Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:58

Διότι, επειδή ο Πατέρας που με γέννησε είναι ζωή κατά φύση, και εγώ είμαι φυσικό και γνήσιο γέννημα, φέρω τη δική Του φύση, δηλαδή το να είμαι ζωή, διότι αυτό είναι και ο Πατέρας. Και επειδή νοείται και είναι ένας προερχόμενος από έναν· διότι ο Υιός προέρχεται από τον Πατέρα, αν και συνυπήρχε αιώνια· εύλογα σεμνύνεται για τα φυσικά αξιώματα Εκείνου που Τον γέννησε, σαν να ήταν δικά Του. <Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό, όχι όπως το μάννα που έφαγαν οι πατέρες σας και πέθαναν· όποιος τρώει αυτόν τον άρτον θα ζήσει στον αιώνα.> Μεγάλα, λέει, πρέπει να είναι τα αποτελέσματα που προέρχονται από μεγάλα αίτια, και όσα χορηγούνται μέσω της άνωθεν χάριτος ταιριάζει να φαίνονται θεοπρεπή και άξια της θείας μεγαλοδωρεάς. Διότι, αν πράγματι αποδέχθηκες με πίστη το ότι ο άρτος κατεβαίνει από τον ουρανό, τότε ας παρέχει σε όσους τον επιθυμούν αδιάκοπη ζωή, και ας έχει ακατάπαυστη την ενέργεια της αθανασίας. Διότι αυτή θα ήταν η σαφής απόδειξη ότι ο άρτος είναι από τον ουρανό, δηλαδή από τον Θεό· επειδή θα πούμε ότι ταιριάζει ο αιώνιος να χαρίζει αιώνια αγαθά, και όχι την απόλαυση μιας πρόσκαιρης τρυφής, η οποία διαρκεί για ελάχιστο χρόνο και μετά βίας μπορεί να αντέξει. Διότι δεν θα θεωρούσε πλέον κανείς με σοφία ότι είναι άρτος προερχόμενος από τον Θεό και άνωθεν αυτός τον οποίο, αφού έφαγαν οι πρόγονοι, νικήθηκαν από τον θάνατο και δεν απέκρουσαν τη βλάβη της φθοράς, και αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο· επειδή εκείνος δεν ήταν άρτος που είχε τη δύναμη να κάνει κάποιον αθάνατο.

Εκεί εξέρχεται νερό από την πέτρα· εδώ πηγάζει αίμα και νερό από τη ζωοποιό πλευρά. Εκείνοι δέχθηκαν από τον ουρανό κρέας ορτυκιών· εμείς όμως δεχόμαστε από τα ύψη την περιστερά του Πνεύματος. Εκείνοι έφαγαν πρόσκαιρο μάννα και πέθαναν· εμείς τρώμε άρτο για την αιώνια ζωή.

«Τη θήρα της θα ευλογήσω πλουσιοπάροχα, τους φτωχούς της θα χορτάσω με άρτο». Κατά δε την αναγωγική ερμηνεία, θήρα της Σιών είναι εκείνοι που, δίκην ιχθύων, αλιεύονται καθημερινά μέσα από τα ευαγγελικά και αποστολικά δίχτυα· φτωχοί της δε είναι οι μακάριοι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών, οι οποίοι τρέφονται με τον άρτο που κατέβηκε από τον ουρανό· αλλά και οι ιερείς της, αφού πρώτα ενδυθούν οι ίδιοι τη δικαιοσύνη, όπως ειπώθηκε, περιβάλλονται από τον Θεό με σωτηρία· έπειτα κάνει λόγο για τους οσίους, αυτούς που διαπρέπουν στην Εκκλησία με την αρετή και τον βίο τους· για τους οποίους ο μεν Ακύλας είπε: «Αινώντας θα αινέσουν», ο δε Σύμμαχος: «Ευφημώντας θα ευφημήσουν».

Γι' αυτό, όλα όσα μετέχουν στη ζωή, ζουν από την παροχή του Υιού· μόνος δε αυτός έχει μέσα του ζωή που αναβλύζει, επειδή ο Πατέρας τού το δώρισε αυτό προς όφελος εκείνων που πρόκειται να ζωοποιηθούν μέσω αυτού. Αυτό ακριβώς διδάσκει και ο ίδιος, λέγοντας: «Όπως με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας και εγώ ζω μέσω του Πατέρα, έτσι και εκείνος που με τρώει θα ζήσει μέσω εμού. Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό». Βλέπεις πώς, ακόμη και όταν βρισκόταν στον ουρανό, ήταν άρτος της ζωής. Γι' αυτό έχει ειπωθεί κάπου: «Άρτο αγγέλων έφαγε ο άνθρωπος». Και πριν αποσταλεί, επομένως, από τον Πατέρα, βρισκόταν στον ουρανό και ζούσε μέσω του Πατέρα, όχι ως απλός εκφωνούμενος λόγος ούτε ως ένα και το αυτό με τον Θεό, αλλά ως έχων υπόσταση και δική του ζωή, την οποία του έδωσε ο Πατέρας. Προχωρώντας δε στη συνέχεια, προκειμένου να παραστήσει την υπεροχή της δόξας του Πατέρα, έλεγε: «Όπως με δίδαξε ο Πατέρας, αυτά λαλώ. Και εκείνος που με έστειλε είναι μαζί μου· δεν με άφησε μόνο, διότι εγώ κάνω πάντοτε τα αρεστά σε αυτόν». Πρόσεξε δε με ακρίβεια πώς έχει ειπωθεί το «πάντοτε». Διότι, λέγει, δεν πράττω τα αρεστά στον Πατέρα τώρα, όταν μέσω της σάρκας συναναστρέφομαι με τους ανθρώπους στη γη, αλλά και πάντοτε. Και μαρτυρεί ότι λαλεί αυτά τα οποία έχει μάθει από τον Πατέρα, ως από δάσκαλο· επομένως, αναγνωρίζει τον Πατέρα και ως δάσκαλο, όντας δηλαδή έτερος από αυτόν, εφόσον καθένας που μαθητεύει σε κάποιον, τυγχάνει να είναι έτερος από εκείνον που διδάσκει.

Αντιλαμβάνεσαι δε οπωσδήποτε αυτήν την αληθινή βρώση μέσω του ιστορικού αινίγματος, ότι δηλαδή ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό δεν είναι κάτι το ασώματο. Διότι πώς θα μπορούσε το ασώματο να γίνει τροφή για το σώμα; Και ό,τι δεν είναι ασώματο, είναι οπωσδήποτε σώμα. Το δε σώμα αυτού του άρτου δεν το καλλιέργησε ούτε άροση ούτε σπορά, αλλά η γη, παραμένοντας όπως είναι, βρίσκεται πλήρης από αυτήν τη θεία τροφή, από την οποία μετέχουν όσοι πεινούν, προπαιδευόμενοι στο μυστήριο της Παρθένου διά μέσου αυτής της θαυματουργίας.

Εμείς όμως, έχοντας διδαχθεί από την αγία φωνή ότι, αν κάποιος δεν γεννηθεί άνωθεν από νερό και Πνεύμα, δεν θα εισέλθει στη βασιλεία του Θεού, και ότι «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, αυτός θα ζήσει στον αιώνα», έχουμε πειστεί ότι με την ομολογία των θείων ονομάτων, εννοώ του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, επικυρώνεται το μυστήριο της ευσέβειας και ότι με τη συμμετοχή στα μυστικά έθη και σύμβολα εδραιώνεται η σωτηρία. Αντιθέτως, τα δόγματα έχουν συχνά εξεταστεί με επιμέλεια και από όσους βρίσκονται έξω από το μυστήριο, και μπορεί κανείς να ακούσει πολλούς να προβάλλουν το δικό μας δόγμα ως αφορμή για ρητορική άμιλλα, και βλέπουμε μερικούς από αυτούς πολλές φορές να προσεγγίζουν την αλήθεια και όμως να παραμένουν εξίσου αποξενωμένοι από την πίστη. Επειδή, λοιπόν, αυτός από τη μια καταφρονεί τα σεπτά ονόματα, μέσω των οποίων η δύναμη της θειοτέρας γέννησης χορηγεί τη χάρη σε εκείνους που την αναζητούν διά της πίστεως, και από την άλλη περιφρονεί τη συμμετοχή στα μυστικά σύμβολα και έθη, στα οποία έχει τη δύναμή του ο Χριστιανισμός, ας πούμε τα λόγια του προφήτη παραφράζοντάς τα ελαφρώς, προς όσους δίνουν ακρόαση στην απάτη: «Έως πότε θα είστε βαρυκάρδιοι; Γιατί αγαπάτε την απώλεια και αναζητάτε το ψέμα;» Πώς δεν βλέπετε ότι ο διώκτης της πίστεως παρακινεί σε παράβαση του Χριστιανισμού εκείνους που πείθονται στα λόγια του;

Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό· όχι όπως οι πατέρες σας έφαγαν το μάννα και πέθαναν. Εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα. Επαναλαμβάνει συνεχώς το ίδιο πράγμα, ώστε να το εντυπώσει στη διάνοια των ακροατών (διότι η διδασκαλία περί αυτών των ζητημάτων ήταν ύψιστης σημασίας), και για να κατοχυρώσει το δόγμα περί της αναστάσεως, καθώς και αυτό περί της αιώνιας ζωής.

«Αλήθεια, αλήθεια σας λέγω, εάν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα του, δεν έχετε ζωή μέσα σας. Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει ζωή αιώνια, και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα. Διότι η σάρκα μου είναι αληθινή τροφή, και το αίμα μου είναι αληθινό ποτό· εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε εμένα, και εγώ σε αυτόν. Όπως με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, και εγώ ζω εξαιτίας του Πατέρα, έτσι και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει και εκείνος εξαιτίας μου. Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό. Όχι όπως έφαγαν το μάννα και πέθαναν· εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα». «Δεν μπορείτε να πίνετε το ποτήρι του Κυρίου και το ποτήρι των δαιμόνων. Δεν μπορείτε να μετέχετε στο τραπέζι του Κυρίου και στο τραπέζι των δαιμόνων. Μήπως προκαλούμε τη ζηλοτυπία του Κυρίου; Μήπως είμαστε ισχυρότεροί του;» «Διότι εγώ παρέλαβα από τον Κύριο εκείνο το οποίο και σας παρέδωσα, ότι ο Κύριος Ιησούς τη νύχτα κατά την οποία παραδιδόταν, πήρε άρτο, και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε, και είπε: Αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο κόβεται για εσάς. Αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου».

Διότι και ο Κύριος, περιγράφοντας την πτώση της ψυχής, έφερε την παραβολή για τον νεότερο υιό, ο οποίος έλαβε το μερίδιό του και αναχώρησε σε ξένη πατρίδα, κοντά σε κακούς και πονηρούς κυρίους, και εκεί κατασπατάλησε τα υπάρχοντά του με πόρνες, ζώντας άσωτα και βόσκοντας χοίρους. Και αποκαλώντας τον εαυτό του άρτο της ζωής, έλεγε ότι όσοι τρώνε τη σάρκα του και πίνουν το αίμα του θα ζήσουν στους αιώνες, λέγοντας: «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει σε μένα κι εγώ σε αυτόν». Και πάλι: «Εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο θα ζήσει στον αιώνα» και: «Εκείνος που τρώει εμένα, κι εκείνος θα ζήσει εξαιτίας μου», και δίνει το πνεύμα της δικής του θεότητας ως τροφή και ζωή στις άξιες ψυχές. Διότι και όσοι μεταλαμβάνουν αληθινά τον άρτο της Ευχαριστίας αξιώνονται να γίνουν μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος, και έτσι μπορούν να ζήσουν στους αιώνες οι άγιες ψυχές. Και όπως αυτός που ήπιε το κρασί το έχει αναμεμειγμένο σε όλα τα μέλη του και γίνεται το κρασί μέσα του και αυτός μέσα στο κρασί, έτσι και αυτός που πίνει το αίμα του Χριστού. Διότι το πνεύμα της θεότητας, όταν δίνεται ως πόση, αναμειγνύεται στην τέλεια ψυχή και η ψυχή μέσα σε αυτό, και έτσι, αφού αγιαστεί, καθίσταται άξια του Κυρίου. «Διότι όλοι», λέει, «ποτιστήκαμε από το ίδιο Πνεύμα».

Αρκεί μόνο να αγωνιστεί κανείς για να γίνει φίλος και ευάρεστος σε Αυτόν, και με την ίδια την πείρα και την αίσθηση θα δει ανείπωτα επουράνια αγαθά και ανέκφραστη τρυφή και άπειρο πλούτο της θεότητας, αληθινά «όσα μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν», όλα όσα το πνεύμα του Κυρίου γίνεται για την ανάπαυση και αγαλλίαση και τρυφή και αιώνια ζωή της άξιας ψυχής. Διότι σωματοποιεί τον εαυτό Του και σε πνευματική τροφή και σε ενδύματα και σε ανείπωτα κάλλη, για να αναπαύσει ανεκλάλητα και άρρητα και να γεμίσει με πνευματική ευφροσύνη την άξια και πιστή ψυχή, όπως λέει ο Κύριος: «εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο θα ζήσει στον αιώνα», και: «εγώ είμαι ο άρτος της ζωής», και: «εκείνος που πίνει από το ύδωρ το οποίο εγώ θα του δώσω, θα γίνει μέσα του πηγή ύδατος που θα αναβλύζει εις ζωήν αιώνιον», «και όλοι (λέει) φωτιστήκαμε από το ίδιο πνεύμα». Και έτσι εμφανίστηκε στον καθένα από τους αγίους όπως θέλησε και όπως συνέφερε, δηλαδή αλλιώς στον Αβραάμ, αλλιώς στον Ισαάκ, αλλιώς στον Ιακώβ, αλλιώς στον Νώε, στον Δανιήλ, στον Δαβίδ, στον Σολομώντα, στον Ιωσήφ, στον καθένα από τους αγίους προφήτες, στον Ησαΐα, στον Ιερεμία, στον Ηλία, αλλιώς στον Μωυσή. Και εγώ νομίζω ότι κάθε ώρα ο Μωυσής, εισερχόμενος σε εκείνη την πνευματική τράπεζα, εντρυφούσε και απολάμβανε στο όρος κατά την τεσσαρακονθήμερη νηστεία του.

Διότι ο ψυχικός άνθρωπος, δηλαδή αυτός που ακολουθεί ανθρώπινους και ψυχικούς, ήτοι φυσικούς, λογισμούς, δεν αποδέχεται τα υπερφυσικά και πνευματικά. Όπως ακριβώς, λοιπόν, δεν κατανοεί και την πνευματική βρώση της σάρκας του Κυρίου, της οποίας όσοι δεν μεταλαμβάνουν, θα είναι αμέτοχοι της αιώνιας ζωής, επειδή δεν αποδέχθηκαν τον Ιησού, ο οποίος είναι η αληθινή ζωή. Διότι η σάρκα που τρώγεται δεν είναι ενός απλού ανθρώπου, αλλά του Θεού, και έχει τη δύναμη να θεοποιεί, καθώς έχει αναμειχθεί με τη θεότητα. Αυτή είναι πράγματι αληθινή τροφή, επειδή δεν διαρκεί για λίγο χρόνο, ούτε φθείρεται όπως η ρευστή τροφή, αλλά είναι αρωγός της αιώνιας ζωής. Ομοίως δε και η πόση του αίματος του Κυρίου είναι αληθινή πόση, διότι δεν ικανοποιεί τη δίψα μόνο προσωρινά, αλλά διατηρεί αυτόν που το ήπιε για πάντα άδιψο και χωρίς καμία στέρηση, όπως ακριβώς έλεγε και προς τη Σαμαρείτιδα, ότι: «Εκείνος που πίνει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν θα διψάσει». Διότι όποιος δεχθεί τη χάρη του Αγίου Πνεύματος μέσω της μεταλήψεως των θείων μυστηρίων, ούτε πεινάει νοητή πείνα, ούτε διψάει δίψα, όπως οι άπιστοι. «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει ενωμένος μαζί μου, και εγώ μαζί του. Καθώς με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, και εγώ ζω διά τον Πατέρα· έτσι και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει δι' εμέ. Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό· όχι όπως οι πατέρες σας, που έφαγαν το μάννα στην έρημο και πέθαναν».

«Εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο, θα ζήσει αιώνια». Εδώ μαθαίνουμε το μυστήριο της μεταλήψεως. Διότι εκείνος που τρώει και πίνει τη σάρκα και το αίμα του Κυρίου, μένει ενωμένος με τον Κύριο, και ο Κύριος με αυτόν. Διότι συντελείται μία παράδοξη και υπέρλογη ένωση, ώστε να είναι ο Θεός μέσα μας και εμείς μέσα στον Θεό. Δεν ακούς αυτό το φρικτό άκουσμα; Δεν τρώμε τον απλό Θεό (διότι είναι αψηλάφητος και ασώματος, και δεν μπορεί να συλληφθεί ούτε από τα μάτια ούτε από τα δόντια), ούτε πάλι τη σάρκα ενός απλού ανθρώπου (διότι σε τίποτα δεν μπορεί να ωφελήσει). Αλλά, επειδή ο Θεός ένωσε με τον εαυτό Του τη σάρκα με άρρητη ένωση, η σάρκα καθίσταται ζωοποιός, όχι επειδή μεταβλήθηκε στη φύση του Θεού, μη γένοιτο! Αλλά όπως με το παράδειγμα του πυρακτωμένου σιδήρου, ο οποίος παραμένει σίδηρος αλλά φανερώνει την ενέργεια της φωτιάς, έτσι λοιπόν και η σάρκα του Κυρίου, παραμένοντας σάρκα, είναι ζωοποιός, ως σάρκα του Θεού Λόγου.