Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:25

Διότι θα ακούσουν, λέει, οι νεκροί τη φωνή του Υιού, και θα ζήσουν. Και ένα είναι το θέλημα και το βούλημα του Πατρός και του Υιού, επειδή και η φύση τους είναι μία και αδιαίρετη. Και μάταια κοπιάζουν οι Αρειανοί, μην κατανοώντας αυτό που ειπώθηκε από τον Σωτήρα μας, δηλαδή το «Όλα όσα έχει ο Πατέρας είναι δικά μου». Διότι μέσα από αυτό ανατρέπεται η παραφροσύνη του Σαβελλίου, και ελέγχεται η ανοησία των τωρινών Ιουδαίων. Γι' αυτόν τον λόγο, έχοντας ο Μονογενής ζωή μέσα του, όπως ακριβώς έχει ο Πατέρας, είναι και ο μόνος που γνωρίζει ποιος είναι ο Πατέρας, ευρισκόμενος μέσα στον Πατέρα, και έχοντας μέσα του τον Πατέρα. Διότι είναι εικόνα Του, και κατά συνέπεια, όπως ακριβώς σε μια εικόνα, όλα τα γνωρίσματα του Πατρός υπάρχουν μέσα του. Διότι είναι σφραγίδα ισότυπη που φανερώνει μέσα του τον Πατέρα, Λόγος ζωντανός, αληθινός, δύναμη, σοφία, αγιασμός, και απολύτρωσή μας.

Διότι δεν κατείχε τη θεότητα από αρπαγή, όπως κάποιος που κατέχει ένα πράγμα από αρπαγή και φοβάται μήπως το χάσει. Δεν ήταν τέτοιος ο Χριστός, μη γένοιτο! Αλλά, όντας τέλειος Θεός, θέλησε να γίνει και άνθρωπος. Ερώτηση ριϛ΄. «Διότι αυτό σας το λέμε με λόγο του Κυρίου». Απόκριση: Εννοεί τον λόγο του Κυρίου που είπε, ότι θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν. «Αυτό λέμε και εμείς: ότι εμείς οι ζωντανοί, που θα έχουμε απομείνει έως την παρουσία του Κυρίου, δεν θα προηγηθούμε από εκείνους που έχουν κοιμηθεί». Ζωντανοί είναι εκείνοι που θα βρεθούν τότε, κατά την ανάσταση.

Αδελφέ, άκουσε από εμένα που σε αγαπώ εν Χριστώ Ιησού. Όσον αφορά το κελί, είπε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός: «Έρχεται η ώρα, και ήδη είναι, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν· διότι, όπως ο Πατέρας έχει ζωή μέσα του, έτσι έδωσε και στον Υιό να έχει ζωή μέσα του». Κι εγώ σου λέω ότι έχει φτάσει ο καιρός για να εισέλθεις, συν Θεώ. Ετοίμασε το νέο σου κελί και είσελθε, έχοντας τον Θεό οδηγό. Και όταν εγκατασταθείς, μην μεριμνήσεις για τίποτε. Διότι η ανάγκη των πραγμάτων και η δοκιμασία παρουσιάζονται από μόνες τους.

Ισχυρίζεται σαφώς ότι εκείνοι που πιστεύουν, όχι μόνο θα γίνουν μέτοχοι της αιώνιας ζωής, αλλά και θα διαφύγουν τον κίνδυνο της κρίσης, καθώς δικαιώνονται, προβάλλοντας έτσι τον φόβο αναμεμειγμένο με ελπίδα. Διότι με αυτόν τον τρόπο καθιστούσε τον λόγο του πιο δραστικό και πιο πειστικό για τους ακροατές. «Αμήν αμήν σας λέγω ότι έρχεται η ώρα, και τώρα είναι, κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν». Αφού είπε ότι οι πιστοί θα μεταβούν από τον θάνατο στη ζωή, παρουσιάζει τον εαυτό του ως τον εργάτη της υπόσχεσης και τον εκτελεστή ολοκλήρου του έργου, υπαινισσόμενος συγχρόνως στους Ιουδαίους το εξής: ότι, αν και είναι πράγματι θαυμαστή η δύναμη που εκδηλώθηκε στον παραλυτικό, ο Υιός όμως θα αναδειχθεί δημιουργός σπουδαιότερων έργων, διώχνοντας όχι μόνο την αρρώστια και τις αδυναμίες που προκαλεί η νόσος στα ανθρώπινα σώματα, αλλά ανατρέποντας πλέον και τον ίδιο τον θάνατο και τη φθορά που έχει ενσκήψει. Διότι αυτό είναι εκείνο που είχε πει και λίγο νωρίτερα: «Ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και του δείχνει όλα όσα κάνει ο ίδιος, και θα του δείξει έργα μεγαλύτερα από αυτά, για να θαυμάζετε εσείς». Διότι το μεγαλύτερο αντικείμενο θαυμασμού φαίνεται στην ανάσταση των νεκρών.

Αμήν αμήν σας λέγω ότι έρχεται ώρα, και τώρα είναι, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού· ώρα δηλαδή πάλι που και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν. Μέσω μεν λοιπόν των αρχικών λόγων του, υποδηλώνει τον καιρό της αναστάσεώς μας, κατά τον οποίο διδάσκει ότι οι κεκοιμημένοι θα αναστηθούν από τη φωνή του Κριτή για να απολογηθούν για τη ζωή τους στον κόσμο, ώστε, όπως ήδη προείπα, χρησιμοποιώντας τον φόβο από αυτήν ως ένα είδος χαλιναριού για αυτούς, να τους πείσει να ζουν με τρόπο εξαιρετικά καλό και συνετό. Μέσω δε των όσων ακολουθούν, υποδεικνύει τον παρόντα καιρό κατά τον οποίο πρέπει να πιστεύουν σε αυτόν, αλλά δηλώνει επίσης ότι μισθός της υπακοής θα είναι η αιώνια ζωή, φανερώνοντας σχεδόν το εξής: Θα προσέλθετε όλοι σε κρίση, ω άνθρωποι, κατά τον καιρό δηλαδή της αναστάσεως, αλλά αν σας φαίνεται πικρό το να τιμωρείστε και να υφίσταστε ατελείωτες ποινές από τον Κριτή που έχετε λυπήσει, μην αφήνετε να παρέλθει ο καιρός της υπακοής, αλλά, αρπάζοντάς τον όσο είναι ακόμη παρών, σπεύσατε να ανυψωθείτε προς την αιώνια ζωή. <Διότι, όπως ο Πατέρας έχει ζωή στον εαυτό του, έτσι έδωσε και στον Υιό να έχει ζωή στον εαυτό του· και του έδωσε εξουσία να κρίνει, επειδή είναι υιός ανθρώπου.> Πρόσεξε λοιπόν πάλι και την οικονομία σε αυτά, για να θαυμάσεις το σχήμα του λόγου, και, αποφεύγοντας να περιπέσεις σε σκάνδαλα από αμάθεια, να μην επισύρεις ο ίδιος την απώλεια στον εαυτό σου.

Το ότι, αν και υποσχέθηκε πολλές φορές να πράξει πολλά στον κατάλληλο καιρό, εντούτοις έπραξε και πριν από τον καθορισμένο καιρό προς δική μας βεβαίωση, ώστε να πιστέψουμε αληθινά ότι οπωσδήποτε θα εκπληρωθούν όσα ειπώθηκαν από αυτόν, θα το αποδείξουμε από τα εξής. Υποσχόταν ότι θα αναστήσει τους νεκρούς και θα επαναφέρει πάλι στη ζωή όσους κείτονται στη γη και στο χώμα. Διότι λέγει: «Έρχεται η ώρα κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού και θα εξέλθουν, όσοι μεν έπραξαν τα αγαθά εις ανάστασιν ζωής, όσοι δε έπραξαν τα φαύλα εις ανάστασιν κρίσεως». Και βιαζόμενος να παράσχει τη βεβαίωση ότι θα κατορθώσει και αυτό εύκολα, δίδασκε λέγοντας: «Εγώ ειμι η ανάστασις και η ζωή». Επειδή όμως το υπερβολικό του πράγματος, το ότι δηλαδή οι νεκροί επρόκειτο κάποτε να ξαναζήσουν, το καθιστούσε κάπως απίστευτο, επισπεύδει ωφέλιμα τον καιρό της αναστάσεως και επιδεικνύει το σημείο ανασταίνοντας τον Λάζαρο, τον υιό της χήρας και το κορίτσι του Ιαείρου. Και τι άλλο επιπλέον αυτών; Λέγοντας ότι θα είναι ενδοξότατη η ανάσταση των αγίων, «Διότι τότε», λέγει, «οι δίκαιοι θα εκλάμψουν σαν τον ήλιο στη βασιλεία του πατέρα τους», για να γίνει πάλι πιστευτός ότι λέγει την αλήθεια, χάρισε πρόωρα στους μαθητές και τη θέαση αυτού του γεγονότος.

Και θα δώσω το πνεύμα μου σε εσάς, και θα ζήσετε, και θα σας εγκαταστήσω στη γη σας, και θα γνωρίσετε ότι εγώ ο Κύριος μίλησα και θα το πράξω, λέγει ο Κύριος. Γι' αυτό, όταν ήρθε ο Κύριός μας και Θεός Ιησούς Χριστός, είπε με το θείο του στόμα: Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, ότι έρχεται η ώρα, και μάλιστα τώρα είναι, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν.

Φοβήσου, άνθρωπε. Είναι σκληρό για σένα να κλωτσάς πάνω στα καρφιά. Επίστρεψε, άνθρωπε, προς τον Κύριο και μην τον αθετήσεις. Διότι αυτός που απειθεί στον Υιό δεν θα δει τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού παραμένει πάνω του. Μην απειθείς λοιπόν, αλλά πίστεψε, για να συγκαταλεχθείς με τους πιστούς. Πίστεψε στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, τον δάσκαλο κάθε αγαθού, και άκουσέ τον που λέει: αμήν, αμήν σας λέω, ότι έρχεται η ώρα που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του ανθρώπου, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν. Και πάλι λέει: όταν έλθει ο Υιός του ανθρώπου με τη δόξα του, και όλοι οι άγιοι Άγγελοι μαζί του, τότε θα καθίσει στον θρόνο της δόξας του, και θα συγκεντρωθούν ενώπιόν του όλα τα έθνη, δηλαδή αυτοί που θα αναστηθούν από τους νεκρούς. Άκουσε πάλι τον ίδιο τον Δεσπότη που λέει ότι όταν ανασταίνονται από τους νεκρούς, ούτε γεννιούνται ούτε γεννούν, ούτε νυμφεύονται ούτε παντρεύονται, διότι δεν μπορούν πλέον να πεθάνουν, αλλά είναι σαν τους αγγέλους στους ουρανούς.

Εφόσον λοιπόν αυτά πρόκειται να συμβούν έτσι, πρόσθεσε λέγοντας: «και πολλοί από εκείνους που κοιμούνται στο χώμα της γης θα αναστηθούν, αυτοί μεν σε ζωή αιώνια, εκείνοι δε σε ονειδισμό και αισχύνη αιώνια, και οι συνετοί θα λάμψουν όπως η λαμπρότητα του στερεώματος, και από το πλήθος των δικαίων όπως τα άστρα στον αιώνα και ακόμη περισσότερο». Ποιοι λοιπόν είναι αυτοί που κοιμούνται «στο χώμα της γης» παρά τα σώματα των ανθρώπων, τα οποία, αναλαμβάνοντας τις δικές τους ψυχές, θα αναστηθούν, άλλοι μεν «σε ανάσταση ζωής», λαμβάνοντάς τα πίσω καθαρά, διαυγή και απαστράπτοντα «όπως η λαμπρότητα του στερεώματος», άλλοι δε «σε ανάσταση κρίσεως», λαμβάνοντάς τα πίσω ικανά να αντέξουν την αιώνια κόλαση· όπως λέει και ο Παύλος: «ο ίδιος όμως θα σωθεί, αλλά σαν μέσα από φωτιά». Διότι και ο Κύριος στο ευαγγέλιο έχει πει κάτι παρόμοιο: «τότε οι δίκαιοι θα λάμψουν όπως ο ήλιος» που φέγγει στη δόξα του. Και ο Ησαΐας λέει: «ξύπνα εσύ που κοιμάσαι και αναστήσου από τους νεκρούς, και θα σε φωτίσει ο Χριστός». Και ο Κύριος πάλι: «αλήθεια σας λέω, έρχεται η ώρα και τώρα είναι, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού» «και θα αναστηθούν, όσοι έπραξαν τα αγαθά σε ανάσταση ζωής, και όσοι έπραξαν τα φαύλα σε ανάσταση κρίσεως».

Και πάλι έρχεται φέροντας την αιώνια βασιλεία και θα μας αναστήσει όλους από τα μνήματα και «θα ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του». «Αλήθεια σας λέω», λέει στους μαθητές του και στα πλήθη, παραγγέλλοντας ότι «έρχεται η ώρα, και είναι τώρα, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι ακούσουν θα ζήσουν». «Διότι έρχεται η ώρα, κατά την οποία όλοι όσοι βρίσκονται στα μνήματα θα ακούσουν τη φωνή του, και θα εξέλθουν όσοι έπραξαν τα αγαθά σε ανάσταση ζωής, ενώ όσοι έπραξαν τα φαύλα σε ανάσταση κρίσεως».

Διότι δεν εννοεί αυτόν εδώ τον θάνατο, αλλά τον αιώνιο, όπως ακριβώς και ως ζωή εννοεί εκείνη την αθάνατη. Αμήν, αμήν σας λέω, έρχεται η ώρα, και είναι ήδη τώρα, κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του ανθρώπου, και εκείνοι που θα την ακούσουν θα ζήσουν.

Αφού είπε αυτά τα λόγια, παρουσιάζει και την απόδειξη μέσω των έργων. Επειδή δηλαδή έλεγε: «Όπως ο Πατέρας εγείρει τους νεκρούς και ζωοποιεί, έτσι και ο Υιός ζωοποιεί όσους θέλει»· για να μη θεωρηθεί ότι το ζήτημα αυτό αποτελεί κομπασμό και αλαζονεία, παρέχει και την απόδειξη διά των έργων λέγοντας: «Έρχεται η ώρα». Έπειτα, για να μην υποθέσεις ότι αναφέρεται σε μακρινό χρόνο, προσθέτει: «Και είναι τώρα η ώρα, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν». Είδες εδώ αυθεντία και άφατη εξουσία; Διότι, όπως ακριβώς στην ανάσταση, έτσι θα γίνει και τώρα, λέει. Επειδή και τότε θα εγερθούμε ακούγοντας την προστακτική φωνή· διότι, όπως λέει, με το πρόσταγμα του Θεού θα αναστηθούν οι νεκροί.

Ποιο είναι δηλαδή αυτό; Το χωρίο: «Του έδωσε εξουσία να ασκεί κρίση». Και για ποιο λόγο περιστρέφει διαρκώς τον λόγο στην ανάσταση και την κρίση; Διότι, όπως ακριβώς «ο Πατέρας ανασταίνει τους νεκρούς και ζωοποιεί, έτσι και ο Υιός ζωοποιεί αυτούς που θέλει»· και πάλι, «Ο Πατέρας δεν κρίνει κανέναν, αλλά έχει δώσει όλη την κρίση στον Υιό»· και πάλι, «Όπως ο Πατέρας έχει ζωή μέσα Του, έτσι έδωσε και στον Υιό να έχει ζωή μέσα Του»· και πάλι, «Εκείνοι που θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού θα ζήσουν»· και εδώ πάλι λέει: «Του έδωσε εξουσία να ασκεί κρίση». Για ποιο λόγο λοιπόν τα επαναλαμβάνει αυτά συνεχώς, εννοώ την κρίση, τη ζωή και την ανάσταση; Επειδή αυτά περισσότερο από όλα είναι που μπορούν να προσελκύσουν ακόμη και τον πιο ανένδοτο ακροατή. Διότι εκείνος που έχει πειστεί ότι θα αναστηθεί και ότι θα δώσει σε Αυτόν λόγο για τα σφάλματά του, ακόμη και αν δεν είδε κανένα άλλο θαύμα, αποδεχόμενος αυτήν την αλήθεια θα προστρέξει οπωσδήποτε κοντά Του, φροντίζοντας να καταστήσει τον Κριτή ευμενή προς τον εαυτό του. Το ότι «είναι Υιός ανθρώπου, μην απορείτε γι' αυτό». Ο Παύλος ο Σαμοσατέας, βέβαια, δεν το ερμηνεύει έτσι, αλλά πώς; «Του έδωσε εξουσία να ασκεί κρίση, επειδή είναι Υιός ανθρώπου». Αλλά αυτό, διατυπωμένο κατ' αυτόν τον τρόπο, δεν έχει καμία λογική ακολουθία. Διότι δεν έλαβε την εξουσία της κρίσης επειδή είναι άνθρωπος (αφού τότε τι θα εμπόδιζε όλους τους ανθρώπους να είναι κριτές;), αλλά επειδή είναι Υιός εκείνης της ανέκφραστης Ουσίας, γι' αυτό ακριβώς είναι Κριτής.

Έτσι λοιπόν πρέπει να αναγνωσθεί το χωρίο: Επειδή είναι Υιός ανθρώπου, μην απορείτε γι' αυτό. Επειδή φαινόταν ότι τα λεγόμενα προκαλούσαν αντίδραση σε όσους άκουγαν, και δεν τον θεωρούσαν τίποτε περισσότερο από έναν απλό άνθρωπο, ενώ όσα έλεγε ήταν ανώτερα από την ανθρώπινη φύση, ή μάλλον ανώτερα και από την αγγελική, και προσιδίαζαν μόνο στον Θεό· για να λύσει αυτήν την αντίρρηση, πρόσθεσε: Μην απορείτε που είναι Υιός ανθρώπου· διότι έρχεται ώρα κατά την οποία όσοι βρίσκονται στα μνημεία θα ακούσουν τη φωνή του, και θα εξέλθουν όσοι έπραξαν τα αγαθά, σε ανάσταση ζωής· ενώ όσοι έπραξαν τα φαύλα, σε ανάσταση κρίσεως. Και για ποιον λόγο δεν είπε: Μην απορείτε που είναι Υιός ανθρώπου, διότι είναι και Υιός Θεού, αλλά μνημόνευσε την ανάσταση; Αυτό βέβαια το έθεσε πιο πάνω, λέγοντας: Θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού. Αν όμως εδώ το αποσιώπησε, μην απορήσεις.

«Καθώς ακούω, κρίνω, και η δική μου κρίση είναι δίκαιη, επειδή δεν ζητώ το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα εκείνου που με έστειλε». Καίτοι είχε δώσει μέχρι τότε όχι μικρή απόδειξη για την ανάσταση, ενδυναμώνοντας τον παράλυτο. Γι' αυτό και δεν μίλησε πρωτύτερα περί αναστάσεως, προτού πράξει εκείνο, το οποίο δεν απείχε πολύ από την ανάσταση. Αλλά και την κρίση υπονόησε τότε, όταν μετά τη θεραπεία του σώματος είπε: «Ιδού, έγινες υγιής· μην αμαρτάνεις πλέον, για να μη σου συμβεί κάτι χειρότερο»· εντούτοις, προαναγγέλλει τόσο την ανάσταση του Λαζάρου, όσο και την ανάσταση όλης της οικουμένης. Και επειδή προείπε αυτές τις δύο αναστάσεις, αφενός του Λαζάρου που επρόκειτο να συμβεί πάρα πολύ σύντομα, και αφετέρου της οικουμένης που επρόκειτο να συμβεί ύστερα από πολλά χρόνια, την μεν πρώτη την επιβεβαιώνει από την περίπτωση του παραλύτου και από την εγγύτητα του χρόνου, λέγοντας: «Έρχεται ώρα, και είναι τώρα»· την δε δεύτερη την επιβεβαιώνει από την ανάσταση του Λαζάρου, φέρνοντας προ οφθαλμών εκείνα που δεν έχουν ακόμη γίνει μέσω αυτών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Γιατί, άραγε, δεν είπε: «Στο όνομα του Πατέρα μου, έλα έξω»; Γιατί δεν είπε: «Ανάστησέ τον, Πατέρα»; Αλλά, αφού τα άφησε όλα αυτά και έλαβε τη στάση εκείνου που προσεύχεται, αποδεικνύει την αυθεντία του μέσα από τις ίδιες τις πράξεις; Διότι και αυτό αποτελεί γνώρισμα της δικής του σοφίας, το να επιδεικνύει δηλαδή συγκατάβαση με τα λόγια, και εξουσία με τα έργα. Επειδή δεν είχαν τίποτε άλλο να του προσάψουν παρά μόνο το ότι δεν προέρχεται από τον Θεό, και με αυτόν τον τρόπο εξαπατούσαν τα πλήθη· για τον λόγο αυτόν αποδεικνύει περίτρανα αυτό ακριβώς το γεγονός με όσα λέει, και μάλιστα με τον τρόπο που απαιτούσε η πνευματική τους αδυναμία. Διότι ήταν βέβαια δυνατόν να αποδείξει και με άλλον τρόπο τη συμφωνία του με τον Πατέρα, διατηρώντας τη δική του αξία· αλλά ο όχλος δεν μπορούσε να ανυψωθεί τόσο πολύ. Και λέει: «Λάζαρε, έλα έξω». Αυτό είναι εκείνο που έλεγε: «Έρχεται η ώρα που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν».

Επιχύνουμε μύρο και έλαιο, πιστεύοντας ότι το χρίσμα του βαπτίσματος συμπορεύεται μαζί τους ως εφόδιο· τους συνοδεύουμε με θυμιάματα και κεριά, δείχνοντας ότι, αφού ελευθερώθηκαν από τον σκοτεινό βίο, πορεύθηκαν προς το αληθινό φως· τοποθετούμε τη σορό στραμμένη προς την ανατολή, προσημαίνοντας με τη στάση αυτή την ανάστασή του. Ας μην λυπούμαστε, λοιπόν, εμείς που πιστεύουμε στην ανάσταση, όπως ακριβώς και οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα. Διότι εκείνος που δεν ελπίζει στην ανάσταση, δικαίως θεωρεί τον νεκρό ως χαμένο. Αλλά σε αυτά ας επιδίδονται τα τέκνα των Ελλήνων, αυτά ας πράττουν τα πλήθη των Σαμαρειτών· εμείς όμως ας ακούμε τον Χριστό και ας πιστεύουμε ότι έρχεται η ώρα, και είναι ήδη τώρα, κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι ακούσουν θα ζήσουν, και θα αναστηθούν όσοι βρίσκονται στα μνήματα, και θα ανακαινιστεί η γη.

Τώρα όμως υπόσχεται λέγοντας: «Ακόμη μία φορά εγώ θα σείσω, όχι μόνο τη γη, αλλά και τον ουρανό», λέγει ο Κύριος. Το δε «ακόμη μία φορά» δηλώνει τη μετάθεση όσων σαλεύονται, ώστε να παραμείνουν τα μη σαλευόμενα. Εάν λοιπόν διδασκόμαστε ότι αυτό θα γίνει μία φορά και δεν θα ξανασαλευθούν, πώς είναι μαθητές του Ευαγγελίου εκείνοι που διασύρουν το μέγα δώρο της αναστάσεώς μας και το καύχημα της Εκκλησίας, και μας εξαγγέλλουν πάλι την έκπτωση των σωμάτων; Διότι, εάν είναι κακό το να διαιωνίζονται αυτά, για ποιο λόγο και ανασταίνονται; Ως χαρμόσυνο μήνυμα και ως χαρά εξαγγέλλεται η ανάστασή τους. Και ο μέγας Παύλος υπέμενε τις αλυσίδες που τον περιέβαλαν για χάρη αυτής της ελπίδας, και όταν δικαζόταν για την ελπίδα και την ανάσταση των νεκρών, έχοντας ελπίδα στον Θεό ότι πρόκειται να υπάρξει ανάσταση των νεκρών, δικαίων και αδίκων, διδάσκει να μη θεωρείται απίστευτο το κήρυγμά του. Εάν ο Θεός εγείρει τους νεκρούς, προς τι αυτό, εάν βέβαια είναι καλό το να υπάρχουν οι ψυχές χωρίς σώμα, αφού απαλλαγούν μία φορά από αυτά; Γιατί δεν παραμένουν ευθύς εξαρχής στην αθάνατη κατάσταση μετά τον θάνατο, αν όχι όλων, τουλάχιστον των δικαίων; Αντιθέτως μάλιστα, ο ίδιος ο Κύριος, ευαγγελιζόμενος δωρεές και ευεργεσίες προς εμάς, διακηρύσσει: «Έρχεται ώρα κατά την οποία όσοι βρίσκονται στα μνημεία θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του ανθρώπου, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν».

Αυτός δε ο εγκλεισμός ας μη σας προξενεί λύπη, ούτε να παρακούσετε, για να μην περιπέσετε στο παράπτωμα της παρακοής, αλλά μάλλον να ενεργήσετε έτσι ώστε να σας χορηγήσει ο Κύριος τον μισθό της υπακοής. Διότι, όπως ακριβώς όσο ζούσε με αυτό το σώμα αγάπησε την ησυχία ως δώρο Θεού, έτσι και αφού απεβίωσε προτίμησε να την διατηρήσει μέχρι την κοινή ανάσταση, όταν όλοι όσοι βρίσκονται στα μνήματα θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν και θα αναστηθούν για να τον προϋπαντήσουν και να τον προσκυνήσουν. Σας κάνω δε γνωστό και τούτο, αδελφοί, ότι αυτή η παλαιότερη και κύρια εγκλείστρα, εξαιτίας των αγίων και σεπτών εικόνων που έχουν ιστορηθεί σε αυτήν, διατηρεί την αξία άγιου ευκτηρίου. Γι' αυτό, αν και μία και δύο φορές επιχείρησαν κάποιοι να εγκατασταθούν σε αυτήν, δεν τα κατάφεραν· διότι μου φαίνεται ότι και στο μέλλον κανείς δεν θα μπορέσει να εγκατασταθεί σε αυτήν. Διότι, αν ο Κύριος την διαφύλαξε για κάποιον άλλο σκοπό, ποιος είναι ικανός να αντιλέξει; Αν όμως κάποιος αυθάδης θελήσει απλώς να εγκατασταθεί σε αυτήν σαν να ήταν ένα κοινό κελί, αυτό είναι ανόσιο και αποκρουστικό, και θα αποκαλυφθεί ο ίδιος εχθρός και επιβουλευτής του εαυτού του.

Ιω. 5, 19-27 Επομένως, αν όσα «ο Πατέρας κάνει, αυτά και ο Υιός κάνει» και μάλιστα «ομοίως», είναι ίσος με αυτόν κατά πάντα. Το δε ότι «ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και του δείχνει» και «θα δείξει» και «έχει δώσει όλη την κρίση», το λέγει, για να τους αποστομώσει, ότι δεν είναι αντίθεος· διότι, λέγει, αν «αγαπά τον Υιό», πώς θα αγαπούσε τον εχθρό; Πώς δε θα του επέτρεπε, και όχι μόνο του επιτρέπει, αλλά «και του δείχνει» να κάνει τα ίδια σαν να ευφραίνεται με τα έργα του; Πώς δε και θα του εμπιστευόταν όλη την «εξουσία»; Εξάλλου δε· όπως όταν λέγει ότι «του έδωσε» όλη την «εξουσία» ή «την κρίση», δεν αποστερεί τον εαυτό του από την εξουσία, αλλά το λέγει αυτό προς τιμήν του Υιού· διότι έτσι συνηθίζουν οι άνθρωποι, να τιμούν περισσότερο αυτόν που έχει την «εξουσία» να τιμωρεί και να σώζει. Όπως λοιπόν έχει πει αυτό προς τιμήν του Υιού σύμφωνα με την ανθρώπινη λογική, έτσι και το «έδωσε» έχει ειπωθεί προς τιμήν του Πατέρα· διότι «τιμούν» και αυτόν που δίνει την «εξουσία». Αν λοιπόν έλεγε ότι ο Υιός έχει «όλη την κρίση», διότι «ο Πατέρας δεν κρίνει κανέναν», θα έδινε την υπόνοια ότι ο ίδιος αποστερήθηκε την εξουσία. Γι' αυτόν τον λόγο θέτει το «έδωσε», ώστε να τιμήσει «ομοίως» και «τον Υιό» και «τον Πατέρα», τον μεν ως δότη, τον δε ως αυτόν που τα έχει λάβει όλα. Πάλι, αν λέγοντας το «έδωσε» δεν πρόσθετε το «όλη», αλλά έλεγε ότι «έδωσε» μερίδιο της εξουσίας, θα υποβίβαζε το αξίωμα του Υιού.

Ιω. 5, 31-34 Ή μάλλον θα μπορούσε να πει κανείς ότι το «εάν εγώ μαρτυρώ περί εμαυτού» και τα εξής, δεν λέγεται ως απόφανση ούτε προτείνεται από τον Δεσπότη, αλλά προβάλλεται ως αντίρρηση των Ιουδαίων και προέρχεται από εκείνους· επειδή, δηλαδή, ο Δεσπότης είπε πολλά και υψηλά για τον εαυτό Του, ότι «εκείνος που δεν τιμά» Αυτόν όπως τον Πατέρα «δεν τιμά ούτε τον Πατέρα», ότι «εκείνος που ακούει τον λόγο» Του «δεν έρχεται σε κρίση, αλλά έχει μεταβεί από τον θάνατο στη ζωή», ότι «οι νεκροί» ακούγοντας «τη φωνή» Του θα ζήσουν και τα παρόμοια. Επειδή, λοιπόν, όταν τα έλεγε αυτά οι Ιουδαίοι δυσανασχετούσαν και επρόκειτο να Του πουν: «εσύ μαρτυρείς για τον εαυτό σου, η μαρτυρία σου δεν είναι αληθινή» (διότι αυτό έπραξαν και αλλού). Προλαμβάνοντας, λοιπόν, αυτή την αντίρρηση, αποδεικνύει ότι δεν έχουν κανένα λογικό έρεισμα ούτε σε αυτό, λέγοντας για παράδειγμα: «Θα μου πείτε», λέει, «ότι λέγοντας αυτά εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου και η μαρτυρία μου δεν είναι αληθινή, αλλά και αυτή σας η πρόφαση έχει πλέον ανααιρεθεί. Διότι δεν είμαι εγώ ο μόνος που μαρτυρώ για τον εαυτό μου, αλλά και ο Ιωάννης, τον οποίο εσείς θαυμάζετε και θεωρείτε αξιόπιστο. Και γιατί λέω τον Ιωάννη; Αλλά και ο ίδιος ο Πατέρας μαρτύρησε διά του Πνεύματος, του οποίου τη μαρτυρία εσείς δεν ακούσατε, ούτε τώρα ούτε στο παρελθόν, ούτε αποκτήσατε ορθή αντίληψη για τη μακαρία και ακήρατη ουσία Του».

Διότι δεν είπε: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα», αλλά «Σε εκείνον που με έστειλε». Εκείνος λοιπόν που πιστεύει σε αυτόν, δεν έρχεται σε κρίση, δηλαδή σε κόλαση, αλλά ζει αιώνια ζωή, μην υφιστάμενος τον ψυχικό και αιώνιο θάνατο, έστω κι αν υποστεί τον φυσικό και πρόσκαιρο. «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, ότι έρχεται ώρα, και είναι τώρα, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι ακούσουν θα ζήσουν. Διότι όπως ο Πατέρας έχει ζωή μέσα του, έτσι έδωσε και στον Υιό να έχει ζωή μέσα του, και του έδωσε εξουσία να κρίνει, επειδή είναι Υιός ανθρώπου. Μην απορείτε για αυτό, διότι έρχεται ώρα, κατά την οποία όλοι όσοι είναι στα μνήματα θα ακούσουν τη φωνή του, και θα βγουν έξω, εκείνοι που έπραξαν τα αγαθά σε ανάσταση ζωής, ενώ εκείνοι που έπραξαν τα φαύλα σε ανάσταση κρίσεως». Αφού είπε πιο πάνω ότι όποιος δεν τιμά τον Υιό δεν τιμά τον Πατέρα, και αφού εξέφρασε κάποια υψηλά λόγια για τον εαυτό του, για να μη νομισθεί ότι αυτά που λέει είναι καύχημα και κενή αλαζονεία, παρέχει και την απόδειξη μέσω των έργων λέγοντας ότι «Έρχεται ώρα». Έπειτα, για να μην υποπτευθούμε ότι ο χρόνος είναι μακρινός, λέει: «Και είναι τώρα, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού», δηλαδή τώρα που εγώ βρίσκομαι ανάμεσά σας. Αυτά δε τα λέει για τους νεκρούς που επρόκειτο να αναστήσει, όπως τον γιο της χήρας, την κόρη του αρχισυνάγωγου, και τον Λάζαρο. Έπειτα προσθέτει και έναν συλλογισμό αποδεικτικό των όσων είπε. «

«Λάζαρε, έλα έξω. Και βγήκε ο νεκρός, δεμένος τα χέρια και τα πόδια με σάβανα, και το πρόσωπό του ήταν περιτυλιγμένο με σουδάριο. Λέει σε αυτούς ο Ιησούς: Λύστε τον, και αφήστε τον να φύγει. Πολλοί λοιπόν από τους Ιουδαίους που είχαν έλθει προς τη Μαρία, και είδαν αυτά που έκανε ο Ιησούς, πίστεψαν σε αυτόν. Μερικοί όμως από αυτούς πήγαν προς τους Φαρισαίους και τους είπαν αυτά που έκανε ο Ιησούς.» Αφού ευχαρίστησε τον Πατέρα ο Κύριος, μάλλον παρά προσευχήθηκε (διότι, όπως έχει ειπωθεί, δεν είχε ανάγκη από προσευχή και από τη βοήθεια που προέρχεται από αυτήν, εφόσον είναι ισοδύναμος με τον Πατέρα), κραυγάζει με φωνή μεγάλη, εξουσιαστική και δεσποτική. Διότι δεν είπε: «Στο όνομα του Πατέρα μου, Λάζαρε, έλα έξω», ούτε «Ανάστησέ τον, Πατέρα», αλλά, όπως ειπώθηκε, με αυθεντία, φράζοντας όλα τα στόματα όσων τον αποκαλούν κατώτερο του Πατέρα. Διότι τι θα μπορούσε να συγκριθεί με αυτήν την εξουσία, από το γεγονός ότι απευθυνόμενος στον νεκρό σαν να ήταν ζωντανός λέει: «Λάζαρε, έλα έξω;» Στην πράξη εξάλλου τώρα πραγματοποιήθηκε και το: «Έρχεται ώρα, κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν.» Διότι, για να μη νομίσει κανείς ότι έλαβε τη δύναμη να ενεργεί από κάποιον άλλον, προλέγει αυτό που επρόκειτο να αποδείξει μέσω των έργων. Συνεπώς, η μεγάλη φωνή του Σωτήρα, που ανέστησε τον Λάζαρο, αποτελεί σύμβολο της μεγάλης σάλπιγγας που πρόκειται να ηχήσει κατά την κοινή ανάσταση.