Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:56

32 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–32 από 32

Μέγας Βασίλειος Ὁμιλία εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα
Χρεία οὖν λοιπὸν τρέφεσθαι ἡμᾶς τροφὴν ζωῆς αἰωνίου, ἥντινα παρέδωκεν ἡμῖν πάλιν ὁ αὐτὸς μονογενὴς Υἱὸς τοῦ ζῶντος Θεοῦ, εἰπών· «Οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ.» Καὶ πῶς τοῦτο γένηται, ἐδίδαξεν ἐν τῷ εἰπεῖν· «Ἐμὸν βρῶμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός·» καὶ πάλιν· «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν.» Πρὸς βεβαίωσιν τῶν ἐπιφερομένων καὶ πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων, ἐκ δευτέρου τοῦτο προθεὶς, φησὶν, ὅτι «Ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναπαύσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις· καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.» Καὶ μετ᾽ ὀλίγα γέγραπται· «Πολλοὶ οὖν, ἀκούσαντες τὸν λόγον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, εἶπον· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος. Τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ, ὅτι γογγύζουσι περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; Ἐὰν οὖν ἴδητε τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Είναι ανάγκη, λοιπόν, να τρεφόμαστε με την τροφή της αιώνιας ζωής, την οποία μας παρέδωσε πάλι ο ίδιος ο μονογενής Υιός του ζώντος Θεού, λέγοντας: «Δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού». Και το πώς θα γίνει αυτό, το δίδαξε λέγοντας: «Η δική μου τροφή είναι να κάνω το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε»· και πάλι: «Αμήν, αμήν σας λέω». Προς βεβαίωση όσων ακολουθούν και για την πλήρη πληροφορία όσων άκουγαν, παραθέτοντας αυτό για δεύτερη φορά, λέει ότι: «Εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναπαύσω κατά την έσχατη ημέρα. Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε εμένα και εγώ σε αυτόν». Και λίγο πιο κάτω έχει γραφεί: «Πολλοί λοιπόν από τους μαθητές του, αφού άκουσαν τον λόγο, είπαν: Σκληρός είναι αυτός ο λόγος. Ποιος μπορεί να τον ακούει; Γνωρίζοντας δε ο Ιησούς μέσα του ότι οι μαθητές του γογγύζουν για αυτό, τους είπε: Αυτό σας σκανδαλίζει; Εάν λοιπόν δείτε τον Υιό του ανθρώπου να ανεβαίνει εκεί όπου ήταν πρωτύτερα;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Περὶ βαπτίσματος
Χρεία οὖν λοιπὸν τρέφεσθαι ἡμᾶς τροφὴν ζωῆς αἰωνίου, ἥντινα παρέδωκεν ἡμῖν πάλιν ὁ αὐτὸς μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ποτὲ μὲν εἰπών· «Οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος τοῦ Θεοῦ.» Καὶ πῶς τοῦτο γένηται, ἐδίδαξεν ἐν τῷ εἰπεῖν· «Ἐμὸν βρῶμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός.» Καὶ πάλιν προσθεὶς τὸ «Ἀμὴν» δεύτερον πρὸς βεβαίωσιν τῶν ἐπιφερομένων, καὶ πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων, φησίν· «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.» Καὶ μετ᾽ ὀλίγα γέγραπται· «Πολλοὶ οὖν, ἀκούσαντες τὸν λόγον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, εἶπον· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; Εἰδὼς δὲ ὁ Κύριος ἐν ἑαυτῷ, ὅτι γογγύζουσι περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; Ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; Τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν· ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Είναι λοιπόν ανάγκη να τρεφόμαστε με την τροφή της αιώνιας ζωής, την οποία μας παρέδωσε πάλι ο ίδιος ο μονογενής Υιός του ζώντος Θεού, λέγοντας κάποτε: «Δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού.» Και το πώς γίνεται αυτό, το δίδαξε λέγοντας: «Δική μου τροφή είναι να κάνω το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε.» Και πάλι, προσθέτοντας το «Αμήν» για δεύτερη φορά προς επιβεβαίωση όσων ακολουθούν και για την πλήρη βεβαιότητα αυτών που ακούνε, λέει: «Αμήν αμήν σας λέω, ότι εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα. Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινή πόση. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, και εγώ μέσα του.» Και μετά από λίγο είναι γραμμένο: «Πολλοί λοιπόν, αφού άκουσαν τον λόγο των μαθητών του, είπαν: Σκληρός είναι αυτός ο λόγος· ποιος μπορεί να τον ακούει; Γνωρίζοντας δε ο Κύριος μέσα του ότι γογγύζουν γι’ αυτό οι μαθητές του, τους είπε: Αυτό σας σκανδαλίζει; Εάν λοιπόν δείτε τον Υιό του ανθρώπου να αναβαίνει εκεί όπου ήταν προηγουμένως; Το πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί· η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογος πρὸς Νεστόριον (Νόθος)
Παῦλος λέγει «ἀρχιερέα καὶ ἀπόστολον τῆς ὁμολογίας ἡμῶν γενέσθαι Ἰησοῦν, πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι ἑαυτὸν, θυσίαν ἑαυτὸν προσέφερεν ὑπὲρ ἑαυτοῦ ὡς ὑπὲρ τοῦ λαοῦ· ὅθεν ἀρχιερεὺς καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν.» ΚΥΡ. Παῦλος λέγει· «Χριστὸς ἅπαξ προσενεχθεὶς εἰς τὸ πολλῶν ἀνενεγκεῖν ἁμαρτίας, ἐκ δευτέρου χωρὶς ἁμαρτίας ὀφθήσεται.» Καὶ πάλιν· «Ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, καὶ δόλος οὐχ ὑπῆρχεν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ·» καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἑαυτὸν προσφέρει ὑπὲρ ἡμῶν· ἴδε οὖν οὐχ ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἀνήνεγκεν αὑτὸν, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. ΝΕΣΤ. Αὐτοῦ λέγοντος· «Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ζήσεται δι᾽ ἐμοῦ, καθὼς ἐγὼ ζῶ διὰ τὸν ἀποστείλαντά με Πατέρα.» Τίνα οὖν ἐσθίεις, αἱρετικέ; τὴν θεότητα, ἢ τὴν ἀνθρωπότητα;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Παύλος λέει «ο Ιησούς έγινε αρχιερέας και απόστολος της ομολογίας μας, όντας πιστός σε εκείνον που τον έκανε, πρόσφερε τον εαυτό του θυσία υπέρ του εαυτού του όπως και υπέρ του λαού· γι' αυτό καθίσταται αρχιερέας στα προς τον Θεό.» ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Ο Παύλος λέει: «Ο Χριστός, αφού προσφέρθηκε μία φορά για να σηκώσει τις αμαρτίες πολλών, θα εμφανιστεί για δεύτερη φορά χωρίς αμαρτία.» Και πάλι: «Αμαρτία δεν έκανε, και δόλος δεν υπήρξε στο στόμα του·» και ιδού αυτός προσφέρει τον εαυτό του υπέρ ημών· δες λοιπόν ότι δεν πρόσφερε τον εαυτό του υπέρ του εαυτού του, αλλά υπέρ του λαού. ΝΕΣΤΟΡΙΟΣ: Αφού ο ίδιος λέει: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου, και πίνει το αίμα μου, θα ζήσει δι' εμού, όπως και εγώ ζω διά τον Πατέρα που με απέστειλε.» Τι λοιπόν τρως, αιρετικέ; Τη θεότητα ή την ανθρωπότητα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
διὰ τοῦτο καὶ σῶμα καὶ μέλη Χριστοῦ χρηματίζομεν, ὡς διὰ τῆς εὐλογίας αὐτὸν ἐν ἑαυτοῖς δεχόμενοι τὸν Υἱόν. <Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.> Πολυτρόπως ἡμᾶς διὰ τούτων μυσταγωγεῖ, καὶ ἐπείπερ ἐστὶ δυσέφικτός πως τοῖς ἀμαθεστέροις ὁ λόγος, τὴν ἀπὸ τοῦ πιστεύειν σύνεσιν ἐφ᾽ ἑαυτῷ μᾶλλον ἀπαιτῶν ἢ ζήτησιν, ἄνω τε καὶ κάτω τῶν αὐτῶν ἑλίττων ἐξευμαρίζει ποικίλως, καὶ πανταχόθεν ἡμῖν τὸ ἐκ τοῦ πράγματος καταλαμπρύνει χρήσιμον, θεμέλιον ὥσπερ τινὰ καὶ κρηπῖδα τῇ πίστει τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ καλλίστην ἐπιθυμίαν καταπηγνύς. ὁ γὰρ τρώγων μου φησὶ τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ. ὥσπερ γὰρ εἴ τις κηρὸν ἑτέρῳ συνάψειε κηρῷ, πάντως δήπου καὶ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ γεγονότα κατόψεται· τὸν αὐτὸν οἶμαι τρόπον καὶ ὁ τὴν σάρκα δεχόμενος τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ, καὶ πίνων αὐτοῦ τὸ τίμιον αἷμα, καθά φησιν αὐτὸς, ἓν ὡς πρὸς αὐτὸν εὑρίσκεται συνανακιρνάμενος ὥσπερ καὶ ἀναμιγνύμενος αὐτῷ διὰ τῆς μεταλήψεως, ὡς ἐν Χριστῷ μὲν αὐτὸν εὑρίσκεσθαι, Χριστὸν δὲ αὖ πάλιν ἐν αὐτῷ. οὕτω πως ἡμᾶς καὶ ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίῳ, Χριστὸς ἐπαιδαγώγει λέγων “Ὁμοία ”ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ, ἣν λαβοῦσα γυνὴ “ἔκρυψεν εἰς ἀλεύρου σάτα τρία, ἕως οὗ ἐζυμώθη ὅλον.”
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό, λοιπόν, ονομαζόμαστε σώμα και μέλη του Χριστού, καθώς μέσω της ευλογίας δεχόμαστε μέσα μας τον ίδιο τον Υιό. «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα σε αυτόν.» Με πολλούς τρόπους μας μυσταγωγεί μέσα από αυτά τα λόγια, και επειδή ο λόγος αυτός είναι κάπως δυσνόητος για τους πιο αμαθείς, απαιτώντας περισσότερο τη σύνεση που προέρχεται από την πίστη παρά την έρευνα, επαναλαμβάνοντας συνεχώς τα ίδια πράγματα τα κάνει πιο προσιτά με διάφορους τρόπους, και από κάθε πλευρά μας φωτίζει τη χρησιμότητα που προκύπτει από το γεγονός αυτό, εγκαθιδρύοντας την πιο ωραία επιθυμία γι' αυτόν σαν ένα θεμέλιο και στήριγμα της πίστης. Διότι λέει, εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα σε αυτόν. Διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος ενώσει κερί με άλλο κερί, αναμφίβολα θα δει το ένα να ενώνεται με το άλλο, με τον ίδιο τρόπο, νομίζω, και εκείνος που δέχεται τη σάρκα του Σωτήρα μας Χριστού και πίνει το τίμιο αίμα του, όπως λέει ο ίδιος, γίνεται ένα με αυτόν, συγκερασμένος και αναμειγμένος μαζί του μέσω της μετάληψης, έτσι ώστε αυτός να βρίσκεται μέσα στον Χριστό, και ο Χριστός πάλι μέσα σε αυτόν. Κάπως έτσι μας διαπαιδαγωγούσε ο Χριστός και στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο λέγοντας: «Η βασιλεία των ουρανών μοιάζει με προζύμι, το οποίο πήρε μια γυναίκα και το έκρυψε μέσα σε τρία σάτα αλεύρι, μέχρι που ζυμώθηκε όλο.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
λεγέτω γάρ τις ἡμῖν τὴν αἰτίαν, καὶ διδασκέτω παρελθὼν τῆς μυστικῆς εὐλογίας τὴν δύναμιν. γίνεται γὰρ ἐν ἡμῖν διατί; ἆρ᾽ οὐχὶ καὶ σωματικῶς ἡμῖν ἐνοικίζουσα τὸν Χριστὸν τῇ μεθέξει καὶ κοινωνίᾳ τῆς ἁγίας αὐτοῦ σαρκός; ἀλλ᾽ οἶμαι λέγειν ὀρθῶς· γράφει γὰρ ὁ Παῦλος γεγενῆσθαι “τὰ ἔθνη ”σύσσωμα καὶ συμμέτοχα καὶ συγκληρονόμα” Χριστοῦ. σύσσωμα τοιγαροῦν κατὰ ποῖον ἀπεφάνθη τρόπον; ἀξιωθέντα γὰρ μετασχεῖν τῆς εὐλογίας τῆς μυστικῆς, ἓν πρὸς αὐτὸν γέγονε σῶμα, καθάπερ ἀμέλει καὶ τῶν ἁγίων ἕκαστος ἀποστόλων. ἐπεὶ διὰ ποίαν αἰτίαν μέλη τοῦ Χριστοῦ τὰ οἰκεῖα, μᾶλλον δὲ τὰ πάντων, ὡς αὐτοῦ κατωνόμασε μέλη; γράφει γὰρ οὕτως “Οὐκ οἴδατε ὅτι τὰ μέλη ὑμῶν μέλη ”Χριστοῦ ἐστιν; ἄρας οὖν τὰ μέλη τοῦ Χριστοῦ ποιήσω “πόρνης μέλη; μὴ γένοιτο·” ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ Σωτήρ “Ὁ ”τρώγων μου τὴν σάρκα, φησὶ, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν “ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.” ἐν γὰρ δὴ τούτῳ μάλιστα κατιδεῖν ἄξιον, ὡς οὐ κατὰ σχέσιν τινὰ μόνην, τὴν ἐν διαθέσει νοουμένην, ἐν ἡμῖν ἔσεσθαί φησιν ὁ Χριστὸς, ἀλλὰ καὶ κατὰ μέθεξιν [φυσικὴν] ἤτοι φυσικήν. ὥσπερ γὰρ εἴ τις κηρὸν ἑτέρῳ συναναπλέξας κηρῷ, καὶ πυρὶ συγκατατήξας, ἕν τι τὸ ἐξ ἀμφοῖν ἐργάζεται, οὕτω διὰ τῆς μεταλήψεως τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ τιμίου αἵματος, αὐτὸς μὲν ἐν ἡμῖν, ἡμεῖς δὲ αὖ πάλιν ἐν αὐτῷ συνενούμεθα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ας μας πει λοιπόν κάποιος την αιτία, και ας προσέλθει να μας διδάξει τη δύναμη της μυστικής ευλογίας. Γιατί άραγε γίνεται μέσα μας; Άραγε δεν ενοικίζει σε εμάς τον Χριστό και σωματικά, με τη μετοχή και κοινωνία της αγίας Του σάρκας; Αλλά νομίζω ότι μιλώ ορθά· διότι ο Παύλος γράφει ότι τα έθνη έγιναν «σύσσωμα και συμμέτοχα και συγκληρονόμα» του Χριστού. Με ποιον τρόπο λοιπόν αναδείχθηκαν σύσσωμα; Επειδή αξιώθηκαν να μετάσχουν στη μυστική ευλογία, έγιναν ένα σώμα μαζί Του, όπως ακριβώς και ο καθένας από τους αγίους αποστόλους. Αλλιώς, για ποιαν αιτία ονόμασε τα δικά μας μέλη, ή μάλλον τα μέλη όλων, ως μέλη του Χριστού; Διότι γράφει τα εξής: «Δεν γνωρίζετε ότι τα μέλη σας είναι μέλη του Χριστού; Να πάρω λοιπόν τα μέλη του Χριστού και να τα κάνω μέλη πόρνης; Μη γένοιτο». Αλλά και ο ίδιος ο Σωτήρας λέει: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει μέσα μου και εγώ μέσα του». Διότι σε αυτό κυρίως αξίζει να παρατηρήσει κανείς, ότι ο Χριστός λέει πως θα είναι μέσα μας όχι μόνο κατά κάποια σχέση, η οποία νοείται ως εσωτερική διάθεση, αλλά και κατά μετοχή φυσική. Διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος αναμείξει κερί με άλλο κερί και τα λιώσει μαζί στη φωτιά, δημιουργεί κάτι ενιαίο και από τα δύο, έτσι και μέσα από τη μετάληψη του σώματος του Χριστού και του τιμίου αίματος, ενωνόμαστε, Αυτός μεν μέσα σε εμάς, και εμείς πάλι μέσα σε Αυτόν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς τοῦ μονογενοῦς ἐνανθρωπήσεως
Κατακερτομούντων δὲ αὐτὸν τῶν Ἰουδαίων ποτέ, καὶ τὴν ἐπὶ τοῖς ἀμείνοσι ψῆφον ἀνάπτειν, οὐκ οἶδ᾽ ὅπως, ἐπικεχειρηκότων τῷ μακαρίῳ Μωϋσεῖ, εἰρηκότων δὲ ἀναφανδόν· «Οἱ πατέρες ἡμῶν ἔφαγον τὸν μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστι γεγραμμένον, Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν. Τί ποιεῖς σὺ σημεῖον, ἵνα πιστεύσωμέν σοι;» Τί ἐργάζῃ, ὡς ἄνωθεν ἡμῖν καὶ ἐξ οὐρανοῦ κατακομίσας τὸ σῶμα; Φησίν· «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν. Ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ.» Καὶ πρός γε τουτοισὶ πάλιν, μονονουχὶ καὶ δακτύλῳ καταδεικνὺς ἑαυτὸν ἐνσώματον, «Ἐγώ εἰμι, φησίν, ὁ ἄρτος ὁ ζῶν, ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς. Ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. Καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μού ἐστιν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όταν δε κάποτε οι Ιουδαίοι τον περιέπαιζαν και επιχειρούσαν, δεν ξέρω πώς, να αποδώσουν τα πρωτεία της υπεροχής στον μακάριο Μωυσή, λέγοντας ξεκάθαρα: «Οι πατέρες μας έφαγαν το μάννα στην έρημο, όπως είναι γραμμένο, Άρτο από τον ουρανό τους έδωσε να φάνε. Τι σημείο κάνεις εσύ, για να σε πιστέψουμε;» Τι έργο επιτελείς, αφού μας έφερες το σώμα άνωθεν και από τον ουρανό; Εκείνος απαντά: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, δεν σας έδωσε ο Μωυσής τον αληθινό άρτο από τον ουρανό. Διότι ο άρτος του Θεού είναι εκείνος που καταβαίνει από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο». Και εκτός από αυτά πάλι, σχεδόν δείχνοντας τον εαυτό του ενσώματο με το δάχτυλο, «Εγώ είμαι, λέει, ο ζωντανός άρτος, που κατέβηκε από τον ουρανό. Εάν κάποιος φάει από αυτόν τον άρτο, θα ζήσει αιώνια. Και ο άρτος που εγώ θα δώσω είναι η σάρκα μου υπέρ της ζωής του κόσμου. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα σε αυτόν».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὴν ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ
Ἐκεῖ ὕδωρ ἐκ τῆς πέτρας ἐξέρχεται· ἐνταῦθα αἷμα καὶ ὕδωρ ἐκ ζωοποιοῦ πλευρᾶς πηγάζεται. Ἐκεῖνοι ὀρτυγομήτραν κρέα ἐξ οὐρανοῦ ἐδέξαντο· ἡμεῖς δὲ περιστερὰν τοῦ Πνεύματος ἐξ ὕψους δεχόμεθα. Ἐκεῖνοι μάννα πρόσκαιρον ἔφαγον, καὶ ἀπέθανον· ἡμεῖς (γὰρ) ἄρτον ἐσθίομεν εἰς ζωὴν αἰώνιον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εκεί εξέρχεται νερό από την πέτρα· εδώ πηγάζει αίμα και νερό από τη ζωοποιό πλευρά. Εκείνοι δέχθηκαν από τον ουρανό κρέας ορτυκιών· εμείς όμως δεχόμαστε από τα ύψη την περιστερά του Πνεύματος. Εκείνοι έφαγαν πρόσκαιρο μάννα και πέθαναν· εμείς τρώμε άρτο για την αιώνια ζωή.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Θεία Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων
〈Εἴσοδος〉 [Καὶ μετὰ τὸ πληρωθῆναι Αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν, ὁ ἱερεὺς ἐπεύχεται·] Ὁ τῶν ἀρρήτων καὶ ἀθεάτων μυστηρίων Θεός, παρ᾽ ᾧ οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι· ὁ τὴν διακονίαν τῆς λειτουργίας ταύτης ἀποκαλύψας ἡμῖν καὶ θέμενος ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτωλοὺς διὰ πολλήν σου φιλανθρωπίαν εἰς τὸ προσφέρειν σοι δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων· αὐτός, ἀόρατε βασιλεῦ, ὁ ποιῶν μεγάλα καὶ ἀνεξιχνίαστα, ἔνδοξά τε καὶ ἐξαίσια, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός, ἔφιδε ἐφ᾽ ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους δούλους σου τοὺς τῷ ἁγίῳ τούτῳ θυσιαστηρίῳ ὡς τῷ χερουβικῷ σου παρισταμένους θρόνῳ, ἐφ᾽ ᾧ ὁ μονογενής σου υἱὸς καὶ Θεὸς ἡμῶν διὰ τῶν προκειμένων φρικτῶν ἐπαναπαύεται μυστηρίων καὶ πάσης ἡμᾶς καὶ τὸν πιστόν σου λαὸν ἐλευθερεύσας ἀκαθαρσίας ἁγίασον πάντων ἡμῶν τὰς ψυχὰς καὶ τὰ σώματα ἁγιασμῷ ἀναφαιρέτῳ· ἵνα ἐν καθαρῷ συνειδότι, ἀνεπαισχύντῳ προσώπῳ, πεφωτισμένῃ καρδίᾳ τῶν θείων τούτων μεταλαμβάνοντες ἁγιασμάτων καὶ ὑπ᾽ αὐτῶν ζωοποιούμενοι, ἑνωθῶμεν αὐτῷ τῷ Χριστῷ σου, τῷ ἀληθινῷ ἡμῶν Θεῷ, τῷ εἰπόντι· Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ· ὅπως ἐνοικοῦντος ἐν ἐν ἡμῖν καὶ ἐμπεριπατοῦντος τοῦ Λόγου σου, Κύριε, γενώμεθα ναὸς τοῦ ἁγίου καὶ προσκυνητοῦ σου πνεύματος, λελυτρωμένοι πάσης διαβολικῆς μεθοδείας ἐν πράξει, ἢ λόγῳ, ἢ κατὰ διάνοιαν ἐνεργουμένης καὶ τύχωμεν τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν πᾶσιν τοῖς ἁγίοις τοῖς ἀπ᾽ αἰῶνός σοι εὐαρεστήσασιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
〈Είσοδος〉 [Και μετά την ολοκλήρωση του «Αι δυνάμεις των ουρανών», ο ιερεύς εύχεται:] Ο Θεός των αρρήτων και αθεάτων μυστηρίων, στον οποίο είναι απόκρυφοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως· εσύ που μας απεκάλυψες τη διακονία αυτής της λειτουργίας και που έταξες εμάς τους αμαρτωλούς, λόγω της πολλής σου φιλανθρωπίας, να προσφέρουμε σε εσένα δώρα και θυσίες υπέρ των δικών μας αμαρτημάτων και των αγνοημάτων του λαού· εσύ, αόρατε Βασιλεύ, που ποιείς μεγάλα και ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία δεν έχουν αριθμό, επίβλεψε σε εμάς τους ανάξιους δούλους σου, που στεκόμαστε μπροστά σε αυτό το άγιο θυσιαστήριο όπως στον χερουβικό σου θρόνο, στον οποίο επαναπαύεται ο μονογενής σου Υιός και Θεός μας μέσω των προκειμένων φρικτών μυστηρίων, και, αφού ελευθερώσεις εμάς και τον πιστό σου λαό από κάθε ακαθαρσία, αγίασε τις ψυχές και τα σώματα όλων μας με αγιασμό αναφαίρετο· ώστε, μεταλαμβάνοντας αυτά τα θεία αγιάσματα με καθαρή συνείδηση, με ακαταίσχυντο πρόσωπο και με φωτισμένη καρδιά, και ζωοποιούμενοι από αυτά, να ενωθούμε με αυτόν τον Χριστό σου, τον αληθινό μας Θεό, ο οποίος είπε: Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει μέσα μου και εγώ σε αυτόν· προκειμένου, με την ενοίκηση και την παρουσία του Λόγου σου μέσα μας, Κύριε, να γίνουμε ναός του αγίου και προσκυνητού σου Πνεύματος, λυτρωμένοι από κάθε διαβολική μεθοδεία που ενεργείται με πράξη, με λόγο ή με διάνοια, και να αξιωθούμε των υποσχεμένων αγαθών για όλους τους αγίους, οι οποίοι απ' αιώνος σε ευαρέστησαν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας
εἶτ᾽ ἐπιφέρει «ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς» καὶ πάλιν «ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ» καὶ αὖθις «ὁ δὲ ἄρτος ὃν ἐγὼ δώσω τὸ σῶμά μού ἐστιν». καὶ πάλιν προστίθησιν «ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν 〈μὴ〉 φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστιν βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστιν πόσις. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ». ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα μυστικώτερον αὐτοῦ διεξιόντος τινὲς τῶν αὐτοῦ μαθητῶν εἶπον «σκληρός ἐστιν ὁ λόγος, τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν;» πρὸς οὓς ἀπεκρίνατο ὁ σωτὴρ λέγων «τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζωοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὰ ῥήματα ἃ λελάληκα ὑμῖν πνεῦμά ἐστιν καὶ ζωή ἐστιν».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έπειτα προσθέτει: «εγώ είμαι ο άρτος της ζωής» και πάλι: «εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό» και ξανά: «και ο άρτος που εγώ θα δώσω είναι το σώμα μου». Και πάλι προσθέτει: «αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει αιώνια ζωή, και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα. Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα σε αυτόν». Ενώ εκείνος ανέπτυσσε αυτά και τα παρόμοια με πιο μυστηριώδη τρόπο, κάποιοι από τους μαθητές του είπαν: «Σκληρός είναι αυτός ο λόγος· ποιος μπορεί να τον ακούει;» Προς αυτούς αποκρίθηκε ο Σωτήρας λέγοντας: «Αυτό σας σκανδαλίζει; Τι θα γίνει εάν λοιπόν δείτε τον Υιό του ανθρώπου να ανεβαίνει εκεί όπου ήταν προηγουμένως; Το πνεύμα είναι εκείνο που ζωοποιεί, η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα· τα λόγια που εγώ σας έχω πει είναι πνεύμα και είναι ζωή».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Πρὸς Εὐνόμιον ἀντιρρητικός
ἡμεῖς δὲ μεμαθηκότες παρὰ τῆς ἁγίας φωνῆς ὅτι ἂν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν δι᾽ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, καὶ ὅτι Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐκεῖνος ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα, πεπείσμεθα τῇ ὁμολογίᾳ τῶν θείων ὀνομάτων, πατρὸς λέγω καὶ υἱοῦ καὶ πνεύματος ἁγίου, κυροῦσθαι τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον καὶ τῇ τῶν μυστικῶν ἐθῶν τε καὶ συμβόλων κοινωνίᾳ τὴν σωτηρίαν κρατύνεσθαι· δόγματα δὲ δι᾽ ἐπιμελείας καὶ τοῖς ἔξω τοῦ μυστηρίου πολλάκις ἐξήτασται, καὶ πολλῶν ἔστιν ἀκούειν ὑπόθεσιν ἑαυτοῖς εἰς λόγων ἅμιλλαν τὸ ἡμέτερον δόγμα προβαλλομένων, καί τινας αὐτῶν 〈ὁρῶμεν〉 καὶ κατεπιτυγχάνοντας τῆς ἀληθείας πολλάκις καὶ οὐδὲν ἧττον ἠλλοτριωμένους τῆς πίστεως. ἐπειδὴ τοίνυν καταφρονεῖ μὲν τῶν σεμνῶν ὀνομάτων, δι᾽ ὧν τῆς θειοτέρας γεννήσεως ἡ δύναμις τοῖς διὰ πίστεως μετιοῦσι τὴν χάριν νέμει, περιορᾷ δὲ τὴν τῶν μυστικῶν συμβόλων τε καὶ ἐθῶν κοινωνίαν, ἐν οἷς ὁ Χριστιανισμὸς τὴν ἰσχὺν ἔχει, εἴπωμεν τὸ τοῦ προφήτου μικρὸν παρῳδήσαντες πρὸς τοὺς ἀκροατὰς τῆς ἀπάτης ὅτι Ἕως πότε βαρυκάρδιοι; ἵνα τί ἀγαπᾶτε τὴν ἀπώλειαν καὶ ζητεῖτε ψεῦδος; πῶς οὐχ ὁρᾶτε τὸν διώκτην τῆς πίστεως εἰς παράβασιν τοῦ Χριστιανισμοῦ τοὺς πειθομένους αὐτῷ προκαλούμενον;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εμείς όμως, έχοντας διδαχθεί από την αγία φωνή ότι, αν κάποιος δεν γεννηθεί άνωθεν από νερό και Πνεύμα, δεν θα εισέλθει στη βασιλεία του Θεού, και ότι «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, αυτός θα ζήσει στον αιώνα», έχουμε πειστεί ότι με την ομολογία των θείων ονομάτων, εννοώ του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, επικυρώνεται το μυστήριο της ευσέβειας και ότι με τη συμμετοχή στα μυστικά έθη και σύμβολα εδραιώνεται η σωτηρία. Αντιθέτως, τα δόγματα έχουν συχνά εξεταστεί με επιμέλεια και από όσους βρίσκονται έξω από το μυστήριο, και μπορεί κανείς να ακούσει πολλούς να προβάλλουν το δικό μας δόγμα ως αφορμή για ρητορική άμιλλα, και βλέπουμε μερικούς από αυτούς πολλές φορές να προσεγγίζουν την αλήθεια και όμως να παραμένουν εξίσου αποξενωμένοι από την πίστη. Επειδή, λοιπόν, αυτός από τη μια καταφρονεί τα σεπτά ονόματα, μέσω των οποίων η δύναμη της θειοτέρας γέννησης χορηγεί τη χάρη σε εκείνους που την αναζητούν διά της πίστεως, και από την άλλη περιφρονεί τη συμμετοχή στα μυστικά σύμβολα και έθη, στα οποία έχει τη δύναμή του ο Χριστιανισμός, ας πούμε τα λόγια του προφήτη παραφράζοντάς τα ελαφρώς, προς όσους δίνουν ακρόαση στην απάτη: «Έως πότε θα είστε βαρυκάρδιοι; Γιατί αγαπάτε την απώλεια και αναζητάτε το ψέμα;» Πώς δεν βλέπετε ότι ο διώκτης της πίστεως παρακινεί σε παράβαση του Χριστιανισμού εκείνους που πείθονται στα λόγια του;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Πεντηκοστήν
Ἁμαρτωλὸς ἐγένου· ἐγένετό σοι Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Φαγεῖν ἠθέλησας· ἐγένετό σοι τράπεζα. Πιεῖν ἠθέλησας· ἐγένετό σοι ποτήριον. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αμαρτωλός έγινες· έγινε για σένα Αμνός του Θεού που αίρει την αμαρτία του κόσμου. Θέλησας να φας· έγινε για σένα τράπεζα. Θέλησας να πιεις· έγινε για σένα ποτήριο. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε εμένα, κι εγώ σε αυτόν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις. Τί ἐστιν ὃ λέγει; Ἢ τοῦτο βούλεται εἰπεῖν, ὅτι ἀληθὴς βρῶσις αὕτη ἐστὶν ἡ ψυχὴν σώζουσα· ἢ πιστώσασθαι αὐτοὺς περὶ τῶν εἰρημένων, ὥστε μὴ νομίζειν αἴνιγμα εἶναι τὸ εἰρημένον καὶ παραβολὴν, ἀλλ᾽ εἰδέναι ὅτι πάντως δεῖ φαγεῖν τὸ σῶμα. Εἶτά φησιν· Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, ἐν ἐμοὶ μένει. Τοῦτο δὲ ἔλεγε δηλῶν, ὅτι ἐν αὐτῷ ἀνακιρνᾶται. Τὸ δὲ ἑξῆς δοκεῖ μὲν ἀσυνάρτητον εἶναί τι, ἂν μὴ τὸν νοῦν ἐξετάσωμεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό». Τι είναι αυτό που λέει; Ή θέλει να πει το εξής, ότι δηλαδή αληθινή τροφή είναι αυτή που σώζει την ψυχή· ή θέλει να τους δώσει βεβαιότητα για όσα ειπώθηκαν, ώστε να μη νομίσουν ότι τα λόγια του είναι αίνιγμα και παραβολή, αλλά να γνωρίζουν ότι οπωσδήποτε πρέπει να φάνε το σώμα του. Έπειτα λέει: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου, μένει σε εμένα». Και το έλεγε αυτό για να δηλώσει ότι ενώνεται και αναμειγνύεται στενά μαζί του. Το επόμενο όμως χωρίο φαίνεται να είναι κάπως ασυνάρτητο, αν δεν εξετάσουμε το βαθύτερο νόημά του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Κατηχήσεις πρὸς τοὺς φωτιζομένους
βʹ. Μὴ τοίνυν ἔτι πρὸς τὰ βιωτικὰ μείνωμεν κεχηνότες, μὴ περὶ τρυφὴν τραπέζης, μηδὲ περὶ πολυτέλειαν ἱματίων· καὶ γὰρ ἔχεις ἱμάτιον μέγιστον, ἔχεις τράπεζαν πνευματικὴν, ἔχεις τὴν δόξαν τὴν ἄνω, καὶ πάντα σοι ὁ Χριστὸς γίνεται, καὶ τράπεζα, καὶ ἱμάτιον, καὶ οἶκος, καὶ κεφαλὴ, καὶ ῥίζα. Ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε· ἰδοὺ πῶς ἱμάτιόν σοι γέγονε. Βούλει μαθεῖν, πῶς καὶ τράπεζά σοι γίνεται; Ὁ τρώγων με, φησὶν, ὥσπερ ἐγὼ ζῶ διὰ τὸν Πατέρα, κἀκεῖνος ζήσεται δι᾽ ἐμέ. Ὅτι δὲ καὶ οἶκός σοι γίνεται· Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ· καὶ ὅτι ῥίζα, πάλιν φησίν· Ἐγὼ ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα· καὶ ὅτι ἀδελφὸς, καὶ φίλος, καὶ νυμφίος· Οὐκέτι ὑμᾶς λέγω δούλους· ὑμεῖς γὰρ φίλοι μου ἐστέ. Καὶ ὁ Παῦλος πάλιν· Ἡρμοσάμην ὑμᾶς ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἁγνὴν παραστῆσαι τῷ Χριστῷ· καὶ πάλιν· Εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς. Οὐκ ἀδελφοὶ δὲ αὐτοῦ μόνον, ἀλλὰ καὶ παιδία γινόμεθα· Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ἐγὼ, καὶ τὰ παιδία, ἅ μοι ἔδωκεν ὁ Θεός· οὐ τοῦτο δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ μέλη αὐτοῦ, καὶ σῶμα αὐτοῦ. Ὥσπερ γὰρ οὐκ ἀρκούντων τῶν εἰρημένων ἐπιδεῖξαι τὴν ἀγάπην καὶ τὴν εὔνοιαν, ἣν πρὸς ἡμᾶς ἐπιδείκνυται, καὶ ἕτερον τούτων μεῖζον καὶ ἐγγύτερον ἔθηκεν, κεφαλὴν ἑαυτὸν ἡμῶν προσειπών.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ας μην παραμένουμε, λοιπόν, πλέον προσηλωμένοι στα βιοτικά πράγματα, ούτε στην τρυφή της τράπεζας, ούτε στην πολυτέλεια των ενδυμάτων· διότι έχεις το μέγιστο ένδυμα, έχεις πνευματική τράπεζα, έχεις την άνω δόξα, και ο Χριστός γίνεται τα πάντα για εσένα, και τράπεζα, και ένδυμα, και οίκος, και κεφαλή, και ρίζα. Διότι όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, ντυθήκατε τον Χριστό· ιδού πώς έχει γίνει ένδυμα για εσένα. Θέλεις να μάθεις πώς γίνεται και τράπεζα για εσένα; «Εκείνος που με τρώγει», λέγει, «όπως εγώ ζω διά τον Πατέρα, έτσι και εκείνος θα ζήσει δι' εμέ». Και ότι γίνεται οίκος για εσένα: «Εκείνος που τρώγει τη σάρκα μου μένει εντός μου, και εγώ εντός αυτού»· και ότι γίνεται ρίζα, πάλι λέγει: «Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα»· και ότι είναι αδελφός, και φίλος, και νυμφίος: «Δεν σας αποκαλώ πλέον δούλους· διότι εσείς είστε φίλοι μου». Και ο Παύλος πάλι: «Σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, για να σας παρουσιάσω ως αγνή παρθένο στον Χριστό»· και πάλι: «Ώστε να είναι αυτός πρωτότοκος ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς». Και δεν γινόμαστε μόνο αδελφοί του, αλλά και παιδιά του· διότι λέγει: «Ιδού εγώ και τα παιδιά που μου έδωσε ο Θεός»· και όχι μόνο αυτό, αλλά και μέλη του, και σώμα του. Διότι, σαν να μην αρκούσαν αυτά που ειπώθηκαν για να αποδείξουν την αγάπη και την εύνοια που επιδεικνύει προς εμάς, προσέθεσε και κάτι άλλο, μεγαλύτερο και στενότερο από αυτά, ονομάζοντας τον εαυτό του κεφαλή δική μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ ἀνθρώπου, καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον· καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμα ἀληθῶς ἐστι πόσις· ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ. Καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν Πατὴρ, κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν Πατέρα· καὶ ὁ τρώγων με, κἀκεῖνος ζήσεται δι᾽ ἐμέ. Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς. Οὐ καθὼς ἔφαγον τὸ μάννα καὶ ἀπέθανον· ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα.» «Οὐ δύνασθε ποτήριον Κυρίου πίνειν, καὶ ποτήριον δαιμονίων. Οὐ δύνασθε τραπέζης Κυρίου μετέχειν, καὶ τραπέζης δαιμονίων. Παραζηλοῦμεν τοῦ Κυρίου; μὴ ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐσμεν;» «Ἐγὼ γὰρ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ Κυρίου, ὃ καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ Κύριος Ἰησοῦς ἐν τῇ νυκτὶ ᾗ παρεδίδοτο, ἔλαβεν ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας, ἔκλασε, καὶ εἶπεν· Τοῦτό μού ἐστι σῶμα, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον. Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Αλήθεια, αλήθεια σας λέγω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα. Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό· εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε εμένα, και εγώ σε αυτόν. Όπως με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, και εγώ ζω εξαιτίας του Πατέρα, έτσι και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει και εκείνος εξαιτίας μου. Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό. Όχι όπως έφαγαν το μάννα και πέθαναν· εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα». «Δεν μπορείτε να πίνετε το ποτήρι του Κυρίου και το ποτήρι των δαιμόνων. Δεν μπορείτε να μετέχετε στο τραπέζι του Κυρίου και στο τραπέζι των δαιμόνων. Μήπως προκαλούμε τη ζηλοτυπία του Κυρίου; Μήπως είμαστε ισχυρότεροί του;» «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα, ότι ο Κύριος Ιησούς τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, πήρε άρτο, και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε, και είπε: Αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κόβεται για εσάς. Αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Δέκα ὁμιλίαι
Καὶ πῶς ὁρῶμεν, φησίν, ὅτι πεινῶσι καὶ διψῶσι πολλοὶ τῶν εἰς αὐτὸν πιστευόντων; Ὅτι οὐ σωματικὴν πεῖναν καὶ δίψαν ὁ Δεσπότης ᾐνίξατο· οὐ γὰρ εἶπεν· Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ θρεπτικός, ἀλλ’ «ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς», ἤγουν τῆς αἰωνίου, καὶ «ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ». Ὁ ἐκ πυροῦ γὰρ γινόμενος ἄρτος τὸ σῶμα καὶ μόνον ποιεῖ διαζῆν, ἐγὼ [δὲ] ζωῆς ἀληθῶς πεφυκὼς ἄρτος ζωῆς αἰωνίου τοῖς ἐμὲ τρώγουσι πιστῶς καὶ ἀξίως γίνομαι πρόξενος· «ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις», οὐ ψευδὴς καὶ ῥευστὴ καὶ ἐπίκηρος, καθάπερ αἱ βρώσεις καὶ αἱ πόσεις αἱ ῥέουσαι, ἀλλ’ ἀληθὴς βρῶσις καὶ πόσις ἡ ἐμὴ σὰρξ καὶ τὸ ἐμὸν αἷμα καθέστηκε, καὶ «ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ»· οὐ γάρ εἰμι ἄρτος καὶ οἶνος ἁπλῶς, ἵνα θρέψω μόνον τὸ σῶμα καὶ τούτου διαζευχθῶ, ἀλλ’ ἄρτος εἰμὶ τῆς ζωῆς, ἤγουν τῆς τοῦ ἀϊδίου πατρός, καὶ «ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα» ὡς δεῖ κατ’ ἀξίαν «καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πώς βλέπουμε, λέει, ότι πεινούν και διψούν πολλοί από εκείνους που πιστεύουν σε αυτόν; Διότι ο Δεσπότης δεν υπονόησε τη σωματική πείνα και δίψα· γιατί δεν είπε: Εγώ είμαι ο άρτος ο θρεπτικός, αλλά «ο άρτος της ζωής», δηλαδή της αιώνιας, και «εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα». Διότι ο άρτος που γίνεται από σιτάρι κάνει μόνο το σώμα να ζει, ενώ εγώ, που είμαι εκ φύσεως αληθινά άρτος ζωής, γίνομαι πρόξενος αιώνιας ζωής σε εκείνους που με τρώνε με πίστη και αξίως· «διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή και το αίμα μου είναι αληθινή πόση», όχι ψεύτικη και ρευστή και φθαρτή, όπως οι τροφές και οι πόσεις που παρέρχονται, αλλά αληθινή τροφή και πόση έχει καταστεί η δική μου σάρκα και το δικό μου αίμα, και «εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα σε εμένα, και εγώ μέσα σε αυτόν»· διότι δεν είμαι απλώς άρτος και οίνος, ώστε να θρέψω μόνο το σώμα και να αποχωριστώ από αυτό, αλλά είμαι ο άρτος της ζωής, δηλαδή της ζωής του αιώνιου Πατέρα, και «εκείνος που τρώει τη σάρκα μου» όπως πρέπει, επάξια, «και πίνει το αίμα μου μένει μέσα σε εμένα, και εγώ μέσα σε αυτόν».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Ἐπιστολαί
Ἀκούοντες τοῦ Χριστοῦ τινες ἀσυνέτως, λέγοντος ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ, οὐκ ἴσασιν ὅτι οὐ πρὸς βεβήλους, ἀλλὰ πρὸς ἀξίους ὁ λόγος. Διὰ τοῦτο γὰρ οἱ αὐτοῦ μαθηταὶ ἀποστολικῶς ἐκανόνισαν ἕως δεκαπέντε ἔτη, τινὰς δὲ ἔως καὶ κʹ καὶ λʹ, ἄλλους δὲ καὶ ἕως τοῦ θανάτου αὐτῶν, δηλονότι κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἁμαρτίας ἀφορίζοντες τὴν κοινωνίαν, ἵνα μετανοήσωσι καὶ καθαρισθῶσι, καὶ εἶθ’ οὕτως μεθέξαι τῶν τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων μετὰ χρόνους τόσους· κἂν καὶ ἀπορρήτῳ τινὶ οἰκονομίᾳ τοὺς χρόνους ἠλάττωσαν θεοφόροι τινὲς τῶν πατέρων, ἵνα μή, τῷ πλήθει τῶν χρόνων κατολιγωροῦντες, ἀπογινώσκωσιν ἄνθρωποι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μερικοί, ακούγοντας τον Χριστό ασύνετα, όταν λέει «εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα σε μένα και εγώ μέσα σε αυτόν», δεν γνωρίζουν ότι ο λόγος αυτός δεν απευθύνεται στους βεβήλους, αλλά στους αξίους. Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε, οι μαθητές του θέσπισαν αποστολικούς κανόνες αφορίζοντας κάποιους από τη θεία κοινωνία έως δεκαπέντε έτη, άλλους έως και είκοσι ή τριάντα, και άλλους έως τον θάνατό τους, δηλαδή κατ' αναλογίαν της αμαρτίας τους, προκειμένου να μετανοήσουν και να καθαρθούν, και ύστερα με αυτόν τον τρόπο να μεταλάβουν τα μυστήρια του Χριστού μετά από τόσα χρόνια. Αν και, με κάποια άρρητη οικονομία, ορισμένοι θεοφόροι πατέρες μείωσαν αυτούς τους χρόνους, ώστε οι άνθρωποι να μην ολιγωρήσουν εξαιτίας του πλήθους των ετών και απελπιστούν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Κατηχήσεις
Δεῦτε οὖν, ἀγαπητοί, ἵνα διὰ τοῦ ῥηθέντος ἡλίου τε καὶ ἀστέρος, τοῦ ἐκ παρθενικοῦ στερεώματος φωτοειδῶς ἀναλάμψαντος, φωτισθῶμεν ἐνθέως «φῶς εἰς ἀποκάλυψιν» θεαμάτων θεοπρεπῶν καὶ «δόξαν» εἰς σωτηρίαν. Καθαρίσωμεν ἑαυτούς, ἀδελφοί, φιλοπόνως, καθάπερ γεωργοὶ τὰς ἀρούρας αὐτῶν, καὶ νεώσωμεν ἑαυτοῖς νεώματα, πράξεις ἐνθέους, καὶ σπείρωμεν δικαιοσύνην ὡς γεωργοὶ σιτοσπόροι, ἵνα ὄμβρος ἡμῖν ἀφέσεως ἁμαρτιῶν καὶ ἐλλάμψεως καὶ θεωρίας ἄνωθεν καταβῇ καὶ τὴν ἄνικμον ὑετίσας καρδίαν ἡμῶν ἐκτέκῃ καὶ βλαστήσῃ χλοηφορίαν πρὸς ζωὴν καὶ τερφθῶμεν ἐντεῦθεν καὶ τραφῶμεν ἀφθάρτως καὶ ζήσωμεν τοιαύτην ζωήν, οἵαν καὶ ἔζησαν οἱ τῆς ζωῆς ἐρασταί. Θρέψωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν μὴ τροφὴν μόνην ῥευστήν, ἀλλὰ καὶ τροφὴν ἄρρευστον καὶ ὄντως ἀληθινήν, ἤγουν ἐκ τοῦ ἄρτου τῆς ζωῆς τοῦ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάντος, ἐκ τοῦ μόσχου τοῦ σιτευτοῦ τοῦ τυθέντος ὑπὲρ πάντων ἡμῶν, ἐκ τοῦ ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ αἴροντος τὰς ἁμαρτίας τοῦ κόσμου. Εἴ τις γοῦν τρέφεται ἐκ τοῦ ῥηθέντος ἄρτου καὶ τοῦ μόσχου καὶ τοῦ ἀμνοῦ, τὴν ἀληθῆ ὄντως ἑαυτὸν διατρέφει τροφήν· «Ἡ γὰρ σάρξ μου», φησίν, «ἀληθής ἐστι βρῶσις καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ελάτε λοιπόν, αγαπητοί, ώστε μέσω του προαναφερθέντος ηλίου και αστέρα, που ανέτειλε γεμάτος φως από το παρθενικό στερέωμα, να φωτιστούμε ένθεα με «φως για αποκάλυψη» θεοπρεπών θεαμάτων και με «δόξα» για σωτηρία. Ας καθαρίσουμε τους εαυτούς μας, αδελφοί, με φιλοπονία, όπως οι γεωργοί τα χωράφια τους, και ας οργώσουμε για τους εαυτούς μας νέα οργώματα, δηλαδή ένθεες πράξεις, και ας σπείρουμε δικαιοσύνη ως γεωργοί που σπέρνουν σιτάρι, ώστε να κατέβει σε εμάς από ψηλά βροχή άφεσης αμαρτιών και έλλαμψης και θεωρίας, και αφού ποτίσει την άνυδρη καρδιά μας να γεννήσει και να βλαστήσει χλόη για ζωή, και να χαρούμε από αυτό και να τραφούμε άφθαρτα και να ζήσουμε τέτοια ζωή, σαν κι αυτήν που έζησαν οι εραστές της ζωής. Ας θρέψουμε τις καρδιές μας όχι μόνο με ρευστή τροφή, αλλά και με τροφή άφθαρτη και όντως αληθινή, δηλαδή από τον άρτο της ζωής που κατέβηκε από τον ουρανό, από τον σιτευτό μόσχο που θυσιάστηκε για όλους μας, από τον αμνό του Θεού που σηκώνει τις αμαρτίες του κόσμου. Αν λοιπόν κάποιος τρέφεται από τον προαναφερθέντα άρτο και τον μόσχο και τον αμνό, θρέφει τον εαυτό του με την όντως αληθινή τροφή· διότι «Η σάρκα μου», λέει, «είναι αληθινή τροφή και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει σε εμένα, και εγώ σε αυτόν».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικηφόρος Βλεμμύδης Τυπικόν
Ἐπεί δε τῷ λογικῷ ζώῳ τροφὴ στερεὰ προηγουμένη καὶ καταλληλοτέρα πασῶν, ὁ ἄρτος ἐστίν, ὑγρά δε τῷ αὐτῷ χρησιμωτέρα τῶν ἄλλων, ὁ οἶνος, εἰς αἷμα διαταχέος ὑπὸ τῆς φύσεως ἀλλοιούμενος, ἐκ δὲ τῶν τροφῶν, γνώριμον ὅτι καὶ γένεσις αἵματος καὶ σαρκὸς σύστασις, ὁ Κύριος ἑνῶν ἡμᾶς ἑαυτῷ, δέδωκεν ἡμῖν τὸν ἄρτον φαγεῖν ὃν αὐτὸς ἤσθιεν, ἰδίαν σάρκα τὸν ἄρτον ἀπεργασάμενος· ὥσπερ εἰ ὁ ἄρτος οὗτος, αὐτῷ τῷ Κυρίῳ βρωθείς, πεφθείς, χυλοποιηθείς, ἀναδοθείς, αἱματοποιηθείς, προστεθείς, ἀπετελέσθη σὰρξ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου διὰ τῆς προσφύσεως καὶ τῆς ἐξομοιώσεως. 5. Ἀλλὰ ταῦτα μέν, ἐνεργήματα φύσεως, ὁ δὲ ταύτης δημιουργός, ὁ δοὺς αὐτῇ καὶ τὸ ἐνεργεῖν, τοὺς πολλοὺς δρομοὺς ὑποτεμών, ἀχρόνως καὶ ὑπερφυῶς, καὶ πρὸ τοῦ φαγεῖν τὸν ἄρτον, εἰς τὴν ἑαυτοῦ σάρκα τοῦτον μετέβαλεν, οὐκ εἰς μέρος σαρκός, ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν ὁλότητα· καὶ καταμεριζομένου δὲ τοῦ ἄρτου, πάλιν ἓν ἕκαστον εὐδόκησε μέρος, ὅλην εἶναι τὴν σάρκα τὴν ἑαυτοῦ, καὶ πάντα τὰ μέρη, μίαν σάρκα καὶ τὴν αὐτήν. Διὸ καὶ ἡμεῖς διὰ τῶν μυστηρίων, ὅλον εἰσδεχόμεθα τὸν Χριστόν, ὅλον ἕκαστος εἰσοικίζεται, καὶ ὅλῳ συνανακίρναται, καὶ μένει ἐν Χριστῷ, καὶ Χριστὸς ἐν αὐτῷ· ἐν ἑκάστῳ δὲ ὁλοκλήρως ὢν ὁ Χριστός, εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἀμερίστως ἐν πᾶσιν ἐστί. 6.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή δε για το λογικό ον η πρωταρχική και καταλληλότερη από όλες στερεά τροφή είναι ο άρτος, και η πιο χρήσιμη από τις άλλες υγρή τροφή είναι ο οίνος, ο οποίος ταχύτατα μεταβάλλεται από τη φύση σε αίμα, και επειδή από τις τροφές είναι γνωστό ότι προέρχεται και η δημιουργία του αίματος και η σύσταση της σάρκας, ο Κύριος, ενώνοντάς μας με τον εαυτό Του, μας έδωσε να φάμε τον άρτο που έτρωγε και ο ίδιος, μεταβάλλοντας τον άρτο σε δική Του σάρκα· σαν να είχε φαγωθεί αυτός ο άρτος από τον ίδιο τον Κύριο, να είχε χωνευθεί, να είχε γίνει χυλός, να είχε αφομοιωθεί, να είχε γίνει αίμα, να είχε προστεθεί, και να είχε καταστεί σάρκα του ίδιου του Κυρίου μέσω της προσφύσεως και της εξομοιώσεως. 5. Αλλά αυτά βέβαια είναι ενέργειες της φύσεως, ενώ ο δημιουργός της, εκείνος που της έδωσε και την ικανότητα να ενεργεί, συντέμνοντας τις πολλές διαδικασίες, αχρόνως και υπερφυώς, και πριν ακόμη φαγωθεί ο άρτος, τον μετέβαλε στη δική Του σάρκα, όχι σε ένα μέρος της σάρκας, αλλά στην ίδια της την ολότητα· και ενώ ο άρτος καταμερίζεται, πάλι ευδόκησε ώστε το κάθε ένα μέρος να είναι ολόκληρη η δική Του σάρκα, και όλα τα μέρη να είναι μία και η αυτή σάρκα. Γι' αυτό και εμείς μέσω των μυστηρίων δεχόμαστε ολόκληρο τον Χριστό, ο καθένας Τον δέχεται ολόκληρο να κατοικήσει μέσα του, και συναναμειγνύεται με ολόκληρο τον Χριστό, και μένει εν Χριστώ, και ο Χριστός σε αυτόν· και ενώ ο Χριστός βρίσκεται ολοκληρωτικά στον καθένα, είναι ένας και ο αυτός, αμέριστα, μέσα σε όλους. 6.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικήτας Στηθᾶτος Κατὰ Ἀρμενίων καὶ Λατίνων περὶ τῶν ἀζύμων
Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ. Οὕτω δὲ ποιοῦντες καὶ οὕτως ἐσθίοντες εἰς τὴν τοῦ Ἀπολλιναρίου αἵρεσιν [ὑμεῖς τε ἐμ–]πίπτετε, νεκρὰν ἐσθίοντες σάρκα ἄψυχόν τε καὶ ἄνουν. Καὶ τούτου τί ἂν γένοιτο ὑμῖν χαλεπώτερον, σάρκα ἐσθίουσιν ἄψυχον καὶ κυσὶν ἐοικόσι τοῖς τὰ νεκρὰ ἐσθίουσι πτώματα;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Όποιος τρώγει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει μέσα μου κι εγώ μέσα σε αυτόν». Κάνοντας λοιπόν έτσι και τρώγοντας με αυτόν τον τρόπο, πέφτετε και εσείς στην αίρεση του Απολλιναρίου, τρώγοντας σάρκα νεκρή, άψυχη και άλογη. Και τι θα μπορούσε να υπάρξει για εσάς βαρύτερο από αυτό: να τρώτε σάρκα άψυχη και να μοιάζετε με τα σκυλιά που τρώνε νεκρά πτώματα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόλαος Καβάσιλας Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς
Ἐπεὶ δὲ τῆς Εὐχαριστίας τούτων οὐδέν· οἷς γὰρ ὁ τῆς ζωῆς ἄρτος ἐνεργὸς ἐγένετο, δι’ ὧν ἐφυλάξαντο τὸν θάνατον, καὶ οὔτε δειπνοῦντες πονηρὸν οὐδὲν εἶχον οὔτ’ ἐπεισήγαγον, οὐκ ἄν τις οὐδὲν ἐγκαλέσαι τοιοῦτον. Οὐ γὰρ ἔστιν, οὐκ ἔστιν, τὴν τελετὴν ἐνεργὸν παντάπασιν εἶναι καὶ τοῖς μεμυημένοις ἡστινοσοῦν μετεῖναι φαυλότητος. Διὰ τί; ὅτι τοῦτό ἐστι τὴν τελετὴν ἐνεργὸν εἶναι, τὸ τοὺς τελουμένους οὐδενὸς τῶν γιγνομένων ἐλλείπειν. Ἡ γὰρ τῆς τραπέζης ἐπαγγελία τῷ Χριστῷ μὲν ἡμᾶς, ἡμῖν δὲ τὸν Χριστὸν ἐνοικίζει. «Ἐν ἐμοὶ γάρ, φησί, μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ». Τοῦ Χριστοῦ δὲ ἐν ἡμῖν μένοντος, τίνος ἔτι δεήσει, τί δ’ ἂν τῶν ἀγαθῶν διαφύγοι; ἐν τῷ Χριστῷ δὲ μένοντες, τίνος ἐπιθυμήσομεν ἄλλου; καὶ ἔνοικός ἐστιν ἡμῖν καὶ οἰκία, ὡς μακάριοι μὲν οἰκίας, μακάριοι δὲ ὅτι τοιούτῳ γεγόναμεν οἰκία.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή όμως τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει στη θεία Ευχαριστία· διότι σε όσους ο άρτος της ζωής κατέστη ενεργός, μέσω του οποίου προφυλάχθηκαν από τον θάνατο, και ούτε κατά τον δείπνο είχαν μέσα τους τίποτα πονηρό ούτε το εισήγαγαν μετέπειτα, κανείς δεν θα μπορούσε να τους προσάψει κάτι τέτοιο. Διότι δεν είναι δυνατόν, δεν είναι δυνατόν το μυστήριο να είναι απολύτως ενεργό και οι μεμυημένοι να έχουν την παραμικρή συμμετοχή σε φαυλότητα. Γιατί; Επειδή το να είναι το μυστήριο ενεργό σημαίνει τούτο: το να μην υστερούν σε τίποτα από τα τελούμενα αυτοί που συμμετέχουν. Διότι η υπόσχεση της Τράπεζας κατοικίζει εμάς στον Χριστό, και τον Χριστό σε εμάς. «Διότι μένει σε εμένα», λέει, «και εγώ σε αυτόν». Και όταν ο Χριστός μένει μέσα μας, τι άλλο θα χρειαστούμε, και ποιο από τα αγαθά θα μπορούσε να μας διαφύγει; Και μένοντας μέσα στον Χριστό, τι άλλο θα επιθυμήσουμε; Είναι και ένοικός μας και κατοικία μας, ώστε να είμαστε μακάριοι για την κατοικία αυτή, και μακάριοι επειδή γίναμε κατοικία για έναν τέτοιον.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόλαος Μεθώνης Περὶ τῶν ἀζύμων
Πῶς καὶ τίνι τρόπῳ, παρ’ αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος ἐμάθομεν. Λαβὼν γάρ φησι τὸν ἄρτον καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασε καὶ ἔδωκε τοῖς μαθηταῖς, καὶ εἶπε· λάβετε, φάγετε. Τοῦτο ἐστὶ τὸ σῶμά μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν καὶ κλώμενον καὶ διδόμενον. Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ αἵματί μου. Ταυτὸν δὲ εἰπεῖν κατὰ τὸν θεῖον Ματθαῖον· τοῦτο ἐστὶ τὸ αἷμά μου, τὸ τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ ὑπὲρ πολλῶν ἐκχυνόμενον. Ὁ δὲ σκοπὸς τίς καὶ τὸ τέλος τῆς παραδόσεως; Τί ἄλλο, ἢ μετουσία Χριστοῦ καὶ ζωὴ ἐν Χριστῷ τῶν μετεχόντων αἰώνιος; Ἐάν τις γάρ φησι φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ὁ ἄρτος δέ, ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μου ἐστίν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς. Καί· ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ. Καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν Πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με κακεῖνος ζήσεται δι’ ἐμέ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το πώς και με ποιον τρόπο, το μάθαμε από τον ίδιο τον Σωτήρα. Διότι, όπως αναφέρεται, αφού έλαβε τον άρτο και ευχαρίστησε, τον έκοψε και τον έδωσε στους μαθητές, και είπε: Λάβετε, φάγετε. Αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο για χάρη σας κόβεται και δίδεται. Ομοίως πήρε και το ποτήριο μετά το δείπνο, λέγοντας: Αυτό το ποτήριο είναι η Καινή Διαθήκη με το αίμα μου. Πράγμα που ταυτίζεται με αυτό που λέγεται κατά τον θείο Ματθαίο: Αυτό είναι το αίμα μου, το αίμα της Καινής Διαθήκης, το οποίο εκχέεται για χάρη πολλών. Ποιος είναι όμως ο σκοπός και το τέλος αυτής της παράδοσης; Τι άλλο, παρά η μετουσία του Χριστού και η αιώνια ζωή εν Χριστώ όσων μετέχουν; Διότι, λέει, εάν κάποιος φάει από αυτόν τον άρτο, θα ζήσει αιώνια· και ο άρτος που εγώ θα δώσω, είναι η σάρκα μου, την οποία εγώ θα δώσω για τη ζωή του κόσμου. Και πάλι: Εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του Ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Αυτός που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα σε αυτόν. Όπως με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας και εγώ ζω χάρη στον Πατέρα, έτσι και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει κι εκείνος χάρη σε εμένα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος Ὁμιλίαι πνευματικαί
Ὥσπερ ἐὰν ᾖ τις κεκτημένος πολλὴν περιουσίαν καὶ δούλους καὶ τέκνα, ἄλλην τροφὴν δίδωσι τοῖς δούλοις καὶ ἄλλην τοῖς ἰδίοις τέκνοις τοῖς ἐκ τοῦ σπέρματος γεγεννημένοις (ἐπειδὴ τὰ τέκνα κληρονομοῦσι τὸν πατέρα καὶ μετ᾽ αὐτοῦ ἐσθίουσιν, ἀφωμοιωμένα τῷ πατρὶ αὐτῶν), — οὕτως καὶ ὁ Χριστὸς ὁ ἀληθινὸς δεσπότης πάντα αὐτὸς ἔκτισε καὶ τρέφει τοὺς πονηροὺς καὶ ἀχαρίστους, τὰ δὲ τέκνα, ἃ ἐγέννησεν ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ καὶ οἷς μετέδωκεν ἐκ τῆς χάριτος αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐμορφώθη ὁ κύριος, ἰδίαν ἀνάπαυσιν καὶ τροφὴν καὶ βρῶσιν καὶ πόσιν παρὰ τοὺς λοιποὺς ἀνθρώπους ἐκτρέφει καὶ δίδωσιν αὐτοῖς ἀναστρεφομένοις μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτῶν Ἰησοῦ, ὥς φησιν ὁ κύριος· «ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ», καὶ «θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ». οἱ γὰρ ἔχοντες τὴν ἀληθινὴν κληρονομίαν ὡς υἱοὶ ἐκ πατρὸς ἐπουρανίου γεγεννημένοι εἰσὶ καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτῶν διάγουσιν, ὥς φησιν ὁ κύριος· ‹ὁ δοῦλος οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ· ὁ δὲ υἱὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα›. εἴπερ οὖν καὶ ἡμεῖς βουλόμεθα ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ ἐπουρανίου γεννηθῆναι, περισσόν τι παρὰ τοὺς λοιποὺς ἀνθρώπους ὀφείλομεν ποιεῖν, σπουδήν, ἀγῶνα, ζῆλον, ἀγάπην, πολιτείαν ἀγαθήν, ἐν πίστει καὶ φόβῳ εἶναι, ὡς βουλόμενοι τυχεῖν τηλικούτων ἀγαθῶν καὶ θεὸν κληρονομῆσαι· ‹κύριος γὰρ μερὶς τῆς κληρονομίας μου καὶ τοῦ ποτηρίου μου›.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όπως εάν κάποιος έχει αποκτήσει μεγάλη περιουσία και δούλους και τέκνα, άλλη τροφή δίνει στους δούλους και άλλη στα δικά του τέκνα που έχουν γεννηθεί από το σπέρμα του (επειδή τα τέκνα κληρονομούν τον πατέρα και τρώνε μαζί του, έχοντας ομοιωθεί με τον πατέρα τους) — έτσι και ο Χριστός, ο αληθινός Δεσπότης, τα πάντα τα δημιούργησε ο ίδιος και τρέφει τους πονηρούς και αχάριστους· τα τέκνα όμως, τα οποία γέννησε από το σπέρμα του και στα οποία μετέδωσε από τη χάρη του, μέσα στα οποία μορφώθηκε ο Κύριος, τα εκτρέφει δίνοντάς τους ξεχωριστή ανάπαυση και τροφή και βρώση και πόση, διαφορετική από τους υπόλοιπους ανθρώπους, καθώς αυτά συναναστρέφονται με τον πατέρα τους Ιησού, όπως λέει ο Κύριος: «εκείνος που τρώγει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε εμένα και εγώ σε αυτόν», και «θάνατο δεν πρόκειται να δει». Διότι εκείνοι που έχουν την αληθινή κληρονομιά, είναι γεννημένοι ως υιοί από τον επουράνιο πατέρα και διαμένουν στον οίκο του πατέρα τους, όπως λέει ο Κύριος: «ο δούλος δεν μένει στην οικία· ο υιός όμως μένει στον αιώνα». Εάν λοιπόν και εμείς επιθυμούμε να γεννηθούμε από τον επουράνιο πατέρα, οφείλουμε να κάνουμε κάτι περισσότερο από τους υπόλοιπους ανθρώπους: σπουδή, αγώνα, ζήλο, αγάπη, αγαθή πολιτεία, να βρισκόμαστε σε πίστη και φόβο Θεού, εφόσον επιθυμούμε να επιτύχουμε τόσο μεγάλα αγαθά και να κληρονομήσουμε τον Θεό· διότι «ο Κύριος είναι το μερίδιο της κληρονομιάς μου και του ποτηρίου μου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος Λόγοι (Νόθος)
Καὶ γὰρ ὁ κύριος τῆς ψυχῆς τὴν πτῶσιν διηγούμενος παραβολὴν ἔφερε περὶ τοῦ νεωτέρου υἱοῦ τοῦ λαβόντος τὸ μέρος αὐτοῦ καὶ ἀπελθόντος εἰς ἀλλοτρίαν πατρίδα πρὸς κακοὺς καὶ πονηροὺς δεσπότας κἀκεῖ δαπανήσαντος τὰ ὑπάρχοντα αὐτῷ μετὰ πορνῶν καὶ ζῶντος ἀσώτως καὶ χοίρους βόσκοντος. ἄρτον δὲ ζωῆς λέγων ἑαυτὸν τοὺς ἐσθίοντας τὴν σάρκα αὐτοῦ καὶ πίνοντας τὸ αἷμα αὐτοῦ ζῆν εἰς αἰῶνας ἔλεγε λέγων· «ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα μένει ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν αὐτῷ». καὶ πάλιν· «ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα» καί· «ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσεται δι᾽ ἐμέ» καὶ πνεῦμα δὲ τῆς ἑαυτοῦ θεότητος δίδωσι τροφὴν καὶ ζωὴν ταῖς ἀξίαις ψυχαῖς. καὶ γὰρ οἱ τῆς εὐχαριστίας τοῦ ἄρτου κατ᾽ ἀλήθειαν μεταλαμβάνοντες πνεύματος ἁγίου καταξιοῦνται μέτοχοι γίνεσθαι καὶ οὕτω δύνανται εἰς αἰῶνας αἱ ἅγιαι ψυχαὶ ζῆσαι. ὥσπερ δὲ ὁ πιὼν τὸν οἶνον εἰς πάντα τὰ μέλη αὐτοῦ κιρνώμενον ἔχει αὐτὸν καὶ γίνεται ὁ οἶνος ἐν αὐτῷ καὶ αὐτὸς ἐν τῷ οἴνῳ, οὕτω καὶ ὁ πίνων τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ. τὸ πνεῦμα γὰρ τῆς θεότητος ποτιζόμενον κιρνᾶται ἐν τῇ τελείᾳ ψυχῇ καὶ ἡ ψυχὴ ἐν αὐτῷ καὶ οὕτως ἁγιασθεῖσα τοῦ κυρίου ἀξία καθίσταται· «πάντες, γάρ φησι, τὸ αὐτὸ πνεῦμα ἐποτίσθημεν».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι και ο Κύριος, περιγράφοντας την πτώση της ψυχής, έφερε την παραβολή για τον νεότερο υιό, ο οποίος έλαβε το μερίδιό του και αναχώρησε σε ξένη πατρίδα, κοντά σε κακούς και πονηρούς κυρίους, και εκεί κατασπατάλησε τα υπάρχοντά του με πόρνες, ζώντας άσωτα και βόσκοντας χοίρους. Και αποκαλώντας τον εαυτό του άρτο της ζωής, έλεγε ότι όσοι τρώνε τη σάρκα του και πίνουν το αίμα του θα ζήσουν στους αιώνες, λέγοντας: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε μένα κι εγώ σε αυτόν». Και πάλι: «Εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο θα ζήσει στον αιώνα» και: «Εκείνος που τρώει εμένα, κι εκείνος θα ζήσει εξαιτίας μου», και δίνει το πνεύμα της δικής του θεότητας ως τροφή και ζωή στις άξιες ψυχές. Διότι και όσοι μεταλαμβάνουν αληθινά τον άρτο της Ευχαριστίας αξιώνονται να γίνουν μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος, και έτσι μπορούν να ζήσουν στους αιώνες οι άγιες ψυχές. Και όπως αυτός που ήπιε το κρασί το έχει αναμεμειγμένο σε όλα τα μέλη του και γίνεται το κρασί μέσα του και αυτός μέσα στο κρασί, έτσι και αυτός που πίνει το αίμα του Χριστού. Διότι το πνεύμα της θεότητας, όταν δίνεται ως πόση, αναμειγνύεται στην τέλεια ψυχή και η ψυχή μέσα σε αυτό, και έτσι, αφού αγιαστεί, καθίσταται άξια του Κυρίου. «Διότι όλοι», λέει, «ποτιστήκαμε από το ίδιο Πνεύμα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ἠθικαὶ ὁμιλίαι
Ἐκείνην αὐτοῦ τὴν ἄχραντον σάρκα, ἣν προσελάβετο ἐξ ἁγνῶν λαγόνων τῆς παναχράντου Μαρίας καὶ θεοτόκου, μεθ’ ἧς καὶ ἐτέχθη σωματικῶς, ἐξ αὐτῆς μεταδίδωσιν ἡμῖν εἰς βρῶσιν· καὶ τρώγοντες αὐτήν, ὅλον τὸν σαρκωθέντα Θεὸν καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν τὸν Χριστόν, τὸν Υἱὸν αὐτὸν τοῦ Θεοῦ καὶ υἱὸν τῆς παρθένου καὶ παναμώμου Μαρίας, τὸν ἐν δεξιᾷ καθήμενον τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, ἕκαστος ἡμῶν τῶν πιστῶν τῶν ἀξίως ταύτην ἐσθιόντων τὴν σάρκα αὐτοῦ, ἐν ἡμῖν ἔχομεν, κατὰ τὸ ὑπ’ αὐτοῦ εἰρημένον· «Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ», μηδέποτε ἐξ ἡμῶν προερχόμενον ἢ σωματικῶς γεννώμενον καὶ χωριζόμενον ἀφ’ ἡμῶν. Οὐκέτι γὰρ κατὰ σάρκα γινώσκεται ὢν ἐν ἡμῖν ὥσπερ βρέφος, ἀλλὰ ἀσωμάτως ἐστὶν ἐν σώματι, συνανακιρνάμενος ἡμῶν ταῖς οὐσίαις καὶ φύσεσιν ἀρρήτως καὶ θεοποιῶν ἡμᾶς ὡς συσσώμους αὐτοῦ καὶ σάρκα ὄντας ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ καὶ ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ. Τοῦτο τὸ μεῖζον ἐν ἡμῖν τῆς ἀφράστου οἰκονομίας αὐτοῦ καὶ ὑπὲρ λόγον συγκαταβάσεως, τοῦτο τὸ φρίκης ἁπάσης γέμον μυστήριον, ὃ καὶ ἀνένευον γράψαι καὶ πρὸς τὴν ἐγχείρησιν ἔτρεμον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εκείνη την άχραντη σάρκα του, την οποία προσέλαβε από τα αγνά σπλάχνα της πανάχραντης Μαρίας και Θεοτόκου, με την οποία και γεννήθηκε σωματικά, από αυτήν μεταδίδει σε εμάς για τροφή· και τρώγοντάς την, ολόκληρο τον σαρκωθέντα Θεό και Κύριό μας Ιησού Χριστό, τον ίδιο τον Υιό του Θεού και υιό της παρθένου και πανάμωμης Μαρίας, αυτόν που κάθεται στα δεξιά του Θεού και Πατέρα, ο καθένας από εμάς τους πιστούς που τρώμε άξια αυτήν τη σάρκα του, τον έχουμε μέσα μας, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον ίδιο: «Αυτός που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, και εγώ μέσα σε αυτόν», χωρίς ποτέ να εξέρχεται από εμάς ή να γεννιέται σωματικά και να χωρίζεται από εμάς. Διότι δεν γνωρίζεται πλέον κατά σάρκα να βρίσκεται μέσα μας σαν βρέφος, αλλά υπάρχει ασώματα μέσα στο σώμα, αναμειγνυόμενος με τις ουσίες και τις φύσεις μας με τρόπο άρρητο και θεώνοντάς μας ως σύσσωμούς του και όντας εμείς σάρκα από τη σάρκα του και οστό από τα οστά του. Αυτό είναι το μέγιστο γεγονός μέσα μας της ανέκφραστης οικονομίας του και της υπέρλογης συγκατάβασής του, αυτό είναι το γεμάτο από κάθε ιερό δέος μυστήριο, το οποίο δίσταζα να γράψω και έτρεμα μπροστά στο εγχείρημα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ἠθικαὶ ὁμιλίαι
Οὕτω γὰρ καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς ἀπεφθέγξατο· «Ὁ τρώγων μου τὸ σῶμα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ.» Τούτῳ δὲ τῷ θείῳ λόγῳ καὶ τὸ οὕτω λέγον τοῦ Ἀποστόλου συνᾴδει ῥῆμα· «Ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστι μετ’ αὐτῆς· ὁ δὲ κολλώμενος τῷ Κυρίῳ ἓν πνεῦμά ἐστι μετ’ αὐτοῦ.» Ἓν δὲ λέγω οὐ ταῖς ὑποστάσεσιν, ἀλλὰ τῇ φύσει τῆς θεότητος καὶ τῆς ἀνθρωπότητος ἕν· τῇ μὲν φύσει τῆς θεότητος, ὡς θεοὶ καὶ αὐτοὶ θέσει γινόμενοι κατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Ἰωάννου· «Καὶ οἴδαμεν ὅτι φανερωθέντος αὐτοῦ, φησίν, ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα.» Τίνα τρόπον; Ὅτι «ἀπὸ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ, φησίν, ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν»· τῇ δὲ φύσει τῆς ἀνθρωπότητος, ὡς συγγενεῖς καὶ ἀδελφοὶ αὐτοῦ χρηματίσαντες, καθὼς καὶ ἑτέρωθι εἴπομεν. Ταῦτα γὰρ καὶ οἱ ἅγιοι εἰδότες πατέρες ἡμῶν ἀναφανδὸν ἔλεγον· «Δὸς αἷμα καὶ λαβὲ Πνεῦμα», ὡς τοῦ Πνεύματος ἄλλως μὴ διδομένου ἡμῖν, εἰ μὴ διὰ τῆς ἑκουσίου πρὸς τὸν κόσμον σταυρώσεως ὁμοῦ καὶ νεκρώσεως. Πνεῦμα γὰρ ὢν ὁ Θεὸς κατὰ τὴν θείαν φωνήν, ἐν Πνεύματι ἁγίῳ βούλεται ἡμᾶς ἑνοῦσθαι αὐτῷ καὶ κολλᾶσθαι καὶ συσσώμους εἶναι καὶ συγκληρονόμους αὐτοῦ, ὡς πᾶσα θεία Γραφὴ μαρτυρεῖ. Ἀλλ’ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι έτσι αποφάνθηκε και ο ίδιος ο Κύριός μας και Θεός: «Εκείνος που τρώει το σώμα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα του». Με αυτόν τον θείο λόγο συμφωνεί και το ρητό του Αποστόλου που λέει τα εξής: «Εκείνος που προσκολλάται στην πόρνη είναι ένα σώμα μαζί της· ενώ εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα μαζί Του». Και όταν λέω «ένα», δεν εννοώ ως προς τις υποστάσεις, αλλά ένα ως προς τη φύση της θεότητας και της ανθρωπότητας· ως προς τη φύση της θεότητας, επειδή γίνονται και αυτοί θεοί κατά χάριν, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον Ιωάννη: «Και γνωρίζουμε ότι, όταν Εκείνος φανερωθεί, λέει, θα είμαστε όμοιοι με Αυτόν». Με ποιον τρόπο; Επειδή, λέει, «από το πλήρωμά Του όλοι εμείς λάβαμε»· και ως προς τη φύση της ανθρωπότητας, επειδή ονομαστήκαμε συγγενείς και αδελφοί Του, όπως είπαμε και αλλού. Γνωρίζοντας αυτά και οι άγιοι πατέρες μας έλεγαν φανερά: «Δώσε αίμα και λάβε Πνεύμα», επειδή το Πνεύμα δεν δίνεται σε εμάς με άλλον τρόπο, παρά μόνο μέσα από την εκούσια σταύρωση και συγχρόνως νέκρωσή μας ως προς τον κόσμο. Διότι ο Θεός, ο οποίος είναι πνεύμα σύμφωνα με τη θεία φωνή, θέλει να ενωθούμε και να προσκολληθούμε σε Αυτόν εν Αγίω Πνεύματι, και να γίνουμε σύσσωμοι και συγκληρονόμοι Του, όπως μαρτυρεί ολόκληρη η Θεία Γραφή. Αλλά ας επανέλθουμε στο προκείμενο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ἠθικαὶ ὁμιλίαι
Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μού ἐστιν ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς. Ἐμάχοντο οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Πῶς δύναται οὗτος δοῦναι ἡμῖν τὴν σάρκα αὐτοῦ φαγεῖν; Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ· ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις.» Ἤκουσας πῶς ἡ κοινωνία τῶν θείων καὶ ἀχράντων μυστηρίων ζωὴ αἰώνιός ἐστι καὶ ὅτι τοὺς τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον ἔχοντας, ἐκείνους λέγει ἀναστῆσαι ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ ὁ Κύριος, οὐχ ὡς τῶν ἄλλων πάντως ἐγκαταλιμπανομένων ἐν τοῖς μνήμασιν, ἀλλ’ ὡς τῶν τὴν ζωὴν ἐχόντων ἀνισταμένων ὑπὸ τῆς ζωῆς εἰς αἰωνίαν ζωήν, τῶν δὲ λοιπῶν ἀνισταμένων εἰς αἰώνιον κολάσεως θάνατον. Καὶ ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀληθές, ἄκουσον τῶν ἑξῆς· «Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εγώ είμαι ο ζωντανός άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό· εάν κάποιος φάει από αυτόν τον άρτο, θα ζήσει αιώνια· και ο άρτος που εγώ θα δώσω είναι η σάρκα μου, την οποία θα δώσω για τη ζωή του κόσμου. Φιλονικούσαν λοιπόν οι Ιουδαίοι μεταξύ τους λέγοντας: Πώς μπορεί αυτός να μας δώσει να φάμε τη σάρκα του; Είπε λοιπόν σε αυτούς ο Ιησούς: Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει αιώνια ζωή, και εγώ θα τον αναστήσω κατά την έσχατη ημέρα· διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό.» Άκουσες πώς η κοινωνία των θείων και αχράντων μυστηρίων είναι αιώνια ζωή και ότι εκείνους που έχουν την αιώνια ζωή λέει ο Κύριος πως θα αναστήσει κατά την έσχατη ημέρα, όχι βέβαια επειδή οι υπόλοιποι θα εγκαταλειφθούν στα μνήματα, αλλά επειδή όσοι έχουν τη ζωή θα αναστηθούν από τη ζωή σε αιώνια ζωή, ενώ οι υπόλοιποι θα αναστηθούν σε αιώνιο θάνατο κολάσεως. Και ότι αυτό είναι αληθινό, άκουσε τα εξής: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου και εγώ μέσα σε αυτόν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ἠθικαὶ ὁμιλίαι
Ὅτι δὲ οὐκ ἀρκεῖ μόνον ἡμῖν πρὸς σωτηρίαν τὸ βάπτισμα, ἀλλὰ καὶ τῆς σαρκὸς τοῦ Ἰησοῦ καὶ Θεοῦ καὶ τοῦ αἵματος τοῦ τιμίου αὐτοῦ οἰκειοτέρα καὶ ἀναγκαιοτέρα ἡμῖν ἐστιν ἡ μετάληψις, ἄκουσον τῶν ἑξῆς· «Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν.» Καὶ ὅτι περὶ τούτων ταῦτα δηλοῖ, ἄκουε τοῦ Κυρίου λέγοντος ὧδε· «Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.» Τούτου γὰρ γεγονότος καὶ πνευματικῶς διὰ τοῦ παναγίου Πνεύματος ἡμῶν βαπτισθέντων καὶ τέκνων Θεοῦ γεγονότων καὶ τοῦ σαρκωθέντος Λόγου διὰ τῆς τοῦ ἀχράντου σώματος καὶ αἵματος αὐτοῦ μεταλήψεως σκηνώσαντος ὡς φῶς ἐν ἡμῖν, ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός. Γεννηθέντες, φησίν, ὑπ’ αὐτοῦ καὶ ἐξ αὐτοῦ πνευματικῶς καὶ σκηνώσαντος αὐτοῦ σωματικῶς ἐν ἡμῖν καὶ ἡμῶν κατοικησάντων γνωστῶς ἐν αὐτῷ, τότε κατ’ αὐτὸν εὐθὺς τὸν καιρόν, κατ’ αὐτὴν τὴν ὥραν, ὅτε ταῦτα ἐγένετο, ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ τῆς θεότητος, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, οἵαν δηλονότι οὐδεὶς ἕτερος οὐκ ἄγγελος ἔχει, οὐκ ἄνθρωπος. Ἐπειδὴ γὰρ εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ, εἷς καὶ ὁ Υἱὸς αὐτοῦ ὁ μονογενής, μία δὲ τῶν ἀμφοτέρων ἡ δόξα, γνωριζομένη καὶ ἀποκαλυπτομένη πᾶσιν οἷς ὁ Υἱὸς βούλεται διὰ τοῦ ἐκπορευομένου Πνεύματος παρὰ τοῦ Πατρός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και ότι δεν μας αρκεί μόνο το βάπτισμα για τη σωτηρία, αλλά πιο οικεία και αναγκαιότερη σε εμάς είναι η μετάληψη της σάρκας και του τίμιου αίματος του Ιησού και Θεού, άκουσε τα εξής: «Και ο Λόγος έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας.» Και για το ότι αυτά δηλώνουν περί τούτων, άκουσε τον Κύριο που λέει τα εξής: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα σε αυτόν.» Διότι όταν γίνει αυτό και βαπτιστούμε πνευματικά διά του Παναγίου Πνεύματος και γίνουμε τέκνα Θεού και ο σαρκωθείς Λόγος, διά της μεταλήψεως του άχραντου σώματος και αίματός Του, σκηνώσει ως φως μέσα μας, είδαμε τη δόξα Του, δόξα που έχει ως μονογενής από τον Πατέρα. Έχοντας γεννηθεί, λέει, από Αυτόν και εξ Αυτού πνευματικά και αφού Εκείνος κατοίκησε σωματικά μέσα μας και εμείς κατοικήσαμε συνειδητά μέσα Του, τότε αμέσως εκείνη τη στιγμή, εκείνη την ώρα, όταν έγιναν αυτά, είδαμε τη δόξα της θεότητάς Του, δόξα ως μονογενούς από τον Πατέρα, τέτοια δηλαδή που κανένας άλλος, ούτε άγγελος ούτε άνθρωπος, δεν έχει. Διότι επειδή ένας Θεός είναι ο Πατέρας, ένας είναι και ο μονογενής Του Υιός, και μία είναι η δόξα και των δύο, η οποία γίνεται γνωστή και αποκαλύπτεται σε όλους όσους ο Υιός θέλει διά του Πνεύματος που εκπορεύεται από τον Πατέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ἠθικαὶ ὁμιλίαι
Εἰ τοίνυν αὐτὸς φῶς ἐστι, τοὺς δὲ ἐνδιδυσκομένους αὐτὸν μὴ ἐπαισθάνεσθαι λέγομεν, τί νεκροῦ διαφέρομεν; Εἰ δὲ αὐτὸς μὲν ἡ ἄμπελος, ἡμεῖς δὲ τὰ κλήματα, ἐὰν μὴ τὴν πρὸς αὐτὸν γινώσκομεν πάντως ἕνωσιν, ἄψυχοι καὶ ἄκαρποι καὶ ξύλα ξηρά, ὕλη πυρὸς ἀσβέστου τυγχάνομεν. Εἰ δὲ καὶ οἱ τρώγοντες αὐτοῦ τὴν σάρκα καὶ πίνοντες αὐτοῦ τὸ αἷμα ζωὴν αἰώνιον ἔχουσι κατὰ τὸ θεῖον αὐτοῦ λόγιον, ταῦτα δὲ ἡμεῖς ἐσθίοντες οὐδὲν τῆς αἰσθητῆς τροφῆς πλέον γενόμενον ἐν ἡμῖν αἰσθανόμεθα οὐδὲ ζωὴν ἄλλην ἐν γνώσει λαμβάνομεν, ἄρτον λοιπὸν μόνον ψιλόν, οὐχὶ δὲ καὶ Θεὸν μετελάβομεν. Εἰ γὰρ Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ὁ Χριστός, καὶ ἡ ἁγία σὰρξ αὐτοῦ οὐ σὰρξ μόνον, ἀλλὰ σὰρξ καὶ Θεὸς ἀχωρίστως, ἀλλὰ καὶ ἀσυγχύτως, ὁρατὸς μὲν τῇ σαρκὶ εἴτ’ οὖν τῷ ἄρτῳ τοῖς αἰσθητοῖς ὀφθαλμοῖς ὑπάρχων, ἀόρατος δὲ τῇ θεότητι τοῖς αἰσθητοῖς, τοῖς δέ γε τῆς ψυχῆς ὄμμασι καθορώμενος. Διὸ καὶ ἀλλαχοῦ· «Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα» φησί «καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.» Καὶ οὐκ εἶπεν, ἐν αὐτοῖς μένει καὶ αὐτὰ ἐν αὐτῷ, ἀλλ’ ἐν ἐμοί, τουτέστιν ἐν τῇ ἐμῇ δόξῃ, ἐν τῷ ἐμῷ φωτί, ἐν τῇ ἐμῇ θεότητι. «Ἐγὼ γάρ, φησίν, ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί· καὶ ἐγὼ ἐν ὑμῖν καὶ ὑμεῖς ἐν ἐμοί.» Εἰ οὖν ταῦτα πάντα ἀγνώστως καὶ ἀναισθήτως γίνεσθαι νομίζομεν ἐν ἡμῖν, τίς τὴν ἡμῶν ἀναισθησίαν ἀξίως ἄρα θρηνήσειεν; Ὄντως οὐδείς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν λοιπόν αυτός είναι φως, και εμείς λέμε ότι όσοι τον ενδύονται δεν τον αισθάνονται, σε τι διαφέρουμε από τους νεκρούς; Εάν δε αυτός είναι η άμπελος, και εμείς τα κλήματα, εάν δεν γνωρίζουμε οπωσδήποτε την ένωσή μας με αυτόν, τυγχάνουμε άψυχοι και άκαρποι και ξερά ξύλα, ύλη για το άσβεστο πυρ. Εάν πάλι αυτοί που τρώγουν τη σάρκα του και πίνουν το αίμα του έχουν ζωή αιώνια, σύμφωνα με το θείο του λόγιο, και εμείς, ενώ τα τρώμε αυτά, δεν αισθανόμαστε να γίνεται μέσα μας τίποτα περισσότερο από την αισθητή τροφή, ούτε λαμβάνουμε εν επιγνώσει άλλη ζωή, τότε λοιπόν μεταλάβαμε μόνο απλό άρτο, και όχι Θεό. Διότι, εφόσον ο Χριστός είναι Θεός και άνθρωπος, και η αγία σάρκα του δεν είναι μόνο σάρκα, αλλά σάρκα και Θεός αχωρίστως και ασυγχύτως, είναι μεν ορατός ως προς τη σάρκα, δηλαδή στον άρτο, στους αισθητούς οφθαλμούς, αλλά αόρατος ως προς τη θεότητα στους αισθητούς, ενώ καθοράται με τα μάτια της ψυχής. Γι' αυτό και αλλού λέει: «Εκείνος που τρώγει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου μένει σε εμένα, κι εγώ σε αυτόν». Και δεν είπε ότι μένει σε αυτά και αυτά σε αυτόν, αλλά «σε εμένα», δηλαδή στη δόξα μου, στο φως μου, στη θεότητά μου. «Διότι εγώ», λέει, «είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα· και εγώ μέσα σε εσάς και εσείς μέσα σε εμένα». Εάν λοιπόν νομίζουμε ότι όλα αυτά γίνονται μέσα μας χωρίς να το γνωρίζουμε και χωρίς να το αισθανόμαστε, ποιος άραγε θα μπορούσε να θρηνήσει επάξια την αναισθησία μας; Όντως, κανείς.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Κεφάλαια ἀλφαβητικά (Νόθος)
Ἦλθε γὰρ ὁ Χριστός, ἁμαρτιῶν ἀπαλλαγὴν καὶ ἀναίρεσιν τοῖς εἰς αὐτὸν πιστεύουσι χαριζόμενος· τὴν μὲν ἀπαλλαγὴν διὰ τοῦ βαπτίσματος, τὴν δὲ ἀναίρεσιν διὰ τῆς τροφῆς αὐτοῦ καὶ πόσεως· Ὁ τρώγων μου γάρ φησι, τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ, ὁ δὲ μένων ἐν αὐτῷ, καρπὸν φέρει, οὐ φθοράν. Ὁ οὖν μετὰ τὸ βάπτισμα καὶ τὴν κοινωνίαν Χριστοῦ, μὴ καρποφορῶν, ἐκκόπτεται καὶ εἰς τὸ πῦρ βάλλεται, ὡς ξύλον ἄκαρπον· οὐ γὰρ ὁ ἐν μολυσμῷ σαρκὸς καὶ πνεύματος μόνον ἀναξίως τοῖς ἁγίοις προσερχόμενος ἔχει κρῖμα φοβερὸν —προσερχόμενος γάρ, ἔνοχος γίνεται τοῦ σώματος καὶ αἵματος τοῦ Κυρίου—, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀργῶς καὶ ἀνωφελῶς ἐσθίων καὶ πίνων, ἐν τῷ μὴ τὴν μνήμην φυλάττειν τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος Χριστοῦ, ὡς ἀσυνειδήτως καὶ ἀνωφελῶς τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον ἀγαθὸν καταργῶν· καὶ ὥσπερ ἀχαρίστως προσερχόμενος τῷ τοιούτῳ μυστηρίῳ, τὸ κρῖμα ἔχει τῆς ἀργίας, τοῦ Κυρίου καὶ τοὺς ῥῆμα ἀργὸν προϊεμένους, ἀκρίτους εἶναι μὴ συγχωρήσαντος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ήλθε ο Χριστός χαρίζοντας σε όσους πιστεύουν σε αυτόν την απαλλαγή και την εξάλειψη των αμαρτιών: την μεν απαλλαγή διά του βαπτίσματος, την δε εξάλειψη διά της τροφής και της πόσεώς του. Διότι λέγει: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε εμένα και εγώ σε αυτόν», και εκείνος που μένει σε αυτόν φέρει καρπό, όχι φθορά. Επομένως, εκείνος που μετά το βάπτισμα και την κοινωνία του Χριστού δεν καρποφορεί, κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά ως άκαρπο δέντρο. Διότι δεν αντιμετωπίζει φοβερή κατάκριση μόνο εκείνος που, ευρισκόμενος σε μολυσμό σαρκός και πνεύματος, προσέρχεται αναξίως στα άγια —επειδή προσερχόμενος γίνεται ένοχος του σώματος και του αίματος του Κυρίου—, αλλά και εκείνος που τρώει και πίνει αργώς και ανωφελώς, με το να μη διατηρεί τη μνήμη του Χριστού που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, καταργώντας έτσι ασυνείδητα και ανωφελώς ένα τόσο μεγάλο αγαθό. Και καθώς προσέρχεται με αγνωμοσύνη σε ένα τέτοιο μυστήριο, υφίσταται την κατάκριση της αργίας, δεδομένου ότι ο Κύριος δεν επέτρεψε να μείνουν ακατάκριτοι ούτε εκείνοι που ξεστομίζουν έναν αργό λόγο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ὕμνοι
καὶ γὰρ λαλεῖ τὸ στόμα μου λόγους, οὓς ἐδιδάχθην, καὶ ὕμνους ᾄδω καὶ εὐχάς, ἃς ἐγγράφως οἱ πάλαι τὸ πνεῦμά σου τὸ ἅγιον ἐξέθεντο λαβόντες, καὶ λέγων ταῦτα καὶ δοκῶν μέγα τι πεπραχέναι ἀναισθητῶ καὶ ἀγνοῶ, ὅτι ὥσπερ οἱ παῖδες μανθάνοντες οὐκ ἴσασι τὴν δύναμιν τῶν λόγων, οὕτως κἀγὼ ταῖς προσευχαῖς καὶ ψαλμοῖς τε καὶ ὕμνοις ἐγκαρτερῶν, καὶ ἀνυμνῶν σὲ τὸν εὔσπλαγχνον μόνον τῆς σῆς δόξης καὶ τοῦ φωτὸς αἴσθησιν οὐ λαμβάνω· καὶ ὥσπερ οἱ αἱρετικοὶ οἱ πολλὰ ἐκμαθόντες ἐδόκουν τοῦ εἰδέναι σε, ἐδόκουν σε γινώσκειν, ἐδόκουν οἱ πανάθλιοι καὶ βλέπειν σε, θεέ μου, οὕτω κἀγὼ πολλὰς εὐχὰς καὶ πολλὰς ψαλμῳδίας λαλῶν ἐν μόνῃ γλώσσῃ μου, ἴσως δὲ καὶ καρδίᾳ, ἐκ τούτων τὸ τῆς πίστεως ἄκρον ἔχειν νομίζω, ἐκ τούτων τὴν ἐπίγνωσιν πᾶσαν τῆς ἀληθείας οἴομαι τὸ καταλαβεῖν καὶ μηδὲν πλέον χρῄζειν, ἐκ τούτων καὶ τὸ βλέπειν σε τὸ φῶς τοῦ κόσμου, σῶτερ, ἐκ τούτων καὶ κατέχειν σε καὶ συνεῖναί μοι λέγω, καὶ συμμετέχειν φύσεως τῆς θείας σου νομίζω, καὶ κατ’ ἐμοῦ παραβολὰς ἐφευρίσκω καὶ λόγους ἀνερευνῶν ἐκ τῆς γραφῆς προβάλλομαι καὶ λέγω· ὁ κύριος τοὺς τρώγοντας εἶπεν αὐτοῦ τὴν σάρκα καὶ τοὺς τὸ αἷμα πίνοντας ἐν αὐτῷ καταμένειν, ἀλλὰ καὶ κατοικεῖν αὐτὸς ἐν αὐτοῖς ὁ δεσπότης.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι το στόμα μου προφέρει λόγια που διδάχθηκα, και ψάλλω ύμνους και προσευχές, τις οποίες οι παλαιοί κατέγραψαν έχοντας λάβει το Άγιό σου Πνεύμα, και λέγοντας αυτά και νομίζοντας ότι έχω κατορθώσει κάτι σπουδαίο, παραμένω αναίσθητος και αγνοώ ότι, όπως ακριβώς τα παιδιά που μαθαίνουν δεν γνωρίζουν τη δύναμη των λέξεων, έτσι κι εγώ, επιμένοντας στις προσευχές και τους ψαλμούς και τους ύμνους, και ανυμνώντας εσένα, τον μόνο εύσπλαχνο, δεν λαμβάνω καμία αίσθηση της δόξας και του φωτός σου. Και όπως οι αιρετικοί, οι οποίοι έχοντας μάθει πολλά, νόμιζαν ότι σε ξέρουν, νόμιζαν ότι σε γνωρίζουν, νόμιζαν οι πανάθλιοι ότι και σε βλέπουν, Θεέ μου, έτσι κι εγώ, προφέροντας πολλές προσευχές και πολλές ψαλμωδίες μόνο με τη γλώσσα μου, ίσως δε και με την καρδιά μου, εξαιτίας αυτών νομίζω ότι έχω το αποκορύφωμα της πίστης, εξαιτίας αυτών θεωρώ ότι έχω κατανοήσει όλη την επίγνωση της αλήθειας και ότι δεν έχω ανάγκη από τίποτα περισσότερο, εξαιτίας αυτών νομίζω και ότι βλέπω εσένα, το φως του κόσμου, Σωτήρα μου, εξαιτίας αυτών λέω και ότι σε κατέχω και ότι είσαι μαζί μου, και νομίζω ότι συμμετέχω στη θεία σου φύση, και εφευρίσκω παραβολές εναντίον του εαυτού μου και, ερευνώντας, προβάλλω λόγια από τη Γραφή και λέω: ο Κύριος είπε ότι όσοι τρώνε τη σάρκα του και όσοι πίνουν το αίμα του παραμένουν σε αυτόν, αλλά και ότι ο ίδιος ο Δεσπότης κατοικεί μέσα τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεόδωρος ὁ Στουδίτης Μικρὰ Κατήχησις
Πολλὰ ἰσχύει τὰ δάκρυα, ἡ κατάνυξις, καί γε πρὸ πάντων καὶ μετὰ πάντων ἡ μετάληψις τῶν ἁγιασμάτων, περὶ ἣν οὐκ οἶδ’ ὅπως ὁρῶν ὑμᾶς ἀμελῶς διακειμένους λίαν θαυμάζω, κἂν μὲν παρῇ κυριακὴ, προσερχομένους τοῖς μυστηρίοις· ἂν δὲ ἐν ἑτέρᾳ ἡμέρᾳ γένηται σύναξις, οὐδαμῶς ὑπαντῶντας. Καίτοι ἐν τῷ μοναστηρίῳ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐξὸν ἦν τῷ βουλομένῳ κοινωνεῖν, νῦν δὲ καὶ σπανιώτερον καὶ οὐδαμοῦ ἡ ὑπάντησις. Καὶ ταῦτα λέγω, οὐχ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε βουλόμενος ὑμᾶς προσιέναι· γέγραπται γάρ· «Δοκιμαζέτω ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω· ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, κρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου.» Οὐ τοῦτο οὖν λέγω, μὴ γένοιτο· ἀλλ’ ἵνα τῇ ἐπιθυμίᾳ τῆς κοινωνίας, ὅσον ἐνδέχεται, καθαίρωμεν ἑαυτοὺς, καὶ ἀξιώμεθα τοῦ δώρου· ζωῆς γὰρ μετουσία ἐστὶν ὁ προκείμενος ἄρτος. Φησὶ γὰρ ὁ Κύριος· «Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν τις φάγῃ ἐκ τοῦ ἄρτου τούτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ὁ ἄρτος, ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μοῦ ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.» Καὶ πάλιν· «Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.» Εἶδες δωρεὰν ἄφατον καὶ ἄπειρον; Οὐ μόνον ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανεν, ἀλλὰ καὶ ἑαυτὸν προὔθηκεν ἡμῖν εἰς ἑστίασιν. Τί τούτου δεικτικώτερον πρὸς ἀγάπησιν κραταιάν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μεγάλη δύναμη έχουν τα δάκρυα, η κατάνυξη, και προ πάντων και μετά από όλα η μετάληψη των αγιασμάτων, για την οποία, δεν ξέρω πώς, βλέποντάς σας να αδιαφορείτε, απορώ πάρα πολύ, καθώς, αν μεν είναι Κυριακή, προσέρχεστε στα μυστήρια· αν όμως γίνει σύναξη κάποια άλλη μέρα, δεν προσέρχεστε καθόλου. Αν και στο μοναστήρι κάθε μέρα ήταν δυνατόν να κοινωνεί όποιος το επιθυμούσε, τώρα όμως αυτό γίνεται σπανιότερα και δεν υπάρχει πουθενά προσέλευση. Και αυτά τα λέω, όχι επειδή επιθυμώ να προσέρχεστε απλώς και όπως τύχει· διότι είναι γραμμένο: «Ας δοκιμάζει ο άνθρωπος τον εαυτό του, και έτσι ας τρώει από τον άρτο και ας πίνει από το ποτήριο· διότι εκείνος που τρώει και πίνει αναξίως, τρώει και πίνει κατάκριση για τον εαυτό του, επειδή δεν διακρίνει το σώμα του Κυρίου». Δεν λέω λοιπόν αυτό, μη γένοιτο· αλλά για να καθαρίζουμε, όσο είναι δυνατόν, τους εαυτούς μας με την επιθυμία της κοινωνίας, και να γινόμαστε άξιοι της δωρεάς· διότι ο προκείμενος άρτος είναι μετοχή στη ζωή. Διότι λέει ο Κύριος: «Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό· εάν κάποιος φάει από αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα· και ο άρτος που εγώ θα δώσω, είναι η σάρκα μου, την οποία εγώ θα δώσω για τη ζωή του κόσμου». Και πάλι: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα σε αυτόν». Είδες ανέκφραστη και άπειρη δωρεά; Όχι μόνο πέθανε για εμάς, αλλά και προσέφερε τον εαυτό Του σε εμάς ως εστίαση. Τι είναι πιο αποδεικτικό από αυτό για την κραταιά αγάπη;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Ὁ γὰρ ψυχικὸς ἄνθρωπος, τουτέστιν, ὁ λογισμοῖς ἀνθρωπίνοις καὶ ψυχικοῖς, ἤτοι φυσικοῖς, ἑπόμενος, οὐ δέχεται τὰ ὑπὲρ φύσιν καὶ πνευματικά· ὥσπερ οὖν καὶ τὴν πνευματικὴν βρῶσιν τῆς τοῦ Κυρίου σαρκὸς οὐ νοεῖ, ἧς οἱ μὴ μεταλαμβάνοντες, ἀμέτοχοι ἔσονται τῆς αἰωνίου ζωῆς, ὡς μὴ παραδεξάμενοι τὸν Ἰησοῦν τὸν ὄντα ζωὴν ἀληθινήν. Οὐ γὰρ ψιλοῦ ἀνθρώπου σάρξ ἐστιν ἡ ἐσθιομένη, ἀλλὰ Θεοῦ, καὶ θεοποιεῖν δυναμένη, ὡς ἀνακραθεῖσα θεότητι. Αὕτη καὶ ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καθὸ οὐ πρὸς ὀλίγον καιρὸν διαρκεῖ, οὐδὲ φθείρεται καθάπερ ἡ ῥευστὴ βρῶσις, ἀλλὰ τῆς αἰωνίου ζωῆς ἐστιν ἐπίκουρος. Ὁμοίως δὲ καὶ ἡ πόσις τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου, ἀληθῶς ἐστι πόσις, ὅτι μὴ πρὸς καιρὸν ἐπαρκεῖ τῷ δίψει, ἀλλ’ εἰς ἀεὶ ἄδιψον διατηρεῖ καὶ ἀνεπιδεῆ τὸν πιόντα· καθὼς καὶ πρὸς τὴν Σαμαρεῖτιν ἔλεγεν, ὅτι, «Ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω, οὐ διψήσῃ.» Ὅστις γὰρ τὴν χάριν τοῦ ἁγίου Πνεύματος διὰ τῆς μεταλήψεως τῶν θείων μυστηρίων δέξεται, οὔτε λιμώττει νοητὸν λιμόν, οὔτε διψᾷ δίψος, οἷον οἱ ἄπιστοι. «Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα, καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ. Καθὼς ἀπέστειλέ με ὁ ζῶν Πατήρ, κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν Πατέρα· καὶ ὁ τρώγων με, κἀκεῖνος ζήσεται δι’ ἐμέ. Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· οὐ καθὼς ἔφαγον τὸ μάννα οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ ἀπέθανον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ο ψυχικός άνθρωπος, δηλαδή αυτός που ακολουθεί ανθρώπινους και ψυχικούς, ήτοι φυσικούς, λογισμούς, δεν αποδέχεται τα υπερφυσικά και πνευματικά. Όπως ακριβώς, λοιπόν, δεν κατανοεί και την πνευματική βρώση της σάρκας του Κυρίου, της οποίας όσοι δεν μεταλαμβάνουν, θα είναι αμέτοχοι της αιώνιας ζωής, επειδή δεν αποδέχθηκαν τον Ιησού, ο οποίος είναι η αληθινή ζωή. Διότι η σάρκα που τρώγεται δεν είναι ενός απλού ανθρώπου, αλλά του Θεού, και έχει τη δύναμη να θεοποιεί, καθώς έχει αναμειχθεί με τη θεότητα. Αυτή είναι πράγματι αληθινή τροφή, επειδή δεν διαρκεί για λίγο χρόνο, ούτε φθείρεται όπως η ρευστή τροφή, αλλά είναι αρωγός της αιώνιας ζωής. Ομοίως δε και η πόση του αίματος του Κυρίου είναι αληθινή πόση, διότι δεν ικανοποιεί τη δίψα μόνο προσωρινά, αλλά διατηρεί αυτόν που το ήπιε για πάντα άδιψο και χωρίς καμία στέρηση, όπως ακριβώς έλεγε και προς τη Σαμαρείτιδα, ότι: «Εκείνος που πίνει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν θα διψάσει». Διότι όποιος δεχθεί τη χάρη του Αγίου Πνεύματος μέσω της μεταλήψεως των θείων μυστηρίων, ούτε πεινάει νοητή πείνα, ούτε διψάει δίψα, όπως οι άπιστοι. «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει ενωμένος μαζί μου, και εγώ μαζί του. Καθώς με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, και εγώ ζω διά τον Πατέρα· έτσι και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει δι' εμέ. Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό· όχι όπως οι πατέρες σας, που έφαγαν το μάννα στην έρημο και πέθαναν».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες