Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:36

Και τους έθρεψε με εκλεκτό σιτάρι. Αυτοί μεν, λέει, του φέρθηκαν με ψεύδος· εκείνος όμως, επειδή είναι αγαθός, τους γέμισε με νοητή τροφή· και αυτή είναι ο ίδιος ο Κύριος, ο ζωντανός άρτος, που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο. Και από πέτρα τους χόρτασε μέλι. Πέτρα είναι ο ίδιος ο Κύριος, και μέλι τα θεία λόγια του. Λέει, λοιπόν, ότι τους γέμισε με τα όσιά του λόγια.

Αφού, λοιπόν, διαρρήξουμε τα δεσμά εκείνου (του διαβόλου) και αποτινάξουμε τον ζυγό που μας επιβλήθηκε από την πλεονεξία, ας δουλεύσουμε με φόβο στον Κύριο, καθώς είναι γραμμένο, και αφού αναδειχθούμε ανώτεροι από τις σαρκικές ηδονές μέσω της εγκράτειας, ας προσέλθουμε στη θεία και ουράνια χάρη, και ας ανέλθουμε στην άγια μετάληψη του Χριστού. Διότι έτσι ακριβώς θα υπερισχύσουμε της διαβολικής απάτης, και έχοντας γίνει κοινωνοί της θείας φύσεως, θα ανέλθουμε προς τη ζωή και την αφθαρσία. <Αλλά σας είπα ότι και με έχετε δει και δεν πιστεύετε.> Με πολλά λόγια, λοιπόν, τους κατατροπώνει, και με κάθε τρόπο τους ωθεί προς τη σωτηρία μέσω της πίστεως. Αλλά πάλι δεν αγνόησε, ως Θεός, ότι θα τρέξουν προς την γνώριμη και σύντροφό τους απιστία σαν σε αδελφή τους, και θα περιφρονήσουν ως τίποτα αυτόν που τους καλεί προς τη ζωή. Για να γνωρίσουν, λοιπόν, ότι ο Ιησούς δεν αγνοούσε πώς θα αποδειχθούν πάλι, ή μάλλον, όπως είναι πιο πρέπον να πούμε, για να μάθουν καλά ότι βρίσκονται υπό τη θεία οργή, προσθέτει πάλι: Αλλά σας είπα ότι και με έχετε δει και δεν πιστεύετε. Προγνώριζα, λέει, και προείπα σαφώς, ότι βεβαίως θα παραμείνετε σκληροί, και προσκολλημένοι σφιχτά στην αγαπημένη σας απείθεια, θα εγκαταλειφθείτε αμέτοχοι των δικών μου χαρισμάτων. Και πότε είπε κάτι τέτοιο για αυτούς ο Χριστός;

Το ότι δε, εξαιτίας του μεγαλείου του σημείου, το πλήθος των Ιουδαίων θεωρούσε τον Ιησού Θεό κατά φύση, θα μπορέσεις να το κατανοήσεις κυρίως από αυτό: διότι, έχοντας θαυμάσει αυτό που συνέβη, όπως ακριβώς αναφέρει πιο πάνω ο Ευαγγελιστής, ζητούσαν να «τον αρπάξουν για να τον κάνουν βασιλιά». Επομένως, καμία δικαιολογία δεν απομένει στους Ιουδαίους για την παραφροσύνη τους. Διότι, ενώ εκπλήσσονταν, και πολύ εύλογα, από τα θεία σημεία, και από τα έργα κατέληγαν αναλογικά στο να αντιληφθούν τη δύναμη εκείνου που θαυματουργούσε, σχεδόν αποστρέφονται με φρίκη την ευπείθεια και απομακρύνονται από τον ενάρετο τρόπο ζωής, σαν να κατακρημνίζονται με ευχαρίστηση στον ίδιο τον πυθμένα της απώλειας. <Καθετί που μου δίνει ο Πατέρας θα έρθει σε εμένα.> Δεν έπρεπε απλώς ο Κύριος να πει «Και με έχετε δει και δεν πιστεύετε», αλλά ήταν αναγκαίο να προσθέσει στα λεγόμενα και την αιτία της πώρωσής τους, προκειμένου να καταλάβουν ότι έχουν υποπέσει στη θεία οργή.

Αλλά «και θα εισαγάγεις την τράπεζα, προσθέτει σε αυτά, και θα εκθέσεις τα προκείμενά της, και θα εισαγάγεις τη λυχνία και θα τοποθετήσεις τους λύχνους της». Θα εννοήσεις δε και μέσω των δύο τον Χριστό· διότι λαμβάνει τον τύπο της τράπεζας που έχει πάνω της τους άρτους, επειδή μέσω αυτού όλοι τρέφονται για την αιώνια ζωή, μετέχοντας δηλαδή στην αγία του σάρκα, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον ίδιο: «Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο. Εάν κάποιος φάει από αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα· και ο άρτος δε που εγώ θα δώσω είναι η σάρκα μου, για τη ζωή του κόσμου». Επομένως τα προκείμενα της τράπεζας, δηλαδή οι άρτοι, σημαίνουν το άγιο σώμα του Χριστού, που τρέφει τους πάντες για την αιώνια ζωή. Και επειδή ο μακάριος Δαβίδ και όσοι ήταν μαζί του, όταν πείνασαν, όπως έχει γραφτεί, έφαγαν τους άρτους της προθέσεως, ας δούμε μήπως και μέσω αυτού προδιαγραφόταν κάτι μυστικό. Δεν επιτρεπόταν να γευθούν τους άρτους της προθέσεως παρά μόνο οι ιερείς, σύμφωνα με τη διάταξη του νόμου· αλλά παρόλο που δεν ανήκαν σε ιερατική φυλή, ο Δαβίδ και οι συν αυτώ άγγιξαν την ιερότατη τροφή· ώστε μέσω αυτού πάλι να υποδηλωθεί η πίστη των εθνών και ενός μέρους των προερχομένων από τον Ισραήλ.

Αυτοί όμως ακόμη κοιτάζουν προς τα κάτω και λένε: «Δώσε μας τον άρτο αυτόν». Ελέγχοντάς τους δε, επειδή όσο μεν υποπτεύονταν ότι η τράπεζα είναι αισθητή έτρεχαν προθύμως, όταν όμως έμαθαν ότι είναι πνευματική δεν προσέρχονταν πλέον, λέει πάλι: «Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής· εκείνος που έρχεται προς εμένα δεν πρόκειται να πεινάσει, και εκείνος που πιστεύει σε εμένα δεν πρόκειται να διψάσει ποτέ. Αλλά σας είπα, ότι και με έχετε δει, και δεν με πιστεύετε».

Διότι, εάν πραγματικά αγανακτούσαν, θα έπρεπε να ρωτούν και να ερευνούν πώς είναι ο άρτος της ζωής και πώς έχει κατέβει από τον ουρανό· τώρα όμως δεν κάνουν αυτό, αλλά γογγύζουν. Και το ότι δεν ήταν αυτό που τους σκανδάλιζε, γίνεται φανερό από το εξής: Όταν δηλαδή Εκείνος είπε ότι «ο Πατέρας μου σας δίνει τον άρτο», δεν είπαν: «Παρακάλεσέ Τον να μας τον δώσει»· αλλά τι είπαν; «Δώσε μας εσύ τον άρτο». Καίτοι δεν είπε ότι «Εγώ τον δίνω», αλλά ότι «ο Πατέρας μου τον δίνει». Αυτοί όμως, από την επιθυμία τους για την τροφή, θεώρησαν και τον Ίδιο ικανό να τους την χορηγήσει. Εκείνοι, λοιπόν, που Τον θεώρησαν αξιόπιστο στο να τους δώσει την τροφή, πώς επρόκειτο έπειτα από αυτά να σκανδαλιστούν, και μάλιστα έχοντας ακούσει ότι «ο Πατέρας δίνει»; Ποια είναι, επομένως, η αιτία; Επειδή άκουσαν ότι δεν πρόκειται να φάνε, πάλι απίστησαν, και προβάλλουν δήθεν ως συγκάλυμμα της απιστίας τους το ότι ο λόγος είναι υψηλός. Γι' αυτό λέει: «Και με έχετε δει, και δεν πιστεύετε»· υπονοώντας με το πρώτο τα σημεία, και με το δεύτερο τη μαρτυρία από τις Γραφές.

[Του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Χρυσοστόμου] εις τα εγκαίνια [του τιμίου σταυρού]. Ήθελα κι εγώ σήμερα να παρευρίσκομαι στους Αγίους Τόπους, να συμμετάσχω στην αγγελική πανήγυρη μαζί με το συγκεντρωμένο πλήθος και να ακούσω την πατρική φωνή, να δω τον σταυρό που είναι πολυτιμότερος από τους ουρανούς και να αγκαλιάσω το δεσποτικό μνήμα, από όπου πηγάζει η ζωή της πίστεως, να δω τον νεκρό που αφυπνίζει πολλούς με την εξουσία της θεότητας, να αντικρίσω τη Βηθλεέμ, τη μητέρα της οικουμένης, και να δω τη φάτνη που ανέθρεψε το ανθρώπινο γένος, να δω τη φάτνη που είναι πλατύτερη από τους ουρανούς, να δω τη φάτνη που χώρεσε τον Θεό, τον Οποίο δεν χωρούν οι ουρανοί. Διότι η φάτνη του Χριστού δεν κατέστη τροφός άλογων ζώων, αλλά βάσταξε τον ουράνιο Άρτο, Αυτόν που κάθεται επί των Χερουβίμ, ο Οποίος είπε: «Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο». Προαναγγέλλοντας αυτή τη φάτνη, ο προφήτης έλεγε: «Γνώρισε το βόδι τον κτήτορά του και ο όνος τη φάτνη του κυρίου του». Σε αυτή τη φάτνη προστρέχουν σήμερα λαοί, φυλές και γλώσσες, από την ανατολή και τη δύση, από τον βορρά και τη θάλασσα, όχι για να τιμήσουν μια λίθινη φάτνη, αλλά για να συνοδεύσουν τιμητικά τον ένδοξο Θεό. Μαζί με αυτούς επιθυμούσα κι εγώ σήμερα να προσκυνήσω τον Χριστό στον τόπο όπου στάθηκαν τα πόδια Του.

στα οποία κίνησε τον λόγο περί της σαρκός και αποφάνθηκε ότι αυτός που την τρώει έχει ζωή αιώνια, και επειδή πολλοί, ακόμη και από τους μαθητές του, σκανδαλίστηκαν με αυτόν τον λόγο, θεωρώντας ότι είναι αδύνατο να φαγωθεί και εκείνος που την τρώει να ζήσει εξαιτίας της, αίροντας το σκάνδαλο γι' αυτούς με όσα πρόσθεσε ερμηνεύοντας ότι όποιος τρώει τη δική του σάρκα θα ζήσει εξαιτίας του, είπε: «το πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί, η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα»· αν και ολόκληρος ο ναός [του σώματός Του] είναι άγιος και η σάρκα αγία και παναγία και ζωοποιός εξαιτίας της ίδιας της ενώσεώς της με τον Λόγο, πώς λοιπόν η αγία σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα; Ή κατά το ότι, καθόσον είναι σάρκα, ούτε η ίδια είναι ζωή, ούτε η ίδια μεταδίδει τη ζωή στους άλλους, γεγονός που σημαίνει ότι δεν ωφελεί σε τίποτα, αλλά το πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί και αυτήν, και μέσω αυτής παρέχει τη ζωή σε αυτούς που την τρώνε. Και τι είναι το πνεύμα; Είναι Αυτός που λέει: «Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο»· προφανώς, κατά το ότι είναι Θεός· διότι ο Θεός είναι πνεύμα· και πνεύμα του προσώπου μας είναι ο Χριστός Κύριος. Και ποια είναι η ζωή που δίδεται από αυτόν; «Τα λόγια», λέει, «τα οποία εγώ λαλώ είναι πνεύμα και είναι ζωή»· συνεπώς, ολόκληρος αγιάζει κατά τη μία υπόσταση και ολόκληρος αγιάζεται, αλλά το καθένα [ενεργεί] στον εαυτό του· το ένα βέβαια κατά το ότι είναι Θεός, και το άλλο κατά το ότι είναι άνθρωπος· ολόκληρος μεν, εξαιτίας του τρόπου της αντιδόσεως [των ιδιωμάτων], όχι όμως αδιακρίτως ως προς το όλον, εξαιτίας των ιδιοτήτων των φύσεων.

Όπως λοιπόν ο άρτος που προέρχεται από τη γη συγκρατεί την ασθενή φύση της σάρκας, και δεν την αφήνει να φθαρεί· έτσι και ο Χριστός διά της ενέργειας του Πνεύματος ζωοποιεί την ψυχή, και μάλιστα και αυτό το ίδιο το σώμα το διατηρεί στην αφθαρσία. Διότι μέσω του Χριστού χαρίστηκε στην ανθρώπινη φύση η ανάσταση εκ νεκρών και η αφθαρσία των σωμάτων. Αλλά οι Ιουδαίοι, έχοντας το νου τους ακόμη στραμμένο στην κοιλιά και όντας εξ ολοκλήρου γήινοι, νομίζουν ότι τα λεγόμενα αφορούν τον αισθητό άρτο και λένε: «Δώσε μας αυτόν τον άρτο». Έτσι λοιπόν, φερόμενοι ανόητα, ελέγχονταν, και «Πάντοτε δώσε μας αυτόν τον άρτο», λένε, όχι για μία ημέρα ούτε για δύο. Αυτό δε το έλεγαν και από φιλαργυρία. Διότι, για να μην ξοδεύουμε τα χρήματά μας για την εξασφάλιση της τροφής, δώσε μας πάντοτε αυτόν τον εύκολα αποκτώμενο άρτο. «Είπε δε προς αυτούς ο Ιησούς: Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής· όποιος έρχεται προς εμένα δεν θα πεινάσει, και όποιος πιστεύει σε εμένα δεν θα διψάσει ποτέ. Αλλά σας είπα ότι και με έχετε δει και δεν πιστεύετε».