Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:47

Διότι, αν πίστευαν στα γραπτά του Μωυσή, θα πίστευαν και στα λόγια του Κυρίου. «Διότι για εμένα», λέει, «έγραψε εκείνος». Και τι σχέση έχουν τα χωρία των Γραφών με τον Σαμοσατέα, ο οποίος αρνείται τον Λόγο του Θεού και την ένσαρκη παρουσία του Λόγου, η οποία επισημαίνεται και αποδεικνύεται και από τις δύο, την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη; Τι σχέση έχουν επίσης με τους Αρειανούς οι Γραφές, και γιατί αυτοί τις προβάλλουν, άνθρωποι που λένε ότι ο Λόγος του Θεού είναι κτίσμα, και, όπως οι εθνικοί, λατρεύουν την κτίση παρά τον Θεό που τα δημιούργησε; Διότι, ως προς την ασέβεια των δικών τους επινοήσεων, καθεμία από αυτές τις αιρέσεις δεν έχει κανένα κοινό με τις Γραφές· και αυτό το γνωρίζουν και όσοι πρεσβεύουν τις διδασκαλίες τους, ότι δηλαδή σε μεγάλο βαθμό, ή μάλλον εξ ολοκλήρου, οι Γραφές είναι αντίθετες προς το φρόνημα της καθεμιάς από αυτές. Για να εξαπατήσουν όμως τους απλούστερους, σαν αυτούς για τους οποίους γράφτηκε στις Παροιμίες: «Ο άκακος πιστεύει κάθε λόγο», προσποιούνται ότι μελετούν και προφέρουν τις λέξεις των Γραφών, όπως ο πατέρας τους ο διάβολος, ώστε μέσα από τις λέξεις να δώσουν την εντύπωση ότι έχουν και το ορθό φρόνημα, και τελικά να πείσουν τους ταλαίπωρους ανθρώπους να φρονούν αντίθετα από τις Γραφές.

Θα εκλάβει λοιπόν πάλι με τον ίδιο τρόπο το «Σαν εμένα», εννοώντας κάποιον σαν καθοδηγητή και οδηγό, ώστε να μπορούν να κατανοούν αυτά που ανήκουν στο θέλημα του Πατρός και μέσω των οποίων η οδός προς τη βασιλεία των ουρανών θα γινόταν βατή· όπως ακριβώς βέβαια και στους αρχαιότερους ο μακάριος Μωυσής αναδεικνυόταν δάσκαλος της παιδαγωγίας μέσω του νόμου, προσθέτοντας παντού στα δικά του λόγια το «Για να ζήσεις πολύ χρόνο, και να σε εισαγάγει ο Κύριος ο Θεός σου στη γη την οποία ορκίστηκε στους πατέρες σου». Επειδή όμως στα προλεχθέντα πρόσθεσε: «Και όποιος άνθρωπος δεν υπακούσει σε όσα θα μιλήσει εκείνος ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω ευθύνη από αυτόν», οι Ιουδαίοι, παραμένοντας στην άγνοια και σκληραίνοντας τον νου τους προς την έσχατη ανυπακοή, ας καταλάβουν ότι με δική τους υπαιτιότητα επιφέρουν τον όλεθρο στα κεφάλια τους· διότι θα βρεθούν υπό τη θεία οργή, λαμβάνοντας ως αμοιβή της ύβρεώς τους προς τον Χριστό την πλήρη στέρηση των αγαθών. Διότι, αν πίστευαν στον Μωυσή, θα πίστευαν στον Χριστό· διότι για Αυτόν έγραψε εκείνος. <Αν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του γράμματα, πώς πιστεύετε στα δικά μου λόγια;> Θα φαινόταν σε κάποιον, και πολύ δικαιολογημένα, ότι αυτός ο λόγος έχει πολλή ασάφεια.

Διότι θα παρασυρθεί, και όχι αναίτια, σε αναληθείς υποψίες, υπολαμβάνοντας ότι τα συγγράμματα του Μωυσή υπέρκεινται των λόγων του Σωτήρος. Επειδή ακριβώς τέτοια μορφή έχει η φράση, και, όπως θα έλεγαν όσοι δεν εξετάζουν τα πράγματα με ακρίβεια, εξασφαλίζει στα μωσαϊκά συγγράμματα μεγαλύτερη εκτίμηση από όση στους λόγους του Σωτήρος. Διότι με το να λέει: «Εάν όμως στα γράμματα εκείνου δεν πιστεύετε, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια;», αφήνει κάπως να εννοηθεί ότι τα συγγράμματα εκείνου βρίσκονται σε ανώτερη θέση σε σχέση με τους δικούς Του λόγους. Αλλά η ίδια η φύση του πράγματος θα αποδείξει ότι αυτή η τόσο απίθανη σκέψη είναι γεμάτη από έσχατη αφέλεια. Διότι, πώς θα μπορούσε να νοηθεί ότι τα κείμενα του Μωυσή υπερέχουν των λόγων του Σωτήρος, όταν όσα δόθηκαν μέσω εκείνου ήταν τύποι και σκιές, ενώ η αλήθεια ήρθε μέσω του Χριστού; Και ίσως να μην ήταν δύσκολο να αναλώσουμε μακρύ λόγο για αυτό το θέμα. Όμως, για πράγματα που είναι πάρα πολύ σαφή και δεν αντλούν τις αποδείξεις τους απ' έξω αλλά από τον ίδιο τον εαυτό τους, θεωρώ περιττό να επιχειρηματολογώ αν έχουν καλώς ή κακώς. Άλλωστε, γιατί να χρονοτριβεί κανείς λεπτολογώντας σε τέτοια ζητήματα, και κατακερματίζοντας αυτά που δεν παρουσιάζουν καμία απολύτως δυσκολία σε άκαιρες πολυλογίες;

Αλλά οι Ιουδαίοι, μη έχοντας κατανοήσει το μυστήριο, και έχοντας αγνοήσει την καλή ράβδο, δηλαδή το ευαγγελικό κήρυγμα, και επιπλέον ατιμάζοντας και την άλλη ράβδο, που ονομάζεται Σχοίνισμα, δηλαδή τον νόμο του Μωυσή, δεν αποδέχθηκαν την πίστη, αλλά αγνόησαν αυτόν που είχε προαναγγελθεί μέσω του νόμου και των προφητών. Και αυτό τους το είπε ξεκάθαρα ο ίδιος ο Σωτήρας: «Μη νομίζετε ότι εγώ θα σας κατηγορήσω στον Πατέρα· αυτός που σας κατηγορεί είναι ο Μωυσής, στον οποίο εσείς έχετε στηρίξει τις ελπίδες σας. Διότι αν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα· επειδή για εμένα έγραψε εκείνος. Εάν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του γραπτά, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια;» Δεν υπάρχει λοιπόν καμία αμφιβολία, ότι ούτε στα γραπτά του Μωυσή πίστεψαν, ούτε βέβαια στα λόγια του Σωτήρα.

Και εάν αποφεύγουμε να μάθουμε τα στοιχεία της αρχής των λογίων του Θεού, πώς πλέον ή από πού θα φθάσουμε στο τέλος; Ή μήπως δεν είναι ο Χριστός το πλήρωμα του νόμου και των προφητών σύμφωνα με τις Γραφές; ΠΑΛΛ. Ναι. ΚΥΡ. Διότι έτσι έχει γραφτεί. Και θα ήταν το πλήρωμα του νόμου και των προφητών, αφού νομίζω πως κάθε προφητικό και νομικό θέσπισμα αποβλέπει και κατευθύνεται προς αυτόν. Γι' αυτό έλεγε, ελέγχοντας την απείθεια των Ιουδαίων: «Μην νομίζετε ότι εγώ θα σας κατηγορήσω προς τον Πατέρα· ο Μωυσής είναι εκείνος που σας κατηγορεί, στον οποίο εσείς έχετε στηρίξει την ελπίδα σας. Διότι, αν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα· διότι εκείνος έγραψε για εμένα. Εάν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του γραπτά, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια;» Επομένως, εάν λέει ότι έχει έρθει, όχι βεβαίως για να καταλύσει τον νόμο, αλλά μάλλον για να τον εκπληρώσει, μην σκεφθείς ότι έχει εργαστεί για την πλήρη ανατροπή όσων έχουν θεσπιστεί παλαιότερα· αλλά μάλλον για μια αναμόρφωση και, ας το πω έτσι, μια νέα χάραξη όσων υπήρχαν ως τύποι προς την αλήθεια. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες. ΚΥΡ. Και βεβαίως κάτι τέτοιο έπρεπε να γίνει από τον Χριστό.

Διότι, καθώς ο Ισραήλ είχε γίνει σαν άγριο δέντρο και δεν είχε ήμερους καρπούς δικαιοσύνης, επειδή τρέφονταν με τους νόμους των Αιγυπτίων, ο νόμος που επρόκειτο να δοθεί μέσω των αγγέλων, αν και ήταν ικανός να φωτίσει, εφόσον βέβαια κατανοούνταν πνευματικά, και να απομακρύνει το σκοτάδι του νου (διότι και αυτή είναι ενέργεια της φωτιάς), εντούτοις για εκείνους που τον έλαβαν ήταν ανώφελος, και όχι βέβαια εξαιτίας του ίδιου του νόμου, αλλά επειδή αυτοί προς τους οποίους απευθυνόταν ο λόγος δεν δέχονταν το φως στον νου και στην καρδιά τους, αλλά, έχοντας πλουτίσει εξωτερικά το γράμμα σαν μια εντύπωση φωτισμού, αυτό που νόμιζαν ότι είχαν, στην πραγματικότητα δεν το είχαν. Επομένως, το ότι η φωτιά φαινόταν μεν γύρω από τη βάτο, χωρίς όμως να μεταδίδει στο ξύλο ούτε την αίσθηση της θερμότητας, υποδηλώνει κάτι τέτοιο, όπως τουλάχιστον νομίζω εγώ. Και ότι το φως που προήλθε από τον νόμο στάθηκε ανώφελο για τους Ιουδαίους, το αποσαφηνίζει ο ίδιος ο Σωτήρας λέγοντας: «Ερευνάτε τις Γραφές, επειδή εσείς νομίζετε ότι σε αυτές έχετε αιώνια ζωή· και εκείνες είναι που μαρτυρούν για μένα. Και δεν θέλετε να έρθετε προς εμένα, για να έχετε αιώνια ζωή». Και μετά από άλλα, πάλι, λέει προς τους καθοδηγητές των Ιουδαίων και προς όλο τον λαό: «Μη νομίζετε ότι εγώ θα σας κατηγορήσω προς τον Πατέρα· υπάρχει εκείνος που σας κατηγορεί, ο Μωυσής, στον οποίο εσείς έχετε ελπίσει· διότι, αν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα· διότι για μένα έγραψε εκείνος. Εάν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του λόγια, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια;»

Πώς λοιπόν επρόκειτο αυτοί να υποστούν για χάρη της τόση απέχθεια, εφόσον την περιφρονούσαν τόσο πολύ, ώστε να προτιμούν αντί γι' αυτήν την ανθρώπινη; Αφού, λοιπόν, είπε ότι δεν έχουν την αγάπη του Θεού και το απέδειξε αυτό και με τα δύο, δηλαδή και με όσα έπρατταν εναντίον του και με όσα πρόκειται να πράξουν προς τον αντίχριστο, και αφού απέδειξε ξεκάθαρα ότι στερούνται κάθε δικαιολογίας, φέρνει ενώπιόν τους τον Μωυσή ως κατήγορο, λέγοντας: Μη νομίζετε ότι εγώ θα σας κατηγορήσω στον Πατέρα· υπάρχει ο κατήγορός σας, ο Μωυσής, στον οποίο εσείς έχετε στηρίξει τις ελπίδες σας. Διότι, αν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε σε εμένα· επειδή για εμένα έγραψε εκείνος. Αν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του γραπτά, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια; Αυτό δε που λέει, έχει την εξής έννοια: Πριν από εμένα, εκείνος είναι που έχει εξυβριστεί μέσω της συμπεριφοράς σας προς εμένα. Διότι στον Μωυσή δείξατε απιστία περισσότερο παρά σε εμένα. Δες πώς από παντού τους απέκλεισε κάθε περιθώριο απολογίας. Λέγατε ότι αγαπάτε τον Θεό με το να με διώκετε, λέγει· απέδειξα ότι το κάνετε αυτό επειδή Τον μισείτε. Λέτε ότι εγώ καταλύω το Σάββατο και παραβαίνω τον νόμο· απέσεισα από πάνω μου και αυτήν την κατηγορία.

«Αν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του γραπτά, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια;» —«Εγώ βέβαια», λέει, «έχω έρθει στο όνομα του Πατέρα μου» (διότι παντού υμνεί τον Πατέρα και λέει ότι έχει αποσταλεί από αυτόν· και ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτε από μόνος του· και γενικά διατυπώνει πολλά με ταπεινοφροσύνη, θέλοντας να αποκόψει κάθε πρόφαση αγνωμοσύνης)· θα έρθει όμως άλλος, ο Αντίχριστος δηλαδή, ο οποίος πρόκειται να προσπαθήσει να αποδείξει ότι αυτός είναι ο μόνος Θεός. Εμένα λοιπόν, που ήρθα στο όνομα του Πατέρα, δηλαδή που λέω ότι έχω αποσταλεί από τον Πατέρα, δεν με δέχεστε, εκείνον όμως θα τον δεχτείτε.

Ο Χριστός, λοιπόν, που ήλθε στο όνομα του Πατρός και επιτελούσε θαύματα χωρίς να τους απομακρύνει από τη θεοσέβεια, ήταν ο ίδιος που είχε προφητευθεί από τον Μωυσή. «Αν, λοιπόν, δεν πιστεύετε στα γραπτά του Μωυσή, πώς θα πιστέψετε στα δικά μου λόγια;» Εκείνος, λέει, έγραψε, και τα βιβλία βρίσκονται πάντοτε μπροστά στα μάτια σας, ώστε, ακόμη κι αν τα ξεχάσετε, να είναι εύκολη ξανά η υπενθύμιση· και όμως δεν πιστεύετε σε όσα έχουν γραφτεί. Πώς λοιπόν θα πιστέψετε στα δικά μου άγραφα λόγια; Γιατί, λοιπόν, τα λες αυτά, Κύριε, αφού γνωρίζεις ότι δεν πρόκειται να πιστέψουν; Αν και γνωρίζω, λέει, ότι θα παρακούσουν, ωστόσο τα λέω, για να μην προφασιστούν αργότερα ότι: «Αν μας τα έλεγες, θα είχαμε πιστέψει».