Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:11

Η πονηρία είναι τυφλή. Και κρίνουν αυτόν που σώθηκε, και του λένε: «Δεν σου επιτρέπεται να σηκώσεις τον κράβατο την ημέρα του Σαββάτου». Εκείνος αποκρίθηκε: «Αυτός που με έκανε υγιή, εκείνος μου το είπε». Είναι έργο Θεού αυτό που προστάχθηκε. Ασυνήθιστο είναι επίσης το να θεραπεύεται ένας παραλυτικός ύστερα από τριάντα οκτώ χρόνια. Από το ίδιο στόμα άκουσα την εντολή να σηκώσω τον κράβατο. Εάν το σώμα υπάκουσε και έγινε υγιές, εγώ θα φανώ αγνώμων με το να μη σηκώσω τον κράβατο; Και πάλι, οι Ιουδαίοι δεν τον αναζητούσαν για να μάθουν πώς θεράπευσε και να προσκυνήσουν εκείνον που προσέφερε τέτοιες δωρεές, αλλά για να τον επιβουλευτούν.

Από εδώ νομίζω ότι πήρε τις αφορμές του λόγου του ο μακάριος Παύλος και έγραψε σε όσους, μετά την πίστη, επιστρέφουν στον νόμο: «Σας λέω ότι, εάν περιτέμνεσθε, ο Χριστός δεν θα σας ωφελήσει σε τίποτα», και πάλι: «Χωριστήκατε από τον Χριστό όσοι δικαιώνεστε με τον νόμο, εκπέσατε από τη χάρη». <Έλεγαν λοιπόν οι Ιουδαίοι στον θεραπευμένο: Είναι Σάββατο· και δεν σου επιτρέπεται να σηκώσεις το κρεβάτι σου.> Θεωρώ πολύ επίκαιρο να αναφωνήσουμε για όλα αυτά: «Ιδού λαός ανόητος και ασύνετος, έχουν μάτια και δεν βλέπουν». Διότι τι θα μπορούσε να είναι πιο απαίδευτο από τέτοιους ανθρώπους, ή τι μεγαλύτερο ως προς την αναισθησία; Το γεγονός δηλαδή ότι θα έπρεπε να θαυμάσουν τη δύναμη Εκείνου που τον θεράπευσε δεν το βάζουν στον νου τους· αντίθετα, όντας σκληροί επικριτές, και γνωρίζοντας καλά μόνο αυτό, κατηγορούν για παρανομία εκείνον που μόλις τώρα και με κόπο συνήλθε από τη μακρόχρονη ασθένεια, και με αμάθεια τον διατάζουν να ξαπλώσει πάλι, σαν να έπρεπε να παραμένει άρρωστος για να εκπληρωθεί η τιμή προς το Σάββατο. <Αυτός όμως τους απάντησε: Εκείνος που με έκανε καλά, εκείνος μου είπε, Σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα. Τον ρώτησαν λοιπόν.> Ο λόγος αυτός κυοφορεί μια σοφότατη έννοια, ικανή να αποκρούσει τη δυστροπία των Ιουδαίων.

Πολύ σύντομη, λοιπόν, σας δίνω την απάντηση: Εκείνος που με έκανε καλά, εκείνος μου το είπε. Αν εμένα περιφρονείτε, τουλάχιστον εκπλαγείτε μπροστά στο γεγονός. Δεν τοποθέτησε έμπλαστρο, δεν χρησιμοποίησε ιατρικά εργαλεία ή βοηθήματα. Μίλησε με τον λόγο, και ακολούθησε το έργο. Πρόσταξε, και εγώ εκτελώ το πρόσταγμα. Έγινα πειθήνιος στην προσταγή εκείνου που με θεράπευσε μέσω προσταγών. Διότι, αν αυτός που έδωσε την προσταγή για τη θεραπεία ήταν ανίσχυρος στις προσταγές του, δεν θα έπρεπε να τον υπακούσω. Επειδή όμως πρόσταξε με λόγια να σταματήσει ένα οφθαλμοφανές, μακροχρόνιο πάθημα, είναι απολύτως δίκαιο να υπακούσω σε αυτόν, τον οποίο υπάκουσε μέχρι και η ασθένεια και απομακρύνθηκε. Εκείνος που με έκανε καλά, εκείνος μου είπε, σήκωσε το κρεβάτι σου.

Θαυμαστό λοιπόν είναι και αυτό· τα όσα όμως ακολούθησαν είναι πολύ περισσότερο. Το να πειστεί στην αρχή, χωρίς να τον ενοχλεί κανείς, δεν είναι και τόσο θαυμαστό· το ότι όμως στη συνέχεια, ενώ οι Ιουδαίοι μαίνονταν και του επιτίθονταν από παντού, τον κατηγορούσαν, τον πολιορκούσαν και του έλεγαν: «Δεν σου επιτρέπεται να σηκώσεις το κρεβάτι σου», εκείνος όχι μόνο περιφρονούσε τη μανία τους, αλλά και με πολλή παρρησία ενώπιον όλων ανακήρυσσε τον ευεργέτη του και αποστόμωνε την αναίσχυντη γλώσσα τους, εγώ τουλάχιστον θεωρώ ότι δείχνει πολλή ανδρεία. Διότι, όταν συσπειρώθηκαν εναντίον του οι Ιουδαίοι και του έλεγαν επιτιμητικά και με αυθάδεια: «Είναι Σάββατο, δεν σου επιτρέπεται να σηκώσεις το κρεβάτι σου»· άκουσε τι απαντά: «Εκείνος που με έκανε καλά, αυτός μου είπε: Σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα»· σχεδόν σαν να τους έλεγε: «Λέτε ανοησίες και παραλογίζεστε, όταν με προστάζετε να μην θεωρώ δάσκαλο και να μην υπακούω σε όλα όσα με προστάζει αυτός που με απάλλαξε από μια τόσο μακροχρόνια και επώδυνη ασθένεια». Καίτοι, αν ήθελε να ενεργήσει πονηρά, μπορούσε να μιλήσει και με άλλον τρόπο· όπως, για παράδειγμα: «Δεν το κάνω αυτό με τη θέλησή μου, αλλά επειδή με διέταξε άλλος· αν αυτό αποτελεί έγκλημα, κατηγορήστε εκείνον που με διέταξε, και εγώ αφήνω κάτω το κρεβάτι»· θα μπορούσε μάλιστα να αποκρύψει ακόμη και τη θεραπεία του. Διότι γνώριζε καλά ότι δεν ενοχλούνταν τόσο για την παραβίαση του Σαββάτου, όσο για τη θεραπεία της ασθένειας.

Τι ακριβώς ήταν λοιπόν αυτό για το οποίο κατηγορούνταν; Το ότι έκανε έργα την ημέρα του Σαββάτου. Γι' αυτό, λέει, τον καταδίωκαν οι Ιουδαίοι, επειδή τα έκανε αυτά κατά την ημέρα του Σαββάτου. Ποια ήταν δηλαδή αυτά; Το ότι θεράπευσε τον παραλυτικό και τον διέταξε να πάρει την κλίνη του και να πάει στο σπίτι του. Γι' αυτό και τον ρωτούσαν λέγοντας, ποιος ήταν αυτός που του διέταξε να τα κάνει αυτά το Σάββατο. Και εκείνος απάντησε: «Εκείνος που με έκανε καλά, αυτός μου είπε: Σήκωσε την κλίνη σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Δυσανασχετώντας με αυτά, τον καταδίωκαν, επειδή τα διέταξε αυτά σε ημέρα Σαββάτου, πράγμα που εθεωρείτο παράβαση και κατάλυση του νόμου. Τι λέει λοιπόν ο Χριστός απολογούμενος; «Ο Πατέρας μου εργάζεται έως τώρα, κι εγώ εργάζομαι». Καίτοι μπορούσε να πει πολλά άλλα, εάν βέβαια ήθελε μόνο να απολογηθεί και όχι να αποδείξει την ισότητά Του.

Επομένως, να θαυμάζεις μόνο αυτό που έγινε, μην περιεργάζεσαι τον τρόπο. Επειδή, λοιπόν, έπραξε αυτό που του προστάχθηκε και πήρε το κρεβάτι του, βλέποντάς τον οι Ιουδαίοι, λένε: «Είναι Σάββατο και δεν σου επιτρέπεται να σηκώσεις το κρεβάτι το Σάββατο». Ενώ έπρεπε να προσκυνήσουν αυτόν που ενήργησε το θαύμα, ενώ έπρεπε να θαυμάσουν αυτό που συνέβη, αυτοί συζητούν για το Σάββατο, διυλίζοντας πραγματικά τον κώνωπα και καταπίνοντας την κάμηλο. Τι απάντησε λοιπόν εκείνος; «Εκείνος που με έκανε καλά, εκείνος μου είπε: Σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα». Βλέπεις την ευγνωμοσύνη του ανθρώπου; Ομολογεί τον ιατρό και δηλώνει ότι ο νομοθέτης του προστάγματος είναι αξιόπιστος· και όπως ακριβώς ο τυφλός επιχειρηματολόγησε απέναντί τους, έτσι έπραξε και αυτός. Πώς, όμως, επιχειρηματολόγησε εκείνος; Του έλεγαν: «Αυτός ο άνθρωπος δεν προέρχεται από τον Θεό, διότι δεν τηρεί το Σάββατο». Τι απάντησε, λοιπόν, εκείνος;

«Γνωρίζουμε», λέει, «ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς· αυτός όμως μου άνοιξε τα μάτια». Αυτό δε που λέει σημαίνει το εξής: Αν παρέβηκε τον νόμο, αμάρτησε· αν όμως αμάρτησε, δεν θα είχε τόση δύναμη. Διότι όπου υπάρχει αμαρτία, δεν υπάρχει φανέρωση θεϊκής δυνάμεως. Αφού λοιπόν είχε τη δύναμη, άρα δεν αμάρτησε παραβαίνοντας τον νόμο. Με αυτόν τον τρόπο συλλογίζεται και αυτός. Διότι με τη φράση «Εκείνος που με έκανε καλά», αυτό υπονόησε: ότι αν αυτός είναι που επέδειξε τέτοια δύναμη, δεν θα ήταν δίκαιο να καθίσταται υπόλογος σε κατηγορίες περί παρανομίας. Τι λένε λοιπόν αυτοί; «Πού είναι ο άνθρωπος που σου είπε, σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα;» Δες την αγνωμοσύνη και την αναισθησία, δες ψυχή γεμάτη αλαζονεία.

Διότι οι οφθαλμοί όσων φθονούν δεν βλέπουν τίποτε το υγιές, παρά μόνον από πού μπορούν να βρουν λαβή. Έτσι και αυτοί, ενώ ο θεραπευθείς ομολόγησε και τα δύο, και ότι τον θεράπευσε και ότι τον πρόσταξε να σηκώσει την κλίνη του, το μεν ένα το απέκρυψαν, το δε άλλο το ανέφεραν· απέκρυψαν μεν το θαύμα, προβάλλουν δε την κατάλυση του Σαββάτου. Διότι δεν είπαν: «Πού είναι αυτός που σε έκανε υγιή;» αλλά, αποσιωπώντας εκείνο, είπαν: «Πού είναι αυτός που σου είπε, σήκωσε το κρεβάτι σου, και πήγαινε;»

Γι' αυτόν τον λόγο, ο ίδιος δεν λέει τίποτα, αλλά τους παρέχει την απόδειξη μέσω των ίδιων των έργων, εκπέμποντας παντού μια φωνή σαφέστατη και πιο ηχηρή από κάθε σάλπιγγα. Διότι έτσι η μαρτυρία του ήταν πλέον υπεράνω πάσης υποψίας: «Εκείνος που με θεράπευσε, εκείνος μου είπε: Σήκωσε τον κράβατό σου και πήγαινε». Ο παραλυτικός γίνεται ευαγγελιστής, διδάσκαλος των απίστων, ιατρός και κήρυκας προς καταισχύνη και κατάκρισή τους· ιατρός, όχι με τη φωνή, αλλά με τα έργα, όχι με τα λόγια, αλλά με τα ίδια τα γεγονότα. Διότι έφερε πάνω του την απόδειξη σαφή και αναμφισβήτητη, και αυτό που έλεγε, το αποδείκνυε με το ίδιο του το σώμα. Ύστερα από αυτά, τον βρίσκει ο Ιησούς και του λέει: «Ιδού, έχεις γίνει καλά· μην αμαρτάνεις πλέον, για να μη σου συμβεί κάτι χειρότερο». Είδες τη σοφία του ιατρού; Είδες την πρόνοιά του; Δεν τον απάλλαξε μόνο από την παρούσα ασθένεια, αλλά τον εξασφαλίζει και για το μέλλον· και μάλιστα την πλέον κατάλληλη στιγμή.

Τίποτα τέτοιο δεν συνέβη, αλλά αφού πίστεψε σηκώθηκε. Θεραπεύει δε την ημέρα του Σαββάτου, διδάσκοντας τους ανθρώπους να κατανοούν με διαφορετικό τρόπο τις διατάξεις του νόμου, και να μη θεωρούν ότι τιμούν το Σάββατο με τη σωματική αργία, αλλά με την αποχή από τα κακά. Διότι το να κάνει κανείς το καλό το Σάββατο δεν θα το εμπόδιζε ο νόμος, εφόσον είναι νόμος του Θεού που αγαθοποιεί. «Τους αποκρίθηκε: Εκείνος που με έκανε υγιή, εκείνος μου είπε: Σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα.»