Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:40

Και τους έθρεψε με εκλεκτό σιτάρι. Αυτοί μεν, λέει, του φέρθηκαν με ψεύδος· εκείνος όμως, επειδή είναι αγαθός, τους γέμισε με νοητή τροφή· και αυτή είναι ο ίδιος ο Κύριος, ο ζωντανός άρτος, που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο. Και από πέτρα τους χόρτασε μέλι. Πέτρα είναι ο ίδιος ο Κύριος, και μέλι τα θεία λόγια του. Λέει, λοιπόν, ότι τους γέμισε με τα όσιά του λόγια.

Και αυτό είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε: από όλα όσα μου έχει δώσει να μην χάσω τίποτα, αλλά να τα αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα. Διότι αυτό είναι το θέλημα του Πατέρα μου: καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα. Και πάλι: Εγώ ήρθα ως φως στον κόσμο, ώστε καθένας που πιστεύει σε εμένα να μην παραμείνει στο σκοτάδι. Και πάλι λέει: Εγώ για αυτόν τον σκοπό έχω γεννηθεί και για αυτόν τον σκοπό έχω έρθει στον κόσμο, για να μαρτυρήσω την αλήθεια. Ο δε Ιωάννης έγραψε: για να καταλύσει τα έργα του διαβόλου.

Και αυτό είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε, από όλα όσα μου έχει δώσει να μη χάσω τίποτα, αλλά να τα αναστήσω την έσχατη ημέρα· διότι αυτό είναι το θέλημα του Πατέρα μου, καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα». Και πάλι: «Εγώ έχω έλθει ως φως στον κόσμο, ώστε καθένας που πιστεύει σε εμένα να μη μείνει στο σκοτάδι». Και πάλι λέει: «Εγώ γι' αυτό έχω γεννηθεί και γι' αυτό έχω έλθει στον κόσμο, για να δώσω μαρτυρία στην αλήθεια». Ο δε Ιωάννης έγραψε: «Γι' αυτό φανερώθηκε ο Υιός του Θεού, για να καταλύσει τα έργα του διαβόλου».

Εάν το θέλημα του Πατρός είναι να πιστεύουμε εμείς στον Υιό του (διότι αυτό είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε, ώστε καθένας που θεωρεί τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν, να έχει ζωή αιώνια), ο Υιός δεν προέρχεται εκ θελήματος· επειδή το να πιστεύουμε εμείς σε αυτόν βρίσκεται είτε ταυτόχρονα με αυτόν, είτε πριν από αυτόν.

Κεφάλαιο ΙΑ΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Εσείς είστε το αλάτι της γης. Εάν όμως το αλάτι χάσει την αλμυρότητά του, με τι θα αλατιστεί; Δεν χρησιμεύει πλέον σε τίποτα, παρά μόνο να πεταχτεί έξω και να καταπατείται από τους ανθρώπους. ΙΩΑΝΝΗΣ. Καθετί που μου δίνει ο Πατέρας, θα έρθει σε εμένα, και αυτόν που έρχεται σε εμένα δεν πρόκειται να τον αποδιώξω. Διότι έχω κατεβεί από τον ουρανό, όχι για να κάνω το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε. Και αυτό είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε, ώστε καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α΄. Διότι ποια είναι η ελπίδα μας, ή η χαρά, ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας; Δεν είστε άραγε και εσείς ενώπιον του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κατά την παρουσία του;

Ας παύσει λοιπόν ο χριστομάχος, εφόσον από παντού το επιχείρημά του κατακρίνεται ως βλάσφημο, και ας μην μας καταφέρεται με πικρά λόγια για αυτά. «Διότι αυτό είναι το θέλημα του Πατέρα μου, κάθε ένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα». Έχοντας ήδη καθορίσει το αγαθό θέλημα του Πατέρα, το διασαφηνίζει και πάλι, και το παραθέτει πιο αναλυτικά προς εξέταση στους ακροατές, με το να το επαναλάβει ξανά. Διότι εξηγεί λαμπρά ποιος θα μπορούσε να είναι ο τρόπος της προσαγωγής και τι θα κερδίσουν κάποιοι από αυτή την προσέλευση. Ο Πατέρας, λοιπόν, παραδίδει στον Υιό, ο οποίος έχει τη δύναμη να ζωοποιεί, όσους στερούνται τη ζωή· και τους παραδίδει με τέτοιον τρόπο, ώστε, μέσω της γνώσης, να εμφυτεύσει βεβαίως στον καθένα την αληθινή κατανόηση σχετικά με τον Υιό, και την ικανότητα να κατανοούν καθαρά ότι είναι αληθινός Θεός από Θεό Πατέρα, ώστε, διακείμενος έτσι ο καθένας και στολισμένος με τις θείες θεωρίες περί αυτού, να υψωθεί στο έπαθλο της πίστης, δηλαδή στη μακραίωνη ζωή και στον ατελεύτητο βίο μέσα στη μακαριότητα. Επομένως, ο Πατέρας προσάγει στον Υιό, μέσω της γνώσης και της θεοπρεπούς θεωρίας, εκείνους στους οποίους χορηγεί τη θεία χάρη. Και ο Υιός, λαμβάνοντάς τους, τους ζωοποιεί, και ενθέτοντας το δικό του αγαθό σε εκείνους που από τη δική τους φύση τείνουν να φθείρονται, και, κρύβοντας μέσα τους σαν σπινθήρα φωτιάς τη ζωοποιό δύναμη του Πνεύματος, τους μεταπλάθει ολοκληρωτικά σε αθανασία.

Αλλά «και θα εισαγάγεις την τράπεζα, προσθέτει σε αυτά, και θα εκθέσεις τα προκείμενά της, και θα εισαγάγεις τη λυχνία και θα τοποθετήσεις τους λύχνους της». Θα εννοήσεις δε και μέσω των δύο τον Χριστό· διότι λαμβάνει τον τύπο της τράπεζας που έχει πάνω της τους άρτους, επειδή μέσω αυτού όλοι τρέφονται για την αιώνια ζωή, μετέχοντας δηλαδή στην αγία του σάρκα, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον ίδιο: «Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο. Εάν κάποιος φάει από αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα· και ο άρτος δε που εγώ θα δώσω είναι η σάρκα μου, για τη ζωή του κόσμου». Επομένως τα προκείμενα της τράπεζας, δηλαδή οι άρτοι, σημαίνουν το άγιο σώμα του Χριστού, που τρέφει τους πάντες για την αιώνια ζωή. Και επειδή ο μακάριος Δαβίδ και όσοι ήταν μαζί του, όταν πείνασαν, όπως έχει γραφτεί, έφαγαν τους άρτους της προθέσεως, ας δούμε μήπως και μέσω αυτού προδιαγραφόταν κάτι μυστικό. Δεν επιτρεπόταν να γευθούν τους άρτους της προθέσεως παρά μόνο οι ιερείς, σύμφωνα με τη διάταξη του νόμου· αλλά παρόλο που δεν ανήκαν σε ιερατική φυλή, ο Δαβίδ και οι συν αυτώ άγγιξαν την ιερότατη τροφή· ώστε μέσω αυτού πάλι να υποδηλωθεί η πίστη των εθνών και ενός μέρους των προερχομένων από τον Ισραήλ.

ΑΛΛΟ. Λέει πάλι κάπου ο Παύλος για τον προπάτορά μας Αβραάμ: «Ο οποίος είναι πατέρας όλων μας, καθώς είναι γραμμένο: Σε έχω καταστήσει πατέρα πολλών εθνών ενώπιον του Θεού, ο οποίος ζωοποιεί τους νεκρούς.» Εφόσον λοιπόν λέγεται για τον Θεό ότι ζωογονεί τους νεκρούς, και έπειτα ο Υιός δηλώνει: «Εγώ είμαι η ζωή», και πάλι: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα», και πάλι: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή», ποιος δεν θα ομολογούσε, εφόσον διαθέτει λογική, ότι αυτός είναι γνήσιο και αληθέστατο γέννημα της ουσίας του Πατρός, φέροντας φυσικά μέσα του όλα τα ιδιώματα εκείνου που τον γέννησε; Αν όμως συμβαίνει αυτό, άρα ό,τι προέρχεται από τον Θεό είναι Θεός, και όχι κτίσμα ή δημιούργημα.

Από τη Β' προς Κορινθίους. «Διότι δεν θέλουμε, λέει, να αγνοείτε, αδελφοί, σχετικά με τη θλίψη μας που συνέβη στην Ασία, ότι επιβαρυνθήκαμε υπερβολικά, πάνω από τις δυνάμεις μας, ώστε να απελπιστούμε ακόμη και για τη ζωή μας· αλλά εμείς οι ίδιοι μέσα μας είχαμε την απόφαση του θανάτου, για να μην έχουμε την πεποίθησή μας στον εαυτό μας, αλλά στον Θεό που ανασταίνει τους νεκρούς.» Ιδού πάλι εδώ σαφώς λέει ότι είναι Θεός αυτός που ανασταίνει τους νεκρούς. Αυτό όμως το εργάζεται ο Χριστός, λέγοντας άλλοτε: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή», και άλλοτε πάλι: «Εκείνος που πιστεύει σε μένα, έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα.» Επομένως, ο Υιός είναι Θεός κατά φύση, αφού δύναται να ενεργεί αυτά που ταιριάζουν μόνο στον Θεό. Συνεπώς, δεν είναι κτίσμα, ούτε δημιουργημένος.

Και τι θα μπορούσε να είναι πιο άτοπο από αυτό; Τι σημαίνει λοιπόν αυτό που ειπώθηκε; Επειδή θεράπευσε και ενδυνάμωσε τον παράλυτο, και πρόκειται να αναστήσει και νεκρό, για αυτόν τον λόγο μίλησε έτσι, λέγοντας σχεδόν το εξής: «Θαυμάζετε επειδή ανόρθωσα τον παράλυτο; Θα δείτε μεγαλύτερα από αυτά». Όμως δεν εκφράστηκε ακριβώς έτσι, αλλά μιλάει κάπως πιο ταπεινά, για να καταπραΰνει τη μανία τους. Και για να μάθεις ότι το «θα δείξει» δεν έχει ειπωθεί κυριολεκτικά, άκουσε αυτά που ακολουθούν και τα οποία προσθέτει πάλι: «Διότι, όπως ο Πατέρας ανασταίνει τους νεκρούς και τους ζωοποιεί», λέει, «έτσι και ο Υιός ζωοποιεί αυτούς που θέλει». Καίτοι το «δεν δύναται να κάνει τίποτα από τον εαυτό του» είναι αντίθετο με το «αυτούς που θέλει». Διότι, αν ζωοποιεί αυτούς που θέλει, δύναται να ενεργεί από τον εαυτό του (διότι το να θέλει είναι γνώρισμα εξουσίας)· αν πάλι δεν δύναται από τον εαυτό του, τότε δεν ισχύει πλέον το «αυτούς που θέλει». Διότι το μεν «όπως ο Πατέρας ανασταίνει», καταδεικνύει το απαράλλακτο της δυνάμεως· το δε «αυτούς που θέλει», την ισότητα της εξουσίας. Βλέπεις ότι το «δεν δύναται να κάνει τίποτα από τον εαυτό του», δεν λέγεται για να αναιρέσει την εξουσία, αλλά για να υποδείξει το απαράλλακτο της δυνάμεως και του θελήματος; Έτσι να κατανοήσεις και το «θα του δείξει». Διότι και αλλού λέει: «Εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα». Και πάλι, δείχνοντας ότι δεν ενεργεί ως δεχόμενος ενέργεια, λέει: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή».

Και το «Εκείνος που έρχεται προς εμένα θα σωθεί», αυτό δηλώνει: Ότι θα απολαύσει πολλή φροντίδα. Διότι γι' αυτούς και ήλθα, λέγει, και ανέλαβα σάρκα, και έλαβα τη μορφή του δούλου. Έπειτα πρόσθεσε: «Κατέβηκα, όχι για να κάνω το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα εκείνου που με έστειλε». Τι λες; Είναι δηλαδή άλλο το δικό σου και άλλο το δικό του; Για να μην υποπτευθεί, λοιπόν, κανείς κάτι τέτοιο, το θεραπεύει με τη συνέχεια του λόγου του, λέγοντας: «Αυτό δε είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε, ώστε κάθε ένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν, να έχει ζωή αιώνια». Αυτό λοιπόν δεν είναι δικό σου θέλημα; Και πώς τότε λέγεις αλλού: «Φωτιά ήλθα να βάλω πάνω στη γη, και τι άλλο θα ήθελα, εάν ήδη έχει ανάψει;»

Διότι συνεχώς αυτό προσπαθεί να δείξει, ότι δηλαδή ήλθε για τη δική τους σωτηρία. Λέει δε επίσης ότι προσφέρει δόξα στον Πατέρα, ώστε να μη θεωρηθεί ύποπτος. Το ότι για αυτόν τον λόγο μίλησε έτσι, το αποκάλυψε σαφέστερα μέσα από τα όσα ακολουθούν. Διότι, λέει, εκείνος που επιδιώκει το δικό του θέλημα, επιζητεί τη δική του δόξα· ενώ εκείνος που επιζητεί τη δόξα εκείνου που τον έστειλε είναι αληθινός, και δεν υπάρχει μέσα του αδικία. Και τούτο είναι το θέλημα του Πατέρα: καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα. Για ποιον λόγο άραγε αναφέρεται συνεχώς και κατ' επανάληψη στην ανάσταση;

[Του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Χρυσοστόμου] εις τα εγκαίνια [του τιμίου σταυρού]. Ήθελα κι εγώ σήμερα να παρευρίσκομαι στους Αγίους Τόπους, να συμμετάσχω στην αγγελική πανήγυρη μαζί με το συγκεντρωμένο πλήθος και να ακούσω την πατρική φωνή, να δω τον σταυρό που είναι πολυτιμότερος από τους ουρανούς και να αγκαλιάσω το δεσποτικό μνήμα, από όπου πηγάζει η ζωή της πίστεως, να δω τον νεκρό που αφυπνίζει πολλούς με την εξουσία της θεότητας, να αντικρίσω τη Βηθλεέμ, τη μητέρα της οικουμένης, και να δω τη φάτνη που ανέθρεψε το ανθρώπινο γένος, να δω τη φάτνη που είναι πλατύτερη από τους ουρανούς, να δω τη φάτνη που χώρεσε τον Θεό, τον Οποίο δεν χωρούν οι ουρανοί. Διότι η φάτνη του Χριστού δεν κατέστη τροφός άλογων ζώων, αλλά βάσταξε τον ουράνιο Άρτο, Αυτόν που κάθεται επί των Χερουβίμ, ο Οποίος είπε: «Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο». Προαναγγέλλοντας αυτή τη φάτνη, ο προφήτης έλεγε: «Γνώρισε το βόδι τον κτήτορά του και ο όνος τη φάτνη του κυρίου του». Σε αυτή τη φάτνη προστρέχουν σήμερα λαοί, φυλές και γλώσσες, από την ανατολή και τη δύση, από τον βορρά και τη θάλασσα, όχι για να τιμήσουν μια λίθινη φάτνη, αλλά για να συνοδεύσουν τιμητικά τον ένδοξο Θεό. Μαζί με αυτούς επιθυμούσα κι εγώ σήμερα να προσκυνήσω τον Χριστό στον τόπο όπου στάθηκαν τα πόδια Του.

Αν, λοιπόν, στην άκρα τελειότητα τα σώματα είναι περιττά και άξια αποβολής, ποια η ανάγκη (διότι θα το πω ξανά) να τα προσφέρει ως μέγα δώρο και να υπόσχεται ο Δεσπότης σε εκείνον που έχει ελπίσει σε αυτόν το «Εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα», και το ότι «Θα σου ανταποδοθεί κατά την ανάσταση των δικαίων», εφόσον θα επακολουθήσει για όλους αποβολή των αναστημένων σωμάτων;

Και πάλι ο Κύριος: «Ο Πατέρας μου έως τώρα εργάζεται, κι εγώ εργάζομαι. Γι' αυτό, λοιπόν, οι Ιουδαίοι ζητούσαν ακόμη περισσότερο να τον σκοτώσουν, διότι όχι μόνο καταπατούσε το Σάββατο, αλλά και αποκαλούσε τον Θεό δικό του Πατέρα, κάνοντας τον εαυτό του ίσο με τον Θεό.» Και πάλι ο Κύριος: «Ο άρτος του Θεού είναι εκείνος που κατεβαίνει από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο.» Και λίγο μετά: «Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής· εκείνος που έρχεται σε μένα δεν πρόκειται να πεινάσει, και εκείνος που πιστεύει σε μένα δεν πρόκειται να διψάσει ποτέ.» Και πάλι: «Καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν έχει ζωή αιώνια.» Εάν λοιπόν ο Χριστός κατέβηκε από τον ουρανό, πώς είναι κάποιος άλλος παρά ο Θεός Λόγος, ο Υιός του Θεού; Και αν η πίστη σε αυτόν είναι ζωή αιώνια, πώς δεν είναι κατά φύση Θεός; Διότι δεν έχουν ζωή αιώνια όσοι πιστεύουν σε κτίσμα ή σε προφήτη, παρά μόνο όσοι πιστεύουν στον αληθινό Θεό. Και πάλι: «Όχι ότι έχει δει κανείς τον Πατέρα, παρά μόνο εκείνος που προέρχεται από τον Θεό, αυτός έχει δει τον Πατέρα.» Και πάλι: «Εγώ είμαι ο ζωντανός άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό.» Και πάλι: «Εάν λοιπόν δείτε τον Υιό του ανθρώπου να αναβαίνει εκεί όπου ήταν προηγουμένως;» Αν δεν είναι ο ίδιος Υιός του ανθρώπου και προαιώνιος Υιός του Θεού, πώς ανέβηκε εκεί όπου ήταν προηγουμένως; Διότι ανέβηκε μεν ως άνθρωπος, εκεί όπου ήταν προηγουμένως ως Θεός, επειδή ο ίδιος είναι ταυτόχρονα Θεός και άνθρωπος. Και πάλι: «Εγώ παραδίδω την ψυχή μου, για να την πάρω πάλι.

στα οποία κίνησε τον λόγο περί της σαρκός και αποφάνθηκε ότι αυτός που την τρώει έχει ζωή αιώνια, και επειδή πολλοί, ακόμη και από τους μαθητές του, σκανδαλίστηκαν με αυτόν τον λόγο, θεωρώντας ότι είναι αδύνατο να φαγωθεί και εκείνος που την τρώει να ζήσει εξαιτίας της, αίροντας το σκάνδαλο γι' αυτούς με όσα πρόσθεσε ερμηνεύοντας ότι όποιος τρώει τη δική του σάρκα θα ζήσει εξαιτίας του, είπε: «το πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί, η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα»· αν και ολόκληρος ο ναός [του σώματός Του] είναι άγιος και η σάρκα αγία και παναγία και ζωοποιός εξαιτίας της ίδιας της ενώσεώς της με τον Λόγο, πώς λοιπόν η αγία σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα; Ή κατά το ότι, καθόσον είναι σάρκα, ούτε η ίδια είναι ζωή, ούτε η ίδια μεταδίδει τη ζωή στους άλλους, γεγονός που σημαίνει ότι δεν ωφελεί σε τίποτα, αλλά το πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί και αυτήν, και μέσω αυτής παρέχει τη ζωή σε αυτούς που την τρώνε. Και τι είναι το πνεύμα; Είναι Αυτός που λέει: «Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο»· προφανώς, κατά το ότι είναι Θεός· διότι ο Θεός είναι πνεύμα· και πνεύμα του προσώπου μας είναι ο Χριστός Κύριος. Και ποια είναι η ζωή που δίδεται από αυτόν; «Τα λόγια», λέει, «τα οποία εγώ λαλώ είναι πνεύμα και είναι ζωή»· συνεπώς, ολόκληρος αγιάζει κατά τη μία υπόσταση και ολόκληρος αγιάζεται, αλλά το καθένα [ενεργεί] στον εαυτό του· το ένα βέβαια κατά το ότι είναι Θεός, και το άλλο κατά το ότι είναι άνθρωπος· ολόκληρος μεν, εξαιτίας του τρόπου της αντιδόσεως [των ιδιωμάτων], όχι όμως αδιακρίτως ως προς το όλον, εξαιτίας των ιδιοτήτων των φύσεων.

Επειδή λοιπόν η κατάβαση του Κυρίου προηγήθηκε της ανάβασης, ο ίδιος λοιπόν και κατέβηκε από τον ουρανό, ως Θεός βεβαίως, συγκαταβαίνοντας για να ενανθρωπήσει· και ανέβηκε στους ουρανούς, με τη σάρκα δηλαδή ως άνθρωπος, εκεί όπου ήταν προηγουμένως ως Θεός. Άρα ο Χριστός δεν είναι απλός άνθρωπος που θεώθηκε αργότερα, όπως παραλογιζόταν ο Νεστόριος, αλλά προαιώνιος Θεός που ενανθρώπησε στους έσχατους καιρούς. «Αυτό δε είναι το θέλημα του Πατρός που με έστειλε, ώστε καθετί που μου έχει δώσει, να μην το χάσω, αλλά να το αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα. Αυτό δε είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε, ώστε καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν, να έχει ζωή αιώνια· και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα.» Συνεχώς θέτει το «μου έχει δώσει ο Πατήρ», για να πλήξει τις καρδιές τους και να συνειδητοποιήσουν ότι είναι ανάξιοι της δωρεάς του Θεού. Διότι, εάν ο Πατήρ δίνει ως κάτι μέγα την πίστη στον Χριστό, ενώ αυτοί δεν την έχουν, είναι ολοφάνερο ότι έχουν εκπέσει της δωρεάς του Θεού. Εγώ λοιπόν, λέει, δεν θα χάσω αυτούς που μου δίνει ο Πατήρ, δηλαδή αυτούς που με πιστεύουν· αλλά θα τους αναστήσω, το οποίο σημαίνει, θα τους αξιώσω μιας λαμπρής ανάστασης. Διότι η ανάσταση είναι διττή: αφενός η κοινή και καθολική, κατά την οποία ανασταίνονται όλοι οι αμαρτωλοί· αφετέρου εκείνη, κατά την οποία μόνο οι δίκαιοι αναλαμβάνονται στον αέρα για να προϋπαντήσουν τον Κύριο, και συναντούν τον Κύριο με παρρησία.

Ερμηνεύοντας δε ο Κύριος τι σημαίνει το, «Καθετί που μου έχει δώσει ο Πατέρας, δεν πρόκειται να το χάσω», εκφράζει την ίδια έννοια με άλλα λόγια: «Ώστε καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει, να έχει ζωή αιώνια.» Διότι δεν λέει τίποτε άλλο παρά αυτό που είπε παραπάνω. Επειδή το μεν «Καθετί που μου έχει δώσει ο Πατέρας», είναι ταυτόσημο με το «Καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει»· το δε «Δεν πρόκειται να το χάσω», είναι ταυτόσημο με το «Έχει ζωή αιώνια.» Συνεχώς δε αναφέρει την ανάσταση, για να πείσει τους ανθρώπους να μην περιορίζουν την πρόνοια του Θεού μόνο στα ορατά, αλλά να γνωρίζουν ότι υπάρχει και άλλη κατάσταση, κατά την οποία αναμφίβολα θα απολαύσουν τις ανταμοιβές της αρετής· και αν ακόμη δεν φαίνεται τώρα κάποια επίγεια αμοιβή, να μην εγκαταλείπουν γι' αυτόν τον λόγο τον δρόμο της αρετής. «Γόγγυζαν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι εναντίον του, επειδή είπε, "Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό", και έλεγαν: "Δεν είναι αυτός ο Ιησούς, ο γιος του Ιωσήφ, του οποίου εμείς γνωρίζουμε τον πατέρα και τη μητέρα; Πώς, λοιπόν, λέει αυτός ότι, Έχω κατέβει από τον ουρανό;"»