Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:42

Το ότι υπάρχει πολύς λόγος, τόσο στον νόμο όσο και στους αγίους προφήτες, περί της κατά φύσιν ζωής, δηλαδή του Μονογενούς, νομίζω ότι είναι φανερό σε όλους τους φιλομαθείς. <Δόξα από άνθρωπο δεν λαμβάνω, αλλά σας έχω γνωρίσει, ότι την αγάπη του Θεού δεν την έχετε μέσα σας.> Αντιλαμβάνεται πάλι, ή μάλλον βλέπει θεοπρεπώς, το απείθαρχο και ατίθασο πλήθος των Φαρισαίων να κατατρώγεται από οργή, και όχι βέβαια για όσα τους κατηγορούσε, ότι δηλαδή δεν ερευνούν όπως πρέπει τις θείες Γραφές, αλλά μάλλον επειδή τους είπε: «Δεν θέλετε να έλθετε σε μένα». Διότι, για όσα πάθη νοσούν οι ίδιοι εύκολα, πιστεύουν ότι μπορούν να κυριαρχούν και στον Σωτήρα· επειδή νόμιζαν, πάσχοντας και αυτό από πολλή ανοησία, ότι ο Κύριος πλέον επιθυμεί από φιλαρχία να τους εξουσιάσει, και ότι θέλει να εξασφαλίσει για τον εαυτό του τις τιμές όλων, με το να τους καλεί να γίνουν μαθητές του. Έχοντας λοιπόν βάλει στον νου τους μια τέτοια υποψία, οι ίδιοι περίμεναν ότι όπου να 'ναι θα έχαναν την εξουσία τους πάνω στο έθνος. Και εξοργίζονταν σφόδρα, βλέποντας τον κληρονόμο να θέλει να απαιτήσει τον καρπό του αμπελώνα. Γι' αυτό, λοιπόν, πάλι, στο έπακρο της οργής και του φθόνου τους για όσα ειπώθηκαν, σχεδόν λένε εκείνο που αναφέρεται στις ευαγγελικές παραβολές: «Ελάτε να τον σκοτώσουμε και να κρατήσουμε την κληρονομιά του».

Αναιρώντας λοιπόν την υποψία που είχε σπαρθεί μέσα τους από ελαφρότητα, και ξεριζώνοντας εκ των προτέρων τα βλαστάρια του φθόνου και της βασκανίας, λέγει με καθαρή φωνή: Δόξα από άνθρωπο δεν λαμβάνω. Διότι δεν καλώ, λέγει, σε μαθητεία κοντά μου τους ακροατές κυνηγώντας τις δικές σας τιμές ή των άλλων, όπως κάνετε εσείς, ούτε θα επιδίωκα να λάβω αυτή την ανταμοιβή για τη διδασκαλία μου, έχοντας απόλυτα πλήρη τη δόξα από τον εαυτό μου, η οποία δεν υπολείπεται από τη δική σας, αλλά είπα ότι δεν θέλετε να έρθετε σε εμένα, διότι γνωρίζω σαφώς ότι δεν έχετε την αγάπη του Θεού μέσα σας. Εφόσον λοιπόν στερείστε την αγάπη προς τον Θεό, λέγει, πώς θα μπορούσατε να έρθετε σε εμένα, τον Μονογενή Θεό που φανερώθηκε από τον Θεό; <Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε.> Για να μη νομίσουν λοιπόν οι Φαρισαίοι ότι ο Κύριος τους λοιδορεί άσκοπα λέγοντάς τους «Δεν έχετε την αγάπη του Θεού μέσα σας», και για να αποδείξει ως αληθινό το λεχθέν, προσθέτει αμέσως στα προηγούμενα και τούτο: Ότι, λέγει, δεν ψεύδομαι όταν λέγω ότι στερείστε την αγάπη προς το θείο, θα σας το αποδείξω με ένα γεγονός.

Αλλά αυτό μεν το έχει πει πιο πάνω· το υπαινίχθηκε όμως και εδώ, λέγοντας: «Για να έχετε ζωή». Παραθέτει δε και άλλη αιτία. Ποια είναι δηλαδή αυτή; «Αλλά σας έχω γνωρίσει, ότι δεν έχετε την αγάπη του Θεού μέσα σας». Επειδή πολλές φορές, προφασιζόμενοι τάχα ότι αγαπούσαν τον Θεό, τον κατεδίωκαν, με την αιτιολογία ότι έκανε τον εαυτό του ίσο με τον Θεό, και επειδή γνώριζε ότι δεν επρόκειτο να πειστούν σε αυτόν· για να μην πει κάποιος: «Για ποιον λόγο, λοιπόν, τα λες αυτά;», είπε τούτο: «Για να σας ελέγξω», λέει, «ότι δεν με καταδιώκετε από αγάπη προς τον Θεό. Διότι και ο ίδιος μαρτυρεί για εμένα και μέσω των έργων και μέσω των Γραφών. Όπως, λοιπόν, πριν από αυτό με καταδιώκατε νομίζοντας ότι είμαι αντίθεος, έτσι τώρα, από τη στιγμή που τα απέδειξα αυτά, θα έπρεπε να προστρέξετε σε εμένα, εάν βέβαια αγαπούσατε τον Θεό· αλλά δεν αγαπάτε».

Και πού τους ήλεγξε, λέει; Διότι πότε σταμάτησε να το κάνει αυτό; Δεν έλεγε: «Μη νομίζετε ότι εγώ θα σας κατηγορήσω στον Πατέρα· εκείνος που σας κατηγορεί είναι ο Μωυσής»· και, «Εγώ σας έχω γνωρίσει, ότι δεν έχετε την αγάπη του Θεού»· και, «Πώς μπορείτε να πιστεύετε, όταν λαμβάνετε δόξα από ανθρώπους, και δεν αναζητείτε τη δόξα από τον μόνο Θεό;» Είδες πώς έδειξε με όλα αυτά ότι το μίσος απέναντί του το προκαλούσε ο ευθαρσής έλεγχος, και όχι η κατάλυση του Σαββάτου; Γιατί άραγε τους στέλνει στη γιορτή, λέγοντας: «Ανεβείτε εσείς στη γιορτή, εγώ δεν ανεβαίνω τώρα»; Δείχνοντας ότι τα είπε αυτά όχι επειδή τους είχε ανάγκη, ούτε επειδή ήθελε να κολακευθεί, αλλά επιτρέποντάς τους να πράττουν τα ιουδαϊκά. Πώς λοιπόν, λέει, ανέβηκε, αφού είχε πει: «Δεν ανεβαίνω»; Δεν είπε κατηγορηματικά, «Δεν ανεβαίνω»· αλλά, «Τώρα», είπε, δηλαδή, «μαζί σας»· «Επειδή ο δικός μου καιρός δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί».

«Αλλά εσείς», λέει, «ούτε τη φωνή του έχετε ακούσει, του Πατέρα εννοώ, ούτε τη μορφή του έχετε δει, αλλά σας είναι εντελώς άγνωστος· διότι και τον λόγο του δεν τον έχετε να μένει μέσα σας· δηλαδή, τις Γραφές που μαρτυρούν για εμένα δεν τις γνωρίζετε, αν και νομίζετε ότι τις γνωρίζετε, και καυχιέστε, θεωρώντας ότι σας έχουν εμπιστευθεί τα Λόγια του Θεού. Από πού είναι φανερό ότι δεν γνωρίζετε τις Γραφές; «Επειδή σε αυτόν που έστειλε εκείνος, εσείς δεν πιστεύετε». Όπως λοιπόν ούτε τη φωνή του Θεού ακούσατε (διότι ο Θεός δεν έχει αισθητή φωνή), ούτε τη μορφή του είδατε (διότι είναι άμορφος και ασχημάτιστος)· έτσι ούτε τον λόγο του, εννοώ βέβαια τις Γραφές που μαρτυρούν για εμένα, έχετε μέσα σας. «Ερευνάτε τις Γραφές, διότι εσείς νομίζετε ότι σε αυτές έχετε αιώνια ζωή· και εκείνες είναι που μαρτυρούν για εμένα, και δεν θέλετε να έρθετε προς εμένα, για να έχετε ζωή. Δόξα από ανθρώπους δεν λαμβάνω, αλλά σας έχω γνωρίσει, ότι την αγάπη του Θεού δεν έχετε μέσα σας». Τους είπε ότι ο λόγος του Θεού, δηλαδή οι Γραφές που μαρτυρούν για εμένα, δεν υπάρχει μέσα σας. Διδάσκοντας λοιπόν πώς θα μπορέσουν να αποκτήσουν τον λόγο του Θεού, λέει: «Ερευνάτε τις Γραφές· διότι σε αυτές εσείς νομίζετε ότι έχετε ζωή».

Επειδή δε τους υπενθύμισε τη μαρτυρία του Ιωάννη, και αυτήν του Πατέρα, και εκείνη που προκύπτει από τα έργα του, πράττοντας αυτά μόνο για τη δική τους σωτηρία· και επειδή ήταν επόμενο πολλοί να υποπτευθούν ότι τα λέει αυτά από επιθυμία για δόξα, για τον λόγο αυτόν λέει: «Δεν λαμβάνω δόξα από ανθρώπους»· δηλαδή, δεν έχω ανάγκη από δόξα· διότι ούτε τέτοια φύση έχω, ώστε να έχω ανάγκη τη δόξα των ανθρώπων. Εσείς όμως με καταδιώκετε με την πρόφαση ότι το κάνετε αυτό από αγάπη προς τον Θεό. Αλλά δεν συμβαίνει αυτό, δεν συμβαίνει. «Διότι σας έχω γνωρίσει, ότι δεν έχετε μέσα σας την αγάπη του Θεού», έστω και αν διαρκώς προβάλλετε αυτό ως δικαιολογία για να με καταδιώκετε. Εύλογα, λοιπόν, οι Ιουδαίοι δεν είχαν την αγάπη του Θεού, επειδή καταδίωκαν την ίδια την αγάπη, τον Υιό του Θεού. Εύλογα επίσης δεν είχαν τον λόγο του να παραμένει μέσα τους, διότι απέρριπταν τον Λόγο και Θεό. «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε. Πώς μπορείτε εσείς να πιστέψετε, όταν λαμβάνετε δόξα ο ένας από τον άλλον, και δεν αναζητάτε τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό; Μη νομίζετε ότι εγώ θα σας κατηγορήσω στον Πατέρα· υπάρχει εκείνος που σας κατηγορεί, ο Μωυσής, στον οποίον εσείς έχετε στηρίξει τις ελπίδες σας. Διότι, εάν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα· επειδή για εμένα έγραψε εκείνος».