Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:13

«Συγκέντρωσαν λοιπόν, και γέμισαν δώδεκα κοφίνια με κομμάτια από τους πέντε κρίθινους άρτους, τα οποία περίσσεψαν σε αυτούς που είχαν φάει». Θα μπορούσε ίσως κάποιος να νομίσει ότι από φειδώ για τα περισσεύματα διέταξε ο Χριστός τους μαθητές Του να τα συλλέξουν. Αλλά, νομίζω, ο καθένας θα μπορούσε να κατανοήσει ορθά, ότι δεν θα καταδεχόταν να κατέλθει σε τέτοιο σημείο μικροπρέπειας· και τι λέω ο Χριστός; Ούτε καν κάποιος από εμάς. Διότι τι ήταν αναμενόμενο να περισσέψει από πέντε κρίθινους άρτους; Αντιθέτως, ο λόγος αυτός κρύβει πολλή οικονομία, και καθιστά το θαύμα ολοφάνερο σε όσους το ακούν. Διότι είναι τόσο μεγάλη η ενέργεια της θεοπρεπούς εξουσίας γύρω από το γεγονός, ώστε όχι μόνο από πέντε στον αριθμό κρίθινους άρτους και δύο ψάρια να χορτάσει τόσο πολύ πλήθος, αλλά επιπλέον να συγκεντρωθούν και δώδεκα κοφίνια με υπολείμματα. Εξάλλου, το θαύμα αυτό ευλόγως απέκρουσε και κάθε άλλη υπόνοια, επιβεβαιούμενο με την ύπαρξη των υπολειμμάτων προς πίστωση του ότι οπωσδήποτε και αληθινά υπήρξε πλεονασμός της τροφής, και δεν επρόκειτο μάλλον για μια επίδειξη ψευδαίσθησης που ξεγελούσε τα μάτια τόσο αυτών που γευμάτιζαν όσο και εκείνων που τους διακονούσαν.

Διότι είναι ανόητο αυτό που λέγεται από τους Μανιχαίους, ότι δηλαδή κατά τον νου του Μάνη οι ψυχές, έχοντας προέλθει από τον στύλο του φωτός, αποτελούν ένα σώμα και, όταν απελευθερώνονται από τα σώματα, αναπλάθονται και πάλι στη μία ουσία, σαν να συγκεντρώνονται στον έναν στύλο, σύμφωνα με τη μυθώδη τους πλάνη. Αλλά το Ευαγγέλιο δεν τα παρουσίασε έτσι, αλλά Εκείνος έκοψε από τους πέντε άρτους και χόρτασε πέντε χιλιάδες, και δεν άφησε να χαθούν τα περισσεύματά τους, αλλά είπε: «Συγκεντρώστε και μην αφήσετε τίποτα από τα κλάσματα»· και συγκέντρωσαν δώδεκα κοφίνια. Και στα μεν δοχεία τα συγκέντρωσαν μαζί, όμως τα κλάσματα δεν τα έκανε πάλι να ενωθούν σε άρτους όπως ήταν αρχικά. Συγκέντρωσαν μεν το πλήθος, αλλά σε πολλά κλάσματα, ενώ υπέδειξε μία συγκέντρωση σε κοφίνια. Και εμείς δεν τα αλληγορήσαμε αυτά, ούτε το προαναφερθέν παράδειγμα του ήλιου, χάριν θεωρητικής υποθέσεως. Διότι ούτε τους άρτους ονομάζουμε ψυχές ούτε τα κλάσματα, μη γένοιτο· ούτε εξισώνουμε τον Θεό με τον ήλιο που έχει κτιστεί από Αυτόν, ούτε τον Μονογενή με τη λάμψη που στέλνεται από τον ήλιο στο στυπείο. Κατά παρόμοιο τρόπο, και οι ψυχές που δημιουργήθηκαν δεν συνενώνονται σε μία άμορφη μάζα, μη γένοιτο, αλλά στις μονές του Θεού για τις οποίες έχει γραφτεί ότι «πολλές μοναὶ ὑπάρχουν παρὰ τῷ Πατρί»· και δεν συγκεντρώνονται σε έναν σωρό, αλλά ο καθένας αριθμείται ξεχωριστά.

«Έλαβε λοιπόν ο Ιησούς τους άρτους και, αφού ευχαρίστησε, τους διένειμε στους μαθητές, και οι μαθητές σε εκείνους που είχαν καθίσει· ομοίως και από τα ψάρια όσο ήθελαν. Όταν δε χόρτασαν, λέγει στους μαθητές του: Συγκεντρώστε τα κομμάτια που περίσσεψαν, ώστε να μη χαθεί τίποτα. Τα συγκέντρωσαν λοιπόν και γέμισαν δώδεκα κοφίνια με κομμάτια από τους πέντε κρίθινους άρτους, τα οποία περίσσεψαν σε αυτούς που είχαν φάει.» Επειδή λοιπόν το τραπέζι ήταν έτοιμο, τους διέταξε να καθίσουν αμέσως. Οι δε μαθητές, αν και προηγουμένως δυσπιστούσαν, ωστόσο πρόθυμα βάζουν τους ανθρώπους να καθίσουν. «Υπήρχε δε πολύ χορτάρι», εφόσον ήταν άνοιξη. Διότι, λέει, ήταν το Πάσχα· και αυτό εορταζόταν τον πρώτο μήνα της άνοιξης. Μόνο δε οι άνδρες καταμετρώνται από τον ευαγγελιστή, ο οποίος ακολουθεί τη νομική συνήθεια.