Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:12

Λοιπόν, λέει ότι οι άρτοι είναι πέντε, και μάλιστα κρίθινοι, και τα ψάρια δύο, και με αυτά τρέφει ο Χριστός όσους τον αγαπούν. Εγώ όμως νομίζω –και ας εξετάσει ο φιλομαθής το ορθότερο– ότι με τους πέντε κρίθινους άρτους υποδηλώνεται το πενταμερές βιβλίο του πάνσοφου Μωυσή, δηλαδή ολόκληρος ο νόμος, ο οποίος προσφέρει σαν πιο χονδροειδή την τροφή που δίδεται μέσω του γράμματος και της ιστορίας· διότι αυτό υποδηλώνει το ότι είναι από κριθάρι. Με τα ψάρια δε, υποδηλώνεται η τροφή μέσω των αλιέων, δηλαδή τα πιο τρυφερά συγγράμματα των μαθητών του Σωτήρα· και αυτά είναι δύο, λέει, το αποστολικό και το ευαγγελικό κήρυγμα που λάμπει ανάμεσά μας. Και τα δύο αυτά είναι ευρήματα των αλιέων και πνευματικές συγγραφές. Αναμειγνύοντας λοιπόν ο Σωτήρας τα παλαιά με τα νέα, μέσω του νόμου και των διδαγμάτων της Καινής Διαθήκης τρέφει τις ψυχές εκείνων που πιστεύουν σε αυτόν για τη ζωή, προφανώς την αιώνια. Διότι το ότι οι μαθητές προέρχονταν από αλιείς, είναι βέβαια ολοφάνερο και σαφές· διότι, κι αν ίσως δεν ήταν όλοι, επειδή όμως υπάρχουν ανάμεσά τους τέτοιοι, έτσι ο λόγος μας σχετικά με την αλήθεια όσων ειπώθηκαν δεν θα διαψευσθεί. <Όταν δε χόρτασαν, λέει στους μαθητές του: Συγκεντρώστε τα κομμάτια που περίσσεψαν, για να μην πάει τίποτα χαμένο.>

Είναι προτιμότερο να τρως εν Κυρίω και να ευχαριστείς τον Κύριο, παρά να μην τρως και να κατακρίνεις αυτούς που τρώνε και ευχαριστούν τον Κύριο. Κάθισες σε τραπέζι; Φάε το ψωμί σου και μην καταλαλείς τον πλησίον σου, για να μη βρεθείς να κατακρεουργείς τον αδελφό σου μέσω της καταλαλιάς· διότι είναι γραμμένο: «αυτοί που καταβροχθίζουν τον λαό μου όπως τρώνε το ψωμί, δεν επικαλέστηκαν τον Κύριο». Έχοντας υγιή πίστη, τρώγε καθετί που σου παρατίθεται εν Κυρίω. Εάν όμως σας παρατεθεί κάποιο φαγητό που εσύ δεν επιθυμείς να φας, μην το αποστρέφεσαι, όταν οι περισσότεροι θέλουν να φάνε και να ευχαριστήσουν τον Κύριο. Κάθισες σε τραπέζι; Φάε σαν άνθρωπος και μην κοιτάζεις περιφρονητικά σαν απαίδευτος. Κάποιος αδελφός είπε: «Παραιτούμαι από την κρεατοφαγία όχι επειδή τηρώ κάποιον τύπο· διότι κάθε κτίσμα του Θεού είναι καλό και τίποτα δεν είναι απορριπτέο, όταν λαμβάνεται με ευχαριστία· επειδή αγιάζεται μέσω του λόγου του Θεού και της προσευχής. Αλλά επειδή είναι γραμμένο: “δεν ταιριάζει στον άφρονα η τρυφηλή ζωή”· αποτελεί έλλειψη παιδείας για τον μοναχό να τρώει κρέας ζώων». Όταν παρατίθενται κομμάτια που περίσσεψαν, μην τα περιφρονείς· διότι ο Κύριος είπε στους μαθητές Του να μαζέψουν τα περισσεύματα, για να μη χαθεί τίποτα.

Διότι είναι ανόητο αυτό που λέγεται από τους Μανιχαίους, ότι δηλαδή κατά τον νου του Μάνη οι ψυχές, έχοντας προέλθει από τον στύλο του φωτός, αποτελούν ένα σώμα και, όταν απελευθερώνονται από τα σώματα, αναπλάθονται και πάλι στη μία ουσία, σαν να συγκεντρώνονται στον έναν στύλο, σύμφωνα με τη μυθώδη τους πλάνη. Αλλά το Ευαγγέλιο δεν τα παρουσίασε έτσι, αλλά Εκείνος έκοψε από τους πέντε άρτους και χόρτασε πέντε χιλιάδες, και δεν άφησε να χαθούν τα περισσεύματά τους, αλλά είπε: «Συγκεντρώστε και μην αφήσετε τίποτα από τα κλάσματα»· και συγκέντρωσαν δώδεκα κοφίνια. Και στα μεν δοχεία τα συγκέντρωσαν μαζί, όμως τα κλάσματα δεν τα έκανε πάλι να ενωθούν σε άρτους όπως ήταν αρχικά. Συγκέντρωσαν μεν το πλήθος, αλλά σε πολλά κλάσματα, ενώ υπέδειξε μία συγκέντρωση σε κοφίνια. Και εμείς δεν τα αλληγορήσαμε αυτά, ούτε το προαναφερθέν παράδειγμα του ήλιου, χάριν θεωρητικής υποθέσεως. Διότι ούτε τους άρτους ονομάζουμε ψυχές ούτε τα κλάσματα, μη γένοιτο· ούτε εξισώνουμε τον Θεό με τον ήλιο που έχει κτιστεί από Αυτόν, ούτε τον Μονογενή με τη λάμψη που στέλνεται από τον ήλιο στο στυπείο. Κατά παρόμοιο τρόπο, και οι ψυχές που δημιουργήθηκαν δεν συνενώνονται σε μία άμορφη μάζα, μη γένοιτο, αλλά στις μονές του Θεού για τις οποίες έχει γραφτεί ότι «πολλές μοναὶ ὑπάρχουν παρὰ τῷ Πατρί»· και δεν συγκεντρώνονται σε έναν σωρό, αλλά ο καθένας αριθμείται ξεχωριστά.

«Έλαβε λοιπόν ο Ιησούς τους άρτους και, αφού ευχαρίστησε, τους διένειμε στους μαθητές, και οι μαθητές σε εκείνους που είχαν καθίσει· ομοίως και από τα ψάρια όσο ήθελαν. Όταν δε χόρτασαν, λέγει στους μαθητές του: Συγκεντρώστε τα κομμάτια που περίσσεψαν, ώστε να μη χαθεί τίποτα. Τα συγκέντρωσαν λοιπόν και γέμισαν δώδεκα κοφίνια με κομμάτια από τους πέντε κρίθινους άρτους, τα οποία περίσσεψαν σε αυτούς που είχαν φάει.» Επειδή λοιπόν το τραπέζι ήταν έτοιμο, τους διέταξε να καθίσουν αμέσως. Οι δε μαθητές, αν και προηγουμένως δυσπιστούσαν, ωστόσο πρόθυμα βάζουν τους ανθρώπους να καθίσουν. «Υπήρχε δε πολύ χορτάρι», εφόσον ήταν άνοιξη. Διότι, λέει, ήταν το Πάσχα· και αυτό εορταζόταν τον πρώτο μήνα της άνοιξης. Μόνο δε οι άνδρες καταμετρώνται από τον ευαγγελιστή, ο οποίος ακολουθεί τη νομική συνήθεια.