμεση σημασία του λόγου, ότι του προσέδωσε προφητικό μέτρο, όπως ακριβώς και συζητήσαμε προηγουμένως.

Ο λόγος αυτός έχει αληθοφάνεια, και δεν πρέπει να περιφρονηθεί αυτή η ορθή σκέψη, αν κάποιος επέλεγε να την επαινέσει. Φαίνεται δε ότι ο προφητικός λόγος σε αυτά θέλει να δηλώσει με τη λέξη ώμος τη δύναμη. Διότι όλη η δύναμή μας βρίσκεται στους βραχίονες και στους ώμους. Και γι' αυτό έχει ονομαστεί δεξιά και βραχίονας του Θεού και Πατρός ο Υιός. Διότι λέει: «Κύριε, ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας; Και ο βραχίονας του Κυρίου σε ποιον αποκαλύφθηκε;» Επομένως, ο Χριστός κυριάρχησε στην οικουμένη με τη δική Του δύναμη, διότι Εκείνος είναι η ισχύς του Θεού και Πατρός. Ονομάστηκε επίσης Άγγελος μεγάλης βουλής, προφανώς του Θεού και Πατρός. Και θα δώσει μαρτυρία γι' αυτόν ο σοφός Ιωάννης λέγοντας: «Εκείνος που δέχεται τη μαρτυρία του επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός. Διότι εκείνος που απέστειλε ο Θεός, λαλεί τα λόγια του Θεού.» Και ο Ίδιος λέει κάπου στους αγίους αποστόλους: «Εσείς είστε φίλοι μου, εάν κάνετε όσα εγώ σας προστάζω.

Άλλο. Για τον Σωτήρα λέει ο μακάριος Βαπτιστής, ότι «Εκείνος που λαμβάνει τη μαρτυρία του, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός.» Αν αυτός που πιστεύει σε όσα λέει και διαβεβαιώνει ο Χριστός, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός, άρα ο Χριστός είναι ο αληθινός Θεός που γίνεται πιστευτός από αυτούς που τον ακούν. Επειδή όμως δεν υπάρχει ανάμεσά μας πρόσφατος Θεός, πώς θα μπορούσε να είναι κτιστός;

Επειδή μόνο στον ίδιο τον Χριστό, που ήλθε από τον ουρανό, δεν δίνεται το Πνεύμα από τον Πατέρα με μέτρο· διότι εκείνος είχε ολόκληρη τη θεία δύναμη και ενέργεια και κατά σάρκα, ενώ σε κανέναν από τους άλλους δεν κατέστη δυνατό να χωρέσει όλη η χάρη του Πνεύματος, αλλά καθένας την έχει εν μέρει, και άλλος τυγχάνει άλλου χαρίσματος· ώστε να μη νομίσει κανείς ότι η χάρη που δίδεται στους αγίους από το Πνεύμα είναι φύση.

Αν και είχε μαθητές και πολλοί πρόσεχαν τα λεγόμενά του. Πώς λοιπόν λέει ότι «κανείς»; Αυτό ελέχθη τώρα αντί του «λίγοι»· επειδή, αν δεν εννοούσε κανέναν απολύτως, πώς πρόσθεσε: «Εκείνος που δέχθηκε τη μαρτυρία του, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός»; Εδώ ελέγχει και τους ίδιους του τους μαθητές, επειδή προς το παρόν δεν επρόκειτο να τον πιστέψουν απόλυτα. Διότι το ότι ούτε μετά από αυτά πίστεψαν στα λόγια του, είναι φανερό και από όσα ελέχθησαν μετέπειτα. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, ενώ βρισκόταν στη φυλακή, τους έστειλε από εκεί προς αυτόν, για να τους συνδέσει περισσότερο μαζί του. Εκείνοι όμως και τότε με δυσκολία πίστευαν, γεγονός που υπονοώντας και ο Χριστός είπε: «Και μακάριος είναι όποιος δεν σκανδαλιστεί εξαιτίας μου». Επομένως, για κανέναν άλλο λόγο δεν είπε «Και τη μαρτυρία του κανείς δεν τη δέχεται», παρά για να προφυλάξει τους δικούς του μαθητές, λέγοντας σχεδόν τα εξής: επειδή προς το παρόν πρόκειται να τον πιστέψουν λίγοι, μην τυχόν θεωρήσετε εξαιτίας αυτού ότι τα λεγόμενά του είναι ψευδή· διότι «όσα έχει δει, αυτά μαρτυρεί», λέει. Αυτά δε τα λέει, ελέγχοντας ταυτόχρονα και την ιουδαϊκή αναισθησία.

Όπως ακριβώς, λοιπόν, και ο Ευαγγελιστής στην αρχή τους επέπληξε, λέγοντας: «Ήλθε στα δικά του, και οι δικοί του δεν τον δέχθηκαν». Αυτό όμως δεν αποτελεί δικό του σφάλμα, αλλά κατηγορία εναντίον εκείνων που δεν τον δέχθηκαν. Εκείνος που δέχθηκε τη μαρτυρία του επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός. Στο σημείο αυτό τους προκαλεί και φόβο· διότι αποδεικνύει ότι αυτός που δεν πιστεύει σε τούτον, δεν απιστεί μόνο σε αυτόν, αλλά και στον Πατέρα. Γι' αυτό και προσθέτει: «Διότι αυτός που απέστειλε ο Θεός, λαλεί τα λόγια του Θεού». Επειδή λοιπόν προφέρει τα δικά Του λόγια, τόσο αυτός που πιστεύει όσο και αυτός που απιστεί, σε Εκείνον πιστεύει και απιστεί. Το δε «επισφράγισε», σημαίνει «απέδειξε». Λέγοντας αυτά, και αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τον φόβο, προσθέτει: «Ότι ο Θεός είναι αληθινός»· αποδεικνύοντας ότι δεν θα μπορούσε κάποιος να απιστήσει σε αυτόν διαφορετικά, παρά μόνο εάν καταλόγιζε ψεύδος στον Θεό που τον απέστειλε. Επειδή, επομένως, δεν λέει τίποτα εκτός από τα λόγια του Πατέρα, αλλά μεταφέρει τα πάντα από Εκείνον, αυτός που παρακούει αυτόν, έχει παρακούσει Εκείνον που τον απέστειλε.

Από αυτό λοιπόν είναι φανερό ότι δύο πράγματα αποδεικνύει εδώ με όσα είπε: αφενός ότι δεν είναι αντίθετος προς τον Πατέρα, και αφετέρου ότι θέλημα Εκείνου είναι το να πιστέψουν αυτοί στον Υιό. «Δικοί σου ήσαν, και σε εμένα τους έδωσες». Εδώ θέλει να διδάξει ότι αγαπιέται πάρα πολύ από τον Πατέρα. Επειδή, το ότι βέβαια δεν είχε ανάγκη να τους λάβει, είναι φανερό από το εξής: ο ίδιος τους δημιούργησε και ο ίδιος προνοεί για αυτούς αδιακόπως. Πώς λοιπόν τους έλαβε; Αλλά, όπως ακριβώς είπα, αυτό φανερώνει την ομόνοια προς τον Πατέρα. Εάν όμως κάποιος ήθελε να εξετάσει αυτό το ζήτημα με ανθρώπινα κριτήρια, και ακριβώς με τον τρόπο που ειπώθηκε, τότε δεν θα ανήκουν πλέον στον Πατέρα. Διότι, εάν όταν τους είχε ο Πατέρας, δεν τους είχε ο Υιός, είναι ολοφάνερο ότι και όταν τους έδωσε στον Υιό, ο Ίδιος αποσύρθηκε από την κυριότητά τους· και προκύπτει πάλι κάτι ακόμη πιο άτοπο. Διότι θα βρεθούν, όταν μεν ήταν κοντά στον Πατέρα, να είναι ατελείς, ενώ, όταν ήλθαν προς τον Υιό, τότε να γίνονται τέλειοι. Αλλά είναι γελοίο ακόμη και να τα λέει κανείς αυτά. Τι λοιπόν φανερώνει μέσω αυτού; Ότι και ο Ίδιος είχε αποφασίσει το να πιστέψουν αυτοί στον Υιό. «Και τον λόγο σου τον έχουν τηρήσει, και τώρα έχουν γνωρίσει ότι όλα όσα μου έχεις δώσει, προέρχονται από εσένα». Πώς τήρησαν τον λόγο σου; Με το να πιστέψουν σε εμένα και να μη δίνουν προσοχή στους Ιουδαίους. Διότι, «εκείνος που πιστεύει σε αυτόν», λέγει, «επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός». Διότι μερικοί λένε ότι η φράση σημαίνει: «Τώρα εγώ εγνώρισα ότι όλα όσα μου έχεις δώσει προέρχονται από εσένα»· αλλά αυτό δεν θα είχε καμία λογική. Διότι πώς ήταν δυνατόν ο Υιός να αγνοεί τα όσα ανήκουν στον Πατέρα;

Εάν μέσω της παράτασης της χάριτος επιθυμεί περισσότερο τον Θεό και ορέγεται περισσότερο τα επουράνια, και προσθέτει καθημερινά περισσότερο κόπο και σπουδή και αγώνα και δρόμο και κάθε κατάσταση αρετής και πείνα και δίψα, χωρίς να χαλαρώνει από την πονηρία και από τους λογισμούς της κακίας που συνυπάρχουν στην ψυχή, και χωρίς να ακολουθεί αυτούς που οδηγούν σε ολιγωρία και ανυπομονησία και απελπισία, αλλά, στο μέτρο που ο Κύριος μέσω της παράτασης δείχνει μακροθυμία απέναντί του, δοκιμάζοντας την αγάπη και την πίστη της θελήσεώς του, αυτός αναζητά και ζητά πάντοτε πιο έντονα, πιο επίπονα και πιο αφειδώλευτα τη δωρεά του Πνεύματός Του, έχοντας πιστέψει και έχοντας πείσει απόλυτα τον εαυτό του ότι ο Θεός είναι αληθινός και αψευδής, έχοντας υποσχεθεί να δώσει τη χάρη Του σε εκείνους που τη ζητούν με πίστη μέχρι τέλους με κάθε υπομονή. Διότι από αυτές τις ψυχές ο Θεός έχει θεωρηθεί πιστός και αληθινός και «έχουν επισφραγίσει ότι ο Θεός είναι αληθινός».

«Εκείνος που έρχεται από τον ουρανό είναι πάνω από όλους· και αυτό που έχει δει και άκουσε, αυτό μαρτυρεί· και τη μαρτυρία του κανείς δεν τη δέχεται. Εκείνος που δέχθηκε τη μαρτυρία του, επισφράγισε ότι ο Θεός είναι αληθινός. Διότι αυτός που απέστειλε ο Θεός, τα λόγια του Θεού λαλεί. Επειδή ο Θεός δεν δίνει το Πνεύμα με το μέτρο.» Συγκρίνει τον εαυτό του ο Πρόδρομος με τον Χριστό και λέει ότι Εκείνος μεν έρχεται άνωθεν, από τον Πατέρα, και είναι πάνω από όλους, ξεχωριστός από όλους και διατηρώντας την Πατρική υπεροχή· ενώ εγώ, επειδή είμαι από τη γη, λαλώ γήινα, ευτελή και ταπεινά σε σύγκριση με τη διδασκαλία του Χριστού. Βέβαια, και τα λόγια του ίδιου του Προδρόμου ήταν θεία· όμως, όταν συγκρίνονται με τα λόγια του Χριστού, υπολείπονται κατά πολύ. Εκείνος, λέει, ό,τι έχει δει και έχει ακούσει, αυτό λαλεί· δηλαδή, όσα άκουσε από τον Πατέρα και όσα είδε, ήγουν όσα γνωρίζει με ακρίβεια, εκείνα λαλεί και μαρτυρεί. Αλλά τη μαρτυρία του κανείς από εκείνους που δεν στρέφουν την προσοχή τους στην αλήθεια δεν τη λαμβάνει. Όποιος όμως δεχθεί τη μαρτυρία, δηλαδή τη διδασκαλία του, επισφράγισε, δηλαδή απέδειξε, βεβαίωσε, ότι ο Θεός είναι αληθινός.