Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:11

Κάθισαν λοιπόν οι άνδρες, περίπου πέντε χιλιάδες στον αριθμό. Έλαβε τότε τους άρτους ο Ιησούς και, αφού ευχαρίστησε, τους μοίρασε σε αυτούς που είχαν καθίσει. Το ίδιο έπραξε και με τα ψάρια, δίνοντάς τους όσο ήθελαν. ΛΟΥΚΑΣ. Κάποια γυναίκα, ονόματι Μάρθα, τον υποδέχθηκε στο σπίτι της. Αυτή είχε μια αδελφή που ονομαζόταν Μαρία, η οποία, αφού κάθισε κοντά στα πόδια του Ιησού, άκουγε τον λόγο του.

Διότι μας διδάσκει αινιγματωδώς ότι σε εκείνους που αγωνίζονται γενναία, δηλαδή προς το αγαθό, θα χορηγηθεί η τροφή από τον Σωτήρα με τρόπο πιο πρέποντα και οικείο, και όχι σε εκείνους που από τη φύση τους τείνουν να εκθηλύνονται προς μια κακή έξη, αλλά ούτε και σε εκείνους που νηπιάζουν στον νου και εξαιτίας αυτού δεν μπορούν να κατανοήσουν τίποτε από όσα είναι αναγκαία για τη γνώση. <Έλαβε λοιπόν ο Ιησούς τους άρτους και, αφού ευχαρίστησε, τους μοίρασε στους ανακείμενους· ομοίως και από τα ψάρια όσα ήθελαν.> Ευχαριστεί μεν για να αποτελέσει τύπο για εμάς, και υπόδειγμα της ευλάβειας που οφείλει να υπάρχει μέσα μας. Αναθέτει δε πάλι, ως άνθρωπος, στη θεία φύση τη δύναμη για το θαύμα. Διότι του έχει γίνει κάπως συνήθεια αυτός ο τρόπος, αφενός για να ωφελήσει ως υπόδειγμα ευλαβείας, όπως προείπαμε, εκείνους για τους οποίους αναδεικνύεται διδάσκαλος των πιο καλών πραγμάτων, και αφετέρου για να αποκρύπτει κάπως, κατά θεία οικονομία, το θεοπρεπές του αξίωμα, προτού φτάσει ο καιρός του πάθους· διότι πράγματι αποτελούσε φροντίδα του να προσπαθεί να μείνει κρυμμένος από τον άρχοντα τούτου του αιώνος. Για τον λόγο αυτό και σε άλλες περιπτώσεις εκφράζει μεν λόγια που αρμόζουν σε ανθρώπους, ως άνθρωπος· θεραπεύει όμως πάλι τον νου των ακροατών, κάνοντας ορισμένες φορές σοφότατη επαγωγή, όπως στο: «Πατέρα, σε ευχαριστώ που με άκουσες». Βλέπεις πώς ο λόγος είναι ανθρωποπρεπής και ικανός να ταράξει τη διάνοια των πιο απλοϊκών;

Διότι είναι ανόητο αυτό που λέγεται από τους Μανιχαίους, ότι δηλαδή κατά τον νου του Μάνη οι ψυχές, έχοντας προέλθει από τον στύλο του φωτός, αποτελούν ένα σώμα και, όταν απελευθερώνονται από τα σώματα, αναπλάθονται και πάλι στη μία ουσία, σαν να συγκεντρώνονται στον έναν στύλο, σύμφωνα με τη μυθώδη τους πλάνη. Αλλά το Ευαγγέλιο δεν τα παρουσίασε έτσι, αλλά Εκείνος έκοψε από τους πέντε άρτους και χόρτασε πέντε χιλιάδες, και δεν άφησε να χαθούν τα περισσεύματά τους, αλλά είπε: «Συγκεντρώστε και μην αφήσετε τίποτα από τα κλάσματα»· και συγκέντρωσαν δώδεκα κοφίνια. Και στα μεν δοχεία τα συγκέντρωσαν μαζί, όμως τα κλάσματα δεν τα έκανε πάλι να ενωθούν σε άρτους όπως ήταν αρχικά. Συγκέντρωσαν μεν το πλήθος, αλλά σε πολλά κλάσματα, ενώ υπέδειξε μία συγκέντρωση σε κοφίνια. Και εμείς δεν τα αλληγορήσαμε αυτά, ούτε το προαναφερθέν παράδειγμα του ήλιου, χάριν θεωρητικής υποθέσεως. Διότι ούτε τους άρτους ονομάζουμε ψυχές ούτε τα κλάσματα, μη γένοιτο· ούτε εξισώνουμε τον Θεό με τον ήλιο που έχει κτιστεί από Αυτόν, ούτε τον Μονογενή με τη λάμψη που στέλνεται από τον ήλιο στο στυπείο. Κατά παρόμοιο τρόπο, και οι ψυχές που δημιουργήθηκαν δεν συνενώνονται σε μία άμορφη μάζα, μη γένοιτο, αλλά στις μονές του Θεού για τις οποίες έχει γραφτεί ότι «πολλές μοναὶ ὑπάρχουν παρὰ τῷ Πατρί»· και δεν συγκεντρώνονται σε έναν σωρό, αλλά ο καθένας αριθμείται ξεχωριστά.

«Έλαβε λοιπόν ο Ιησούς τους άρτους και, αφού ευχαρίστησε, τους διένειμε στους μαθητές, και οι μαθητές σε εκείνους που είχαν καθίσει· ομοίως και από τα ψάρια όσο ήθελαν. Όταν δε χόρτασαν, λέγει στους μαθητές του: Συγκεντρώστε τα κομμάτια που περίσσεψαν, ώστε να μη χαθεί τίποτα. Τα συγκέντρωσαν λοιπόν και γέμισαν δώδεκα κοφίνια με κομμάτια από τους πέντε κρίθινους άρτους, τα οποία περίσσεψαν σε αυτούς που είχαν φάει.» Επειδή λοιπόν το τραπέζι ήταν έτοιμο, τους διέταξε να καθίσουν αμέσως. Οι δε μαθητές, αν και προηγουμένως δυσπιστούσαν, ωστόσο πρόθυμα βάζουν τους ανθρώπους να καθίσουν. «Υπήρχε δε πολύ χορτάρι», εφόσον ήταν άνοιξη. Διότι, λέει, ήταν το Πάσχα· και αυτό εορταζόταν τον πρώτο μήνα της άνοιξης. Μόνο δε οι άνδρες καταμετρώνται από τον ευαγγελιστή, ο οποίος ακολουθεί τη νομική συνήθεια.