Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 4:9

Απάντηση. Για να δείξει τη μεγάλη τους προσήλωση, και ότι ήταν παρούσες ακόμη και μπροστά στους κινδύνους. Διότι, όταν οι μαθητές τράπηκαν σε φυγή, αυτές παρέμεναν σταθερές. Ερώτηση 27η. «Πώς εσύ, λέει, που είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις νερό από εμένα, που είμαι Σαμαρείτισσα;» Από πού κατάλαβε ότι είναι Ιουδαίος, και του λέει: «Πώς εσύ που είσαι Ιουδαίος;» Απάντηση. Από την εμφάνιση, και ίσως από τη διάλεκτο.

Διότι δεν ήταν δυνατό να γνωρίσουμε σαφώς με άλλον τρόπο ότι, ενώ ήταν Θεός και Λόγος, έγινε άνθρωπος, εάν δεν είχε γραφτεί ότι ο απαθής έπαθε κάτι και ο ύψιστος είπε κάτι ταπεινό. «Η ώρα ήταν περίπου έκτη». Εύλογα παρουσιάζει τον Ιησού να αναπαύεται στην πηγή. Διότι, καθώς ο ήλιος μεσουρανούσε από το στερέωμα χύνοντας την πιο δυνατή του ακτίνα σε αυτούς που βρίσκονταν στη γη και κατέκαιγε τα σώματα με τις αμείλικτες βολές του, το να προχωρήσει κανείς περισσότερο δεν θα ήταν χωρίς βλάβη, ενώ το να ξαποστάσει για λίγο ήταν περισσότερο λογικό, οπότε μάλιστα θα μπορούσε εύκολα να αποκρούσει την κατηγορία της τρυφηλότητας, αφού η κατάλληλη ώρα συνηγορούσε στην πράξη. Και δεν λέει ότι ήταν ακριβώς έκτη ώρα, αλλά περίπου έκτη, για να μαθαίνουμε και εμείς να μην αδιαφορούμε ούτε στα ελάχιστα, αλλά μάλλον να προσπαθούμε να επιδιώκουμε την αλήθεια ακόμη και στα επουσιώδη. «Έρχεται μια γυναίκα από τη Σαμάρεια για να αντλήσει νερό. Της λέει ο Ιησούς: Δώσε μου να πιω. Διότι οι μαθητές του είχαν πάει στην πόλη για να αγοράσουν τροφές. Του λέει η γυναίκα η Σαμαρείτισα». Δεν αγνοούσε ο Σωτήρας τον ερχομό της γυναίκας. Διότι, ως αληθινός Θεός, γνώριζε πάρα πολύ καλά ότι αμέσως θα βρισκόταν εκεί για να αντλήσει κρύο νερό από την πηγή. Και επειδή ήταν ήδη παρούσα, περιέκλεισε το θήραμα μέσα στα δίχτυα, και κατευθύνοντας αμέσως τον λόγο της διδασκαλίας, ξεκίνησε τη συζήτηση με αφορμή την παρούσα κατάσταση.

Ο νόμος, λοιπόν, φρόντιζε για τους Ιουδαίους ώστε να μην μολύνονται με κανέναν τρόπο· και για τον λόγο αυτόν όριζε να απομακρύνονται από κάθε ακάθαρτο πράγμα, και να μην αναμειγνύονται με αλλογενείς ή απερίτμητους. Αυτοί όμως, επεκτείνοντας τη δύναμη της εντολής σε κάτι πολύ περισσότερο, και ακολουθώντας μάλλον εντελώς μάταιες τυπικές τηρήσεις παρά την ακρίβεια των όσων είχαν ειπωθεί, δεν τολμούσαν ούτε καν να αγγίξουν τη σάρκα των αλλοφύλων, και θεωρούσαν ότι έπεφταν σε κάθε είδους ακαθαρσία, αν έστω και στο ελάχιστο φαίνονταν να έχουν επαφή με Σαμαρείτες. Σε τέτοιο βαθμό έφτανε λοιπόν η αποστασιοποίησή τους, ώστε δίσταζαν να γευτούν ακόμη και νερό και τροφή που προσφερόταν από χέρια αλλοφύλων. Προκειμένου λοιπόν η γυναίκα να εκφράσει την απορία της με τα παράδοξα λόγια, και το ασυνήθιστο γεγονός να την παρακινήσει σε αναζήτηση, για το ποιος είναι, από πού προέρχεται, ή πώς περιφρόνησε τα ιουδαϊκά έθιμα· και έτσι, στη συνέχεια, ο λόγος να προχωρήσει προς τον οικείο του σκοπό, υποκρίνεται ότι διψά, λέγοντας: Δος μου να πιω. Και εκείνη είπε: Πώς εσύ, ενώ είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις νερό από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα; Διότι οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονται με τους Σαμαρείτες. Αποκρίθηκε ο Ιησούς και της είπε. Αρχή της μαθήσεως είναι η αναζήτηση, και ρίζα της κατανοήσεως για κάποια άγνωστα πράγματα είναι η απορία γύρω από αυτά.

Ομολογεί ότι γνωρίζει πως ο Μεσσίας θα έρθει στον κατάλληλο καιρό, αλλά το για ποιον ακριβώς λόγο θα έρθει δεν το λέει, αποδεχόμενη, όπως φαίνεται, χωρίς βαθύτερη εξέταση τις διαδόσεις περί αυτού, ως γυναίκα που αγαπούσε τις διασκεδάσεις και τις σαρκικές απολαύσεις. Δεν αγνοούσε ωστόσο εντελώς ότι θα αναδειχθεί στο Ισραήλ ως εισηγητής ανώτερων διδασκαλιών, διαπιστώνοντας αυτό οπωσδήποτε σε όσα λέγονταν για εκείνον. <Της λέγει ο Ιησούς: Εγώ είμαι, που σου μιλώ.> Ο Χριστός δεν αποκαλύπτει τον εαυτό Του σε ψυχές απαίδευτες ή εντελώς αμαθείς, αλλά μάλλον επιλάμπει και φανερώνεται σε εκείνες που είναι ήδη πιο πρόθυμες στο να θελήσουν να μάθουν κάτι, και οι οποίες, κυοφορώντας την αρχή της πίστεως μέσα από απλά λόγια, σπεύδουν προς τη γνώση των τελειότερων. Τέτοια ακριβώς αναδείχθηκε για εμάς και η Σαμαρείτιδα γυναίκα, η οποία, αν και προσέγγισε τα όντως θεία νοήματα με τρόπο πιο υλικό από ό,τι έπρεπε, δεν ήταν ωστόσο εντελώς αποξενωμένη από τη διάθεση να κατανοήσει κάτι. Διότι, πρώτα από όλα, όταν ο Χριστός της ζήτησε να πιει, δεν Του δίνει αμέσως, αλλά, βλέποντάς Τον να παραβλέπει κατά κάποιον τρόπο, ανθρώπινα μιλώντας, τις τοπικές συνήθειες των Ιουδαίων, αναζητούσε τους λόγους αυτής της παράβασης, σχεδόν καλώντας τον Κύριο, μέσω της υπενθύμισης, να της δώσει μια εξήγηση: «Πώς εσύ, λέγει, ενώ είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα;»

Πρέπει να αναζητηθεί πάλι και σε αυτό η αιτία, για την οποία λένε ότι ο Κύριος είναι Σαμαρείτης και δαιμονισμένος. Διότι το να προτάξουν τη φράση «Δεν λέμε εμείς καλά», υποδηλώνει κατά κάποιον τρόπο ότι τον διασύρουν με κάποιες κατηγορίες ως Σαμαρείτη, αλλά και με το άλλο, το οποίο αποτελεί τόλμημα της δικής τους φωνής. Επομένως, λένε ότι είναι Σαμαρείτης, επειδή αδιαφορούσε για τις νομικές εντολές και δεν υπολόγιζε καθόλου την κατάλυση του Σαββάτου. Διότι ο ιουδαϊσμός δεν τηρείται με ακρίβεια από τους Σαμαρείτες, αλλά η λατρεία τους έχει αναμειχθεί κάπως με ξένα και ελληνικά έθιμα. Ή, για άλλον λόγο, λένε ότι είναι Σαμαρείτης, επειδή οι Σαμαρείτες είχαν τη συνήθεια αφενός να αποδίδουν ψευδώς στους εαυτούς τους την καθαρότητα, και αφετέρου να κατακρίνουν τους άλλους ως μολυσμένους. Γι' αυτήν την αφορμή νομίζω, «οι Ιουδαίοι δεν έχουν καμία επικοινωνία με τους Σαμαρείτες», σύμφωνα με το γεγραμμένο, και αποφεύγουν να αναμειγνύονται με άλλους, αποστρεφόμενοι κατά κάποιον τρόπο τον μολυσμό που προέρχεται από αυτούς, επειδή νομίζουν ότι η τέτοια ανόητη συμπεριφορά τους είναι ορθή. Ο Κύριος όμως, καταδικάζοντας την κακοήθεια των Ιουδαίων, τους αποκαλούσε γιους του διαβόλου, ενώ για τον εαυτό του επιμαρτυρούσε ότι είναι εντελώς απαλλαγμένος από αμαρτία και ότι έχει την απόλυτη καθαρότητα, λέγοντας: «Ποιος από εσάς μπορεί να με ελέγξει για αμαρτία;».

Ενώ λοιπόν καθόταν έτσι μόνος του στην πηγή, έρχεται μία γυναίκα από τη Σαμάρεια για να βγάλει νερό. Ο δε Κύριος, αφενός διψώντας ως άνθρωπος και βλέποντας αυτήν που είχε προσέλθει για να σβήσει την ανθρώπινη δίψα της, αφετέρου βλέποντας ως Θεός και την καρδιά της να διψά για το σωτήριο νερό, χωρίς όμως εκείνη να γνωρίζει αυτόν που μπορούσε να της το προσφέρει, σπεύδει να αποκαλύψει τον εαυτό Του στην ψυχή που Τον ποθεί, διότι και Αυτός ποθεί όσους Τον ποθούν σύμφωνα με τα γεγραμμένα, και ξεκινά από εκεί όπου θα γίνει ευπρόσδεκτος. Και της λέει: «Δώσε μου να πιω νερό». Εκείνη δε, επειδή ήταν συνετή και καταλαβαίνοντας μόνο από την ενδυμασία, το παράστημα και την εξωτερική Του κοσμιότητα ότι ήταν Ιουδαίος και τηρητής του νόμου, είπε: «Απορώ πώς εσύ ζητάς πόσιμο νερό από μία Σαμαρείτισσα, εφόσον οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονται τους Σαμαρείτες, επειδή είναι εθνικοί».

Και στα προοίμια εξάλλου αυτό ακριβώς πράττει, λέγοντας: «Πώς εσύ ζητάς από εμένα να πιεις, ενώ είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα;» Τόσο επιμελημένη ψυχή διέθετε και κατάλληλη για να σωθεί. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και Εκείνος, που γνωρίζει τα απόκρυφα της διανοίας, βρίσκοντας εύφορη γη, έσπειρε τους σπόρους με πλουσιοπάροχο χέρι, ανυψώνοντάς την σταδιακά.

Παρομοίως δε και ο ευαγγελιστής Ιωάννης, καθώς μόλις άκουσες, λέγει: «Ο Ιησούς λοιπόν, κουρασμένος από την οδοιπορία, καθόταν έτσι στην πηγή. Ήταν περίπου η έκτη ώρα». Και ο ένας λέει ότι πείνασε, ενώ ο άλλος ότι και κουράστηκε. Ο προφήτης Ησαΐας όμως, μιλώντας με το Άγιο Πνεύμα, φανερώνει: «Ο μέγας Θεός δεν θα πεινάσει, ούτε θα διψάσει, ούτε θα κουραστεί, και δεν είναι δυνατόν να εξιχνιαστεί η σοφία του». Και πώς είναι δυνατόν, ως προς αυτά, να διατηρηθεί η ομοφωνία μεταξύ των Ευαγγελίων και της προφητείας; Όμως, ούτε ο προφήτης είπε ψέματα –μη γένοιτο– ούτε οι απόστολοι έγραψαν πράγματα ξένα προς το Άγιο Πνεύμα και την προφητεία. Αλλά, επειδή η οικονομία του Σωτήρα μας, του μεγάλου Θεού, είχε μια διπλή και παράδοξη σύμπλεξη, από θεότητα δηλαδή και ανθρωπότητα, σύμφωνα με την ευδοκία και τη θέλησή του, γι' αυτόν τον λόγο ο μεν προφήτης εξαγγέλλει τη δύναμη και τη μεγαλειότητα της θεότητας, οι δε απόστολοι και ευαγγελιστές διακηρύττουν την αληθινή οικονομία του σώματος. Ο Ιησούς λοιπόν, κουρασμένος από την οδοιπορία, καθόταν έτσι στην πηγή. Ήταν περίπου η έκτη ώρα. Έρχεται μια γυναίκα από τη Σαμάρεια για να αντλήσει νερό. Της λέει ο Ιησούς: «Δώσε μου να πιω». Διότι οι μαθητές του είχαν πάει στην πόλη για να αγοράσουν τρόφιμα. Λέει λοιπόν σε αυτόν η Σαμαρείτιδα γυναίκα: «Πώς εσύ, που είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα;»

Του λέει η γυναίκα: Πώς εσύ, όντας Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, μια γυναίκα Σαμαρείτιδα; Διότι οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονται με τους Σαμαρείτες. Ακριβολόγος είναι η γυναίκα· ως προς αυτά η πόρνη φιλοτιμείται· σε αυτά η πόρνη δεικνύει την τήρηση του νόμου. Τέτοιο τυγχάνει να είναι το γένος των Σαμαρειτών· με πορνείες μολύνεται, και με βαπτίσματα νομίζουν ότι καθαρίζονται. Πώς εσύ, όντας Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα; Διότι οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονται με τους Σαμαρείτες.

Λέει σε αυτόν η γυναίκα: Γνωρίζω ότι έρχεται ο Μεσσίας, ο λεγόμενος Χριστός· όταν έρθει εκείνος, θα μας τα αναγγείλει όλα. Ω, πόρνη που φιλοσοφεί πνευματικά! Ω, πόρνη που φέρει στο στόμα της τις θείες Γραφές! Διότι, έστω και αν ως προς το σώμα έχει βυθιστεί στην ακαθαρσία της πορνείας, η ψυχή της όμως έχει καθαρθεί με την επαγγελία και την ανάγνωση των θείων Γραφών. Γνωρίζω ότι έρχεται ο Μεσσίας. Και Μεσσίας ερμηνεύεται Αλειμμένος. Γι' αυτό η γυναίκα λέει: Προσδοκώ τον Αλειμμένο, του οποίου η σάρκα θα αλειφθεί με τη θεότητα. Όταν έρθει εκείνος, θα μας τα αναγγείλει όλα. Ω, πνευματική πρόοδος! Ω, γυναίκα πόρνη που τα γνωρίζει όλα! Δες πώς από τα καταχθόνια ανεπτερώθηκε στους ουρανούς. Ονομάζει Μεσσία τον απεσταλμένο, τον προσδοκώμενο Χριστό, αυτόν που έρχεται για τη σωτηρία όλου του κόσμου, και πάλι προφήτη, και πάλι Κύριο· δεν τον αποκαλεί πλέον Ιουδαίο, δεν φέρνει πλέον αντιρρήσεις για το δόσιμο του νερού, δεν του λέει πλέον: Πώς εσύ, αν και είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα; Διότι οι Σαμαρείτες δεν συναναστρέφονται με τους Ιουδαίους· αλλά τι;

Εις την Σαμαρείτιδα. Κατά την ημέρα της Μεσοπεντηκοστής. Ας καταπιαστούμε λοιπόν σήμερα, αγαπητοί, στο μέτρο που παραχωρεί η θεία χάρη, με τους ευαγγελικούς θησαυρούς. Διότι η φιλομάθεια γύρω από αυτά κοσμεί τις ψυχές και ανυψώνει τη γήινη έξη προς τον ουρανό. Και πράγματι, η φιλομάθεια ήταν εκείνη που κατέστησε τη θαυμαστή εκείνη Σαμαρείτιδα από απλή υδροφόρο σε ένθεη· επειδή, βρίσκοντας τον θησαυρό των διδαγμάτων, έσπευσε ολόθερμα· ή μάλλον δεν τον βρήκε εκείνη, αλλά βρέθηκε η ίδια από αυτόν.

Αυτή, λοιπόν, ίσως εξήλθε από την οικία προχωρώντας σιγά-σιγά, με γυναικείο βάδισμα, άνετη, φέρνοντας μαζί της την υδρία, σταματώντας πολλές φορές κατά το βάδισμά της για να παρατηρήσει τους καρπούς σαν σε αγρό. Ο ακούραστος και αφανής κατάσκοπος, ο επιδέξιος θηρευτής, αποκρύπτοντας την ιδιότητά του ως ευεργέτη, εμφανίζεται ως ενδεής· διότι λέει, αναφέρει, ο Ιησούς: «Γυναίκα, δώσε μου να πιω». Σπέρνει τον λόγο, όπως τον σπόρο σε ένα περιστέρι που περιπλανάται: «Δώσε μου να πιω». Υποκρίνεται ότι διψά Εκείνος που ήλθε να της προσφέρει το ποτήριο της σωτηρίας· ή μάλλον, εάν κανείς ερευνήσει βαθύτερα τον λόγο, η δίψα του Δεσπότη ήταν αληθινή· διότι διψούσε για τη δική της σωτηρία, και δικαίως της φώναζε: «Δώσε μου να πιω. Έχεις», της λέει, «μέσα σου κρυμμένη μια πηγή ευγνωμοσύνης· από αυτήν, αφού γεμίσεις καθαρό νερό, πότισέ με». Αλλά η γυναίκα δεν κατανοούσε τα αινίγματα, και προσηλωμένη στην επιφανειακή έννοια των λέξεων, απάντησε: «Πώς εσύ, που είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα;». Μετά τον κόπο της οδοιπορίας, αντιμετώπισε τον Χριστό με αντιδικία περί δογμάτων· αλλά για Εκείνον, από τη στιγμή που άπαξ επέλεξε να τα αναδεχθεί όλα υπέρ ημών, τα όσα συνέβαιναν ήταν υποφερτά.

Μάρτυρας γι' αυτό είναι τα λόγια του Δεσπότη προς αυτήν: «Καλά», λέει, «είπες ότι δεν έχω άνδρα· διότι πέντε άνδρες είχες, και αυτός που έχεις τώρα δεν είναι άνδρας σου. Αυτό το είπες αληθινά». Αλλά ήταν ένα μαργαριτάρι βουτηγμένο στον βούρκο, και δεν διέφυγε την προσοχή ενός τέτοιου εμπόρου· διότι με τα λόγια της φανέρωνε τις λάμψεις της ψυχής της. «Πώς εσύ», λέει, «όντας Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτισσα; Πώς εσύ;» Και αυτό το «Εσύ», το λέει γεμάτη θυμό.

Έρχεται μία γυναίκα από τη Σαμάρεια για να αντλήσει νερό. Δες πώς δείχνει ότι και η γυναίκα είχε εξέλθει για άλλον λόγο, αποστομώνοντας παντού την αναίσχυντη αντιλογία των Ιουδαίων, και για να μην πει κανείς ότι έρχεται σε αντίθεση με το ίδιο του το πρόσταγμα, εφόσον παραγγέλλει στους μαθητές να μην εισέρχονται σε πόλη Σαμαρειτών, ενώ ο ίδιος συνομιλεί με Σαμαρείτες. Γι' αυτό τον λόγο ο Ευαγγελιστής πρόσθεσε το, «Οι μαθητές του είχαν απέλθει στην πόλη για να αγοράσουν τροφές», εισάγοντας πολλές αιτίες για τη συνομιλία του μαζί της. Τι κάνει λοιπόν η γυναίκα; Ακούγοντας το, «Δώσε μου να πιω», με πολλή σύνεση χρησιμοποιεί τον λόγο του Χριστού για να διατυπώσει ερώτηση, και λέει: «Πώς εσύ, που είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα; Διότι οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονται με τους Σαμαρείτες». Και από πού κατάλαβε ότι αυτός ήταν Ιουδαίος; Ίσως από την εξωτερική εμφάνιση και από την προφορά. Εσύ, όμως, παρατήρησε πόσο συνετή ήταν η γυναίκα. Διότι, αν έπρεπε κάποιος να φυλαχθεί, αυτός ήταν ο Ιησούς, όχι εκείνη. Καθώς δεν είπε ότι οι Σαμαρείτες δεν συναναστρέφονται τους Ιουδαίους, αλλά ότι οι Ιουδαίοι δεν προσεγγίζουν τους Σαμαρείτες. Παρόλα αυτά η γυναίκα, αν και ήταν απαλλαγμένη από την κατηγορία, επειδή θεώρησε ότι ο άλλος διαπράττει παράπτωμα, ούτε και τότε σιώπησε, αλλά σύμφωνα με όσα νομίζει, σπεύδει να διορθώσει αυτό που γινόταν αντίθετα στον νόμο.

Πώς μπορούν να γίνουν αυτά; και πάλι: Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να γεννηθεί όταν είναι γέρος; και πάλι: Μήπως μπορεί να εισέλθει για δεύτερη φορά στην κοιλιά της μητέρας του και να γεννηθεί; Αυτή όμως εκφράζεται με μεγαλύτερο σεβασμό: Κύριε, ούτε δοχείο άντλησης έχεις, και το πηγάδι είναι βαθύ· από πού λοιπόν έχεις το ύδωρ το ζων; Άλλο της έλεγε, και άλλο αντιλαμβανόταν εκείνη, μην ακούγοντας τίποτε περισσότερο από τις απλές λέξεις, ούτε έχοντας τη δύναμη προς το παρόν να κατανοήσει κάτι υψηλό, μολονότι θα μπορούσε να πει, μιλώντας αυθάδικα, ότι αν είχες το ύδωρ το ζων, δεν θα ζητούσες από εμένα, αλλά θα το προσέφερες πρώτα στον εαυτό σου· τώρα όμως κομπάζεις. Αλλά τίποτε από αυτά δεν είπε, παρά αποκρίνεται με πολλή ηπιότητα, και στην αρχή και στη συνέχεια. Διότι και στην αρχή λέει: Πώς εσύ, που είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα; Και δεν είπε, μιλώντας όπως σε αλλόφυλο και εχθρό: Ποτέ να μη συμβεί να προσφέρω εγώ σε σένα, έναν άνθρωπο πολέμιο και αποξενωμένο από το έθνος μας.

Αυτόν λοιπόν που βλασφήμησε κατά του Αγίου Πνεύματος, δηλαδή κατά των θείων σημείων, και ο οποίος ούτε μέσω αυτών δεν απέβαλε την προηγούμενη δυσφημία, αυτόν τίποτε άλλο δεν θα τον διορθώσει. Και εφόσον δεν διορθώνεται, πώς θα ακολουθήσει η άφεση του αμαρτήματος; Γι' αυτό, εύλογα και θεοπρεπώς, ο σωτήριος Λόγος, η πηγή της αφέσεως, αποφάνθηκε ότι είναι ανάξιος κάθε συγγνώμης αυτός που με πείσμα μετέτρεψε τις θεουργίες σε βλασφημίες. Διότι, εφόσον δεν άφησε στον εαυτό του κανένα περιθώριο ούτε μεταμέλειας ούτε διόρθωσης για τις ύβρεις και τις βλασφημίες κατά του Πνεύματος, κάθε άλλο παρά πρόκειται να αξιωθεί της αφέσεως. Τον είδες να τρώει και να πίνει, και γι' αυτό Τον αποκαλείς φαγά και οινοπότη; Τον είδες να δέχεται αμαρτωλούς και τελώνες, και αυτό σε ώθησε να Τον αποκαλείς φίλο τελωνών και αμαρτωλών; Αλλά σου απομένουν τα υψηλά έργα, μέσω των οποίων, αν απομακρυνθείς από αυτές τις ύβρεις και καταφύγεις στη μετάνοια, θα βρεις την άφεση. Επειδή μιλούσε με γυναίκα, και μάλιστα Σαμαρείτιδα, και ζητούσε να πιει νερό από αυτήν, παρασύρθηκες εξαιτίας αυτού να σκέφτεσαι ταπεινά για Αυτόν; Και πώς, όπως ακριβώς έλαβες τη Σαμαρείτιδα ως αφορμή για πιο ταπεινή υπόληψη και γνώμη, δεν την έλαβες με τον ίδιο τρόπο και ως δασκάλα της πιο υψηλής αντίληψης; ‘

Προσήλθε λοιπόν η οσία και άντλησε με σοφία. Διότι, βλέποντας τον Δεσπότη καταπονημένο, διψασμένο και να λέει: «Γυναίκα, δώσε μου να πιω», δεν συμπεριφέρθηκε σκληρά, αλλά απάντησε συνετά: «Και πώς εσύ, όντας Ιουδαίος, ζητάς από εμένα;» Του υπενθύμισε τον θρησκευτικό κανόνα, και έπειτα με φρόνηση του υποσχέθηκε το πόμα.

Διότι δεν είπε κατηγορηματικά, «Ήταν έκτη ώρα», αλλά, για να μην αποκλίνει από την αλήθεια, είπε, «περίπου έκτη», εξασφαλίζοντας έτσι την ακρίβεια των λόγων του. «Του λέει λοιπόν η Σαμαρείτιδα γυναίκα: Πώς εσύ, που είσαι Ιουδαίος, ζητάς να πιεις από εμένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα; Διότι οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονται τους Σαμαρείτες.»

Αποκρίθηκε ο Ιησούς και της είπε: «Εάν γνώριζες τη δωρεά του Θεού, και ποιος είναι αυτός που σου λέει, δώσε μου να πιώ, εσύ θα του το ζητούσες, και εκείνος θα σου έδινε ύδωρ ζωντανό». Του λέει η γυναίκα: «Κύριε, ούτε σκεύος για άντληση έχεις, και το πηγάδι είναι βαθύ· από πού λοιπόν έχεις το ύδωρ το ζωντανό;» Από την εμφάνιση και ίσως από την ενδυμασία, καθώς και από την υπόλοιπη στάση του σώματός Του και από την ίδια Του την ομιλία, η Σαμαρείτιδα νόμισε ότι ο Κύριος ήταν Ιουδαίος· γι' αυτό και Του λέει: «Πώς εσύ, ενώ είσαι Ιουδαίος», και τα εξής. Πρόσεξε όμως πόσο συνετή ήταν η γυναίκα. Διότι, εάν έπρεπε κάποιος να φυλαχτεί, αυτός θα έπρεπε να είναι ο Κύριος και όχι εκείνη. Επειδή δεν είπε ότι οι Σαμαρείτες δεν συναναστρέφονται τους Ιουδαίους, αλλά ότι οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονται τους Σαμαρείτες. Παρόλα αυτά όμως, η γυναίκα ούτε και τότε σιωπά, αλλά νομίζοντας ότι ο Κύριος πράττει κάτι παράνομο, προσπαθεί να διορθώσει αυτό που δεν γινόταν σύμφωνα με τον νόμο. Ο δε Χριστός δεν αποκαλύπτει τον εαυτό Του, προτού φανερωθεί πρώτα η αρετή της γυναίκας.