Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:43

Διότι ούτε αυτό που έχει λεχθεί στα Άσματα: «ο κάθε άνδρας θα δώσει για τον καρπό του χίλια αργύρια», και πάλι: «τα χίλια στον Σολομώντα και τα διακόσια σε όσους φυλάσσουν τον καρπό του», δεν δήλωσε αυτόν τον συγκεκριμένο αριθμό, αλλά το πλήθος και το τέλειο στην καρποφορία, όπως ακριβώς και εδώ υποδηλώνεται η τέλεια καρποφορία της πίστεως, μετά την οποία θα έλθει «ο υιός της απωλείας, ο άνθρωπος της αδικίας», «για να κριθούν όλοι όσοι δεν πίστεψαν στην αλήθεια, αλλά ευαρεστήθηκαν στην αδικία» σύμφωνα με τον απόστολο, και σύμφωνα με τον δεσποτικό λόγο που λέει: «εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δεχθήκατε· άλλος θα έλθει στο δικό του όνομα, και εκείνον θα τον δεχθείτε». Τότε, λοιπόν, όπως έχει ειπωθεί, όταν λυθεί ο σατανάς από τη φυλακή του, θα πλανήσει όλα τα έθνη και θα κινήσει τον Γωγ και τον Μαγώγ σε πόλεμο για την ερήμωση της οικουμένης. Ορισμένοι μεν νομίζουν ότι αυτά είναι υπερβόρεια σκυθικά έθνη, τα οποία ονομάζουμε Ουννικά, τα οποία, όπως βλέπουμε, είναι τα πιο πολυάριθμα σε ανθρώπους και τα πιο φιλοπόλεμα από κάθε άλλη επίγεια βασιλεία, και μόνο από το θείο χέρι εμποδίζονται από το να κυριεύσουν ολόκληρη την οικουμένη, μέχρι να λυθεί ο διάβολος. Άλλοι δε ερμηνεύουν από την εβραϊκή γλώσσα τον Γωγ ως «αυτόν που αθροίζει» ή «άθροισμα» και τον Μαγώγ ως «επηρμένο», ώστε μέσω των ονομάτων να υποδηλώνεται είτε η συνάθροιση των εθνών είτε η υπερηφάνεια.

Ότι ο Υιός έχει το όνομα του Πατρός, ως Θεός και Κύριος. Μαρτυρεί ο Πατήρ στο βιβλίο της Εξόδου: «Ιδού, εγώ αποστέλλω τον άγγελό μου προ του προσώπου σου, για να σε φυλάξει καθ' οδόν, ώστε να σε οδηγήσει στη γη την οποία σου ετοίμασα· πρόσεχε τον εαυτό σου και υπάκουέ τον· μην τον παρακούς. Διότι δεν θα σε συγχωρήσει· επειδή το όνομά μου βρίσκεται σε αυτόν.» Γι' αυτό ο Υιός λέγει στο Ευαγγέλιο: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατρός μου, και δεν με δεχθήκατε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε.» Και στον εκατοστό δέκατο έβδομο ψαλμό λέγει: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου.» Οι άγιοι προφήτες, λοιπόν, όχι μόνο Ήλιο δικαιοσύνης ονόμαζαν τον Σωτήρα, και αληθινό πρωινό φως, αλλά και λαμπάδα, και βραχίονα· όπως μαρτυρεί ο Θεός, λέγοντας μέσω του προφήτη Ησαΐα: «Πλησιάζει ταχέως η δικαιοσύνη μου για να φανερωθεί· και το σωτήριό μου θα ανάψει ως λαμπάδα.» Κανένας ανθρώπινος λογισμός ας μην ερμηνεύει τα του Θεού. Δεν είναι δυνατόν να μάθει κανείς την αλήθεια, παρά μόνο εάν τη διδαχθεί από την ίδια. Όταν ο Μονογενής, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, γεννήθηκε από απειρόγαμη κόρη, εισάγοντας στον κόσμο, στον ανθρώπινο βίο, μια παράδοξη ωδίνη και έναν παράδοξο τοκετό· ενώ ήταν ακόμη βρέφος, τον κρατά στην αγκαλιά της η μητέρα του και τον προσφέρει στον ιερέα Συμεών.

Διότι αυτός που λέγει ότι ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα είναι ένα πράγμα με πολλά πρόσωπα, και υποστηρίζει ότι η υπόσταση των τριών είναι μία, τι άλλο κάνει παρά να αρνείται αφενός την προαιώνια ύπαρξη του Μονογενούς; Αρνείται επίσης και την οικονομική του έλευση προς τους ανθρώπους, την κάθοδο στον άδη, την ανάσταση, την κρίση· αρνείται δε και τις ιδιαίτερες ενέργειες του Πνεύματος. Στη δική σας περιοχή όμως ακούω ότι τώρα τολμώνται ακόμη πιο αυθάδη πράγματα από εκείνα του ματαιόφρονος Σαβελλίου. Διότι, όπως αναφέρουν όσοι τα άκουσαν, οι δικοί σας σοφοί διατείνονται και ισχυρίζονται ότι δεν έχει παραδοθεί όνομα του Μονογενούς, αλλά ότι είναι το όνομα του Αντικειμένου, και μάλιστα αγάλλονται για αυτό και υπερηφανεύονται σαν να πρόκειται για δική τους ανακάλυψη. Διότι, λέγουν, έχει ειπωθεί: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δεχθήκατε· εάν έλθει άλλος στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Και εξαιτίας του ότι έχει ειπωθεί: «Μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος», είναι φανερό, υποστηρίζουν, ότι το όνομα είναι ένα. Διότι δεν ειπώθηκε «στα ονόματα», αλλά «στο όνομα».

Αλλά σας παρακαλώ να μη δίνετε καμία προσοχή σε αυτά τα βδελυρά σοφίσματα, τα οποία δεν μπορούν να παραπλανήσουν κανέναν. Αντιθέτως, να γνωρίζετε ότι το όνομα του Χριστού, το οποίο είναι ανώτερο από κάθε όνομα, είναι ακριβώς το να ονομάζεται ο ίδιος Υιός του Θεού, και σύμφωνα με τον λόγο του Πέτρου: «Δεν υπάρχει κανένα άλλο όνομα κάτω από τον ουρανό, το οποίο να έχει δοθεί στους ανθρώπους, μέσω του οποίου πρέπει να σωθούμε». Αναφορικά δε με το χωρίο «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου», πρέπει να γνωρίζετε το εξής: τα λέει αυτά αναγνωρίζοντας τον Πατέρα ως αρχή και αιτία του εαυτού Του. Και αν έχει ειπωθεί το «Πορευθείτε και βαπτίζετε στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος», δεν πρέπει εξαιτίας αυτού να νομίζουμε ότι μας έχει παραδοθεί ένα μόνο όνομα.

Εάν, όπως ισχυρίζονται, ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα, και ο Πατέρας είναι αγέννητος, ενώ ο Υιός γεννητός, τότε η ίδια ουσία είναι αγέννητη και γεννητή. Αλλά εμείς δεν θεωρούμε τον Υιό μέρος του Πατέρα, ώστε να θεωρείται η ουσία διαιρεμένη σε αγέννητη και γεννητή, αλλά ότι ολόκληρος είναι γεννητός από ολόκληρο τον αγέννητο, όντας δύο τέλειοι, και όχι δύο μέρη που προέρχονται από κάτι ένα. Εάν ο Σωτήρας ήλθε στο όνομα του Πατέρα, όπως ο Ίδιος λέει: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου», τότε είναι ανάγκη όλα όσα αποδίδονται στον Πατέρα, να αποδίδονται και στον Υιό. Επομένως, θα ονομαστεί και αγέννητος, εάν βέβαια αυτό αποτελεί όνομα του Πατέρα. Αν δε το όνομα «αγέννητος» αποτελεί τιμή προς τον Πατέρα, και οφείλουμε ομοίως να τιμούμε και τον Υιό, σύμφωνα με τα δικά Του λόγια που λέγουν: «Για να τιμούν όλοι τον Υιό, καθώς τιμούν τον Πατέρα», είναι ανάγκη να ονομάζουμε αγέννητο και τον Υιό, ώστε να διασώζεται η ίδια τιμή για τον Πατέρα και τον Υιό. Εάν ο Υιός φανέρωσε το όνομα του Πατέρα στους ανθρώπους, όπως ο Ίδιος λέει: «Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους», και αν το κύριο όνομα της ουσίας Του είναι το «αγέννητος», τότε ας μας υποδείξουν πού ο Σωτήρας τον ονόμασε αγέννητο. Εάν ο Θεός είναι ανώτερος από όλα, είναι άραγε ανώτερος κατά την ουσία, ή επειδή είναι η αιτία των πάντων, ενώ ο ίδιος δεν έχει γεννηθεί από κανέναν; Διότι, εάν μεν είναι ανώτερος κατά την ουσία, τότε και ολόκληρη η ουσία είναι ανώτερη από όλα· εάν όμως είναι ανώτερος επειδή είναι αγέννητος, τότε δεν ταυτίζονται η ουσία και το αγέννητο.

Σε εκείνους δε που ρωτούν την αιτία της επίπληξης, θα απαντήσει λέγοντας: «Εκείνος που αρνείται τον Πατέρα, αρνείται και τον Υιό· και εκείνος που αρνείται τον Υιό, δεν έχει ούτε τον Πατέρα.» Και πολύ εύλογα και αληθινά. Διότι, εάν δεν υπάρχει Πατέρας, ο οποίος κατά φύση έχει γεννήσει, δεν θα μπορούσε κανείς να δεχθεί ότι υφίσταται ούτε ο Υιός. Διότι είναι Υιός, επειδή έχει γεννηθεί· και αν δεν υπάρχει Υιός ως γεννημένος, ούτε Πατέρας θα μπορούσε να υπάρξει σύμφωνα με τον αρμόζοντα και συνεπή προς τα νοήματα συλλογισμό. Είναι Πατέρας επειδή έχει γεννήσει. Επομένως, είναι αλήθεια ότι το καθένα από τα δύο συνυπάρχει και συναναιρείται με το άλλο, και όταν το ένα υφίσταται, οπωσδήποτε θα υφίσταται και εκείνο εξαιτίας του οποίου ονομάζεται και είναι αυτό που είναι. Τι άραγε θα επέλεγαν να σκεφτούν εάν άκουγαν τον Χριστό να λέει προς τον απειθή και ανυπότακτο λαό των Ιουδαίων: «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε;» Αν και ο Χριστός σε καμία περίπτωση δεν ονόμαζε τον εαυτό του Πατέρα, αλλά Υιό και εκ του Πατρός προερχόμενο. Πώς λοιπόν λέει ότι έχει έλθει σε εμάς «στο όνομα του Πατέρα»; Ή μήπως είναι προφανές ότι η φράση «στο όνομα» πρέπει να νοηθεί εντός της δόξης και του επαίνου του Πατέρα;

Λέει δε ότι όσοι προέρχονται από τα έθνη έχουν τιμηθεί από τον Θεό και τους προτρέπει να παραμένουν σταθεροί στην πίστη και την ευσέβεια: διότι, εάν παραμείνεις έτσι, απομένεις ευγενής κλάδος της αγίας ρίζας· εάν όμως απειθήσεις, θα βρεθείς και εσύ έξω από τη ρίζα. «Μέχρις ότου εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, και έτσι όλος ο Ισραήλ θα σωθεί». Αυτό, πάλι, παρατήρησε και εξέτασε προσεκτικά: είπε, βέβαια, ότι το πλήρωμα των εθνών θα εισέλθει και όλος ο Ισραήλ θα σωθεί. Αλλά εάν κάποιος ήθελε να πει ως προς αυτό: «Αν και πολλοί από τα έθνη έχουν πεθάνει μέσα στην απιστία, πώς λοιπόν έχει εισέλθει το πλήρωμα των εθνών; Αλλά ούτε και όλος ο Ισραήλ θα σωθεί, εάν είναι αληθές ότι οι Ιουδαίοι θα αποδεχθούν τον υιό της ανομίας, έχοντας περιφρονήσει την αγάπη προς τον Χριστό. Διότι αυτό ακριβώς ανέφερε ο Ίδιος: “Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε”· και ο σοφότατος Παύλος: “Επειδή δεν δέχθηκαν την αγάπη της αλήθειας για να σωθούν· γι' αυτό τους στέλνει ο Θεός ενέργεια πλάνης, ώστε να πιστέψουν στο ψέμα”». Τι θα πούμε, λοιπόν, σε αυτό; Απαντούμε ότι, εφόσον ο Θεός προσέφερε αφθόνως σε όλους τη χάρη μέσω της πίστεως, χωρίς να αποκλείσει απολύτως κανέναν, πώς να μην έχει εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τουλάχιστον όσον αφορά την πρόθεση και τον σκοπό Εκείνου που τους κάλεσε;

Αναιρώντας λοιπόν την υποψία που είχε σπαρθεί μέσα τους από ελαφρότητα, και ξεριζώνοντας εκ των προτέρων τα βλαστάρια του φθόνου και της βασκανίας, λέγει με καθαρή φωνή: Δόξα από άνθρωπο δεν λαμβάνω. Διότι δεν καλώ, λέγει, σε μαθητεία κοντά μου τους ακροατές κυνηγώντας τις δικές σας τιμές ή των άλλων, όπως κάνετε εσείς, ούτε θα επιδίωκα να λάβω αυτή την ανταμοιβή για τη διδασκαλία μου, έχοντας απόλυτα πλήρη τη δόξα από τον εαυτό μου, η οποία δεν υπολείπεται από τη δική σας, αλλά είπα ότι δεν θέλετε να έρθετε σε εμένα, διότι γνωρίζω σαφώς ότι δεν έχετε την αγάπη του Θεού μέσα σας. Εφόσον λοιπόν στερείστε την αγάπη προς τον Θεό, λέγει, πώς θα μπορούσατε να έρθετε σε εμένα, τον Μονογενή Θεό που φανερώθηκε από τον Θεό; <Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε.> Για να μη νομίσουν λοιπόν οι Φαρισαίοι ότι ο Κύριος τους λοιδορεί άσκοπα λέγοντάς τους «Δεν έχετε την αγάπη του Θεού μέσα σας», και για να αποδείξει ως αληθινό το λεχθέν, προσθέτει αμέσως στα προηγούμενα και τούτο: Ότι, λέγει, δεν ψεύδομαι όταν λέγω ότι στερείστε την αγάπη προς το θείο, θα σας το αποδείξω με ένα γεγονός.

Και το παράδοξο βέβαια είναι ότι και ο ίδιος ο Χριστός λοιδορήθηκε, πως τάχα δεν ήταν απεσταλμένος από τον Θεό, ούτε πως ήταν αληθινά άγιος και ότι δεν επιτελούσε τα θαύματα με την υπεροχή της θεότητάς του. Και πράγματι οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων, αν και τον έβλεπαν να θαυματουργεί, άλλοτε μεν έλεγαν ότι αυτός εκβάλλει τα δαιμόνια μέσω του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων· άλλοτε πάλι έλεγαν μεταξύ τους: «Αν αυτός ο άνθρωπος ήταν από τον Θεό, δεν θα κατέλυε το Σάββατο». Και ως προς αυτά, ο Χριστός προσπαθούσε πολλές φορές να απολογηθεί και να τους βεβαιώσει ότι δεν είναι σαν εκείνους που έχουν την ψιλή και μόνη ψευδαίσθηση ότι έχουν σταλεί από τον Θεό. Έλεγε λοιπόν: «Ο κλέφτης δεν έρχεται παρά μόνο για να κλέψει και να σφάξει και να καταστρέψει. Εγώ ήλθα για να έχουν ζωή». Και πάλι: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου». Για να έχει λοιπόν και τον ίδιο τον επουράνιο Πατέρα να δίνει μαρτυρία γι' αυτόν, και μέσω των αγίων προφητών με ωφέλιμο και αναγκαίο τρόπο είπε: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός που στερέωσα τον ουρανό, που κατέστησα τη γη σταθερότατη και ακλόνητη, ο ζων και ζωοποιός, που δίνω πνοή στα πάντα. Εγώ, ο Θεός και Κύριος των όλων, σε κάλεσα με δικαιοσύνη». Διότι δεν ήλθε με δική του πρωτοβουλία, λέει, όπως εκείνοι οι ψευδοπροφήτες, οι οποίοι μιλούν από τη δική τους καρδιά και όχι από το στόμα του Κυρίου· αλλά εγώ σε έχω καλέσει, δηλαδή, σύμφωνα με την ευδοκία μου, σε παρουσίασα με δικαιοσύνη.

Διότι, επειδή περιέγραψε αναλυτικά τις ανταμοιβές εκείνων που πρόκειται να κληθούν, για τον λόγο αυτόν, και πολύ εύλογα, προαναγγέλλει ωφελίμως και τις τιμωρίες όσων απειθούν, και την ταραχή που υπάρχει μέσα τους, και τα απέραντα βασανιστήρια. Διότι δεν υπάρχει χαρά για αυτούς, λέει, είπε ο Κύριος ο Θεός. Και εφόσον ο Κύριος και Θεός των πάντων αφαίρεσε από αυτούς τη χαρά, ποιος τρόπος ευφροσύνης θα υπάρξει πλέον γι' αυτούς; Το ότι δε και κατά τον καιρό της κλήσεως εκείνων που προέρχονται από τον Ισραήλ, θα παραμείνουν κάποιοι στην απείθεια, προσκολλημένοι στον υιό της ανομίας, το διασαφηνίζει ο πάνσοφος Παύλος λέγοντας: «Επειδή δεν δέχτηκαν την επίγνωση της αλήθειας, για τον λόγο αυτό θα τους στείλει ο Θεός ενέργεια πλάνης». Είπε δε και ο ίδιος ο Σωτήρας: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα», δηλαδή ο υιός της ανομίας, όπως είπα, «εκείνον θα τον δεχτείτε».

Επειδή δε την γνώση της αλήθειας δεν αποδέχθηκαν, για τον λόγο αυτό, όπως λέει ο σοφότατος Παύλος, «θα τους στείλει ο Θεός ενέργεια πλάνης, ώστε να πιστέψουν στο ψέμα»· και ως ενέργεια πλάνης εννοεί ότι είναι ο αντίχριστος, στον οποίο αφού προσκολληθούν οι Ιουδαίοι θα κατακριθούν. Και θα το επιβεβαιώσει ο Σωτήρας λέγοντας σε αυτούς που επέλεξαν να απειθούν: «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε· αν έρθει άλλος στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Επειδή λοιπόν οι Ιουδαίοι επρόκειτο στους κατάλληλους καιρούς να αποδεχθούν χωρίς καθυστέρηση τον υιό της ανομίας που θα εμφανιστεί, «αυτόν που αντιτάσσεται και υπερυψώνεται πάνω σε κάθε τι που λέγεται θεός ή σέβασμα, ώστε να καθίσει αυτός στον ναό του Θεού, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ότι είναι Θεός», γι' αυτόν που δεν ξέρει να ποιμαίνει ορθά και με επιστημοσύνη προστάζει ο Θεός τον Προφήτη να τον προτυπώσει, λέγοντας τα εξής: «Λάβε ακόμη για τον εαυτό σου ποιμενικά σκεύη άπειρου ποιμένα». Διότι οι πιο επιεικείς από τους ποιμένες, και αυτοί που έχουν γνώση των έργων που αναλαμβάνουν, έχουν λεπτές ράβδους, ώστε αν παραστεί ανάγκη να χτυπήσουν, να μην συντριβεί αυτό που χτυπιέται. Εάν όμως κάποιος είναι από αυτούς που δεν γνωρίζουν το έργο, και απέχει πάρα πολύ από την ποιμενική τέχνη, τα συντρίβει με χοντρότατα ρόπαλα. Και αυτά νομίζω είναι τα ποιμενικά σκεύη του άπειρου ποιμένα.

Άλλο. «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε. Εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε.» Πώς ήλθε στο όνομα του Πατέρα ο Υιός; Προφανώς ως Θεός, ως Κύριος, ως ζωή, ως παντοκράτορας, ως φως, ως δυνάμενος να ζωογονεί τους νεκρούς. Διότι αυτά είναι ο Πατέρας.

Ο Παύλος, σχετικά με εκείνους που απειθούν στον Χριστό, λέει: «Επειδή δεν δέχτηκαν την αγάπη της αλήθειας για να σωθούν, γι' αυτό ο Θεός θα τους στείλει ενέργεια πλάνης», δηλαδή τον Αντίχριστο, τον οποίο ο ίδιος ο Σωτήρας υποδείκνυε λέγοντας: «Εγώ ήρθα στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δεχτήκατε· αν άλλος έρθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχτείτε».

Διότι οι ταλαίπωροι Ιουδαίοι έμειναν έξω εξαιτίας της απιστίας τους, και καθόλου δεν αποδέχθηκαν τον Χριστό ως άρχοντα και κριτή τους, αν και είχε κατέλθει από τον ουρανό, με το θέλημα και την ευδοκία του Θεού και Πατρός, και επιπλέον επειδή εξέλεξαν πάνω τους ως άρχοντα έναν ξένο άνθρωπο, τον υιό της απωλείας, δηλαδή τον Αντίχριστο, αλλοεθνή και αλλογενή, και όχι από το αίμα του Ισραήλ, αν και ο νόμος όριζε σαφώς: «Δεν θα μπορέσεις να ορίσεις πάνω σου ξένο άνθρωπο, διότι δεν είναι αδελφός σου». Άκουγαν δε τον ίδιο τον Χριστό να λέει: «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατρός μου, και δεν με δέχεστε. Εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Διότι ο Χριστός ήλθε για τη δόξα του Θεού Πατρός. Θα έλθει δε στον καιρό του ο υιός της ανομίας, όχι για τη δόξα του Θεού Πατρός (διότι νομίζω ότι αυτό σημαίνει το 'Στο όνομα του Πατρός'), αλλά ο άθλιος θα φορέσει στο δικό του κεφάλι το όνομα της θεότητας. «Διότι θα καθίσει στον οίκο του Θεού, ανακηρύσσοντας τον εαυτό του ότι είναι Θεός». Αλλά οι Ιουδαίοι δεν θα τον προσκυνούσαν, ούτε θα τον αποδέχονταν ποτέ ως Χριστό, εφόσον τηρούν τον νόμο· διότι ο νόμος προμήνυσε φανερά ότι ο Χριστός θα αναβλαστήσει από το αίμα του Ισραήλ.

Τα τέκνα όμως των Ιουδαίων, απορρίπτοντας αφενός αυτόν που ήλθε, και προσδοκώντας αφετέρου αυτόν που έρχεται για το κακό, τον μεν αληθινό Χριστό απέρριψαν, τον δε πλάνο οι πλανεμένοι περιμένουν, αποδεικνύοντας και σε αυτό αληθινό τον Σωτήρα, ο οποίος είπε: «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε· εάν όμως άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε».

Επομένως, πολύ ορθά η Θεία Γραφή και η συνέπεια της διδασκαλίας του Αγίου Πνεύματος μάς προφυλάσσουν, νουθετώντας μας, ώστε να γνωρίζουμε ποια είναι τα μιμήματα του αλλότριου πνεύματος και ποια τα αντίθετα προς την αλήθεια. Διότι, αμέσως μόλις ο Μοντανός είπε αυτό, μας έδωσε την αφορμή να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας τα λόγια του Κυρίου. Έτσι, λοιπόν, λέει ο Κύριος στο Ευαγγέλιο: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δεχθήκατε. Άλλος θα έλθει στο δικό του όνομα, και έναν τέτοιον θα τον δεχθούν». Ένας τέτοιος άνθρωπος, συνεπώς, αποδείχθηκε εντελώς ασύμφωνος με τις θείες Γραφές, πράγμα το οποίο είναι σαφές σε όποιον μελετά με σύνεση. Εάν, επομένως, είναι ασύμφωνος, τότε είναι αλλότριος προς την αγία καθολική Εκκλησία, τόσο ο ίδιος όσο και η αίρεσή του που καυχάται ότι διαθέτει προφήτες και χαρίσματα τα οποία ποτέ δεν έλαβε, αλλά αντιθέτως απομακρύνθηκε από αυτά. Ποιος, λοιπόν, ακολουθώντας αυτά τα πράγματα, θα τολμούσε να τους ονομάσει προφήτες και δεν θα υποστήριζε μάλλον ότι τέτοιοι άνθρωποι είναι πλάνοι;

Πόσα άλλα, και μάλιστα περισσότερα από αυτά, θα μπορούσε κανείς να συλλέξει και να μας παραθέσει ως απόδειξη ενάντια στην ανοησία του Σαμοσατέα; Διότι, εάν βρισκόταν μέσα στον Πατέρα, όπως ακριβώς ο λόγος μέσα στην καρδιά του ανθρώπου, πώς ήλθε εμφανιζόμενος με δική του μορφή; Επειδή, καθώς ομιλεί προς τους μαθητές του, αναφέρει: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». Και δεν είπε: «Εγώ είμαι ο Πατέρας». Αλλά το «εμένα» σημαίνει [τον Υιό] μέσα στον Πατέρα. Και δεν είπε: «Εγώ είμαι Εκείνος», αλλά «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και Εκείνος είναι που μαρτυρεί για εμένα». Και πάλι, σχετικά με το Άγιο Πνεύμα, αναφέρει ότι «Εγώ θα παρακαλέσω τον Πατέρα και θα σας αποστείλει άλλον Παράκλητο». Πρόσεξε πώς το «θα αποστείλει» και το «άλλον» και το «εγώ», αποσκοπούν στο να αποδείξουν ότι ο Πατέρας είναι ενυπόστατος, ο Υιός ενυπόστατος, και το Άγιο Πνεύμα ενυπόστατο. «Διότι Εκείνος θα με δοξάσει», αναφέρει μιλώντας για το Άγιο Πνεύμα, «επειδή θα λάβει από το δικό μου». Και τι εννοεί; Αυτό που εκπορεύεται από τον Πατέρα και λαμβάνει από το δικό μου. Αλλά λέγει επίσης: «Οι μαρτυρίες δύο ανθρώπων θα σταθούν, και εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, και μαρτυρεί για εμένα ο Πατέρας που με απέστειλε». Και πόσα άλλα παρόμοια και περισσότερα από αυτά υπάρχουν· διότι, ιδού, λέγει: «Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψες αυτά από τους σοφούς και τους συνετούς, και τα αποκάλυψες στα νήπια. Ναι, Πατέρα, διότι έτσι ήταν το θέλημά σου».

Θα κατανοήσεις δε ως μητέρα τη Συναγωγή των Ιουδαίων και όλη την κατά σάρκα συγγένεια εκείνων που προέρχονται από την περιτομή· και ως υιούς μιας τέτοιας μητέρας εκείνους που τον αρνήθηκαν και είπαν: «Αυτόν όμως δεν τον γνωρίζουμε από πού είναι». Γι' αυτό τους έλεγε, επειδή τον θεωρούσαν ξένο: «Γιατί δεν αναγνωρίζετε τη λαλιά μου; Διότι δεν δύνασθε να ακούτε τον λόγο μου». Και πάλι τον θεωρούσαν ξένο, λέγοντας: «Δεν λέμε εμείς σωστά ότι εσύ είσαι Σαμαρείτης και έχεις δαιμόνιο;» Γι' αυτό τους έλεγε: «Εγώ έχω έρθει στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Έτσι, λοιπόν, έγινε ξένος και αλλότριος για τους γιους της μητέρας του. Όλα αυτά δε τα υπέμεινε για την αιτία που ακολουθεί, την οποία αναγκαίως παραθέτει, λέγοντας: «Διότι ο ζήλος για τον οίκο σου με κατέφαγε, και οι ονειδισμοί εκείνων που σε ονειδίζουν έπεσαν πάνω μου». Επειδή, δηλαδή, χρησιμοποιώντας μεγάλη παρρησία, έλεγχε και έδιωχνε αυτούς που έκαναν τον οίκο του Πατέρα του οίκο εμπορίου και σπήλαιο ληστών, γι' αυτόν τον λόγο τον επιβουλεύονταν· πράγμα που ακριβώς παρουσιάζει ο ευαγγελιστής, λέγοντας: «Και πλησίαζε το Πάσχα των Ιουδαίων, και ανέβηκε ο Ιησούς στα Ιεροσόλυμα· και βρήκε μέσα στο ιερό αυτούς που πουλούσαν πρόβατα και βόδια, και σκόρπισε τα νομίσματα και τα τραπέζια των αργυραμοιβών.

Και αυτό το μνημονεύει η ιερή γραφή του ευαγγελίου, το οποίο εκπληρώθηκε όταν ο Σωτήρας και Κύριός μας, ο ίδιος ο Χριστός, εισερχόταν στα Ιεροσόλυμα, και πολύ πλήθος ανδρών και παιδιών προπορευόταν αυτού ανακράζοντας με χαρά: «Ωσαννά στον Υιό του Δαβίδ, ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου, ωσαννά εν τοις υψίστοις». Διότι, αντί για το «ω Κύριε, σώσον δη» που υπάρχει στον ψαλμό, αναφωνούσαν λέγοντας το πιο εβραϊκό «ωσαννά», το οποίο ερμηνεύεται «σώσον δη». Και το «ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου» το διασαφηνίζει το λόγιο που ακολουθεί λέγοντας: «Θεός Κύριος και επέφανεν ημίν». Επομένως, ένας και ο αυτός ήταν ο «Θεός Κύριος» που φανερώθηκε σε εμάς, δηλαδή ο Λόγος του Θεού, ο οποίος για αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι «ευλογημένος», επειδή πραγματοποίησε την παρουσία του στους ανθρώπους «στο όνομα του Κυρίου», δηλαδή του Πατέρα που τον έστειλε. Ελέγχοντας, λοιπόν, εκείνους εκ της περιτομής που δεν τον πίστευαν, τους έλεγε: «Εγώ ήρθα στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε· αν άλλος έρθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχτείτε». Εύλογα, λοιπόν, το Άγιο Πνεύμα δεν απευθύνει πλέον στον λαό των Ιουδαίων, αλλά σε όλα τα έθνη τα όσα αναφέρονται στην αρχή του ψαλμού. 〈Από τον Ψαλμό ρμγʹ (143)〉. «Κύριε, τι είναι ο άνθρωπος για να γίνεις γνωστός σε αυτόν, ή ο υιός του ανθρώπου για να τον υπολογίζεις; Κύριε, κλίνε τους ουρανούς και κατέβα, άγγιξε τα όρη και θα βγάλουν καπνό», και προχωρώντας παρακάτω προσθέτει: «Ω Θεέ, μια νέα ωδή θα σου ψάλω».

Διότι αυτός είναι ο ευλογημένος, ο οποίος και από άλλον προφήτη έχει ονομαστεί «ο ερχόμενος», ο οποίος είπε: «ακόμη λίγο, ο ερχόμενος θα φθάσει και δεν θα καθυστερήσει», ο οποίος και ήλθε στο όνομα του Κυρίου, του Θεού και Πατέρα του, και αυτός είναι ο Θεός και Κύριος που εμφανίστηκε σε εμάς. Ομολογεί, λοιπόν, ότι έχει έλθει στο όνομα του Πατέρα του, λέγοντας προς τους Ιουδαίους: «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Αυτός, λοιπόν, ο Θεός και Κύριος που εμφανίστηκε σε εμάς, ο «ευλογημένος», αυτός που ήλθε «στο όνομα του Κυρίου», αυτός ήταν και ο λίθος «τον οποίο αποδοκίμασαν» εκείνοι που παλαιότερα «οικοδομούσαν» τον εκ περιτομής λαό μέσω της Μωσαϊκής διδασκαλίας, ο οποίος, αν και αποδοκιμάστηκε από αυτούς, κατέστη «κεφαλή» άλλης «γωνίας», δηλαδή της Εκκλησίας που προέρχεται από τα έθνη. Και επειδή αυτή δεν είναι ορατή σε όλους παρά μόνο στα προφητικά μάτια, ο λόγος λέει ότι είναι θαυμαστή, αναφέροντας: «και είναι θαυμαστή στα μάτια μας». Την δε εμφάνισή του την ονομάζει πάλι ημέρα «την οποία εποίησε ο Κύριος», επειδή και αυτός ήταν «το φως το αληθινό» και «ο ήλιος της δικαιοσύνης» και η ημέρα του Θεού, για την οποία είθε να μπορέσουμε και εμείς να πούμε: «Αυτή είναι η ημέρα την οποία εποίησε ο Κύριος, ας αγαλλιαστούμε και ας ευφρανθούμε σε αυτήν».

Σήμερα τα έθνη σκιρτούν σαν αμνοί, έχοντας μαζί τους τον Χριστό· οι δε Ιουδαίοι λιώνουν σαν το κερί, προσδοκώντας τον αντίχριστο. Και για το ότι οι Ιουδαίοι θα δεχθούν τον αντίχριστο, μάρτυρας είναι ο Χριστός· διότι λέει: «εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα δεχθούν». Σήμερα οι εκκλησίες των ορθοδόξων, σαν λειμώνες από ρόδα, κρίνα και ία, αναπέμπουν την πνευματική τους ευωδία στον Θεό.

Και πολλά σημεία θέτει και ο ίδιος, ένα μεν και μέγιστο, λέγοντας, όταν κηρυχθεί σε όλα τα έθνη το Ευαγγέλιο· έτερο δε, ώστε να μην πλανάται κανείς περί της παρουσίας του: Ως αστραπή, λέει, θα έλθει, όχι κρυμμένη σε κάποια γωνία, αλλά λάμποντας παντού· δεν έχει ανάγκη από εκείνον που θα την αναγγείλει, τόσο λαμπρή είναι, όπως ακριβώς ούτε η αστραπή έχει ανάγκη από κάποιον να την αναγγείλει. Είπε δε κάπου και περί του αντιχρίστου, όταν έλεγε: Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατρός μου, και δεν με δεχθήκατε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε.

Γι' αυτό έλεγε ο Χριστός: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατρός, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». «Μα είδαμε σημεία», λέγει κάποιος. Όμως και στον καιρό του Χριστού έγιναν πολλά και μεγάλα. Επομένως, πολύ περισσότερο έπρεπε να πιστέψουν σε Αυτόν. Καίτοι για τούτον έχουν προειπωθεί πολλά, ότι είναι ο άνομος, ότι είναι ο υιός της απωλείας, ότι η παρουσία του γίνεται κατ' ενέργειαν του Σατανά· ενώ για Εκείνον έχουν λεχθεί τα αντίθετα, ότι είναι Σωτήρας, ότι κομίζει αμέτρητα αγαθά. Επειδή, λοιπόν, δεν δέχθηκαν την αγάπη της αλήθειας για να σωθούν, γι' αυτό θα τους στείλει ο Θεός ενέργεια πλάνης, ώστε να πιστέψουν στο ψεύδος· για να κριθούν όλοι όσοι δεν πίστεψαν στην αλήθεια, αλλά ευαρεστήθηκαν στην αδικία.

Αυτός, λοιπόν, που αγνοεί τους χρόνους των όσων έχουν ειπωθεί ή έχουν συμβεί, πώς θα μπορέσει να αποδείξει σε εκείνον που φιλονικεί το κύρος της προφητείας; Από αυτό πηγάζουν για εμάς οι αγώνες και οι νίκες ενάντια στους Έλληνες, όταν αποδεικνύουμε ότι τα δικά μας είναι παλαιότερα από τα δικά τους· από αυτό επίσης προκύπτουν για εμάς πολλές αποδείξεις περί της αληθείας προς τους Ιουδαίους· προς τους άθλιους και ταλαίπωρους Ιουδαίους, οι οποίοι εξαιτίας της άγνοιας των χρόνων υπέπεσαν στο μεγαλύτερο σφάλμα. Διότι, αν είχαν ακούσει τον πατριάρχη να λέει: «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, ούτε ηγέτης από τους απογόνους του, έως ότου έλθει εκείνος στον οποίο απόκειται», και αν είχαν παρατηρήσει με ακρίβεια τους καιρούς της παρουσίας, δεν θα επρόκειτο, εκπίπτοντας από τον Χριστό, να περιπέσουν στον Αντίχριστο· όπως ακριβώς άλλωστε και ο ίδιος ο Χριστός τους είπε, υπονοώντας το αυτό: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δεχθήκατε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Είδες πόσο μεγάλο παράπτωμα προκλήθηκε από την άγνοια των χρόνων; Μην αμελήσεις, λοιπόν, μια τόσο μεγάλη ωφέλεια.

«Διότι εγώ», λέγει, «ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δεχθήκατε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε». Βλέπεις ότι διαρκώς για αυτόν τον λόγο λέγει ότι έχει αποσταλεί, και ότι έχει λάβει την κρίση από τον Πατέρα, και ότι δεν μπορεί να πράξει τίποτα από τον εαυτό του, ώστε να αποκόψει κάθε πρόφαση αγνωμοσύνης; Ποιον, όμως, λέγει ότι θα έλθει στο δικό του όνομα; Εδώ υπαινίσσεται τον αντίχριστο, και παραθέτει αναντίρρητη απόδειξη της αγνωμοσύνης τους. Διότι, εάν με διώκετε επειδή δήθεν αγαπάτε τον Θεό, πολύ περισσότερο θα έπρεπε να γίνει αυτό στην περίπτωση του αντιχρίστου. Επειδή εκείνος δεν θα πει τίποτα τέτοιο, ούτε ότι έχει αποσταλεί από τον Πατέρα, ούτε ότι έρχεται σύμφωνα με το δικό Του θέλημα· αλλά το ακριβώς αντίθετο, θα αρπάξει τυραννικά όσα δεν του ανήκουν καθόλου, και θα διακηρύσσει ότι ο ίδιος είναι ο Θεός των πάντων, όπως ακριβώς λέγει και ο Παύλος: «Πάνω από κάθε λεγόμενο Θεό ή σέβασμα, αποδεικνύοντας τον εαυτό του ότι αυτός είναι ο Θεός». Διότι αυτό σημαίνει να έλθει κανείς στο δικό του όνομα. Εγώ, όμως, δεν έπραξα έτσι, αλλά έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου.

Διότι εκείνες είναι, λέγει, που μαρτυρούν για εμένα· και το, ότι ήλθα στο όνομα του Πατρός μου, και δεν με δέχεστε· και το, πώς μπορείτε να πιστεύετε, όταν λαμβάνετε δόξα ο ένας από τον άλλον; «Καθετί που μου δίδει ο Πατήρ, θα έλθει προς εμένα, και εκείνον που έρχεται προς εμένα, δεν θα τον αποδιώξω». Πρόσεξε πώς τα πράττει όλα για χάρη αυτών που σώζονται. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο το πρόσθεσε αυτό, ώστε να μη φανεί ότι ασχολείται με περιττά πράγματα και ότι τα λέγει αυτά άσκοπα. Και τι είναι αυτό που λέγει; «Καθετί που μου δίδει ο Πατήρ, θα έλθει προς εμένα, και θα τον αναστήσω κατά την εσχάτη ημέρα». Για ποιον λόγο όμως αναφέρει την κοινή ανάσταση, στην οποία συμμετέχουν και οι ασεβείς, ως εξαιρετικό δώρο για εκείνους που πιστεύουν σε αυτόν; Διότι δεν αναφέρεται απλώς στην ανάσταση, αλλά σε αυτού του είδους την ανάσταση.

«Και τότε θα αποκαλυφθεί ο άνομος.» Εννοεί τη βασιλεία των Ρωμαίων. Διότι, όταν αυτή φτάσει στο τέλος της, έρχεται ο Αντίχριστος. «Τον οποίο ο Κύριος θα εξολοθρεύσει με το πνεύμα του στόματός του και θα τον καταργήσει με την επιφάνεια της παρουσίας του· του οποίου η παρουσία είναι σύμφωνα με την ενέργεια του Σατανά, με κάθε δύναμη, και με σημεία και τέρατα ψεύδους, και με κάθε απάτη της αδικίας μεταξύ εκείνων που χάνονται.» Όχι μόνο δίδαξε για την παρουσία του Αντιχρίστου, αλλά και για τον θάνατό του, διδάσκοντας έτσι και από τα πρώτα και από τα ύστερα ότι αυτός είναι ψευδής. Διότι η μεν παρουσία του γίνεται με την ενέργεια του Σατανά, το δε τέλος, η κατάργηση και η καταστροφή του γίνονται μέσω της παρουσίας του Κυρίου. «Επειδή δεν δέχτηκαν την αγάπη της αλήθειας για να σωθούν. Και γι' αυτό θα τους στείλει ο Θεός ενέργεια πλάνης, ώστε να πιστέψουν στο ψέμα, για να καταδικαστούν όλοι όσοι δεν πίστεψαν στην αλήθεια, αλλά ευαρεστήθηκαν στην αδικία.» Διότι αυτό έλεγε και ο ίδιος ο Χριστός στους Ιουδαίους: Εγώ ήρθα στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε. Άλλος θα έρθει στο δικό του όνομα, και εκείνον θα τον δεχτείτε. Όσο για το ότι θα τους στείλει ο Θεός, σημαίνει ότι θα παραχωρήσει να σταλεί· όπως ακριβώς είναι και το: Τους παρέδωσε ο Θεός σε πάθη ατιμίας. «

Όμως, με ιδιαίτερο και εξαιρετικό τρόπο ονομάζεται αντίχριστος εκείνος που έρχεται κατά τη συντέλεια του αιώνος. Πρέπει λοιπόν πρώτα να κηρυχθεί το ευαγγέλιο σε όλα τα έθνη, όπως είπε ο Κύριος, και τότε θα έλθει προς έλεγχο των αντίθεων Ιουδαίων. Διότι τους είπε ο Κύριος: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· έρχεται άλλος στο δικό του όνομα, και εκείνον θα τον δεχθείτε». Και ο απόστολος λέει: «Επειδή δεν δέχθηκαν την αγάπη της αλήθειας για να σωθούν, γι' αυτό θα τους στείλει ο Θεός ενέργεια πλάνης, ώστε να πιστέψουν στο ψεύδος, για να καταδικαστούν όλοι όσοι δεν πίστεψαν στην αλήθεια, αλλά ευαρεστήθηκαν στην αδικία». Οι Ιουδαίοι, λοιπόν, δεν δέχθηκαν τον Κύριο Ιησού Χριστό, ο οποίος είναι Υιός του Θεού και Θεός, τον πλάνο όμως, που θα αποκαλεί τον εαυτό του θεό, θα τον δεχθούν. Διότι, για το ότι θα αποκαλέσει τον εαυτό του θεό, ο άγγελος διδάσκοντας τον Δανιήλ λέει τα εξής: «Δεν θα δείξει σεβασμό στους θεούς των πατέρων του», και ο απόστολος: «Ας μην σας εξαπατήσει κανείς με κανέναν τρόπο, διότι, εάν δεν έλθει πρώτα η αποστασία και αποκαλυφθεί ο άνθρωπος της ανομίας, ο υιός της απώλειας, εκείνος που αντιτάσσεται και υπερυψώνει τον εαυτό του πάνω από κάθε τι που λέγεται θεός ή σέβασμα, ώστε να καθίσει ο ίδιος στον ναό του Θεού ως θεός, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ότι είναι θεός». Στον ναό δε του Θεού, όχι τον δικό μας, αλλά τον παλαιό, τον ιουδαϊκό.

Και πολέμησε όπως η χύτρα με τον λέβητα, και, αφού συνετρίβη, απορρίφθηκε μαζί με τη συμμορία του. Το δε παιδί δεν αρπάχθηκε προς τον Κύριο επειδή ήταν αγαπητό, αλλά για να δοθεί ως αρχηγός ενός μισόχριστου και παράνομου λαού, σύμφωνα με τις καρδιές τους· προς τους οποίους και ο Κύριος αποφάνθηκε εκ των προτέρων λέγοντας: Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· άλλος όμως θα έλθει στο δικό του όνομα, και εκείνον θα δεχθείτε.

Το δε παιδί δεν αρπάχθηκε προς τον Κύριο ως αγαπητό, αλλά για να δοθεί ως αρχηγός σε έναν μισόχριστο και παράνομο λαό, σύμφωνα με τις διαθέσεις της καρδιάς τους· προς τους οποίους άλλωστε και ο Κύριος είχε προφητεύσει λέγοντας: Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε· άλλος όμως θα έλθει στο δικό του όνομα, και εκείνον θα τον δεχθείτε.

Αυτοί δε, επιδεικνύοντας την ευλάβεια και την πίστη, προσκυνούν, ευλογούν και θεολογούν τον Ιησού που κατανοείται εντός τους, και, για να γίνει πιο λαμπρή η δοξολογία, την αναπέμπουν με τα προφητικά λόγια: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου· Θεός είναι ο Κύριος και φανερώθηκε σε εμάς». «Εγώ ήρθα», λέει, «στο όνομα του Πατέρα μου και δεν με δέχεστε· αν κάποιος έρθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχτείτε». Αυτό είναι γνώρισμα του γνήσιου Δεσπότη, αυτό του Μονογενούς: το να δοξάζει τον Πατέρα. Εκείνο, πάλι, είναι η αυθάδεια του δραπέτη δούλου, η αποστασία. Επειδή αυτά τα γνώριζε ο Προφήτης και είχε μάθει τι είναι αυτό που διαχωρίζει τον καλό ποιμένα από τον λύκο, ευλογεί από μακριά αυτόν που έρχεται στο όνομα του Κυρίου, ονομάζοντας Κύριο τον Πατέρα, και λέει ότι αυτός που φανερώθηκε είναι ο ίδιος ο Θεός. Χρησιμοποιώντας και αυτοί τα ίδια λόγια, ευλογούν τον Χριστό ωσάν να έρχεται και να φανερώνεται τώρα σε αυτούς.

Επειδή δε τους υπενθύμισε τη μαρτυρία του Ιωάννη, και αυτήν του Πατέρα, και εκείνη που προκύπτει από τα έργα του, πράττοντας αυτά μόνο για τη δική τους σωτηρία· και επειδή ήταν επόμενο πολλοί να υποπτευθούν ότι τα λέει αυτά από επιθυμία για δόξα, για τον λόγο αυτόν λέει: «Δεν λαμβάνω δόξα από ανθρώπους»· δηλαδή, δεν έχω ανάγκη από δόξα· διότι ούτε τέτοια φύση έχω, ώστε να έχω ανάγκη τη δόξα των ανθρώπων. Εσείς όμως με καταδιώκετε με την πρόφαση ότι το κάνετε αυτό από αγάπη προς τον Θεό. Αλλά δεν συμβαίνει αυτό, δεν συμβαίνει. «Διότι σας έχω γνωρίσει, ότι δεν έχετε μέσα σας την αγάπη του Θεού», έστω και αν διαρκώς προβάλλετε αυτό ως δικαιολογία για να με καταδιώκετε. Εύλογα, λοιπόν, οι Ιουδαίοι δεν είχαν την αγάπη του Θεού, επειδή καταδίωκαν την ίδια την αγάπη, τον Υιό του Θεού. Εύλογα επίσης δεν είχαν τον λόγο του να παραμένει μέσα τους, διότι απέρριπταν τον Λόγο και Θεό. «Εγώ έχω έλθει στο όνομα του Πατέρα μου, και δεν με δέχεστε· εάν άλλος έλθει στο δικό του όνομα, εκείνον θα τον δεχθείτε. Πώς μπορείτε εσείς να πιστέψετε, όταν λαμβάνετε δόξα ο ένας από τον άλλον, και δεν αναζητάτε τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό; Μη νομίζετε ότι εγώ θα σας κατηγορήσω στον Πατέρα· υπάρχει εκείνος που σας κατηγορεί, ο Μωυσής, στον οποίον εσείς έχετε στηρίξει τις ελπίδες σας. Διότι, εάν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα· επειδή για εμένα έγραψε εκείνος».

«Αν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του γραπτά, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια;» —«Εγώ βέβαια», λέει, «έχω έρθει στο όνομα του Πατέρα μου» (διότι παντού υμνεί τον Πατέρα και λέει ότι έχει αποσταλεί από αυτόν· και ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτε από μόνος του· και γενικά διατυπώνει πολλά με ταπεινοφροσύνη, θέλοντας να αποκόψει κάθε πρόφαση αγνωμοσύνης)· θα έρθει όμως άλλος, ο Αντίχριστος δηλαδή, ο οποίος πρόκειται να προσπαθήσει να αποδείξει ότι αυτός είναι ο μόνος Θεός. Εμένα λοιπόν, που ήρθα στο όνομα του Πατέρα, δηλαδή που λέω ότι έχω αποσταλεί από τον Πατέρα, δεν με δέχεστε, εκείνον όμως θα τον δεχτείτε.

Και λέγοντας, «Στο όνομα του Κυρίου», αυτό ακριβώς φανερώνουν, ότι δηλαδή αυτός είναι αληθινός Θεός· διότι δεν λένε ότι έρχεται «στο όνομα» δούλου, αλλά «Κυρίου». Και ακόμη αποδεικνύουν ότι δεν είναι αντίθεος, αλλά ότι έχει έλθει στο όνομα του Πατρός, όπως ακριβώς και ο ίδιος ο Κύριος λέει: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, ενώ άλλος θα έλθει στο δικό του όνομα». Επίσης, τον αποκαλούσαν βασιλιά του Ισραήλ, ίσως επειδή φαντάζονταν κάποια αισθητή βασιλεία. Διότι προσδοκούσαν ότι θα αναδειχθεί κάποιος βασιλιάς ανώτερος από την ανθρώπινη φύση, ο οποίος επρόκειτο να τους σώσει από την κυριαρχία των Ρωμαίων. «Βρίσκοντας δε ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι, κάθισε πάνω του, καθώς είναι γραμμένο: Μη φοβάσαι, θυγατέρα της Σιών, ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε σένα καθισμένος πάνω σε πουλάρι όνου. Αυτά όμως δεν τα κατανόησαν οι μαθητές του αρχικά, αλλά όταν δοξάστηκε ο Ιησούς, τότε θυμήθηκαν ότι αυτά ήταν γραμμένα για αυτόν, και ότι αυτά έκαναν σε αυτόν». Πώς οι μεν άλλοι ευαγγελιστές λένε ότι ο Κύριος είπε προς τους μαθητές: «Λύστε το και φέρτε το σε εμένα», ενώ ο Ιωάννης εδώ δεν λέει τίποτα τέτοιο, αλλά απλώς αναφέρει: «Βρίσκοντας ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι»; Και τι σημαίνει αυτό; Μήπως διαφωνούν μεταξύ τους; Όχι, αλλά ενώ εκείνοι μίλησαν εκτενέστερα, αυτός εκφράστηκε πιο συνοπτικά με το: «Βρίσκοντας ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι». Διότι, αφού λύθηκε από τους μαθητές και του το έφεραν, το βρήκε και κάθισε πάνω του.