Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:33

Πρέπει δε να σημειωθεί πάλι ότι, ως προς τη δική του υπόσταση, άλλος είναι ο Πατέρας σε σχέση με τον Υιό, και δεν εισάγεται η έννοια του «Υιοπάτορα», όπως φάνηκε σωστό σε κάποιους από τους απαίδευτους αιρετικούς. «Εσείς έχετε στείλει απεσταλμένους στον Ιωάννη, και εκείνος έχει μαρτυρήσει για την αλήθεια». Όπως ακριβώς διαβεβαιώναμε προηγουμένως ότι είναι αισχρό, και δεν στερείται της έσχατης ανοησίας, το να εμφανίζεται κανείς ως θαυμαστής των δικών του προτερημάτων, ακόμη και αν απέφευγε το ψέμα λόγω μεγάλης αρετής, έτσι ακριβώς συγγενής και παραπλήσια με εκείνη την ατοπία είναι το να προσέρχονται κάποιοι για να μαρτυρήσουν για κάτι χωρίς να έχουν κληθεί, αλλά να εμφανίζονται αυτόκλητοι στους δικαστές, δηλαδή σε εκείνους που θέλουν να διερευνήσουν. Διότι ένας τέτοιος άνθρωπος θα έδινε την εντύπωση, και όχι αδικαιολόγητα, ότι δεν επείγεται καθόλου να πει την αλήθεια, αλλά με το να θελήσει τόσο πολύ πρόθυμα να μαρτυρήσει, εκφράζει όχι το πώς έχει η φύση του πράγματος, αλλά μάλλον αυτό που νομίζει ο ίδιος. Με εξαιρετική τέχνη λοιπόν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ή μάλλον ως Θεός, ανατρέποντας εκ των προτέρων την κατηγορία των Φαρισαίων για αυτά, λέει: «Εσείς έχετε στείλει απεσταλμένους στον Ιωάννη». Δεν ήρθε αυτόκλητος ο Βαπτιστής, λέει, για να εκφέρει την κρίση του για εμένα, θα μείνει έξω από κάθε τέτοια κατηγορία, κατέθεσε την μαρτυρία του ελεύθερα. Εσείς ρωτώντας στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και εκείνος μαρτύρησε για την αλήθεια.

ΑΛΛΟ. Συζητώντας κάποτε με τους Ιουδαίους, είπε ο Χριστός: «Εσείς στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και αυτός μαρτύρησε για την αλήθεια. Εγώ όμως δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο». Εάν λοιπόν ο Σωτήρας είναι ανώτερος και από τη μαρτυρία του Ιωάννη, άρα δεν είναι ίσος του, αλλά πάντοτε ανώτερος και αξιολογότερος. Εκείνος, λοιπόν, που έχει αυτή την ιδιότητα, πού άραγε θα προχωρήσει, ή σε ποιον ακόμη μεγαλύτερο θα ανέλθει;

Άλλο. «Εάν εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, η μαρτυρία μου δεν είναι αληθής· άλλος είναι εκείνος που μαρτυρεί για εμένα, και γνωρίζω ότι είναι αληθινή η μαρτυρία που δίνει για εμένα. Εσείς στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και αυτός μαρτύρησε την αλήθεια. Εγώ, όμως, δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο». Μαρτύρησε μεν την αλήθεια και ο μακάριος Βαπτιστής για τον Σωτήρα, λέγοντας: «Ίδε ο Αμνός του Θεού, ο οποίος σηκώνει την αμαρτία του κόσμου». Επειδή όμως άπαξ και λέει ο Σωτήρας ότι δεν επιθυμεί να λάβει τη μαρτυρία από άνθρωπο, και ότι άλλος είναι ο αληθινός μάρτυρας για αυτόν, ποιος άραγε είναι αυτός, ο οποίος είναι μάλιστα πιο αξιόλογος και από τη φωνή του Ιωάννη;

Με αυτόν τον τρόπο, λοιπόν, καταρρίπτει πρώτα τη φιλονικία τους, με το να εκθέσει αυτό που επρόκειτο να πουν και να δείξει ότι γνωρίζει τις απόκρυφες σκέψεις της διάνοιάς τους. Και αφού παρέχει αυτό ως πρώτη απόδειξη της δυνάμεώς του, ύστερα, μετά την αντίθεση, παρέχει και άλλες αποδείξεις, σαφείς και αναντίρρητες, παρουσιάζοντας τρεις μάρτυρες για τα λεγόμενα: τα έργα που επιτέλεσε ο ίδιος, τη μαρτυρία του Πατρός και το κήρυγμα του Ιωάννη. Και τοποθετεί πρώτη την ελάσσονα μαρτυρία, εκείνη του Ιωάννη. Διότι, αφού είπε: «Άλλος είναι εκείνος που μαρτυρεί για εμένα, και γνωρίζω ότι είναι αληθινή η μαρτυρία του», πρόσθεσε: «Εσείς στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και εκείνος μαρτύρησε υπέρ της αληθείας». Καίτοι, εάν δεν είναι αληθινή η δική σου μαρτυρία, πώς λες ότι «Γνωρίζω ότι είναι αληθινή η μαρτυρία του Ιωάννη» και ότι «Μαρτύρησε υπέρ της αληθείας»;

Βλέπεις πόσο σαφές είναι και από αυτό ότι το «Η μαρτυρία μου δεν είναι αληθινή» έχει ειπωθεί σύμφωνα με τη δική τους υποψία; βʹ. «Τι θα συνέβαινε λοιπόν», λέει, «αν εκείνος έδωσε μαρτυρία για να του κάνει χάρη;». Για να μην ισχυριστούν λοιπόν αυτό, δες πώς αναίρεσε και τούτη την υποψία. Διότι δεν είπε: «Ο Ιωάννης μαρτύρησε για εμένα», αλλά προηγουμένως ανέφερε: «Εσείς έχετε στείλει ανθρώπους στον Ιωάννη»· και δεν θα είχατε στείλει, αν δεν τον θεωρούσατε αξιόπιστο.

Αποκρύπτεται δε από τους Ιουδαίους, για να μην αυξήσουν και αυτοί τον φθόνο τους εναντίον του· διότι το άκουσμα του οράματος άλλους τους οδηγεί στην πίστη, ενώ άλλους τους εξάπτει προς φθόνο. Γνωρίζει δηλαδή τον φθόνο των Ιουδαίων, ότι δεν θέλουν να είναι αυτός ο Χριστός, αλλά και εάν κάποιος τον ομολογήσει ως Χριστό, είχαν διατάξει να αποβάλλεται από τη συναγωγή. Και ο ίδιος βέβαια ομολόγησε τον εαυτό του ως Χριστό στη Σαμαρείτιδα και στον τυφλό· διότι, όταν εκείνη μιλούσε για τον Μεσσία Χριστό, αυτός είπε: «Εγώ είμαι, που σου μιλώ»· και στον άλλο, που ρωτούσε: «Και ποιος είναι, Κύριε, ο Υιός του Θεού, για να πιστέψω σε αυτόν;», λέει και σε αυτόν ότι: «και τον έχεις δει και αυτός που μιλάει μαζί σου εκείνος είναι». Εκείνος δε είπε: «Πιστεύω, Κύριε· και τον προσκύνησε». Σε αυτούς μεν, λοιπόν, επειδή είναι ταπεινοί και γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι εάν ακούσουν, θα πιστέψουν εύκολα, φανερώνει τον εαυτό του· σε αυτούς όμως που νομίζουν ότι είναι ανώτεροι, στους Φαρισαίους και στους γραμματείς, αποκρύπτει τον εαυτό του, όχι για να παραμείνουν άπιστοι, αλλά για να κατευνάσει τον φθόνο τους και σιγά-σιγά, μέσα από τις θεοσημείες του, να τους διασώσει οδηγώντας τους στην πίστη. Γι' αυτό και έλεγε: «αν δεν πιστεύετε σε εμένα, πιστέψτε τουλάχιστον στα έργα μου» και ότι «τα έργα τα οποία εγώ κάνω στο όνομα του Πατέρα μου μαρτυρούν για εμένα ότι εγώ είμαι αυτός» και ότι «εσείς έχετε στείλει απεσταλμένους στον Ιωάννη και εκείνος μαρτύρησε την αλήθεια».

Ιω. 5, 31-34 Ή μάλλον θα μπορούσε να πει κανείς ότι το «εάν εγώ μαρτυρώ περί εμαυτού» και τα εξής, δεν λέγεται ως απόφανση ούτε προτείνεται από τον Δεσπότη, αλλά προβάλλεται ως αντίρρηση των Ιουδαίων και προέρχεται από εκείνους· επειδή, δηλαδή, ο Δεσπότης είπε πολλά και υψηλά για τον εαυτό Του, ότι «εκείνος που δεν τιμά» Αυτόν όπως τον Πατέρα «δεν τιμά ούτε τον Πατέρα», ότι «εκείνος που ακούει τον λόγο» Του «δεν έρχεται σε κρίση, αλλά έχει μεταβεί από τον θάνατο στη ζωή», ότι «οι νεκροί» ακούγοντας «τη φωνή» Του θα ζήσουν και τα παρόμοια. Επειδή, λοιπόν, όταν τα έλεγε αυτά οι Ιουδαίοι δυσανασχετούσαν και επρόκειτο να Του πουν: «εσύ μαρτυρείς για τον εαυτό σου, η μαρτυρία σου δεν είναι αληθινή» (διότι αυτό έπραξαν και αλλού). Προλαμβάνοντας, λοιπόν, αυτή την αντίρρηση, αποδεικνύει ότι δεν έχουν κανένα λογικό έρεισμα ούτε σε αυτό, λέγοντας για παράδειγμα: «Θα μου πείτε», λέει, «ότι λέγοντας αυτά εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου και η μαρτυρία μου δεν είναι αληθινή, αλλά και αυτή σας η πρόφαση έχει πλέον ανααιρεθεί. Διότι δεν είμαι εγώ ο μόνος που μαρτυρώ για τον εαυτό μου, αλλά και ο Ιωάννης, τον οποίο εσείς θαυμάζετε και θεωρείτε αξιόπιστο. Και γιατί λέω τον Ιωάννη; Αλλά και ο ίδιος ο Πατέρας μαρτύρησε διά του Πνεύματος, του οποίου τη μαρτυρία εσείς δεν ακούσατε, ούτε τώρα ούτε στο παρελθόν, ούτε αποκτήσατε ορθή αντίληψη για τη μακαρία και ακήρατη ουσία Του».

Διότι τίποτα ξένο και αλλότριο προς τον Πατέρα δεν μπορώ εγώ να κάνω. Επειδή ούτε θέλημα έχω διαφορετικό από το πατρικό, ούτε δύναμη. Και καθώς ακούω από τον Πατέρα, έτσι κρίνω. δηλαδή, όπως θα έκρινε ο ίδιος ο Πατέρας, έτσι κι εγώ. Και αυτά τα λέει για να δείξει, όπως πολλές φορές αναφέραμε, το απαράλλακτο και στα έργα, και στα λόγια, και στις κρίσεις. Διότι για να μη σκανδαλίζονται ορισμένοι βλέποντάς τον ως άνθρωπο, αναρωτώμενοι πώς αυτός που φαίνεται άνθρωπος θα μπορούσε να κάνει δίκαιη κρίση, αφού ο Δαβίδ είπε: «Κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης», προηγήθηκε λέγοντας: «Μην απορείτε, διότι είμαι Υιός ανθρώπου». λέει δε και τώρα ότι η κρίση η δική μου είναι δίκαιη, διότι κρίνω, όπως ακούω τον Πατέρα μου να κρίνει. Επειδή δεν ζητώ το δικό μου θέλημα, αλλά του Πατέρα. Διότι εκείνος που θέλει να επιβάλει το δικό του βούλημα, ίσως θα μπορούσε να θεωρηθεί ύποπτος ότι διαφθείρει το δίκαιο. Εκείνος όμως που δεν επιδιώκει το δικό του, τι αφορμή θα μπορούσε να έχει ώστε να μην αποφασίζει δίκαια; Εγώ, λοιπόν, δεν ζητώ το δικό μου θέλημα. επειδή δεν έχω δικό μου θέλημα, αλλά ό,τι θέλει ο Πατέρας, εκείνο θέλω κι εγώ. «Εάν εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, η μαρτυρία μου δεν είναι αληθής. Άλλος είναι εκείνος που μαρτυρεί για εμένα, και γνωρίζω ότι είναι αληθινή η μαρτυρία που δίνει για εμένα. Εσείς στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και αυτός έχει μαρτυρήσει υπέρ της αλήθειας. Εγώ, όμως, δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο, αλλά τα λέω αυτά, για να σωθείτε εσείς».