Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:34

Διότι, όταν ρωτήθηκε από εκείνους που είχαν σταλεί σε αυτόν, αν ο ίδιος είναι ο Χριστός, «Ομολόγησε και δεν αρνήθηκε· ομολόγησε ότι εγώ δεν είμαι ο Χριστός, αλλά ότι είμαι απεσταλμένος πριν από εκείνον». Έδωσε λοιπόν μαρτυρία στην αλήθεια, διότι η αλήθεια είναι ο Χριστός. <Εγώ όμως δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο, αλλά τα λέγω αυτά για να σωθείτε εσείς.> Δεν απορρίπτει ως άχρηστη τη φωνή του Ιωάννη, ούτε καθιστά ανενεργό τον μάρτυρα της αλήθειας· διότι τότε θα φαινόταν δικαιολογημένα ότι ο ίδιος πράττει κάτι το άτοπο εις βάρος του εαυτού του, απορρίπτοντας παράλογα και καθιστώντας ανάξιο πίστεως εκείνον τον οποίο ο ίδιος έστειλε να βροντοφωνάζει: «Ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, κάντε ευθείες τις τρίβους του Θεού μας»· αλλά, πολεμώντας την απύθμενη δυσηκοΐα των Ιουδαίων, προχωρά σε σπουδαιότερα και πιο αξιόλογα, λέγοντας αφενός ότι δεν έχει ανάγκη να δέχεται τη μαρτυρία για τον εαυτό του από ανθρώπινη φωνή, και αφετέρου καθιστώντας λαμπρότερη την απόδειξη με βάση την εξουσία που αρμόζει σε Αυτόν που είναι κατά φύση Θεός, και την υπεροχή που φανερώνεται στα θεία σημεία. Διότι ενίοτε μπορεί κανείς να παρερμηνεύσει ή να απορρίψει τη φωνή ενός ανθρώπου, θεωρώντας ότι δεν λέει την αλήθεια, έστω κι αν αυτός συγκαταλέγεται στους αγίους· αυτό ακριβώς δεν δίσταζαν να κάνουν μερικοί, οι οποίοι αντιδρούσαν στα λόγια των προφητών φωνάζοντας: «Άλλα πείτε μας, και αναγγείλετέ μας κάποια άλλη πλάνη».

Επειδή όμως θεωρείτε ότι και αυτό είναι σωστό, ας γίνει έτσι, ίσως πείθομαι, συγκατανεύω μαζί σας, θα απομακρυνθώ για χάρη σας και από τη φωνή του Ιωάννη, και μαζί σας θα απορρίψω τη δική του μαρτυρία· έχω τον Πατέρα που μαρτυρεί από τον ουρανό. Διδάσκοντας δε πάλι ότι ο λόγος εκφράζει μια υποθετική συναίνεση, ωφέλιμα πρόσθεσε: «Αυτά τα λέω για να σωθείτε εσείς», αντί του: Σας απηύθυνα τέτοιους λόγους, όχι επειδή έτσι έχει η αλήθεια, αλλά υποθετικά, ώστε εσείς να σωθείτε με κάθε τρόπο.

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ. ΒΙΒΛΙΟ Γ. Ακριβής έρευνα γιατί ο μακάριος Βαπτιστής ονομάστηκε από τον Χριστό όχι απλώς λύχνος, αλλά καιόμενος και φαίνων. Μόλις τώρα που σταματήσαμε την γραφίδα στο δεύτερο βιβλίο, και αφού διαπλεύσαμε το πλατύ και βαθύ πέλαγος των θείων θεωρημάτων, νομίζοντας ότι καταπλέουμε έτσι στο τέλος σαν σε λιμάνι, και σχεδόν δένοντας το σκάφος στη στεριά, βλέπουμε την αρχή μιας άλλης θάλασσας, δηλαδή τον δρόμο για τα επόμενα, τον οποίο πρέπει να διανύσουμε με κάθε σπουδή, όπως μας παρακινεί ο ίδιος ο σκοπός του εγχειρήματος, αλλά μας πείθει εξίσου και το ρητό: «Διότι των αγαθών κόπων ο καρπός είναι ένδοξος». Εμπρός λοιπόν, αναλαμβάνοντας πάλι θαρραλέο φρόνημα, ας επιτρέψουμε στον αγαθό και φιλάνθρωπο Θεό να κατευθύνει την πορεία μας. Διότι, ανοίγοντας σαν ιστίο το πλάτος της διανοίας μας, και δεχόμενοι την χάρη του Πνεύματος σαν ούριο άνεμο από την πρύμνη, ας προχωρήσουμε σε βαθιά έρευνα. Επειδή ο Χριστός είναι εκείνος που δίνει δρόμο μέσα στη θάλασσα και μονοπάτι μέσα στο νερό. Το δεύτερο βιβλίο μας, λοιπόν, τελείωσε στο χωρίο: «Εγώ όμως δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο, αλλά τα λέω αυτά για να σωθείτε εσείς».

Πολύ ωφέλιμα και αναγκαία προσθέτει τώρα ο Χριστός αυτά στα όσα έχουν ήδη προειπωθεί. Διότι, επειδή απέκλειε στους Ιουδαίους κάθε αφορμή για απείθεια και από παντού τους ωθούσε στο να πρέπει να πιστέψουν σε αυτόν, φάνηκε κατά κάποιον τρόπο να συγκατατίθεται στο να μη δέχονται τη μαρτυρία του, λέγοντας: «Εγώ όμως δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο». Για να μη νομίσουν λοιπόν ότι ο Κύριος πραγματικά και αληθινά διάκειται έτσι απέναντι στον Πρόδρομο, όπως ακριβώς αφήνει να εννοηθεί το σχήμα του λόγου, ωφέλιμα για την παρούσα περίσταση δεν παρουσιάζει τον εαυτό του να λέει κάτι γι' αυτόν, αλλά τον εισάγει να διακηρύσσεται μέσω της φωνής του Πατέρα. Διότι θεωρούσε ότι έπρεπε, κυρίως από σεβασμό προς τον Θεό και Πατέρα, να φέρει σε δύσκολη θέση αυτόν που αντιστεκόταν, δηλαδή να τον παρουσιάσει να θεομαχεί πλέον εντελώς ξεκάθαρα, εφόσον εναντιώνεται απροκάλυπτα ακόμη και στα ίδια τα λόγια του Θεού και Πατέρα.

ΑΛΛΟ. Συζητώντας κάποτε με τους Ιουδαίους, είπε ο Χριστός: «Εσείς στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και αυτός μαρτύρησε για την αλήθεια. Εγώ όμως δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο». Εάν λοιπόν ο Σωτήρας είναι ανώτερος και από τη μαρτυρία του Ιωάννη, άρα δεν είναι ίσος του, αλλά πάντοτε ανώτερος και αξιολογότερος. Εκείνος, λοιπόν, που έχει αυτή την ιδιότητα, πού άραγε θα προχωρήσει, ή σε ποιον ακόμη μεγαλύτερο θα ανέλθει;

Άλλο. «Εάν εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, η μαρτυρία μου δεν είναι αληθής· άλλος είναι εκείνος που μαρτυρεί για εμένα, και γνωρίζω ότι είναι αληθινή η μαρτυρία που δίνει για εμένα. Εσείς στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και αυτός μαρτύρησε την αλήθεια. Εγώ, όμως, δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο». Μαρτύρησε μεν την αλήθεια και ο μακάριος Βαπτιστής για τον Σωτήρα, λέγοντας: «Ίδε ο Αμνός του Θεού, ο οποίος σηκώνει την αμαρτία του κόσμου». Επειδή όμως άπαξ και λέει ο Σωτήρας ότι δεν επιθυμεί να λάβει τη μαρτυρία από άνθρωπο, και ότι άλλος είναι ο αληθινός μάρτυρας για αυτόν, ποιος άραγε είναι αυτός, ο οποίος είναι μάλιστα πιο αξιόλογος και από τη φωνή του Ιωάννη;

Διότι η φράση «Εγένετο απεσταλμένος παρά Θεού» ισοδυναμεί με το «απεστάλη από τον Θεό». Πώς λοιπόν ισχυρίζονται ότι το «εν μορφή Θεού υπάρχων» δεν αναφέρεται στην απαραλλαξία (απόλυτη ταύτιση) προς τον Πατέρα, εξαιτίας του ότι δεν παρατίθεται το άρθρο; Διότι ορίστε, και εδώ δεν υπάρχει πουθενά το άρθρο. Μήπως λοιπόν δεν έχει λεχθεί για τον Πατέρα; Τι θα πούμε τότε στον Προφήτη που λέει: «Ιδού, εγώ αποστέλλω τον άγγελό μου προ προσώπου σου, ο οποίος θα ετοιμάσει την οδό σου»; Το «εμού» και το «σου» είναι δηλωτικά δύο προσώπων. «Ούτος ήλθεν εις μαρτυρίαν, ίνα μαρτυρήση περί του φωτός». Τι σημαίνει αυτό; Ο δούλος δίνει μαρτυρία για τον Δεσπότη; Ίσως θα αναρωτιόταν κάποιος. Όταν λοιπόν τον δεις όχι μόνο να λαμβάνει μαρτυρία από τον δούλο, αλλά και να προσέρχεται σε αυτόν και να βαπτίζεται από αυτόν μαζί με τους Ιουδαίους, άραγε δεν θα εκπλαγείς περισσότερο και δεν θα γεμίσεις απορίες; Αλλά δεν πρέπει να ταράσσεται κανείς ούτε να θορυβείται, παρά να εκπλήττεται από την άφατη αγαθότητα. Αν όμως κάποιος συνεχίζει ακόμη να ζαλίζεται και να θορυβείται, θα πει και σε αυτόν εκείνο που είπε και στον Ιωάννη: «Άφησε τώρα, διότι έτσι είναι πρέπον να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη». Εάν δε ταραχθεί ακόμη περισσότερο, θα του επαναλάβει αυτά που είπε προς τους Ιουδαίους: «Δεν λαμβάνω εγώ μαρτυρία από άνθρωπο». Εάν λοιπόν δεν έχει ανάγκη από αυτήν τη μαρτυρία, για ποιον λόγο απεστάλη ο Ιωάννης από τον Θεό; Όχι βεβαίως επειδή είχε ανάγκη από μαρτυρία ο Κύριος (διότι αυτό αποτελεί εσχάτη βλασφημία), αλλά γιατί;

Ο ίδιος ο Ιωάννης διδάσκει λέγοντας: «Για να πιστέψουν όλοι δι' αυτού». Και ο ίδιος ο Χριστός, έχοντας πει ότι «Δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο», για να μη φανεί στους ανόητους ότι περιπίπτει σε αντιφάσεις —αφού από τη μία έλεγε, «Άλλος είναι εκείνος που μαρτυρεί για εμένα, και γνωρίζω ότι η μαρτυρία του είναι αληθινή», υποδηλώνοντας τον Ιωάννη, και από την άλλη έλεγε, «Δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο»— έδωσε γρήγορα τη λύση, λέγοντας: «Αλλά τα λέω αυτά για εσάς, για να σωθείτε». Ήταν σαν να έλεγε: «Ως προς το ότι βέβαια είμαι Θεός, και γνήσιος Υιός του Θεού, και [ότι προέρχομαι] από εκείνη την άφθαρτη και μακάρια ουσία, δεν έχω ανάγκη από κανέναν για να δώσει μαρτυρία».

Αλλά δεν το έπραξε αυτό, για τον λόγο που προανέφερα· διότι θα τους είχε αφανίσει όλους, καθώς κανείς δεν θα μπορούσε να αντέξει την απρόσιτη εκείνη έλαμψη του φωτός. Γι' αυτόν τον λόγο, όπως προείπα, ενδύθηκε και σάρκα, και εμπιστεύεται τη μαρτυρία σε έναν από τους δικούς μας ομοδούλους· επειδή τα πάντα τα κατεργάστηκε για τη σωτηρία των ανθρώπων, αποβλέποντας όχι μόνο στη δική του αξία, αλλά και στο τι είναι ευπρόσδεκτο και ωφέλιμο για όσους τον ακούν. Αυτό ακριβώς υπονοούσε και ο ίδιος όταν έλεγε: «Αυτά τα λέω για εσάς, ώστε να σωθείτε».

Διότι επιθυμούσε εκείνο να πραγματοποιηθεί μέσω των έργων· το δε επιδιωκόμενο ήταν, προς το παρόν, να τον καταστήσει απλώς γνωστό και να πείσει ορισμένους να ακούσουν για την αιώνια ζωή. Τη δε μεγαλύτερη μαρτυρία την αφήνει στον Ίδιο, τη μαρτυρία διά των έργων, όπως ακριβώς λέει και ο ίδιος: «Εγώ δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο· διότι τα έργα που μου έδωσε ο Πατέρας, αυτά είναι που μαρτυρούν για εμένα». Δες, λοιπόν, πόσο πιο αποτελεσματικό ήταν αυτό.

Διότι αυτό δεν αποτελεί πλέον κάποιου είδους οικονομία, αλλά έσχατη ασέβεια. Επομένως, εμείς έχουμε να προβάλουμε μια δίκαιη και ταιριαστή στον Θεό αιτία για τα ταπεινά του λόγια: τη συγκατάβασή του, το ότι μας εκπαιδεύει στη μετριοφροσύνη, και τη σωτηρία μας που οικονομείται μέσω αυτής· πράγμα που και ο ίδιος, φανερώνοντάς το, έλεγε αλλού: «Αυτά τα λέω, για να σωθείτε εσείς». Διότι, επειδή κατέφυγε στη μαρτυρία του Ιωάννη, αφήνοντας τη δική του (πράγμα που ήταν ανάξιο της μεγαλωσύνης του), θέτοντας την αιτία για τόση ταπεινότητα των λόγων του, είπε: «Αυτά τα λέω, για να σωθείτε εσείς». Εσείς όμως, που ισχυρίζεστε ότι αυτός δεν έχει την ίδια εξουσία και δύναμη με Εκείνον που τον γέννησε, τι θα μπορούσατε να πείτε, όταν τον ακούτε να λέει λόγια με τα οποία αποδεικνύει ότι έχει ίση δύναμη, εξουσία και δόξα με τον Πατέρα; Και για ποιον λόγο απαιτεί την ίδια τιμή, εάν είναι πολύ κατώτερος, όπως ισχυρίζεστε; Και δεν σταματά εδώ, λέγοντας μόνο αυτά, αλλά προσθέτει λέγοντας: «Εκείνος που δεν τιμά τον Υιό, δεν τιμά τον Πατέρα που τον έστειλε». Βλέπεις πώς έχει συνυφανθεί η τιμή του Υιού με την τιμή του Πατέρα; Και τι σημαίνει αυτό; λέγει. Διότι αυτό μπορεί να το δει κανείς και στους αποστόλους· «Διότι εκείνος που δέχεται εσάς», λέγει, «δέχεται εμένα». Αλλά εκεί, επειδή οικειοποιείται τα των δούλων του, γι' αυτό μίλησε έτσι· εδώ όμως, επειδή είναι μία η ουσία και η δόξα.

Διότι δεν ήταν φυσικό να τα γνωρίζουν αυτά πολλοί, αλλά επειδή θεωρούσαν ότι μιλούσε αφ’ εαυτού του, έως τότε πρόσεχαν τον Ιωάννη. Γι’ αυτό λέγει: «Εγώ δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο». Και αν δεν επρόκειτο να λάβεις μαρτυρία από άνθρωπο, και να στηριχθείς σε αυτήν, για ποιο λόγο επικαλέστηκες τη δική του μαρτυρία; Για να μην προβάλλουν λοιπόν αυτούς τους ισχυρισμούς, άκουσε πώς διόρθωσε και αυτήν την αντίρρηση με τα όσα πρόσθεσε. Διότι, αφού είπε ότι «Εγώ από άνθρωπο δεν λαμβάνω τη μαρτυρία», συμπλήρωσε: «Αλλά αυτά τα λέω, για να σωθείτε εσείς». Και αυτό που λέγει έχει την εξής έννοια: Εγώ βέβαια δεν είχα ανάγκη από τη δική του μαρτυρία, αφού είμαι Θεός, δεν είχα ανάγκη δηλαδή την ανθρώπινη. Επειδή όμως εσείς προσέχατε περισσότερο εκείνον και τον θεωρούσατε ως τον πιο αξιόπιστο από όλους, και σε εκείνον μεν προστρέξατε ως σε προφήτη (διότι ολόκληρη η πόλη ξεχύθηκε στον Ιορδάνη), ενώ σε εμένα δεν πιστέψατε ούτε όταν θαυματουργούσα, γι’ αυτό σας υπενθυμίζω εκείνη τη μαρτυρία. Εκείνος ήταν ο λύχνος που έκαιγε και φώτιζε, λέγει, και εσείς θελήσατε για λίγο χρόνο να αγαλλιάσετε στο φως του.

Θα ήταν, λοιπόν, αρκετό και αυτό για να αποδείξει ότι δεν αγαπούν τον Θεό, το γεγονός ότι δεν δέχονταν αυτόν που έλεγε ότι έχει σταλεί από Εκείνον· τώρα όμως αποδεικνύει την αναισχυντία τους και από το αντίθετο, από το γεγονός ότι πρόκειται να δεχθούν τον αντίχριστο. Διότι, όταν δεν δέχονται αυτόν που λέει ότι έχει σταλεί από Εκείνον, αλλά πρόκειται να προσκυνήσουν εκείνον που δεν Τον γνωρίζει, και ο οποίος κομπάζει και διακηρύττει για τον εαυτό του ότι είναι ο Θεός των πάντων, είναι ολοφάνερο ότι ο διωγμός προερχόταν από φθόνο και από το μίσος τους προς τον Θεό. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο παραθέτει δύο αιτίες για όσα έχουν λεχθεί, και πρώτα την πιο επιεική, λέγοντας: «Για να σωθείτε» και «Για να έχετε ζωή»· επειδή όμως επρόκειτο να τον χλευάσουν, παραθέτει και την πιο αυστηρή, αποδεικνύοντας ότι, ακόμη κι αν δεν πείθονται οι ακροατές, ο Θεός συνηθίζει να πράττει παντού το δικό Του έργο.

Αλλά από πού είναι φανερό ότι θα πιστέψουν σε άλλον; Από το ότι μισούν τον Χριστό. Διότι, εκείνοι που αποστρέφονται αυτόν που ήρθε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, είναι ολοφάνερο ότι θα δεχθούν και τον αντίθεο. Και αν τώρα επικαλείται τον Μωυσή, αν και έχει πει: «Εγώ δεν λαμβάνω μαρτυρία από άνθρωπο», μην απορήσεις· διότι δεν τους παραπέμπει στον Μωυσή, αλλά στις Γραφές του Θεού.

Ιω. 5, 31-34 Ή μάλλον θα μπορούσε να πει κανείς ότι το «εάν εγώ μαρτυρώ περί εμαυτού» και τα εξής, δεν λέγεται ως απόφανση ούτε προτείνεται από τον Δεσπότη, αλλά προβάλλεται ως αντίρρηση των Ιουδαίων και προέρχεται από εκείνους· επειδή, δηλαδή, ο Δεσπότης είπε πολλά και υψηλά για τον εαυτό Του, ότι «εκείνος που δεν τιμά» Αυτόν όπως τον Πατέρα «δεν τιμά ούτε τον Πατέρα», ότι «εκείνος που ακούει τον λόγο» Του «δεν έρχεται σε κρίση, αλλά έχει μεταβεί από τον θάνατο στη ζωή», ότι «οι νεκροί» ακούγοντας «τη φωνή» Του θα ζήσουν και τα παρόμοια. Επειδή, λοιπόν, όταν τα έλεγε αυτά οι Ιουδαίοι δυσανασχετούσαν και επρόκειτο να Του πουν: «εσύ μαρτυρείς για τον εαυτό σου, η μαρτυρία σου δεν είναι αληθινή» (διότι αυτό έπραξαν και αλλού). Προλαμβάνοντας, λοιπόν, αυτή την αντίρρηση, αποδεικνύει ότι δεν έχουν κανένα λογικό έρεισμα ούτε σε αυτό, λέγοντας για παράδειγμα: «Θα μου πείτε», λέει, «ότι λέγοντας αυτά εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου και η μαρτυρία μου δεν είναι αληθινή, αλλά και αυτή σας η πρόφαση έχει πλέον ανααιρεθεί. Διότι δεν είμαι εγώ ο μόνος που μαρτυρώ για τον εαυτό μου, αλλά και ο Ιωάννης, τον οποίο εσείς θαυμάζετε και θεωρείτε αξιόπιστο. Και γιατί λέω τον Ιωάννη; Αλλά και ο ίδιος ο Πατέρας μαρτύρησε διά του Πνεύματος, του οποίου τη μαρτυρία εσείς δεν ακούσατε, ούτε τώρα ούτε στο παρελθόν, ούτε αποκτήσατε ορθή αντίληψη για τη μακαρία και ακήρατη ουσία Του».

Διότι τίποτα ξένο και αλλότριο προς τον Πατέρα δεν μπορώ εγώ να κάνω. Επειδή ούτε θέλημα έχω διαφορετικό από το πατρικό, ούτε δύναμη. Και καθώς ακούω από τον Πατέρα, έτσι κρίνω. δηλαδή, όπως θα έκρινε ο ίδιος ο Πατέρας, έτσι κι εγώ. Και αυτά τα λέει για να δείξει, όπως πολλές φορές αναφέραμε, το απαράλλακτο και στα έργα, και στα λόγια, και στις κρίσεις. Διότι για να μη σκανδαλίζονται ορισμένοι βλέποντάς τον ως άνθρωπο, αναρωτώμενοι πώς αυτός που φαίνεται άνθρωπος θα μπορούσε να κάνει δίκαιη κρίση, αφού ο Δαβίδ είπε: «Κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης», προηγήθηκε λέγοντας: «Μην απορείτε, διότι είμαι Υιός ανθρώπου». λέει δε και τώρα ότι η κρίση η δική μου είναι δίκαιη, διότι κρίνω, όπως ακούω τον Πατέρα μου να κρίνει. Επειδή δεν ζητώ το δικό μου θέλημα, αλλά του Πατέρα. Διότι εκείνος που θέλει να επιβάλει το δικό του βούλημα, ίσως θα μπορούσε να θεωρηθεί ύποπτος ότι διαφθείρει το δίκαιο. Εκείνος όμως που δεν επιδιώκει το δικό του, τι αφορμή θα μπορούσε να έχει ώστε να μην αποφασίζει δίκαια; Εγώ, λοιπόν, δεν ζητώ το δικό μου θέλημα. επειδή δεν έχω δικό μου θέλημα, αλλά ό,τι θέλει ο Πατέρας, εκείνο θέλω κι εγώ. «Εάν εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, η μαρτυρία μου δεν είναι αληθής. Άλλος είναι εκείνος που μαρτυρεί για εμένα, και γνωρίζω ότι είναι αληθινή η μαρτυρία που δίνει για εμένα. Εσείς στείλατε απεσταλμένους στον Ιωάννη, και αυτός έχει μαρτυρήσει υπέρ της αλήθειας. Εγώ, όμως, δεν λαμβάνω τη μαρτυρία από άνθρωπο, αλλά τα λέω αυτά, για να σωθείτε εσείς».

Επομένως και εσείς οι ίδιοι μαρτυρείτε ότι ο Ιωάννης ήταν φιλαλήθης. Αν και εγώ βέβαια, όντας Θεός, δεν έχω ανάγκη από ανθρώπινη μαρτυρία, ο Δεσπότης από τον δούλο. Επειδή όμως εσείς τον θεωρείτε πιο αξιόπιστο, και του δίνετε μεγαλύτερη προσοχή από ό,τι σε εμένα, και σε εκείνον μεν προστρέξατε, ενώ εμένα ούτε όταν θαυματουργώ δεν πιστεύετε· γι' αυτό σας υπενθυμίζω τη μαρτυρία του Ιωάννη, και τα πάντα κάνω, και αποδέχομαι ακόμη και τα όσα είναι ανάξια της θεότητάς μου, για να σωθείτε εσείς. Και τον Ιωάννη τον αποκαλεί λύχνο που καίει, διότι είχε πλαστεί από το χώμα της γης, και το φως δεν προερχόταν από τον ίδιο, αλλά από τη χάρη του Πνεύματος και ήταν προσωρινό. Γιατί, μόλις φάνηκε η ημέρα του Κυρίου, δηλαδή η διδασκαλία Του, ο λύχνος κρύφτηκε. Εσείς, όμως, για ένα διάστημα αποδεχθήκατε τα λόγια του και αγαλλιάσατε με αυτόν· έπειτα, αφού ξεχάσατε όσα είπε για εμένα, παραμείνατε στην προηγούμενη απιστία σας. Διότι, αν είχατε πιστέψει σε εκείνον με βεβαιότητα, γρήγορα θα σας είχε οδηγήσει στην πίστη προς εμένα. «Εγώ όμως έχω τη μαρτυρία μεγαλύτερη από του Ιωάννη.»