Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 4:29

Και είπαν στον βασιλιά: Αληθινά, βασιλιά. Και είπε ο βασιλιάς: Ιδού, εγώ βλέπω τέσσερις άνδρες λυμένους να περπατούν στο μέσο του πυρός, και δεν υπάρχει καμία φθορά σε αυτούς, και η όψη του τέταρτου είναι όμοια με Υιό Θεού.〉 Και η Σαμαρείτιδα προς τους Σαμαρείτες: 〈Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έκανα.〉 Οι υπηρέτες προς τους αρχιερείς: 〈Ποτέ δεν μίλησε άνθρωπος έτσι όπως μίλησε αυτός ο άνθρωπος.〉 Ο εκατόνταρχος προς εκείνους που τον σταύρωσαν: 〈Αληθινά ο άνθρωπος αυτός ήταν Υιός Θεού.〉 Οι μάγοι προς τους Ιουδαίους: 〈Πού είναι ο τεχθείς βασιλιάς;

Πρέπει να γνωρίζουμε από αυτό, ως εν τύπω πάλι και γραφή, ότι εάν περιφρονήσουμε τα πολύ μικρά και σωματικά, θα λάβουμε από τον Θεό πολλαπλάσια και ανώτερα αγαθά. Διότι τι είναι το νερό από τη γη, σε σύγκριση με την άνωθεν σύνεση; <Και λέγει στους ανθρώπους: Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έπραξα· μήπως αυτός είναι ο Χριστός;> Ω, τι παράδοξη μεταβολή, ω, τι μεγάλη όντως και θεοπρεπής ισχύς που διαφαίνεται στο ανέκφραστο θαύμα. Έγινε πλέον τεχνίτρια στους λόγους και μυσταγωγός, αυτή που στην αρχή δεν καταλάβαινε τίποτα από όσα λέγονταν, και γι' αυτό δικαίως άκουσε το «Πήγαινε, φώναξε τον άνδρα σου και έλα εδώ». Διότι δες πώς έντεχνα διεξήγαγε τη συζήτηση με τους Σαμαρείτες. Δεν λέει αμέσως ότι βρήκε τον Χριστό, ούτε εισάγει από την αρχή στις διηγήσεις της τον Ιησού· διότι διαφορετικά θα την απέρριπταν δικαίως, επειδή θα υπερέβαινε κατά πολύ το μέτρο των λόγων που της ταίριαζαν, βρίσκοντας ακροατές που δεν αγνοούσαν τον τρόπο ζωής της. Προετοιμάζει λοιπόν τον δρόμο διευκολύνοντας με το θαύμα, και αφού τους κατέπληξε εκ των προτέρων με το παράδοξο γεγονός, καθιστά κατά κάποιον τρόπο πιο ομαλή την οδό προς την πίστη. «Ελάτε και δείτε» λέει συνετά, σχεδόν φωνάζοντας με ακόμη πιο θερμή φωνή: «Θα αρκέσει και μόνο η θέα για να πιστέψετε, και θα σας δώσει πλήρη βεβαιότητα όταν παραβρεθείτε, με πιο αξιόλογα θαύματα».

Αυτόν τον Χριστό, όταν ήρθε, τον αρνήθηκαν οι Ιουδαίοι, ενώ οι δαίμονες τον ομολόγησαν. Αλλά δεν τον αγνοούσε ο προπάτορας Δαβίδ, όταν έλεγε: «Ετοίμασα λύχνο για τον Χριστό μου». Και άλλοι μεν ερμήνευσαν ότι ο λύχνος είναι η λαμπρότητα της προφητείας, άλλοι πάλι, ότι ο λύχνος είναι η σάρκα που προσέλαβε από την Παρθένο, σύμφωνα με αυτό που αναφέρεται στον Απόστολο: «Έχουμε δε τον θησαυρό αυτόν μέσα σε πήλινα σκεύη». Δεν τον αγνοούσε ο προφήτης, που έλεγε: «Και αναγγέλλει στους ανθρώπους τον Χριστό του». Τον γνώριζε και ο Μωυσής, τον γνώριζε και ο Ησαΐας, τον γνώριζε και ο Ιερεμίας· κανείς από τους προφήτες δεν τον αγνοούσε. Τον αναγνώρισαν και οι δαίμονες· διότι τους επιτιμούσε, και λέει: «Επειδή γνώριζαν ότι αυτός είναι ο Χριστός». Οι αρχιερείς τον αγνόησαν, και οι δαίμονες τον ομολόγησαν. Οι αρχιερείς τον αγνόησαν, και η Σαμαρείτιδα γυναίκα τον κήρυττε, λέγοντας: «Ελάτε, δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έκανα· μήπως αυτός είναι ο Χριστός;».

Αλλά, όταν ο νοητός νυμφίος Χριστός την είδε να βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, της λέει εντελώς φανερά: «Εγώ είμαι, αυτός που σου μιλάει». Αυτή δε, αμέσως αναδεικνύεται πραγματικά σε εκλεκτή ευαγγελίστρια και, αφού άφησε την υδρία και έτρεξε προς την πόλη, μεταστρέφει τους πάντες με τα λόγια της και τους οδηγεί στην πίστη Εκείνου που εμφανίστηκε, λέγοντας: «Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έκανα· μήπως άραγε αυτός είναι ο Χριστός;». Και μιλάει με αυτόν τον τρόπο, όχι επειδή η ίδια είχε κάποια αμφιβολία, αλλά επειδή πίστευε μάλλον ότι από το ίδιο το θέαμα και μέσω της συνομιλίας με τον Κύριο θα βεβαιώνονταν και οι άλλοι και θα πείθονταν ευκολότερα, όπως ακριβώς αποδείχθηκε και από τα ίδια τα γεγονότα.

Εγώ βέβαια παρουσίασα τα προηγούμενα πιο συνοπτικά και τώρα παραλείπω τη συνέχεια των ευαγγελικών λόγων, επειδή βλέπω ότι η ώρα σας πιέζει για τις σωματικές ανάγκες και τις βιοτικές ασχολίες. Αλλά εσείς παρατηρήστε αυτήν τη Σαμαρείτιδα· διότι, μόλις άκουσε τα ευαγγελικά λόγια, τα οποία και εμείς εξαγγέλλουμε προς την αγάπη σας, αμέσως περιφρόνησε ακόμη και τα πιο αναγκαία για το σώμα. Διότι άφησε αμέσως και τη στάμνα και την οικία της, και αφού έτρεξε στην πόλη και προσείλκυσε τους Σαμαρείτες, επέστρεψε πάλι μαζί τους στον Χριστό· διότι το «ελάτε να δείτε», αυτό ακριβώς φανερώνει: ακολουθήστε με και θα σας οδηγήσω και θα σας δείξω τώρα τον Σωτήρα που ήρθε από τους ουρανούς στον κόσμο.

Από πόρνη, λοιπόν, έγινε ευαγγελίστρια, και μετά από εκείνους τους ελέγχους φώναζε και έλεγε: «Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έκανα· μήπως αυτός είναι ο Χριστός;» Εκείνος φανέρωσε τον βίο της και έφερε στο φως τα σφάλματά της, λέγοντάς της: «Διότι πέντε άνδρες είχες, και αυτόν που έχεις τώρα δεν είναι δικός σου άνδρας». Αλλά ο έλεγχος δεν την πρόσβαλε, αλλά αντιθέτως την είλκυσε σε μεγαλύτερη οικειότητα. Διότι τέτοιες είναι οι γενναίες ψυχές: από τα ίδια πράγματα με τα οποία άλλοι σκανδαλίζονται, εκείνες διορθώνονται. Αν βέβαια ήταν κάποια άλλη από τις αγνώμονες, και θα είχε πληγωθεί από τους ελέγχους, και θα είχε απομακρυνθεί, και θα είχε κυριευθεί από οργή και αγανάκτηση. Αυτή όμως, μετά την κατηγορία, οικειώνεται ακόμη περισσότερο με τον Διδάσκαλο και τον ρωτά για υψηλότερα πνευματικά ζητήματα. Είπε δηλαδή: «Βλέπω ότι εσύ είσαι προφήτης»· και αφού τον γνώρισε μέσα από τη φανέρωση των δικών της αμαρτημάτων, τον θαυμάζει περισσότερο και τον ρωτά. Αυτά ήταν γνωρίσματα μιας ψυχής που επιθυμούσε να φιλοσοφεί πνευματικά. Διότι δεν ρωτά απολύτως τίποτα για βιοτικά ζητήματα, ούτε για χρήματα, ούτε για την υγεία του σώματος, ούτε για την απαλλαγή από τη φτώχεια της, μολονότι ζούσε σε έσχατη πτωχεία, αλλά ρωτά για τους ιερούς νόμους, για τον βίο των προγόνων και για τη λατρεία των πατέρων, λέγοντας: «Οι πατέρες μας προσκύνησαν σε τούτο το βουνό· πώς λοιπόν εσείς λέτε ότι στα Ιεροσόλυμα βρίσκεται ο τόπος όπου πρέπει να προσκυνούμε;»

Εκείνη τη στιγμή έρχονται οι μαθητές και τον βρίσκουν να μιλάει με τη γυναίκα. Και απόρησαν, επειδή συνομιλούσε με γυναίκα. Αυτός που προσκυνείται από τους αγγέλους, συζητούσε με μια πόρνη· αυτός που συμβασιλεύει με τον Πατέρα στην ατελεύτητη βασιλεία, μιλούσε μόνος με μόνη τη γυναίκα. Αλλά εκείνη, αφού άφησε την υδρία, εισήλθε στην πόλη. Άφησε την υδρία, επειδή πληρώθηκε από τα ζώντα ύδατα, και πηγαίνοντας προς τους πολίτες, φώναζε: «Ελάτε, δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έκανα· μήπως αυτός είναι ο Χριστός;» «Ελάτε, δείτε έναν άνθρωπο». Δεν είπε: «Ελάτε, δείτε τον Θεό ανάμεσα στους ανθρώπους», για να μη δώσει στους ανθρώπους την εντύπωση ότι παραφρονεί, για να μην πουν οι άνθρωποι: «Αυτή μαίνεται». Διότι πότε είδε κανείς τον Θεό να περπατά; Πότε είδε κανείς τον Θεό να συναναστρέφεται με ανθρώπους;

Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα. Τους διεγείρει την επιθυμία να εξέλθουν και να αλιευθούν πνευματικά· όπως η ίδια σαγηνεύθηκε, έτσι τώρα σαγηνεύει. Η ίδια προόδευσε από τον Ιουδαίο προς τον Κύριο, και τώρα καθοδηγεί από τον άνθρωπο προς τον Θεό. Ώ, αποστολική πόρνη! Η πόρνη έγινε ισχυρότερη από τους αποστόλους. Διότι οι απόστολοι, αφού πρώτα εκπληρώθηκε όλη η θεία οικονομία, τότε άρχισαν τα αποστολικά τους κηρύγματα· η δε πόρνη, και πριν από το Πάθος και την οικονομία και την ανάσταση, ευαγγελίζεται τον Χριστό. Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα. Στηλιτεύω τα δικά μου αμαρτήματα, για να καθοδηγήσω εσάς· για να δείτε εσείς τον Θεό που έχει έλθει προς τους ανθρώπους, διαπομπεύω τα δικά μου κακά· και ας προσκυνείται ο Χριστός, ο οποίος δεν βδελύσσεται τους αμαρτωλούς.

Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα· μήπως αυτός είναι ο Χριστός; Παρατήρησε τη σοφία της γυναίκας, παρατήρησε την ευγνωμοσύνη της πόρνης. Ένα μόνο αμάρτημα της ανέφερε ο Χριστός, αυτό της πορνείας, και εκείνη, αφού άφησε τη στάμνα της, έτρεξε στην πόλη λέγοντας: Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα.

Κηρύττει αυτόν που γνωρίζει τα πάντα, κηρύττει ισχυρότερα από τους αποστόλους. Δεν Τον είδε να ανασταίνεται από τους νεκρούς, δεν είδε τον τετραήμερο Λάζαρο να ανακαλείται από τον τάφο, δεν είδε τον θάνατο να φυλακίζεται, δεν είδε τη θάλασσα να χαλιναγωγείται με τον λόγο Του, δεν είδε Εκείνον που έπλασε τον Αδάμ να αναπληρώνει με πηλό ό,τι έλειπε από τη δημιουργία του τυφλού, και όμως διακήρυττε με τον λόγο της τον Κεραμέα του παραδείσου: «Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα». Από την πόλη εκείνη των Σαμαρειτών, πολλοί πίστεψαν σε Αυτόν εξαιτίας του λόγου της γυναίκας που μαρτυρούσε ότι: «Μου είπε πάντα όσα έπραξα». Ας μιμηθούμε και εμείς αυτήν τη γυναίκα τη Σαμαρείτιδα, και ας μην ντρεπόμαστε για τα δικά μας αμαρτήματα, αλλά ας φοβόμαστε τον Θεό. Τώρα όμως βλέπω να συμβαίνει το αντίθετο· διότι Εκείνον μεν που πρόκειται να μας κρίνει δεν Τον φοβόμαστε, ενώ εκείνους που σε τίποτα δεν μπορούν να μας βλάψουν, αυτούς τους τρέμουμε, και φοβόμαστε την ντροπή απέναντί τους. Γι' αυτόν τον λόγο, εξαιτίας εκείνων που φοβόμαστε, ενώπιόν τους υφιστάμεθα την τιμωρία. Διότι εκείνος που ντρέπεται να αποκαλύψει σε άνθρωπο τα αμαρτήματά του, αλλά δεν ντρέπεται να τα πράξει ενώ τον βλέπει ο Θεός, ούτε θέλει να τα ομολογήσει και να μετανοήσει, κατά την ημέρα εκείνη θα διαπομπευθεί όχι ενώπιον ενός και δύο, αλλά ενώπιον ολόκληρης της οικουμένης που θα τον βλέπει.

Εις την Σαμαρείτιδα. Κατά την ημέρα της Μεσοπεντηκοστής. Ας καταπιαστούμε λοιπόν σήμερα, αγαπητοί, στο μέτρο που παραχωρεί η θεία χάρη, με τους ευαγγελικούς θησαυρούς. Διότι η φιλομάθεια γύρω από αυτά κοσμεί τις ψυχές και ανυψώνει τη γήινη έξη προς τον ουρανό. Και πράγματι, η φιλομάθεια ήταν εκείνη που κατέστησε τη θαυμαστή εκείνη Σαμαρείτιδα από απλή υδροφόρο σε ένθεη· επειδή, βρίσκοντας τον θησαυρό των διδαγμάτων, έσπευσε ολόθερμα· ή μάλλον δεν τον βρήκε εκείνη, αλλά βρέθηκε η ίδια από αυτόν.

Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα. Μήπως αυτός είναι ο Χριστός; Ω, τι σοφή γυναίκα! Γνώριζε ότι η γυναίκα δεν είναι αποδεκτή για μαρτυρία· γι' αυτόν τον λόγο προσελκύει τους άνδρες της πόλης της ως μάρτυρες, ώστε να γίνει πρόξενος σωτηρίας για πολλούς.

Ομιλία ΛΔ΄. Άφησε λοιπόν η γυναίκα τη στάμνα της και πήγε στην πόλη, και λέει στους ανθρώπους: «Ελάτε, δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έπραξα· μήπως αυτός είναι ο Χριστός;» α΄. Έχουμε ανάγκη από πολλή θέρμη και αφυπνισμένο ζήλο· διότι χωρίς αυτά δεν είναι δυνατόν να επιτύχουμε τα αγαθά που μας έχουν υποσχεθεί. Και υποδεικνύοντας αυτό ο Χριστός λέει, τη μία φορά: «Εάν κάποιος δεν σηκώσει τον σταυρό του και δεν με ακολουθήσει, δεν είναι άξιός μου»· και την άλλη: «Φωτιά ήλθα να βάλω στη γη, και τι άλλο θα ήθελα εάν έχει κιόλας ανάψει;» θέλοντας και με τα δύο αυτά να μας παρουσιάσει τον φλογερό και διάπυρο μαθητή, ο οποίος είναι προετοιμασμένος για κάθε κίνδυνο. Τέτοια ακριβώς ήταν και αυτή η γυναίκα. Διότι τόσο πολύ φλογίστηκε από τα λόγια που της ειπώθηκαν, ώστε και τη στάμνα άφησε, και την ανάγκη για την οποία είχε προσέλθει, και αφού έτρεξε στην πόλη, είλκυσε όλο το πλήθος προς τον Ιησού.

«Ελάτε», λέγει, «και δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα». Παρατήρησε την προθυμία και τη σύνεσή της· ήλθε για να αντλήσει νερό, και επειδή βρήκε την αληθινή πηγή, περιφρόνησε πλέον την αισθητή, διδάσκοντάς μας, έστω και με ένα μικρό παράδειγμα, ότι κατά την ακρόαση των πνευματικών οφείλουμε να παραβλέπουμε όλα τα βιοτικά και να μην τα υπολογίζουμε καθόλου.

Και δεν καλεί έναν και δεύτερο, όπως ο Ανδρέας και ο Φίλιππος, αλλά, αφού ξεσήκωσε ολόκληρη πόλη και τόσο μεγάλο πλήθος, έτσι τους οδήγησε προς αυτόν. Και παρατήρησε πόσο συνετά ομιλεί. Διότι δεν είπε: «Ελάτε να δείτε τον Χριστό», αλλά και η ίδια με τη συγκατάβαση, με την οποία και ο Χριστός τη σαγήνευσε, προσελκύει τους άνδρες. Διότι λέγει: «Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο, ο οποίος μου είπε όλα όσα έπραξα». Και δεν αισθάνθηκε αισχύνη να πει ότι: «Μου είπε όλα όσα έπραξα». Αν και θα μπορούσε να το πει διαφορετικά: «Ελάτε να δείτε κάποιον που προφητεύει». Αλλά, όταν η ψυχή πυρποληθεί από το θείο πυρ, δεν αποβλέπει πλέον σε τίποτα από τα επίγεια, ούτε σε δόξα ούτε σε αισχύνη, αλλά ανήκει σε ένα μόνο πράγμα, στη φλόγα που την κατέχει.

«Μήπως αυτός είναι ο Χριστός;» Δες πάλι τη μεγάλη σοφία της γυναίκας. Ούτε αποφάνθηκε με σαφήνεια, ούτε σιώπησε. Διότι ήθελε να μην τους κατευθύνει βασισμένη στη δική της απόφαση, αλλά, αφού Τον ακούσουν οι ίδιοι, να τους κάνει κοινωνούς αυτής της πεποίθησης· πράγμα που καθιστούσε τα λόγια της πιο εύκολα αποδεκτά. Αν και Εκείνος δεν έφερε στο φως ολόκληρο τον βίο της, εντούτοις από όσα της είχε πει, εκείνη είχε πειστεί και για τα υπόλοιπα. Και δεν είπε: «Ελάτε, πιστέψτε», αλλά: «Ελάτε, δείτε», κάτι που ήταν πιο ελαφρύ και τους προσέλκυε περισσότερο. Είδες τη σοφία της γυναίκας; Διότι γνώριζε, γνώριζε πολύ καλά, ότι αν απλώς γεύονταν από εκείνη την πηγή, θα βίωναν τα ίδια ακριβώς με αυτήν. Και όμως, αν ήταν στη θέση της κάποιος άλλος από τους πιο χονδροειδείς στον νου, θα είχε αποκρύψει τον έλεγχο που του έγινε· αυτή όμως εκθέτει δημόσια τον ίδιο της τον βίο και τον φανερώνει ενώπιον όλων, ώστε να τους προσελκύσει όλους και να τους κερδίσει.

Διότι ήλθαν μεν πολλοί για να σώσουν, και προφήτες και άγγελοι· αλλά ο αληθινός Σωτήρας είναι αυτός, λέγει, ο οποίος παρέχει την αληθινή σωτηρία, και όχι μόνο την πρόσκαιρη. Αυτό αποτελεί γνώρισμα ειλικρινούς πίστεως. Διότι είναι αξιοθαύμαστοι και από τις δύο απόψεις, και επειδή πίστεψαν, και επειδή πίστεψαν χωρίς σημεία· τους οποίους άλλωστε μακαρίζει και ο Χριστός λέγοντας: «Μακάριοι όσοι δεν είδαν και πίστεψαν»· και επειδή αυτό το έπραξαν με ειλικρίνεια. Μολονότι δηλαδή άκουσαν τη γυναίκα να λέγει με αμφιβολία, «Μήπως είναι αυτός ο Χριστός;», δεν είπαν και αυτοί ότι «Και εμείς το υποπτευόμαστε», ούτε ότι «Το νομίζουμε», αλλά ότι «Γνωρίζουμε»· και όχι απλώς αυτό, αλλά ότι «Αυτός είναι αληθινά ο Σωτήρας του κόσμου».

Και βλέποντας τα σημεία που επιτελούσε, έλεγαν: Μήπως αυτός είναι ο Χριστός; Άλλοι πάλι έλεγαν: Όταν έλθει ο Χριστός, μήπως θα κάνει περισσότερα σημεία από όσα έκανε αυτός; Και αυτοί οι ίδιοι, εξαιτίας αυτού, επιθυμούσαν να πιστέψουν σε αυτόν, λέγοντας: Τι σημείο μας δείχνεις, για να δούμε και να σε πιστέψουμε;

Ιω. 4, 16 Ποια λογική ακολουθία έχει το να λέει ο Δεσπότης, ενώ η Σαμαρείτιδα ζητά «το ζωντανό νερό»: «πήγαινε, φώναξε τον άνδρα σου»; Πολύ μεγάλη, βέβαια. Διότι, επειδή το να λάβει κανείς εκείνο «το ζωντανό νερό» δεν είναι δυνατόν με άλλον τρόπο παρά μόνο μέσω της πίστης στον Χριστό, της λέει: «πήγαινε, φώναξε τον άνδρα σου», ώστε, μέσα από την απάντηση της γυναίκας και την πρόγνωση του Χριστού σε σχέση με την απάντησή της, αφού θαυμάσει η γυναίκα να αναγνωρίσει τον Δεσπότη και να πιστέψει, και έχοντας αναγνωρίσει και πιστέψει, να αξιωθεί του αιτήματός της, δηλαδή να λάβει το ζωντανό νερό. Διότι έμαθε από αυτή τη συνομιλία ότι αυτός είναι ο προσδοκώμενος Μεσσίας. Κήρυξε στους κατοίκους της πόλης ότι αυτός «είναι ο Χριστός»· διότι το «μήπως αυτός είναι ο Χριστός;» δεν το λέει επειδή διστάζει (και αυτό αποδεικνύεται από τη μεγάλη της προθυμία και από το ότι συγκαλεί την πόλη για να τον δουν), αλλά λέει «μήπως αυτός είναι ο Χριστός;», ώστε να μην το πει ευθέως και κατηγορηματικά και φανεί σε κάποιους δυσάρεστο από την πρώτη στιγμή. Κήρυξε, λοιπόν, ότι αυτός «είναι ο Χριστός». Είχε μέσα από αυτό το ζωντανό νερό που αναζητούσε, το οποίο την καθάριζε από την αμαρτία, την ανακούφιζε από εκείνη τη φλεγμονή των παθών και την εισήγαγε στην αιώνια ζωή. Και από πού τα επέτυχε αυτά;

Διότι λέει «ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο» —επιστρέφοντας καλούσε ολόκληρη την πόλη— «ο οποίος μου είπε όλα όσα έκανα». Ούτε αυτά σε κάνουν θεατή των θειοτέρων και υψηλοτέρων πραγμάτων, αλλά επειδή ρωτά τους μαθητές, «ποιος λένε οι άνθρωποι ότι είμαι», εκλαμβάνοντας την ερώτηση ως απόδειξη άγνοιας, τον νομίζεις για έναν από τους πολλούς; Και πώς δεν ανυψώνεσαι προς τη θεοπρεπή δόξα, όταν τον ακούς να λέει σε εκείνον που του έδωσε την απάντηση «εσύ είσαι ο Υιός του Θεού του ζώντος», ότι «σάρκα και αίμα δεν σου το απεκάλυψε αυτό, αλλά ο Πατέρας μου που είναι στους ουρανούς», και «εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σε αυτήν την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου, και οι πύλες του άδη δεν θα υπερισχύσουν εναντίον της»; Ανθρώπινα είναι αυτά, ή ανήκουν μόνο στην παντοδύναμη και φιλάνθρωπη Θεότητα;

Αν και απορούσαν, ωστόσο δεν τολμούν να ρωτήσουν για ποιο θέμα συζητά μαζί της. Τόσο καλά είχαν εκπαιδευτεί και τηρούσαν την ευλάβεια που αρμόζει στους μαθητές προς τον δάσκαλο. Αν πάλι κάπου φαίνονταν να μιλούν με παρρησία, όπως ο Ιωάννης όταν γέρνει στο στήθος του, και όταν τον πλησιάζουν και λένε: «Ποιος είναι μεγαλύτερος;» και όταν οι γιοι του Ζεβεδαίου τον παρακαλούν να καθίσουν ο ένας στα αριστερά και ο άλλος στα δεξιά του, όμως αυτά τα εξέταζαν επειδή τους αφορούσαν και τους φαίνονταν τότε αναγκαία. Εδώ, όμως, επειδή δεν τους ενδιέφερε και τόσο να ερευνήσουν, πράγμα που δεν ήταν καθόλου αναγκαίο, γι' αυτό τον λόγο δεν χρησιμοποιούν την παρρησία, επειδή δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή. «Άφησε λοιπόν η γυναίκα τη στάμνα της και απήλθε στην πόλη, και λέει στους ανθρώπους: Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έπραξα. Μήπως αυτός είναι ο Χριστός; Βγήκαν λοιπόν από την πόλη και έρχονταν προς αυτόν.» Τόσο πολύ άναψε η καρδιά της γυναίκας από τα λόγια αυτά, ώστε άφησε ακόμη και τη στάμνα της. Έτσι γρήγορα, λοιπόν, προτίμησε το ύδωρ του Χριστού από την πηγή του Ιακώβ. Και πράγματι γίνεται απόστολος, χειροτονημένη από την πίστη που αγκάλιασε την καρδιά της, και διδάσκει ολόκληρη πόλη και την ελκύει. «Ελάτε, λέει, να δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έπραξα.» Όντως, όταν η ψυχή πυρποληθεί από το θείο πυρ, δεν στρέφει το βλέμμα της σε τίποτα από τα γήινα, ούτε σε ντροπή ούτε σε ατίμωση.

Ιδού λοιπόν που και αυτή δεν ντρέπεται να εκθέσει τα δικά της σφάλματα, αλλά λέει: «Ο οποίος μου είπε όλα όσα έκανα». Αν και θα μπορούσε να εκφραστεί και διαφορετικά: «Ελάτε, δείτε έναν προφήτη που προφητεύει». Αλλά δεν πράττει έτσι, παρά περιφρονεί τη δική της υπόληψη και αποβλέπει μόνο στο να κηρύξει την αλήθεια.

Και δεν λέει κατηγορηματικά ότι «Αυτός είναι ο Χριστός», αλλά «Μήπως αυτός είναι ο Χριστός;», θέλοντας λοιπόν να τους κάνει και αυτούς τους ίδιους να συμφωνήσουν, καθιστώντας τον λόγο της πιο ευκολοαπόδεκτο. Διότι, αν αποφαινόταν ότι «Αυτός είναι ο Χριστός», ίσως κάποιοι να δυσανασχετούσαν, μην αποδεχόμενοι τη γνώμη της, επειδή ήταν διαβεβλημένο πρόσωπο. Κάποιοι δε θεώρησαν ότι οι πέντε άνδρες της Σαμαρείτιδος είναι τα πέντε βιβλία, τα οποία ήταν και τα μόνα που αποδεχόταν η Σαμαρείτιδα. «Και αυτόν που έχεις τώρα», λέει, δηλαδή ο δικός μου λόγος που τώρα δέχεσαι από εμένα, «δεν είναι άνδρας σου»· διότι δεν έχεις ακόμη συζευχθεί, λέει, με τη δική μου, του Ιησού, διδασκαλία.