Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 7:22

Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι, συνομιλώντας με όσους προέρχονται από τον Ισραήλ και λέγοντας «Ένα έργο έκανα και όλοι απορείτε», εμμέσως τους ελέγχει πάλι, και υποδηλώνει κάτι τέτοιο: Διότι, λέει, για ένα, κατά τη γνώμη σας, παράπτωμα εκπλήσσεστε με τη στάση μου, σαν να αποτόλμησα να εναντιωθώ στον νομοθέτη. Έπειτα, πώς νομίζετε ότι διατίθεται ο Θεός απέναντί σας, όταν εσείς όχι απλώς μία φορά αθετείτε τον νόμο, αλλά σαν να μην παραβαίνετε τίποτα, διαπράττετε τα ίδια για τα οποία κρίνετε τους άλλους; <Γι' αυτό ο Μωυσής σας έχει δώσει την περιτομή, όχι ότι προέρχεται από τον Μωυσή, αλλά από τους πατέρες, και το Σάββατο περιτέμνετε άνθρωπο.> Βαθύς μεν είναι ο λόγος και κάπως δυσνόητο το θεώρημα του προκειμένου χωρίου, όμως θα γίνει φανερό με τη χάρη Εκείνου που φωτίζει.

Αφού λοιπόν με πολλά επιχειρήματα αντέκρουε την αμάθεια των Ιουδαίων, και διδάσκοντας με πολλούς τρόπους ότι δεν έπρεπε να παραφέρονται σε άκαιρες οργές για την κατάλυση του Σαββάτου, επειδή ο Υιός του Ανθρώπου είναι κύριος του Σαββάτου· και αφού τελικά δεν ωφέλησε σε τίποτα εξαιτίας της κακοβουλίας των ακροατών, προχωρά σε έναν άλλο τρόπο οικονομίας, και προσπαθεί να αποδείξει πλέον σαφώς ότι ο ίδιος ο ιεροφάντης Μωυσής, ο διάκονος του νόμου, κατέλυε τον νόμο του Σαββάτου εξαιτίας της περιτομής, η οποία συνεχιζόταν από τη συνήθεια των πατέρων μέχρι και τα δικά του χρόνια, ώστε στο εξής να φαίνεται εύλογα ότι και ο ίδιος διασώζει τρόπον τινά ένα πατρικό έθος, και επειδή ο Θεός εργάζεται κατά το Σάββατο, γι' αυτό δείχνοντας και τον εαυτό του ενεργό, δεν θεωρούσε την πράξη του παράβαση του Σαββάτου, επειδή πάντοτε συμφωνεί με αυτόν που τον γέννησε. Γι' αυτό ακριβώς και έλεγε: «Ο Πατέρας μου εργάζεται μέχρι τώρα, κι εγώ εργάζομαι». «Για να μην εκπλήσσεστε λοιπόν», λέει, «βλέποντας εμένα να πράττω κάτι κατά το Σάββατο, σαν σε κάτι ξένο και εντελώς παράλογο, ο Μωυσής σας έδωσε την περιτομή κατά το Σάββατο, και προλαβαίνοντας εκείνος κατέλυσε τον νόμο γι' αυτό». Και για ποια αιτία; Δεν θεωρούσε σωστό, εξαιτίας του Σαββάτου, να ατιμάζει τον νόμο που είχε οριστεί στους πατέρες και το έθος που προερχόταν από εκείνους. Γι' αυτόν τον λόγο περιτέμνεται άνθρωπος και την ημέρα του Σαββάτου.

Αν όμως ο Μωυσής θεωρούσε ότι άρμοζε να τιμάται το πατρικό έθος, και το έθετε υπεράνω της τιμής προς το Σάββατο, γιατί ταράζεστε μάταια εναντίον μου, και εκπλήσσεστε για δήθεν καταφρόνηση του νόμου, σαν να ήμουν κάποιος από αυτούς που συνηθίζουν να παρανομούν ασύστολα; Και όμως, λέει, πράττω τα ίδια με Εκείνον που με γέννησε, και συμφωνώ πάντοτε με καθετί που Εκείνος εγκρίνει, και εφόσον Εκείνος είναι ενεργός κατά το Σάββατο, ορθώς αποφεύγω να αδρανώ σε αυτό. Ισχυρίζεται βεβαίως ότι ο Μωυσής έδωσε την περιτομή, αν και δεν προέρχεται από αυτόν, σύμφωνα με όσα μόλις αναφέρθηκαν, αλλά από τους πατέρες. Διότι η εντολή της περιτομής δόθηκε μεν στους πατέρες, όμως τα σχετικά με αυτήν ορίστηκαν με πιο λεπτομερή και ακριβή τρόπο μέσω του Μωυσή. Επειδή περιτμήθηκε μεν ο προπάτορας Αβραάμ, αλλά όχι σε ηλικία οκτώ ημερών, ούτε προσφέρθηκε για αυτόν ως θυσία ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δύο περιστέρια, σύμφωνα με τη διάταξη του Μωυσή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄. Λόγος περί της αργίας κατά το Σάββατο, ο οποίος αποδεικνύει πολυτρόπως τι αυτή υποδηλώνει. «Αν ο άνθρωπος περιτέμνεται το Σάββατο, για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή, εμένα με οργίζεστε επειδή έκανα τελείως καλά έναν άνθρωπο το Σάββατο;» Το ανάγνωσμα αυτό είναι κάπως δυσνόητο για τους πολλούς και όχι πολύ σαφές ως προς τη συντακτική του διαίρεση· γι' αυτό θα μιλήσουμε πρώτα για αυτό. Θα το διαβάσουμε λοιπόν λίγο-λίγο, παραλλάσσοντας τη σύνταξη των λέξεων· διότι έτσι θα κατανοήσεις με ακρίβεια το νόημα. «Αν λοιπόν», λέει, «ένας άνθρωπος περιτέμνεται το Σάββατο, εμένα με οργίζεστε, για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή, επειδή θεράπευσα ολόκληρο άνθρωπο το Σάββατο;» Διότι ο άνθρωπος δεν δέχεται την περιτομή το Σάββατο, για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή· διότι ο νόμος καταλύεται, επειδή η αργία του Σαββάτου δεν τηρείται εξαιτίας της περιτομής· διότι, όπως ήδη προηγουμένως διδάξαμε, ή μάλλον όπως είπε ο ίδιος ο Σωτήρας, η περιτομή δεν προέρχεται από τον Μωυσή, αλλά από τους πατέρες. Επομένως, εξαιτίας της περιτομής που προέρχεται από τους πατέρες, καταλύεται κατά κάποιον τρόπο ο νόμος του Μωυσή, εννοώ ο νόμος για το Σάββατο. Γι' αυτόν τον λόγο, η φράση «Για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή», πρέπει να συνδεθεί με τα λόγια του Σωτήρα· διότι λέει: «Οργίζεστε εναντίον μου για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή, επειδή θεράπευσα ολόκληρο άνθρωπο το Σάββατο;». Όσα αφορούν, λοιπόν, τη συντακτική διαίρεση, έχουν ήδη καθοριστεί με αυτά· πρέπει όμως να προχωρήσουμε και στην εξήγηση των νοημάτων, αν και είναι πάρα πολύ δύσκολο να κατανοηθούν.

Η κρίση που εκδόθηκε εναντίον του Χριστού ήταν διεστραμμένη και ο νόμος καταλύθηκε. Διότι, αυτόν που ήταν ορθότερο να τιμούν ως Θεό, και εξαιτίας αυτού ως θαυματουργό, δεν έπαψαν να τον συκοφαντούν οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων, και με την αχαλίνωτη γλώσσα τους κάνοντας τα πάντα, δεν υπάρχει καμία ατοπία που να μην τόλμησαν να εκστομίσουν εναντίον του. Έτσι, άλλοτε μεν νόμιζαν ότι εκβάλλει τα δαιμόνια με τη δύναμη του Βεελζεβούλ, άλλοτε πάλι τον αποκαλούσαν μέθυσο και δαιμονισμένο. Έπειτα, ενώ έπρεπε να τον ονομάζουν Σωτήρα και Λυτρωτή των πάντων, τον σκότωσαν ανόσια, εκδίδοντας εναντίον του διεστραμμένη απόφαση οι άθλιοι, μολονότι ο νόμος όριζε σαφώς: «Αθώο και δίκαιο δεν θα σκοτώσεις». Τους επέκρινε δε ο Χριστός και για άλλο λόγο, ότι δηλαδή δεν ανέχονταν να σκέπτονται ορθά και δίκαια, αλλά σιωπούσαν και έκλειναν τρόπον τινά το μάτι της διανοίας τους σε όσα όριζε ο Μωυσής, αν και παραβίαζε τον νόμο περί Σαββάτου· και αντιθέτως επιτίθεντο, και μάλιστα πολύ σκληρά, για τα θεοπρεπή έργα που ο ίδιος επιτελούσε κατά την ημέρα του Σαββάτου. Διότι είπε τα εξής: «Ένα έργο έκανα και όλοι απορείτε. Γι' αυτό ο Μωυσής σας έδωσε την περιτομή, όχι επειδή προέρχεται από τον Μωυσή, αλλά από τους πατέρες, και το Σάββατο περιτέμνετε άνθρωπο. Εάν ο άνθρωπος δέχεται περιτομή το Σάββατο για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή, με εμένα οργίζεστε επειδή έκανα ολόκληρο τον άνθρωπο υγιή το Σάββατο;»

Ιω. 7, 22 〈Γι' αυτό ο Μωυσής σας έδωσε την περιτομή και το Σάββατο〉 περιτέμνεστε. 〈Γι' αυτό·〉 για ποιον λόγο; Ώστε, όταν βλέπετε κι εμένα 〈το Σάββατο〉 να γιατρεύω και να θεραπεύω, να μην αναστατώνεστε ούτε να εξαγριώνεστε, έχοντας από την παράδοσή σας και από εσάς τους ίδιους ως παράδειγμα την περιτομή, η οποία σας έχει επιτραπεί να γίνεται 〈το Σάββατο〉.

Επομένως εσείς παραβαίνετε τον νόμο, όχι εγώ. Αφήνοντας λοιπόν το να καταδικάζετε τους εαυτούς σας, κατηγορείτε εμένα ως παραβάτη του νόμου, επειδή θεράπευσα έναν άνθρωπο το Σάββατο. Το δε «Κανείς από εσάς δεν τηρεί τον νόμο», το είπε, διότι όλοι με τους οποίους συνομιλούσε, ζητούσαν να τον σκοτώσουν. Δες δε, πώς αυτός μεν συνομιλεί μαζί τους με πράα φωνή· εκείνοι όμως υβριστικά και με θράσος λένε: «Έχεις δαιμόνιο»· γι' αυτό τον λόγο λοιπόν υβρίζουν, νομίζοντας ότι θα τον καταπλήξουν προκαταβολικά και θα τον εκφοβίσουν. Αναφέρει δε ότι ο Μωυσής έδωσε τον νόμο, αν και ο ίδιος είναι ο Κύριος του Μωυσή και ο χορηγός του νόμου, εξαιτίας της ασθένειας και της αναισθησίας των Ιουδαίων. Διότι πώς θα ανέχονταν να ακούσουν ότι δεν τους έδωσε ο Μωυσής τον νόμο, αλλά ο ίδιος ο Δεσπότης και Κύριος του Μωυσή; «Αποκρίθηκε ο Ιησούς και τους είπε: Ένα έργο έκανα και όλοι θαυμάζετε γι' αυτό. Ο Μωυσής σας έδωσε την περιτομή, όχι ότι προέρχεται από τον Μωυσή, αλλά από τους πατέρες· και το Σάββατο περιτέμνετε άνθρωπο. Εάν ο άνθρωπος δέχεται την περιτομή το Σάββατο, για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή, εξοργίζεστε με εμένα, επειδή έκανα ολόκληρο άνθρωπο υγιή το Σάββατο; Μην κρίνετε σύμφωνα με την εξωτερική εμφάνιση, αλλά να κρίνετε τη δίκαιη κρίση.» Μέσα από έναν συλλογισμό αποδεικνύει ότι μάταια μαίνονται εναντίον του και λέει: «Ένα έργο έκανα» το Σάββατο, την ανόρθωση του παραλύτου, «και όλοι θαυμάζετε γι' αυτό», αντί του.