Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:6

Εκεί δε κειτόταν ένας παραλυτικός, ο οποίος ασθενούσε επί τριάντα οκτώ έτη. Διότι η διάρκεια της νόσου ήταν μεγάλη, προκειμένου οι Ιουδαίοι, βλέποντάς τον, έστω και έτσι να καμφθούν. Επειδή, εάν η νόσος ήταν ολιγοχρόνια, το θαύμα θα περνούσε απαρατήρητο· τώρα όμως, τα πολλά έτη αποτελούσαν αδιάψευστη μαρτυρία της νόσου, ώστε βλέποντάς τον, έστω και έτσι, να αναβλέψουν πνευματικά. Ο δε Σωτήρας, όταν προσήλθε και περνούσε από εκεί, του λέγει: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» και τα ακόλουθα. Και εκείνος, αφού σηκώθηκε, σηκώνει το κρεβάτι του και περπατά. Ήταν δε Σάββατο.

Οι Σαμαρείτες πιστεύουν. Έρχεται στην Κανά ο Ιησούς, και ο βασιλικός αξιωματούχος προσέρχεται για τον γιο του. Ανέβηκε στα Ιεροσόλυμα, και θεραπεύει το Σάββατο εκείνον που ήταν παράλυτος επί τριάντα οκτώ έτη. Οι Ιουδαίοι ζητούσαν να τον θανατώσουν. Τους λέγει ότι εστάλη από τον Θεό.

Και αυτό λοιπόν ήταν εκείνο που ειπώθηκε γι' αυτούς στους Ψαλμούς, απευθυνόμενο προς τον Κύριο Ιησού: «Ότι θα τους θέσεις στα νώτα»· διότι αυτοί που είχαν καταταχθεί πρώτοι εξαιτίας της εκλογής των πατέρων, αργότερα θα βαδίσουν κατόπιν της κλήσεως των εθνών· διότι όταν «εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε όλος ο Ισραήλ θα σωθεί». Αυτόν τον σκοπό των θεωρημάτων γεννά σε εμάς η εύρυθμη τάξη της συνθέσεως των κεφαλαίων· θα κάνουμε δε λεπτομερώς ακριβή διερεύνηση του νοήματος που βρίσκεται στους στίχους. <Υπήρχε δε εκεί κάποιος άνθρωπος που βρισκόταν στην ασθένειά του επί τριάντα οκτώ έτη. Αυτόν, βλέποντάς τον ο Ιησούς να κατάκειται, και γνωρίζοντας ότι περνάει ήδη πολύ χρόνο σε αυτή την κατάσταση.> Αφού οι Ιουδαίοι επιτέλεσαν την εορτή των Αζύμων, κατά την οποία έχουν το έθιμο να σφάζουν το πρόβατο, δηλαδή κατά τον καιρό του Πάσχα, ο Χριστός αναχωρεί από την Ιερουσαλήμ και συναναστρέφεται με Σαμαρείτες και αλλογενείς, και διδάσκει σε αυτούς, λυπημένος για τις δυστροπίες των Φαρισαίων· αφού δε επέστρεψε μόλις κατά τον καιρό της αγίας Πεντηκοστής· διότι αυτή ήταν η αμέσως επόμενη και κοντινή πανήγυρις στα Ιεροσόλυμα· θεραπεύει στα ύδατα της κολυμβήθρας τον παραλυτικό, ο οποίος είχε δαπανήσει μακρύ χρόνο στην αρρώστια· διότι βρισκόταν ήδη στο τριακοστό όγδοο έτος· πλην όμως δεν είχε ανεβεί ακόμη στον τέλειο αριθμό σύμφωνα με τον νόμο, εννοώ δηλαδή το τέσσερις φορές το δέκα, ήτοι το σαράντα.

Το να θεραπεύεται ο παράλυτος πριν από τον χρόνο που θεωρείται τέλειος σύμφωνα με τον νόμο, σημαίνει και πάλι, μέσω του τύπου αυτού του γεγονότος, ότι ο Ισραήλ, επειδή συμπεριφέρθηκε με ασέβεια προς τον Χριστό, θα ασθενήσει βέβαια και θα παραλύσει και θα καταναλώσει μακρούς χρόνους σε απραξία, δεν θα οδηγηθεί όμως σε ολοκληρωτική τιμωρία, αλλά θα υπάρξει για αυτόν κάποια επίσκεψη από τον Σωτήρα, και θα θεραπευτεί και αυτός στην κολυμβήθρα μέσω της υπακοής και της πίστεως. Και το ότι ο αριθμός σαράντα είναι τέλειος σύμφωνα με τον θείο νόμο, δεν θα ήταν καθόλου δύσκολο να το κατανοήσουν όσοι ασχολούνται με τις θείες Γραφές. <Λέει σε αυτόν ο Ιησούς: Θέλεις να γίνεις καλά; Του απάντησε ο ασθενής.> Είναι ξεκάθαρη απόδειξη της άκρας αγαθότητας του Χριστού, το ότι δεν περιμένει πάντοτε τις ικεσίες των πασχόντων, αλλά προφταίνει με τη φιλανθρωπία Του το αίτημά τους. Διότι, όπως βλέπεις, προστρέχει στον κατάκοιτο και σπλαχνίζεται τον πάσχοντα χωρίς να υπάρξει παράκληση. Και το να τον ρωτά με ενδιαφέρον αν θέλει να απαλλαγεί από την αρρώστια, δεν προερχόταν από άγνοια για κάτι που ήταν σε όλους ομολογουμένως οφθαλμοφανές, αλλά για να του διεγείρει θερμότερη την επιθυμία για την ίαση και για να τον παρακινήσει να το ζητήσει με πολλή προθυμία.

Είδε κάποιον κατάκοιτο και βεβαρημένο με πολύ μεγάλη ασθένεια· διότι είχε μεγάλο φορτίο αμαρτιών και πολυχρόνιο πόνο ασθένειας. Προς αυτόν απευθύνει κατά κάποιον τρόπο μια ερώτηση για αυτό που ποθούσε: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Και δεν είπε τίποτε άλλο, αλλά τον άφησε στο μέσο της ερωτήσεως. Διότι η ερώτηση ήταν διπλή. Επειδή δηλαδή δεν ασθενούσε μόνο το σώμα, αλλά και η ψυχή (σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε αργότερα από Αυτόν: «Ιδού, έγινες υγιής, μην αμαρτάνεις πλέον, για να μη σου συμβεί κάτι χειρότερο»), τον ρωτούσε: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Ω, πόσο μεγάλη η δύναμη του ιατρού, που εξαρτά τη βοήθεια από τη θέληση. Επειδή δηλαδή η σωτηρία προέρχεται από την πίστη, για τον λόγο αυτό άκουσε το «θέλεις», ώστε η θέληση να επιφέρει την ενέργεια. Αυτός ο λόγος ανήκει μόνο στον Ιησού· διότι δεν ανήκει στους αισθητούς ιατρούς. Διότι εκείνοι που θεραπεύουν τα αισθητά νοσήματα δεν μπορούν να λένε σε όλους: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Ο Ιησούς όμως και τη θέληση χαρίζει, και την πίστη δέχεται, και προσφέρει τη δωρεά χωρίς αμοιβή.

Έτσι, λοιπόν, αφού στάθηκε δίπλα του και προσήλθε αυτοβούλως στον καταβεβλημένο ο ιατρός (και δεν είναι καθόλου παράδοξο αν πλησίασε αυτόν που κειτόταν δίπλα στην κολυμβήθρα, εφόσον προσήλθε αυτοβούλως από τον ουρανό προς εμάς) τον ρωτούσε: θέλεις να γίνεις υγιής; Μέσω της ερωτήσεως τον προσέλκυε στη γνώση και τον παρακινούσε να ρωτήσει. Δωρεά μεγάλης χάριτος. Διότι ήταν άμισθη. Γι' αυτόν τον λόγο είχε και τον θεραπευτή να προσέρχεται αυτοβούλως. Εκείνος δε του απάντησε: Ναι, Κύριε. Διότι η μακροχρόνια ασθένειά μου κάνει την υγεία ποθητή σε εμένα, και εγώ βέβαια την ποθώ, αλλά άνθρωπο δεν έχω.

«Θέλω μεν να γίνω υγιής, αλλά δεν έχω άνθρωπο». Πρόσεξε ότι, εκεί όπου υστερούσε η σωτηρία, εκεί έδωσε την ενέργειά Του. Διότι οι περισσότεροι από τους ασθενείς είχαν και σπίτια, ακόμη δε και γνωστούς, ή και κάποιους άλλους. Αυτός όμως, αληθινά καταπιεσμένος από κάθε είδους φτώχεια και μη έχοντας καμία δύναμη για εξωτερική βοήθεια, έχοντας εγκαταλειφθεί ολομόναχος, βρήκε ως βοηθό τον μονογενή Υιό του Θεού. «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Ναι, Κύριε, αλλά δεν έχω άνθρωπο για να με βάλει στην κολυμβήθρα όταν ταραχθεί το νερό. Έχεις την πηγή, διότι «κοντά Σου βρίσκεται η πηγή της ζωής», την πηγή που δημιουργεί πηγές. Όποιος όμως πιει από το νερό αυτό, ποταμοί θα ρεύσουν από την κοιλιά του, όχι από νερό που ρέει προς τα κάτω, αλλά από νερό που αναβλύζει (διότι το νερό του Ιησού δεν κάνει να αναπηδά από πάνω προς τα κάτω, αλλά από τα γήινα προς τα επουράνια), νερό που αναβλύζει για την αιώνια ζωή. Διότι ο Ιησούς είναι η πηγή των αγαθών.

Και δεν μπορεί κανείς να πει: [«Τώρα που ασθενώ δεν έχω άνθρωπο· δεν είναι δυνατόν να ειπωθεί»:] «Την ώρα που πηγαίνω να κατεβώ, άλλος κατεβαίνει πριν από εμένα». Αλλά, ακόμη κι αν προσέλθει ολόκληρη η οικουμένη, η χάρις δεν αναλίσκεται, ούτε η ενέργεια δαπανάται, αλλά παραμένει ίδια και τέτοια, ακριβώς όπως ήταν και προηγουμένως. Και όπως ακριβώς οι ηλιακές ακτίνες φωτίζουν καθημερινά και δεν δαπανώνται, ούτε λόγω της άφθονης χορηγίας τους λιγοστεύει το φως τους· έτσι, και πολύ περισσότερο, η ενέργεια του Πνεύματος δεν ελαττώνεται καθόλου παρά το πλήθος εκείνων που την απολαμβάνουν. Αυτό δε γινόταν, ώστε εκείνοι που έμαθαν ότι μέσω του ύδατος είναι δυνατόν να θεραπευθούν τα νοσήματα του σώματος, έχοντας εξοικειωθεί με αυτό επί πολύ χρόνο, να πιστέψουν εύκολα ότι είναι δυνατόν να ιαθούν και τα νοσήματα της ψυχής. Και για ποιον άραγε λόγο ο Ιησούς, αφήνοντας όλους τους άλλους, προσήλθε σε εκείνον που έπασχε επί τριάντα οκτώ έτη; Και γιατί τον ρωτά: «Θέλεις να γίνεις υγιής;».

Όχι για να μάθει ο Ίδιος (διότι αυτό ήταν περιττό), αλλά για να αναδείξει την καρτερία αυτού του ανθρώπου, και για να γνωρίσουμε εμείς ότι γι' αυτόν τον λόγο, αφού άφησε τους άλλους, ήλθε σε αυτόν. Τι λέει λοιπόν ο ασθενής; Του αποκρίθηκε και λέει: «Κύριε, δεν έχω άνθρωπο, ώστε, όταν ταραχθεί το νερό, να με βάλει στην κολυμβήθρα· και ενώ έρχομαι εγώ, άλλος κατεβαίνει πριν από εμένα». Γι' αυτό τον ρώτησε: «Θέλεις να γίνεις υγιής;», για να μάθουμε αυτά ακριβώς τα πράγματα.

Και δεν του είπε: «Θέλεις να σε θεραπεύσω;», διότι δεν φανταζόταν ακόμη τίποτε το σπουδαίο για αυτόν, αλλά του είπε: «Θέλεις να γίνεις υγιής;». Εκπληκτική είναι η καρτερία του παραλύτου· διότι, αν και υπέφερε επί τριάντα οκτώ έτη και περίμενε κάθε χρόνο να απαλλαγεί από το νόσημα, παρέμενε προσηλωμένος και δεν απομακρυνόταν. Διότι, αν όχι τα παρελθόντα, τουλάχιστον τα μελλοντικά χρόνια δεν θα ήταν άραγε ικανά να τον απομακρύνουν από τον τόπο εκείνο, εάν δεν διέθετε τόση υπομονή; Αναλογίσου επίσης, πόσο επόμενο ήταν να βρίσκονται σε εγρήγορση εκεί και οι υπόλοιποι ασθενείς. Διότι δεν ήταν γνωστή η ώρα κατά την οποία αναταρασσόταν το νερό· και οι μεν χωλοί και ανάπηροι μπορούσαν να το παρατηρούν· οι τυφλοί όμως πώς το έβλεπαν; Ίσως το πληροφορούνταν από τον θόρυβο που προκαλούνταν.

Ομιλία ΛΖʹ. Λέει σε αυτόν ο Ιησούς: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Αποκρίθηκε σε αυτόν ο ασθενής: «Ναι, Κύριε· άνθρωπο όμως δεν έχω, για να με βάλει στην κολυμβήθρα όταν ταραχθεί το νερό.» 1. Μεγάλο είναι το κέρδος από τις θείες Γραφές και διαρκής η ωφέλεια που προέρχεται από αυτές. Και υποδεικνύοντας αυτό, ο Παύλος έλεγε: Διότι όσα γράφτηκαν στο παρελθόν, γράφτηκαν για τη δική μας νουθεσία, σε εμάς στους οποίους έφθασαν τα τέλη των αιώνων· ώστε διά της υπομονής και της παρηγορίας των Γραφών να έχουμε την ελπίδα. Διότι τα θεία λόγια είναι θησαυρός παντοειδών φαρμάκων· ώστε, είτε πρέπει να σβήσει κανείς την αλαζονεία, είτε να κατευνάσει τις επιθυμίες, είτε να καταπατήσει το πάθος για τα χρήματα, είτε να αψηφήσει τον πόνο, είτε να αποκτήσει ψυχική ευφροσύνη και να καλλιεργήσει την υπομονή, μπορεί να βρει από αυτές άφθονα εφόδια. Διότι ποιος, από εκείνους που παλεύουν με μακροχρόνια φτώχεια ή από εκείνους που βασανίζονται από βαριά ασθένεια, διαβάζοντας το προκείμενο χωρίο, δεν θα αντλήσει μεγάλη παρηγοριά;

Διότι, επειδή είπε ο Χριστός: «Θέλεις να γίνεις υγιής;», εκείνος αποκρίθηκε: «Ναι, Κύριε· αλλά δεν έχω άνθρωπο για να με βάλει στην κολυμβήθρα όταν ταραχθεί το νερό». Τι θα μπορούσε να είναι πιο αξιολύπητο από αυτά τα λόγια; Τι πιο σπαρακτικό από αυτήν την κατάσταση;

Είδες καρδιά συντετριμμένη από τη μακρόχρονη αρρώστια; Είδες κάθε φλεγμονή της να έχει κατασταλεί; Διότι δεν ξεστόμισε καμία βλασφημία, από αυτές που ακούμε τους πολλούς να λένε στις δύσκολες περιστάσεις· δεν καταράστηκε την ημέρα του, δεν δυσφόρησε με την ερώτηση, ούτε είπε: «Ήρθες για να μας διασύρεις και να μας χλευάσεις, ρωτώντας με αν θέλω να γίνω καλά;»· αλλά με πραότητα και με πολλή ηπιότητα απάντησε: «Ναι, Κύριε». Καίτοι βέβαια δεν γνώριζε καθόλου ποιος ήταν αυτός που τον ρωτούσε, ούτε ότι επρόκειτο να τον θεραπεύσει. Αλλά, παρ' όλα αυτά, με ηπιότητα του τα διηγείται όλα και δεν απαιτεί τίποτε περισσότερο, μιλώντας σαν να απευθύνεται σε ιατρό, με την επιθυμία μόνο να του αναφέρει την πάθησή του.

Τι υπήρξε χειρότερο από τον Παύλο; Κι όμως, έγινε απόστολος. Ποιος είχε μεγαλύτερο ζήλο από τον Σίμωνα; Αλλά έγινε και αυτός αθλιότερος όλων. Πόσες άλλες τέτοιες μεταβολές θέλεις να δεις, οι οποίες και κατά το παρελθόν συνέβησαν και τώρα συμβαίνουν καθημερινά; Γι' αυτό ακριβώς λέω, ούτε εκείνος που βρίσκεται στη σκηνή του θεάτρου να απελπίζεται, ούτε εκείνος που βρίσκεται στην Εκκλησία να υπερθαρρεί. Διότι προς τον τελευταίο λέει: «Εκείνος που νομίζει ότι στέκεται, ας προσέχει μήπως πέσει»· προς τον πρώτο δε: «Μήπως αυτός που πέφτει δεν σηκώνεται;» και, «Ανορθώστε τα πεσμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα». Πάλι, προς αυτούς λέει: «Γρηγορείτε»· προς εκείνους δε: «Ξύπνα, εσύ που κοιμάσαι, και ανάστα εκ των νεκρών». Διότι αυτοί μεν έχουν ανάγκη να διαφυλάξουν αυτό που κατέχουν, ενώ εκείνοι να γίνουν αυτό που δεν είναι· αυτοί να διατηρήσουν την υγεία τους, εκείνοι να απαλλαγούν από την αρρώστια· διότι ασθενούν. Αλλά και πολλοί από εκείνους που ασθενούν θεραπεύονται, και από εκείνους που είναι υγιείς, επειδή ραθύμησαν, ασθενούν. Προς εκείνους, λοιπόν, λέει: «Ιδού, έγινες υγιής· μην αμαρτάνεις πλέον, για να μη σου συμβεί κάτι χειρότερο»· προς αυτούς δε: «Θέλεις να γίνεις υγιής; Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Διότι φοβερή, πραγματικά φοβερή παράλυση είναι η αμαρτία· ή μάλλον δεν είναι μόνο παράλυση, αλλά και κάτι χαλεπότερο. Διότι ένας τέτοιος άνθρωπος δεν βρίσκεται μόνο σε αδράνεια των αγαθών, αλλά και σε ενέργεια των κακών.

Τι να κάνουμε; Στέρεψε πηγές αιμάτων με τα κράσπεδα των ιματίων του, και σε αυτόν δεν πιστέψαμε. Τι να κάνουμε; Παραλυτικό κατάκοιτο στο κρεβάτι, ο οποίος επί τριάντα οκτώ έτη είχε την ασθένεια σύγχρονη με την ίδια του τη ζωή, με έναν λόγο τον σήκωσε, και σε αυτόν δεν πιστέψαμε. Τι να κάνουμε; Τον είδαμε να περπατά πάνω στη θάλασσα σαν να βρισκόταν σε στερεό έδαφος, και διαπιστώσαμε ότι με ένα νεύμα του χεριού του κατασίγασε τη βία των εναντίων ανέμων και τις καταστροφικές τρικυμίες, και σε αυτόν δεν πιστέψαμε.

Διότι, όταν Εκείνος του είπε: «Θέλεις να γίνεις υγιής;», δεν απάντησε τίποτε από όσα ήταν αναμενόμενο, όπως: «Με βλέπεις παράλυτο να κείτομαι τόσον καιρό, και ρωτάς αν θέλω να γίνω υγιής; Ήλθες να πατήσεις πάνω στα δεινά μου, να με χλευάσεις, να με περιγελάσεις και να διακωμωδήσεις τη συμφορά μου;» Τίποτε τέτοιο ούτε είπε ούτε καν διανοήθηκε, αλλά με πραότητα λέει: «Ναι, Κύριε».

Διότι αυτός μεν έχει ανάγκη να διαφυλάξει αυτό που έχει, εκείνος δε να γίνει αυτό που δεν είναι· αυτός να διατηρήσει την υγεία του, εκείνος να απαλλαγεί από την ασθένεια, διότι καταπονείται. Προς εκείνον, λοιπόν, λέγει: «Ιδού, έγινες υγιής, μην αμαρτάνεις πλέον, για να μη σου συμβεί κάτι χειρότερο»· προς τούτον δε: «Θέλεις να γίνεις υγιής; Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Διότι, ακόμη και τριάντα οκτώ έτη να έχεις περάσει στην ασθένεια, όπως εκείνος ο παράλυτος, εάν επιδείξεις ζήλο για να γίνεις υγιής, κανείς δεν σε εμποδίζει· αρκεί μόνο να θελήσεις να σηκωθείς· πάτησε μόνο στον δρόμο που οδηγεί εκεί, και θα προχωρήσεις γρήγορα· μην κλείσεις τις θύρες, μη φράξεις την είσοδο.

βʹ. Βρισκόταν κατάκοιτο, λοιπόν, πλήθος ασθενών που περίμενε την κίνηση του νερού· διότι ο τόπος ήταν πνευματικό ιατρείο. Όπως ακριβώς, επομένως, σε ένα ιατρείο μπορεί να δει κανείς πολλούς που έχουν βγαλμένο το μάτι, που είναι ανάπηροι στο πόδι ή που πάσχουν σε κάποιο άλλο μέλος, και έπειτα όλοι αυτοί να κάθονται μαζί και να περιμένουν τον ιατρό· έτσι ακριβώς και σε εκείνον τον τόπο μπορούσε να δει κανείς το πλήθος αυτών που είχαν συγκεντρωθεί. Σε αυτές τις στοές βρισκόταν κάποιος άνθρωπος που υπέφερε από την ασθένειά του επί τριάντα οκτώ έτη. Όταν τον είδε ο Ιησούς κατάκοιτο, και γνωρίζοντας ότι βρισκόταν σε αυτήν την κατάσταση ήδη πολύ καιρό, του είπε: «Θέλεις να γίνεις υγιής;». Του αποκρίθηκε ο ασθενής και είπε: «Ναι, Κύριε· αλλά δεν έχω άνθρωπο να με βάλει στην κολυμβήθρα όταν ταραχθεί το νερό· κι ενώ εγώ πλησιάζω, άλλος κατεβαίνει πριν από εμένα». Για ποιον λόγο άραγε, προσπερνώντας όλους τους άλλους, ο Ιησούς ήλθε προς αυτόν; Για να επιδείξει και τη δύναμή Του και τη φιλανθρωπία Του· τη δύναμη, αφενός, διότι το νόσημα πλέον είχε καταστεί ανίατο και η κατάσταση της αρρώστιας του είχε περιέλθει σε πλήρες αδιέξοδο· τη φιλανθρωπία, αφετέρου, επειδή αυτόν που ήταν κατεξοχήν άξιος ελέους και ευεργεσίας, αυτόν επέλεξε να δει πριν από τους άλλους ο Κηδεμόνας και φιλάνθρωπος Κύριος. Ας μην προσπεράσουμε, λοιπόν, επιπόλαια αυτό το χωρίο, ούτε τον αριθμό των τριάντα οκτώ ετών που πέρασε μέσα στην ασθένειά του.

Ίσως σας φαίνεται θαυμαστό το μήκος του χρόνου, αλλά εάν ακούσετε τα ίδια του τα λόγια, τότε κυρίως θα γνωρίσετε όλη τη φιλοσοφία και την υπομονή του. Στάθηκε δίπλα του ο Ιησούς και του λέει: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Και ποιος θα μπορούσε να το αγνοεί αυτό, ότι δηλαδή ήθελε να γίνει υγιής; Για ποιον λόγο, λοιπόν, τον ρωτά; Όχι επειδή το αγνοούσε· διότι Εκείνος που γνωρίζει τα απόκρυφα της διανοίας, πολύ περισσότερο γνώριζε τα ολοφάνερα και σαφή σε όλους. Για ποιον λόγο τον ρωτούσε;

Ο δε Χριστός δεν διορθώνει μόνο τα παρόντα, αλλά περιβάλλει με πολλή φροντίδα και τα μέλλοντα. Τον αποκάλυψε, λοιπόν, σε όλους τους κατοίκους της οικουμένης ως δάσκαλο καρτερίας και υπομονής, φέρνοντάς τον μέσω της ερώτησης στην ανάγκη να απαντήσει: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Τι έκανε λοιπόν εκείνος; Δεν δυσανασχέτησε, δεν αγανάκτησε, δεν είπε σε αυτόν που τον ρώτησε: «Με βλέπεις παράλυτο, γνωρίζεις τον μακρύ χρόνο της αρρώστιας μου, και με ρωτάς αν θέλω να γίνω υγιής; Ήρθες για να περιγελάσεις τις δικές μου συμφορές και να χλευάσεις τα ξένα δεινά;» Διότι γνωρίζετε πόσο λιγόψυχοι γίνονται οι άρρωστοι, ακόμη κι αν κατακλιθούν στο κρεβάτι μόνο για ένα έτος· όταν, όμως, η ασθένεια παρατάθηκε για τριάντα οκτώ έτη, πώς να μην είναι φυσικό να έχει εξαντληθεί κάθε ψυχικό σθένος, έχοντας δαπανηθεί μέσα σε τόσο μακρύ χρόνο; Κι όμως, τίποτε τέτοιο ούτε είπε ούτε διανοήθηκε εκείνος, αλλά δίνει την απάντησή του με πολλή πραότητα, λέγοντας: «Ναι, Κύριε· αλλά δεν έχω άνθρωπο, ώστε, όταν ταραχθεί το νερό, να με βάλει στην κολυμβήθρα».

Και τους φώναξε, και είπε: «Τι θέλετε να σας κάνω;» Του λένε: «Κύριε, να ανοιχθούν τα μάτια μας». Ο δε Ιησούς, αφού σπλαγχνίστηκε, άγγιξε τα μάτια τους, και ανέβλεψαν.» «Υπήρχε κάποιος άνθρωπος, και βρισκόταν επί τριάντα οκτώ έτη στην ασθένειά του· και του λέει ο Ιησούς: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» και τα εξής. «Αφού είπε αυτά, έφτυσε χάμω, και έφτιαξε πηλό από το πτύσμα, και άλειψε τον πηλό στα μάτια του τυφλού, και του είπε: Πήγαινε, νίψου στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Και αφού νίφτηκε, ήρθε βλέποντας.» «Ιδού ένας άνδρας, ο Ιάειρος, αφού έπεσε στα πόδια του Ιησού, τον παρακαλούσε να εισέλθει στον οίκο του, διότι είχε μία μονογενή θυγατέρα περίπου δώδεκα ετών, και αυτή πέθαινε. Ενώ δε αυτός πήγαινε, μία γυναίκα που είχε ρύση αίματος, άγγιξε από πίσω το κράσπεδο του ιματίου του, και αμέσως σταμάτησε η ρύση του αίματός της.» «Ενώ ακόμη μιλούσε, ήρθε κάποιος από το σπίτι του αρχισυνάγωγου, λέγοντάς του: Πέθανε η θυγατέρα σου· μην ενοχλείς τον διδάσκαλο. Και αφού ήρθε στην οικία και κράτησε το χέρι της, φώναξε λέγοντας: Παιδί μου, σήκω. Και επέστρεψε το πνεύμα της.» «Ιδού μία γυναίκα που είχε πνεύμα ασθένειας επί δεκαπέντε έτη, και ήταν σκυμμένη, και δεν μπορούσε καθόλου να ανασηκωθεί. Είπε δε σε αυτήν ο Ιησούς: Γυναίκα, έχεις απαλλαγεί από την ασθένειά σου· και αμέσως ανορθώθηκε.» «

Υπήρξε και κάποιος άλλος νεαρός, που και εκείνος ονομαζόταν Νικόλαος, ο οποίος από κάποια δαιμονική επήρεια ήταν κατάκοιτος με πυρετό για έξι μήνες, και τα πέλματα των ποδιών του είχαν αχρηστευθεί εντελώς στο βάδισμα. Όταν έφτασε η εορτή του αγίου Νικολάου, αγόρασε ένα φτωχικό κερί, σύμφωνα με τις δυνατότητές του, και, στηριζόμενος σε ένα ραβδί, κατευθυνόταν με μεγάλη δυσκολία προς τον ναό του αγίου Νικολάου. Τον συνάντησε τότε ο άγιος, έχοντας τη μορφή ενός ιεροπρεπούς άνδρα, και του είπε: Αν «θέλεις να γίνεις καλά», «ακολούθησέ με». Και τον ακολούθησε έως τα προπύλαια του ναού, και εκεί εξαφανίστηκε από τα μάτια του. Ο ανάπηρος αναγνώρισε τον άγιο στην εικόνα, καταλαβαίνοντας ότι αυτός ήταν που τον συνάντησε και του είπε: «Ακολούθησέ με», αν «θέλεις να γίνεις καλά». Και αφού έπιασε την αγία εικόνα, του ζητούσε την εκπλήρωση της υπόσχεσης· και αφού πήρε και κατάπιε ένα από τα σταυρουδάκια που υπήρχαν στην εικόνα, αμέσως απαλλάχθηκε από τον πονηρό και ακάθαρτο δαίμονα.

Ωστόσο, αφού κάλεσε τη σύζυγό του, της διηγήθηκε τα του οράματος και της παρήγγειλε να του φέρει ένα ξερό σύκο. [5] Εκείνη, ακούγοντας τα λόγια του και κοιτάζοντας προσεκτικά το κρεβάτι του άνδρα της, αντιλήφθηκε ένα ξερό σύκο που βρισκόταν εκεί πάνω· και αφού το άρπαξε αμέσως, του το έδειξε ενώ εκείνος ακόμη μιλούσε και διηγούνταν το όραμα. Εκείνος, παίρνοντας το σύκο, αναφώνησε ότι αυτό ήταν εκείνο που του δόθηκε στον ύπνο του, και ανέκτησε αμέσως την προηγούμενη χαρά του· τρώγοντας το σύκο που του έδωσαν οι μάρτυρες για τη σωτηρία του, πέτυχε τη σωτηρία του. [6] Διότι, ενώ ακόμη το μασούσε και το έτρωγε, η έμφραξή του έλαβε τέλος· και καθώς λύθηκε γρήγορα αυτό που έδενε την κοιλιά του, ένιωσε την επείγουσα ανάγκη να πάει στο αποχωρητήριο· αφού πήγε εκεί και απέβαλε όλη την ύλη που είχε συσσωρεύσει μέσα του λόγω της έμφραξης, επανήλθε στην ίδια λεπτότητα που είχε πριν πάθει την έμφραξη· και έχοντας τύχει τέλειας ίασης, έγινε ευγνώμων κήρυκας της χάριτος των αγίων. [7] Διότι, αφού σήκωσε στους ώμους του το κρεβάτι πάνω στο οποίο είχε έρθει μεταφερόμενος, έτρεχε προς την Αλεξάνδρεια, μιμούμενος έμπρακτα τον άρρωστο που βρισκόταν κατάκοιτος στην Προβατική κολυμβήθρα, τον οποίο ο Χριστός, αφού τον θεράπευσε μετά από τριάντα οκτώ χρόνια, του παρήγγειλε να σηκώσει το κρεβάτι του, διαλαλώντας προς όλους την ανέκφραστη δύναμη των αγίων και την ενέργεια που παραδόξως εκδηλώθηκε πάνω του.

Διότι δεν θα την αποσιωπήσω ούτε θα την κρύψω, ούτε θα στερήσω τους ακροατές από ένα τέτοιο αγαθό· επειδή μια τέτοια πράξη αποτελεί σαφώς έργο οκνηρίας ή φθόνου. Αλλά ο μεν φθόνος ας απέχει παντελώς από τη δική μας μετριότητα και από κάθε Χριστιανό και θεοσεβή άνθρωπο. Η δε οκνηρία, πάλι, η οποία είναι φτωχή και καθιστά φτωχούς όσους την κάνουν φίλη τους, σύμφωνα με την παροιμιώδη παραίνεση του Σολομώντα, ας αποδιώκεται πάντοτε από τη δική μας ταπεινότητα, και μάλιστα τώρα που με ψυχή και θέληση που αγαπά τους μάρτυρες, συγγράφουμε τα φιλάνθρωπα θαύματα του Κύρου και του Ιωάννη. [3] Κοιμόταν λοιπόν ο Γεννάδιος, αλλά αγρυπνούσαν οι θεσπέσιοι μάρτυρες, και ερευνούσαν τον τρόπο ίασης αυτού που κοιμόταν και του χάριζαν τη θεραπεία. Έπειτα παρουσιάζονται σε αυτόν και χρησιμοποίησαν τα λόγια του Κυρίου, τα οποία είπε προς τον παράλυτο που κειτόταν στην Προβατική Κολυμβήθρα: «Θέλεις», του είπαν, «να γίνεις καλά;» Εκείνος τους απάντησε: «Ναι». Διότι, τι άλλο θα έλεγε, εφόσον βασανιζόταν τόσο σφοδρά από μια τέτοια ασθένεια;

Ακόμη κι αν κείτεται παράλυτος για πολλά χρόνια εξαιτίας της φιληδονίας, της αμέλειας και της ραθυμίας, και δει είτε τον ίδιο τον Δεσπότη είτε κάποιον μαθητή του να έρχεται και να του λέει: «Θέλεις να γίνεις καλά;», ας αποδεχθεί αμέσως τον λόγο με μεγάλη χαρά και ας πει: «Ναι, Κύριε, αλλά δεν έχω άνθρωπο για να με βάλει στην κολυμβήθρα» της μετανοίας. Και εάν ακούσει: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και ακολούθησέ με», ας σηκωθεί αμέσως και ας τρέξει στα ίχνη εκείνου που τον κάλεσε άνωθεν.

Έτσι, λοιπόν, και σε εμάς το νερό του βαπτίσματος είναι απλώς νερό, αλλά όταν δεχθεί τη χάρη του Πνεύματος μέσω των θείων επικλήσεων, θεραπεύει τα ψυχικά νοσήματα. Ακόμη και αν κάποιος είναι τυφλός, έχοντας τυφλωμένα τα μάτια της ψυχής του και μη μπορώντας να διακρίνει το καλύτερο από το χειρότερο, ακόμη και αν είναι κουτσός, ακίνητος ως προς την εργασία του καλού και την προκοπή προς το καλύτερο, ακόμη και αν είναι εντελώς ξηρός και απελπισμένος, χωρίς να έχει συμμετοχή σε κανένα αγαθό, αυτό το νερό τους θεραπεύει όλους. Και τότε, βέβαια, η ασθένεια εμπόδιζε κάποιους από το να θεραπευτούν, τώρα όμως δεν έχουμε κανένα εμπόδιο για να βαπτιστούμε. Διότι, δεν θεραπεύεται μόνο ένας και οι υπόλοιποι εγκαταλείπονται αθεράπευτοι, αλλά, ακόμη και αν συγκεντρωθεί όλη η οικουμένη, η χάρις δεν ελαττώνεται. «Υπήρχε δε εκεί κάποιος άνθρωπος, ο οποίος ήταν άρρωστος για τριάντα οκτώ χρόνια. Όταν τον είδε ο Ιησούς να είναι κατάκοιτος και επειδή γνώριζε ότι ήδη περνούσε πολύ χρόνο έτσι, του λέει: Θέλεις να γίνεις υγιής; Του αποκρίθηκε ο ασθενής: Κύριε, δεν έχω άνθρωπο για να με βάλει στην κολυμβήθρα όταν ταραχθεί το νερό. Και ενώ εγώ έρχομαι, άλλος κατεβαίνει πριν από εμένα.» Είναι εκπληκτική η καρτερία του παραλύτου.