Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:52

ΙΩΑΝΝΗΣ. Φιλονικούσαν, λοιπόν, μεταξύ τους οι Ιουδαίοι, λέγοντας: Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του; Είπε λοιπόν σε αυτούς: Αμήν αμήν σας λέω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. ΛΟΥΚΑΣ. Είπε δε σε αυτόν ο άγγελος: Μη φοβάσαι, Ζαχαρία, διότι εισακούσθηκε η δέησή σου· και η γυναίκα σου Ελισάβετ θα σου γεννήσει υιό. Και μετά από λίγο: Και είπε ο Ζαχαρίας προς τον άγγελο: Πώς θα το γνωρίζω αυτό; Διότι εγώ είμαι γέροντας, και η γυναίκα μου προχωρημένη στην ηλικία της. Και αποκρινόμενος ο άγγελος του είπε: Εγώ είμαι ο Γαβριήλ, που παρίσταμαι ενώπιον του Θεού· και απεστάλην για να μιλήσω προς εσένα και να σου ευαγγελιστώ αυτά.

Και όχι μόνο αυτό, αλλά επειδή κατά τον καιρό της ελεύσεως του Σωτήρα μας τηρήσαμε πνευματικά το Σάββατο· διότι απείχαμε από τις αμαρτίες. Συνέβη δε τότε να αναδειχθούν σε εμάς και οι άγιοι απόστολοι, με τα θεία συγγράμματα των οποίων τρεφόμαστε και ανεβαίνουμε προς τη ζωή του αγιασμού. Γι' αυτό ακριβώς προστάζει κατά την ημέρα του Σαββάτου να προτίθενται οι άρτοι στην αγία τράπεζα, δηλαδή στην Εκκλησία· διότι πολλές φορές από το μέρος σημαίνεται το όλον. Και τι θα μπορούσε να είναι πιο άγιο από την αγία τράπεζα του Χριστού; Επομένως, ως άρτος μεν προτυπωνόταν ο Σωτήρας κατά τον νόμο· άρτοι δε πάλι [ήταν] οι μαθητές καθ' ομοίωσή Του· διότι τα πάντα υπήρχαν αληθινά μεν στον Χριστό, καθ' ομοίωση δε προς Αυτόν [υπάρχουν] και σε εμάς δια της χάριτός Του. <Μάλωναν λοιπόν μεταξύ τους οι Ιουδαίοι λέγοντας: «Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του;» Είπε λοιπόν σε αυτούς ο Ιησούς:> «Όλα είναι φανερά σε αυτούς που κατανοούν, και ορθά σε αυτούς που βρίσκουν γνώση», σύμφωνα με το γεγραμμένο· σκοτεινό δε στους ανόητους είναι ακόμη και το πολύ εύκολο. Διότι ο πραγματικά συνετός ακροατής, κλείνει το πιο κατανοητό από τα μαθήματα στον θησαυρό της διανοίας του, χωρίς να αποδέχεται καμία αναβολή για αυτό· ενώ εκείνα στα οποία ο λόγος φαίνεται δύσκολος, τα περιεργάζεται με έρευνες και δεν παύει να ερευνά και να ρωτά.

Ή πώς γκρεμίστηκε μόνο με κραυγές το απόρθητο τείχος της Ιεριχούς; Και δεν θα σταματήσεις να λες το «Πώς;». Διότι θα βρεθείς να έχεις ήδη θαυμάσει πολλά μεγαλουργήματα, στα οποία εάν προβάλλεις το «Πώς», θα απειθήσεις εντελώς σε όλη τη Θεία Γραφή και θα ανατρέψεις τους λόγους όλων των αγίων προφητών και, προπάντων, τα ιερά συγγράμματα αυτού τούτου του δικού σας Μωυσή. Επομένως, έπρεπε μάλλον, πιστεύοντας στον Χριστό και αποδεχόμενοι χωρίς αναβολή τα λεγόμενά Του, να σπεύδουν να μάθουν τον τρόπο της ευλογίας, και όχι να αυθαδιάζουν απερίσκεπτα λέγοντας: «Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του;». Διότι και το «αυτός» το λένε με περιφρόνηση· γιατί μια τέτοια αλαζονεία υπονοεί πάλι γι' αυτούς η υπεροπτική αυτή λέξη. «Αμήν αμήν σας λέγω, εάν δεν φάγετε τη σάρκα του Υιού του Ανθρώπου και δεν πίετε το αίμα αυτού, δεν έχετε ζωή μέσα σας». Πραγματικά μακρόθυμος και πολυέλεος είναι ο Χριστός, όπως ακριβώς είναι δυνατόν να διαπιστώσει κανείς και από τα όσα ήδη παρατέθηκαν.

Διότι ο πολυάριθμος προσκυνητής δεν θα είναι πάντοτε τίμιος ενώπιον του Θεού, αλλά εκείνος που διαπρέπει στην ορθή πίστη, ακόμη και αν φαίνεται ολιγάριθμος. Για τον λόγο αυτόν, η θεία Γραφή λέει ότι πολλοί είναι οι κλητοί, αλλά θα γίνουν δεκτοί μόνο οι εκλεκτοί και οι πιο δοκιμασμένοι, παρότι είναι εντελώς λίγοι. Και αυτό, άλλωστε, μας το διαβεβαίωσε ο ίδιος ο θείος Λόγος. Είναι λοιπόν σαν να έλεγε ο Σωτήρας στους μαθητές του: «Εάν μεν πείθεστε αμέσως στους δικούς μου λόγους, εάν, εγκαταλείποντας την επικριτική αμφιβολία, αποδέχεστε πλέον το μυστήριο με ανεπιτήδευτη πίστη, εάν σας φαίνεται πικρό και γεμάτο από μεγάλη βδελυγμία το να κατηγορήσετε τους δικούς μου λόγους για σκληρότητα, εάν αποφεύγετε να λέτε ιουδαϊκώς: "Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του;", τότε θα σας βλέπω με ευχαρίστηση να είστε μαζί μου, θα συζώ μαζί σας χαίροντας και θα σας αγαπώ ως γνήσιους. Εάν όμως αποφασίσατε να φρονείτε τα ίδια με εκείνους που οπισθοχώρησαν, τότε σας επιτρέπω να φύγετε μαζί τους, και δικαίως σας αποδιώχνω μαζί τους. Διότι δεν θα λείψουν οι προσκυνητές, εφόσον τα ευαγγελικά κηρύγματα δεν πρόκειται να κηρυχθούν μόνο στην Ιουδαία, αλλά θα περιέλθουν ήδη σε ολόκληρη την οικουμένη, καλώντας τους ανθρώπους από παντού σαν σε μία ιερή σύναξη, και συγκεντρώνοντάς τους εύκολα προς την επίγνωση της αλήθειας.»

«Σηκώστε τον ζυγό μου επάνω σας και μάθετε από εμένα, ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας. Διότι ο ζυγός μου είναι αγαθός και το φορτίο μου ελαφρύ». Κάποιοι όμως θεωρούσαν δυσβάσταχτες με διαφορετικό τρόπο τις πορείες του, μέσω των οποίων μπορούσε κανείς να διαβεί εύκολα στην αιώνια ζωή. Διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός διασαφήνιζε ποια ακριβώς είναι η δύναμη της μυστικής ευλογίας, λέγοντας: «Αμήν, αμήν σας λέω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του Ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας». Εκείνοι όμως, ακούγοντας αυτούς τους τόσο σεπτούς λόγους, παραλογίζονταν και έλεγαν: «Σκληρός είναι αυτός ο λόγος· ποιος μπορεί να τον ακούει; Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του;» Και ο Ευαγγελιστής το επιμαρτύρησε, λέγοντας ότι: «Εξαιτίας αυτού, πολλοί από τους μαθητές του γύρισαν πίσω, και δεν περπατούσαν πλέον μαζί του». Τότε ο Χριστός πρόσθεσε και στους ίδιους τους μαθητές, για την περίπτωση που θα επέλεγαν και αυτοί να τον εγκαταλείψουν, λέγοντας: «Μήπως θέλετε κι εσείς να φύγετε;» Απάντησε όμως ο θεσπέσιος Πέτρος, ανακράζοντας: «Κύριε, σε ποιον να πάμε; Έχεις ρήματα αιώνιας ζωής». Διότι αυτοί δεν εξέλαβαν τις πορείες του ως κόπο, αλλά ο λόγος ήταν γι' αυτούς γλυκύς και αληθινά άξιος να ακουστεί. Και αναφέρει ότι οι πορείες αυτές είναι αιώνιες.

Εκεί εξέρχεται νερό από την πέτρα· εδώ πηγάζει αίμα και νερό από τη ζωοποιό πλευρά. Εκείνοι δέχθηκαν από τον ουρανό κρέας ορτυκιών· εμείς όμως δεχόμαστε από τα ύψη την περιστερά του Πνεύματος. Εκείνοι έφαγαν πρόσκαιρο μάννα και πέθαναν· εμείς τρώμε άρτο για την αιώνια ζωή.

Έτσι και ο Νικόδημος θορυβούνταν λέγοντας: «Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να εισέλθει στην κοιλιά της μητέρας του;» Έτσι και αυτοί ταράζονται λέγοντας: «Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του;» Διότι, εάν αναζητάς το «πώς», γιατί δεν το είπες αυτό και στην περίπτωση των άρτων, πώς δηλαδή πολλαπλασίασε τους πέντε για τόσους πολλούς;

Τι λοιπόν; Προσθέτει απορίες σε απορίες; Όχι, μη γένοιτο· αλλά με το μεγαλείο των δογμάτων και το πλήθος τους θέλει να τους προσελκύσει. Διότι, αν έλεγε απλώς «Από τον ουρανό έχω κατέβει» και δεν πρόσθετε τίποτε περισσότερο, μάλλον θα τους σκανδάλιζε πιο πολύ. Εκείνος όμως που είπε ότι «Το σώμα μου είναι η ζωή του κόσμου», και που είπε ότι «Καθώς με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, και εγώ ζω διά τον Πατέρα», και που είπε «Από τον ουρανό έχω κατέβει», λύνει την απορία. Διότι αυτός που διακηρύττει μόνο ένα σπουδαίο πράγμα για τον εαυτό του, μπορεί και να θεωρηθεί ύποπτος ότι πλάθει ψέματα· εκείνος όμως που συνενώνει διαδοχικά τόσα πολλά, αναιρεί κάθε υποψία. Και κάνει και λέει τα πάντα, ώστε να τους απομακρύνει από την ιδέα ότι πατέρας του είναι ο Ιωσήφ. Επομένως, δεν τα έλεγε αυτά επειδή ήθελε να επιτείνει το σκάνδαλο, αλλά μάλλον για να το διαλύσει. Διότι, όποιος νομίζει ότι κατάγεται από τον Ιωσήφ, δεν θα αποδεχόταν τα λεγόμενα· όποιος όμως πεισθεί ότι κατέβηκε από τον ουρανό και ότι εκεί θα ανεβεί, θα έδινε ευκολότερα προσοχή σε όσα λέγονται. Μετά από αυτά, εισάγει και άλλη λύση, λέγοντας: «Το Πνεύμα είναι εκείνο που ζωοποιεί, η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα». Αυτό δε που λέει σημαίνει το εξής: Πνευματικά πρέπει να κατανοείτε όσα αφορούν εμένα· διότι εκείνος που τα προσέγγισε σαρκικά, δεν ωφελήθηκε καθόλου, ούτε αποκόμισε κάτι το καλό. Σαρκικό δε ήταν το να αμφισβητούν πώς κατέβηκε από τον ουρανό, και το να νομίζουν ότι είναι γιος του Ιωσήφ, καθώς και το: «Πώς μπορεί να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του;».

Εγώ είμαι ο ζωντανός άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό· εάν κάποιος φάει από αυτόν τον άρτο, θα ζήσει αιώνια· και ο άρτος που εγώ θα δώσω είναι η σάρκα μου, την οποία θα δώσω για τη ζωή του κόσμου. Φιλονικούσαν λοιπόν οι Ιουδαίοι μεταξύ τους λέγοντας: Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του; Είπε λοιπόν σε αυτούς ο Ιησούς: Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει αιώνια ζωή, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα· διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό.» Άκουσες πώς η κοινωνία των θείων και αχράντων μυστηρίων είναι αιώνια ζωή και ότι εκείνους που έχουν την αιώνια ζωή λέει ο Κύριος πως θα αναστήσει κατά την έσχατη ημέρα, όχι βέβαια επειδή οι υπόλοιποι θα εγκαταλειφθούν στα μνήματα, αλλά επειδή όσοι έχουν τη ζωή θα αναστηθούν από τη ζωή σε αιώνια ζωή, ενώ οι υπόλοιποι θα αναστηθούν σε αιώνιο θάνατο κολάσεως. Και ότι αυτό είναι αληθινό, άκουσε τα εξής: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου και εγώ μέσα σε αυτόν.

Και τώρα, λοιπόν, ο άρτος μεταβάλλεται σε σάρκα του Κυρίου. Και πώς, λέει, δεν φαίνεται σε εμάς ως σάρκα, αλλά ως άρτος; Για να μην αισθανθούμε αποστροφή προς τη βρώση. Διότι, αν φαινόταν ως σάρκα, θα διακείμεθα με αποστροφή προς τη μετάληψη. Τώρα, όμως, επειδή ο Κύριος συγκαταβαίνει στην ασθένειά μας, η μυστική βρώση φαίνεται σε εμάς τέτοια, όποια είναι η συνηθισμένη σε εμάς. Υπέρ της ζωής του κόσμου έδωσε τη σάρκα του στον θάνατο. Διότι, με το να πεθάνει, κατήργησε τον θάνατο. Να εννοείς δε ως ζωή του κόσμου, ίσως μεν και την ανάσταση (διότι ο θάνατος του Κυρίου κατεργάστηκε την καθολική ανάσταση για όλο το γένος των ανθρώπων). Ίσως δε ονομάζει ζωή του κόσμου και τη ζωή εν αγιασμώ και μακαριότητι. Διότι, ακόμη και αν δεν αποδέχθηκαν όλοι τον αγιασμό και τη ζωή εν Πνεύματι, ωστόσο ο Κύριος έδωσε τον εαυτό του υπέρ του κόσμου, και όσον αφορά τον ίδιο, ο κόσμος σώθηκε και ολόκληρη η φύση αγιάστηκε, καθόσον έλαβε τη δύναμη να νικά την αμαρτία, και η αμαρτία απομακρύνθηκε διά του ενός ανθρώπου, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, όπως ακριβώς και διά του ενός ανθρώπου, του Αδάμ, ολίσθησε στην αμαρτία. «Μάλωναν, λοιπόν, μεταξύ τους οι Ιουδαίοι, λέγοντας:

«Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του; Είπε, λοιπόν, σε αυτούς ο Ιησούς: Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου, και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, έχει ζωή αιώνια· και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα. Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό.» Οι Ιουδαίοι, ακούγοντας για τη βρώση της σάρκας του Κυρίου, δείχνουν απιστία. Γι' αυτό και ξεστομίζουν τη λέξη της απιστίας, το «Πώς;». Διότι όταν οι λογισμοί της απιστίας εισέλθουν στην ψυχή, τότε εισέρχεται μαζί τους και το «Πώς;». Γι' αυτό και ο Ίδιος, θέλοντας να δείξει ότι αυτό δεν είναι αδύνατο, αλλά απεναντίας εξαιρετικά αναγκαίο, και ότι αλλιώς δεν είναι δυνατόν να έχει κανείς ζωή, λέει: «Εάν δεν φάτε τη σάρκα μου», και τα εξής. Έτσι και ο Νικόδημος από απιστία έλεγε: «Πώς μπορεί ο άνθρωπος να εισέλθει στην κοιλιά της μητέρας του;». Πρέπει, λοιπόν, εμείς, ακούγοντας ότι εάν δεν φάμε τη σάρκα του Υιού δεν έχουμε ζωή, να προσερχόμαστε στη μετάληψη των θείων μυστηρίων με ακλόνητη πίστη, και να μην αναζητούμε το «Πώς;».