Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 6:64

Αλλά ακόμη και αν υποθέσουμε ότι κάποιος καταφέρνει να διορθώσει τον δικό του βίο, δεν θα αποφύγει το έγκλημα της εγκατάλειψης του Χριστού, όπως ακριβώς και οι μαθητές που αναφέρονται στο Ευαγγέλιο, για τους οποίους λέγει ο θείος ευαγγελιστής: «Πολλοί από τους μαθητές επέστρεψαν πίσω και δεν συμπορεύονταν πλέον με τον Ιησού, λέγοντας: Σκληρός είναι αυτός ο λόγος· ποιος μπορεί να τον ακούει;». Διότι γι' αυτόν τον λόγο και ο φιλάνθρωπος Θεός, μεριμνώντας για τη δική μας σωτηρία, διαίρεσε τον τρόπο ζωής των ανθρώπων σε δύο βίους, εννοώ τη συζυγία και την παρθενία, ώστε εκείνος που δεν μπορεί να υπομείνει τον άθλο της παρθενίας να προχωρήσει σε συνοίκηση με γυναίκα, έχοντας όμως επίγνωση τούτου: ότι θα του ζητηθεί λόγος για τη σωφροσύνη και τον αγιασμό, καθώς και για την ομοίωσή του με τους αγίους που έζησαν μέσα στη συζυγία και την τεκνοτροφία.

Το Πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί· η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα. Τα λόγια μου είναι πνεύμα και είναι ζωή. Αλλά υπάρχουν μερικοί από εσάς που δεν πιστεύουν. Διότι ο Ιησούς γνώριζε εξ αρχής ποιοι είναι αυτοί που πιστεύουν, και ποιος είναι εκείνος που θα τον παραδώσει. Και έλεγε: «Γι' αυτό σας έχω πει, ότι κανείς δεν μπορεί να έλθει προς εμένα, εάν δεν του έχει δοθεί από τον Πατέρα μου.» Και προς το τέλος: «Αφού έλαβε, λοιπόν, ο Ιησούς άρτο και ευχαρίστησε, τον έκοψε και τον έδινε στους μαθητές, και είπε: Λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου το οποίο κλάται για εσάς· αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου. Και αφού έλαβε το ποτήριο και ευχαρίστησε, τους το έδωσε λέγοντας: Πιείτε από αυτό όλοι· διότι αυτό είναι το αίμα μου της Καινής Διαθήκης, το οποίο εκχέεται για πολλούς προς άφεση αμαρτιών.» Και ο Απόστολος (αναφέρει): «Διότι όσες φορές τρώτε τον άρτο αυτόν και πίνετε το ποτήριο, τον θάνατο του Κυρίου καταγγέλλετε.» Τι σημαίνουν, λοιπόν, τα λόγια αυτά, και ποιο είναι το όφελος από αυτά;

Τα λόγια μου είναι πνεύμα και είναι ζωή. Αλλά υπάρχουν μερικοί από εσάς που δεν πιστεύουν. Διότι ο Ιησούς γνώριζε εξ αρχής ποιοι είναι αυτοί που πιστεύουν, και ποιος είναι εκείνος που πρόκειται να τον παραδώσει. Και έλεγε: Γι' αυτό σας έχω πει ότι κανείς δεν μπορεί να έρθει σε εμένα, εάν δεν του έχει δοθεί από τον Πατέρα μου. Εξαιτίας αυτού, πολλοί από τους μαθητές του έκαναν πίσω και δεν συμπορεύονταν πλέον μαζί του. Είπε, λοιπόν, ο Ιησούς στους δώδεκα: Μήπως θέλετε να φύγετε και εσείς; Του αποκρίθηκε ο Σίμων Πέτρος: Κύριε, σε ποιον να πάμε; Έχεις λόγια αιώνιας ζωής, και εμείς έχουμε πιστέψει και έχουμε γνωρίσει ότι εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του ζώντος Θεού.» Και προς το τέλος των Ευαγγελίων έχει γραφεί: «Λαμβάνοντας, λοιπόν, ο Ιησούς άρτο, και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε και τον έδινε στους μαθητές, και είπε: Λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο θραύεται για εσάς. Αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου.»

Ότι δε πολλές φορές με το όνομα του Πνεύματος στις θεόπνευστες γραφές ονομάζεται και ο Υιός, θα το καταλάβουμε από τα παρακάτω. Γράφει λοιπόν ο μακάριος Ιωάννης γι' αυτόν: «Αυτός είναι που ήλθε μέσω ύδατος και πνεύματος, ο Ιησούς Χριστός, όχι μόνο με το ύδωρ, αλλά με το ύδωρ και το πνεύμα, και το πνεύμα είναι αυτό που μαρτυρεί, ότι το πνεύμα είναι η αλήθεια». Διότι, ιδού, ονομάζει το πνεύμα αλήθεια, μολονότι ο Χριστός διακηρύσσει ρητά: «Εγώ είμαι η αλήθεια». Ο Παύλος πάλι, απευθυνόμενος σε εμάς, λέει: «Εκείνοι που είναι προσκολλημένοι στη σάρκα δεν μπορούν να αρέσουν στον Θεό· εσείς όμως δεν είστε στη σάρκα αλλά στο πνεύμα, εφόσον το πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας. Και αν κάποιος δεν έχει το πνεύμα του Χριστού, αυτός δεν ανήκει σε αυτόν. Αν όμως ο Χριστός κατοικεί μέσα σας, το μεν σώμα είναι νεκρό εξαιτίας της αμαρτίας, το δε πνεύμα είναι ζωή εξαιτίας της δικαιοσύνης». Διότι ιδού και πάλι σε αυτά τα χωρία, αφού διακήρυξε ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα μας, είπε ότι ο ίδιος ο Χριστός είναι μέσα μας. Επειδή το Πνεύμα Του είναι αδιαίρετο από τον Υιό, λόγω της ταυτότητας της φύσεώς τους, παρόλο που νοείται ότι υπάρχει με δική Του υπόσταση. Γι' αυτό πολλές φορές δεν κάνει διάκριση, ονομάζοντας πότε το Πνεύμα και πότε τον Εαυτό του. <Αλλά υπάρχουν ανάμεσά σας μερικοί που δεν πιστεύουν. Διότι ο Ιησούς γνώριζε από την αρχή ποιοι είναι αυτοί που δεν πιστεύουν και ποιος είναι αυτός που θα τον παραδώσει.>

Δ΄. Και παρατήρησε τη σοφία του: ούτε τον έκανε φανερό, ούτε τον άφησε να περάσει απαρατήρητος· το πρώτο, για να μην αποθρασυνθεί και γίνει πιο εριστικός, και το δεύτερο, για να μη διαπράξει το τόλμημα άφοβα, νομίζοντας ότι διαφεύγει της προσοχής. Γι' αυτό, προχωρώντας, ασκεί τους ελέγχους πιο φανερά. Διότι προηγουμένως τον συγκατέλεξε και αυτόν μαζί με τους άλλους, λέγοντας: «Υπάρχουν μερικοί από εσάς, οι οποίοι δεν πιστεύουν» (ότι δε συμπεριέλαβε και τον προδότη, το εξήγησε ο ευαγγελιστής λέγοντας: «Διότι γνώριζε εξ αρχής ποιοι είναι αυτοί που δεν πιστεύουν, και ποιος είναι αυτός που θα τον παραδώσει»)· επειδή όμως εκείνος επέμεινε, επιφέρει τον έλεγχο σφοδρότερο, λέγοντας: «Ένας από εσάς είναι διάβολος», και καθιστά τον φόβο κοινό σε όλους, θέλοντας να συγκαλύψει εκείνον.

Διότι εκείνος που πίστεψε ότι προηγουμένως βρισκόταν στον ουρανό, σίγουρα θα πιστέψει βέβαια ότι αυτός δεν είναι γιος του Ιωσήφ, αλλά του Θεού· και συνεπώς θα πειστεί σε όσα λέγονται από αυτόν. Ακούγοντας δε ότι ο Υιός του ανθρώπου βρισκόταν προηγουμένως στον ουρανό, μην νομίσεις ότι το σώμα κατέβηκε από τον ουρανό (διότι αυτό είναι το παραλήρημα του αιρεσιάρχη Μάρκελλου και του Απολιναρίου)· αλλά, επειδή ο Υιός του ανθρώπου και ο Θεός Λόγος ήταν ένας και ο αυτός, λέγεται, όπως είπαμε, ότι αναβαίνει ως άνθρωπος εκεί όπου βρισκόταν προηγουμένως ως Θεός. «Το πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί· η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα. Τα λόγια που εγώ σας λέω, είναι πνεύμα και είναι ζωή. Αλλά υπάρχουν μερικοί από εσάς που δεν πιστεύουν. Διότι ο Ιησούς γνώριζε από την αρχή ποιοι είναι αυτοί που δεν πιστεύουν και ποιος είναι αυτός που θα τον παραδώσει.» Επειδή, όπως έχουμε πει πολλές φορές, ερμηνεύοντας σαρκικά όσα έλεγε ο Χριστός, σκανδαλίζονταν, γι' αυτό λέει ότι, το να κατανοεί κανείς πνευματικά όσα λέγονται από εμένα, αυτό είναι που ωφελεί· η δε σάρκα, δηλαδή το να τα εκλαμβάνει κανείς σαρκικά, δεν ωφελεί σε τίποτα, αλλά γίνεται αφορμή σκανδάλου.

Αποδεικνύοντας δε το αξίωμα της θεότητάς του, εννοώ το να αποκαλύπτει τα κρυμμένα, τους λέει: «Υπάρχουν μερικοί από εσάς που δεν πιστεύουν». Λέγοντας δε «μερικοί», εξαίρεσε τους μαθητές. Και ο ευαγγελιστής, θέλοντας να μας δείξει ότι τα γνώριζε όλα προ καταβολής κόσμου, αναφέρει ότι ο Ιησούς γνώριζε εξαρχής ποιοι είναι εκείνοι που δεν πιστεύουν, καθώς και την πονηρία του προδότη· γεγονός που αποτελούσε απόδειξη της αληθινής θεότητάς του. Διότι ο προφήτης αναφέρει για τον Θεό: «Αυτός που γνωρίζει τα πάντα πριν από τη γένεσή τους». Και έλεγε: «Γι' αυτό σας είπα ότι κανείς δεν μπορεί να έλθει προς εμένα, εάν δεν του έχει δοθεί από τον Πατέρα μου». Εξαιτίας αυτού, πολλοί από τους μαθητές του επέστρεψαν στα οπίσω και δεν πορεύονταν πλέον μαζί του. Είπε τότε ο Ιησούς στους δώδεκα: