Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 7:33

Έπρεπε βεβαίως μάλλον αυτοί να αγαπούν να εξισώνονται μέσω των ίδιων έργων, και να σπεύδουν να φρονούν και να πράττουν τα ίδια με εκείνους που επαινούνται. Είναι δε φυσικό να σκέφτηκαν και κάτι πικρό οι Φαρισαίοι. Διότι, επειδή πληροφορήθηκαν ότι τα πλήθη γόγγυζαν και ήδη ψιθύριζαν μεταξύ τους «Δεν είναι αυτός που ζητούν να σκοτώσουν; Και να, μιλάει με παρρησία, και δεν του λένε τίποτα. Μήπως άραγε αναγνώρισαν οι άρχοντες ότι αυτός είναι ο Χριστός;», αποκρούοντας πάλι με τη γνώριμη κακία τους την εντύπωση αυτή, δίνουν εντολή να τον δέσουν, και αποστέλλουν τους υπηρέτες για να εκτελέσουν ακριβώς αυτό. <Είπε λοιπόν σε αυτούς ο Ιησούς: Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας, και πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε.> Ο Κύριος πάλι, επειδή ακριβώς είναι Θεός κατά φύση, δεν αγνόησε τα μιαιφόνα τολμήματα των Φαρισαίων, ούτε την ανόσια σκέψη των αρχιερέων εναντίον του. Βλέπει δε με τα μάτια της θεότητάς του να είναι ήδη παρόντες, και αναμεμειγμένοι μέσα στα πλήθη, οι υπηρέτες που είχαν επιλεγεί από εκείνους για να τον συλλάβουν. Γι' αυτό, απευθύνει τον λόγο του γενικά προς όλο τον παριστάμενο λαό, ο οποίος όμως αποτελεί ταυτόχρονα και μια ειδική απάντηση προς εκείνους, και συνάμα διδάσκει πολλά χρήσιμα. Διότι αφενός απειλεί μεν με χάρη, αλλά και ελέγχει αυτούς που μικροψυχούν για πράγματα για τα οποία θα έπρεπε να χαίρονται· και αφετέρου τους δείχνει ότι το εγχείρημά τους θα αποβεί άκαρπο, ακόμη κι αν συμβεί να πραγματοποιηθεί.

Και το πώς, θα το πούμε, αναλύοντας τον λόγο για το καθένα: διότι με το να πει «Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας», φαίνεται σχεδόν να διδάσκει το εξής: «Πείτε μου», λέει, «για ποια αιτία αγανακτείτε πλέον εναντίον μου επειδή καθυστερώ σε αυτόν τον κόσμο; Είμαι φορτικός για εσάς, το ομολογώ, και για όσους δεν τιμούν την αρετή δεν είμαι καθόλου ευχάριστος, καθώς συντρίβω όποιον δεν αγαπά τον Θεό, και επιπλήττοντας με ελέγχους κάποιες φορές τον ασεβή. Δεν αγνοώ ότι έχω καλλιεργήσει μίσος εναντίον μου. Αλλά μην απλώνετε έτσι πρόωρα εναντίον μου τη θηλιά του θανάτου. Λίγο χρόνο ακόμη θα είμαι μαζί σας, θα αναχωρήσω με χαρά, όταν έρθει ο κατάλληλος καιρός για το πάθος, ούτε εγώ ο ίδιος θα ανεχτώ να συνυπάρχω με κακούς, δεν μου είναι ευχάριστη», λέει, «η συναναστροφή με φονιάδες, θα απομακρυνθώ από τους ασεβείς, ως Θεός, αλλά θα συνυπάρχω με τους δικούς μου όλες τις ημέρες του αιώνα, ακόμη κι αν φαίνεται ότι απουσιάζω κατά τη σάρκα». Με το να λέει όμως «Πηγαίνω προς αυτόν που με έστειλε», σημαίνει πάλι κάτι τέτοιο: «Μάταια έχετε ακονίσει εναντίον μου», λέει, «το ξίφος της δικής σας ασέβειας. Και γιατί καταπονείστε με ανεκπλήρωτα σχέδια;»

Αλλά και στον συσταυρωμένο ληστή, ο οποίος ακριβώς μπροστά στις πύλες του θανάτου άρπαξε μέσω της πίστης του σε Αυτόν τη χάρη των αγίων, λέει: «Αλήθεια, αλήθεια σου λέω, σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο». Όσοι λοιπόν Τον τίμησαν με την υπακοή τους, θα βρίσκονται μαζί Του ανεμπόδιστα και θα εντρυφήσουν στα υπερβατικά αγαθά. Εκείνοι όμως που δεν παραιτούνται από το να Τον υβρίζουν με την αλαζονεία τους, αν και δεν είναι υιοί του νυμφώνος, θα καταλήξουν σκυθρωποί στον άδη, για να αποτίσουν πικρές τιμωρίες. Διότι θα «εκβληθούν», σύμφωνα με το γεγραμμένο, «στο εξώτερο σκοτάδι». Άρα αληθεύει ο Κύριος όταν λέει σαν αίνιγμα προς τους Ιουδαίους: «Όπου εγώ πηγαίνω, εσείς δεν μπορείτε να έρθετε». <Είπαν λοιπόν οι Ιουδαίοι μεταξύ τους: Πού πρόκειται αυτός να πάει, ώστε εμείς δεν θα Τον βρούμε; Μήπως πρόκειται να πάει στη διασπορά των Ελλήνων και να διδάξει τους Έλληνες;> Βλέπεις σε αυτά και πάλι την αθλιότητα των ιουδαϊκών λογισμών; Βλέπεις την πιο οικτρή υποψία μιας χαμερπούς διανοίας; Διότι δεν λένε ότι θα αναβεί στον ουρανό, καίτοι άκουσαν ρητά: «Λίγο ακόμη είμαι μαζί σας και πηγαίνω προς Αυτόν που με έστειλε», αλλά φαντάζονται τη χώρα των Ελλήνων, ωσάν να βρισκόταν εκεί Εκείνος που Τον έστειλε, προς τον Οποίο και δήλωσε ότι θα επιστρέψει. Προφητεύει όμως μέσα από αυτά τα λόγια ο λαός των Ιουδαίων, όπως είναι επόμενο, παρόλο που δεν γνωρίζει τι λέει.

διότι δεν επιτρεπόταν στους Ιουδαίους να απομακρύνονται από τη χώρα που τους είχε παραχωρηθεί, ούτε βέβαια να συναναστρέφονται με αλλοεθνείς, ούτε να εισέρχονται σε πόλεις που είχαν συνηθίσει στην ειδωλολατρία. Αυτό το πράγμα αποτελούσε αιτία μομφής για αυτούς, και καθόλου υπεράνω υποψίας για αποστασία· φαινόταν δηλαδή να είναι και εκτός νόμου, και από τα παραπτώματα που επιφέρουν κατηγορία και δίκη. Και μάλιστα, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός διαβεβαίωνε σαφώς ότι θα εκπέσουν από τη σωτηρία Του, εννοώ τη σωτηρία μέσω της πίστεως, εάν δεν επέλεγαν να τον αποδεχθούν όσο ήταν ακόμη παρών και κατοικούσε στον κόσμο. Διότι έλεγε: «Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας, και πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε. Θα με αναζητήσετε και δεν θα με βρείτε· και όπου είμαι εγώ, εσείς δεν μπορείτε να έρθετε». Εκείνοι δε, χλευάζοντας την αποστασία των Ιουδαίων προς τα έθνη, έλεγαν από άγνοια: «Πού πρόκειται αυτός να πάει, ώστε εμείς δεν θα τον βρούμε; Μήπως πρόκειται να πάει στη διασπορά των Ελλήνων και να διδάσκει τους Έλληνες;». Επειδή, λοιπόν, ήταν κάτι το ασυνήθιστο και εντελώς ξένο προς την πρακτική τους, και εντελώς μακριά από τις συνήθειές τους, κατακρίνουν ως επιλήψιμο το να αναμειγνύονται με τα πλήθη των Ελλήνων. Επειδή, επομένως, δεν παρέμεινε στα όρια της Ιουδαίας, αλλά έπλεε μαζί τους προς την Ταρσό, αντιλαμβάνονται τις υποψίες και συμπεραίνουν ότι ίσως εγκαταλείπει και τη ζωή σύμφωνα με τον νόμο, και, παραδίδοντας τον εαυτό του στα έθιμα των Ελλήνων, σχεδίασε τη φυγή μακριά από το πρόσωπο του Θεού. <Και του είπαν: Τι να σου κάνουμε, για να κοπάσει η θάλασσα από εμάς;>

Όμως ούτε και αυτή η πίστη ήταν υγιής, αλλά έμοιαζε με πίστη ενός χυδαίου πλήθους. Διότι το να λένε, «Όταν έλθει», δεν ήταν γνώρισμα ανθρώπων που είχαν απόλυτα πεισθεί ότι αυτός είναι ο Χριστός. Ή αυτό λοιπόν πρέπει να πούμε, ή ότι ειπώθηκε από τα πλήθη συγκαταβατικά· επειδή δηλαδή οι άρχοντες αγωνίζονταν με κάθε τρόπο να αποδείξουν ότι αυτός δεν είναι ο Χριστός, ας υποθέσουμε, έλεγαν, ότι αυτός δεν είναι ο Χριστός· μήπως εκείνος θα είναι καλύτερος από τούτον; Είναι αυτό που λέω πάντοτε, ότι δηλαδή οι πιο απλοϊκοί άνθρωποι δεν έλκονται από τη διδασκαλία, ούτε από τις ρητορείες, αλλά από τα θαύματα. Άκουσαν οι Φαρισαίοι το πλήθος να γογγύζει, και έστειλαν υπηρέτες για να τον συλλάβουν. Βλέπεις ότι η κατάλυση του Σαββάτου ήταν ένα πρόσχημα; Αυτό που τους εξόργιζε περισσότερο, ήταν τούτο. Διότι εδώ, μην έχοντας καμία κατηγορία να του προσάψουν, ούτε για όσα είχε πει, ούτε για όσα είχε πράξει, ήθελαν να τον συλλάβουν εξαιτίας του πλήθους. Και οι ίδιοι μεν δεν τολμούσαν, επειδή υποπτεύονταν τον κίνδυνο, έστελναν όμως τους υπηρέτες εντελώς εκτεθειμένους. Ω, τι τυραννία και τι μανία! Ή μάλλον, ω τι ανοησία! Αν και οι ίδιοι είχαν επιχειρήσει πολλές φορές και δεν το κατόρθωσαν, ανέθεσαν την υπόθεση στους υπηρέτες, απλώς για να ανακουφίσουν τον θυμό τους· καίτοι είχε διδάξει πολλά και στην κολυμβήθρα, και δεν έπραξαν τίποτε παρόμοιο, αλλά τον αναζήτησαν μεν, δεν επιχείρησαν όμως να τον πιάσουν. Εδώ όμως δεν το ανέχονται πλέον, επειδή το πλήθος ετοιμαζόταν να προστρέξει σε αυτόν. Τι λέγει λοιπόν ο Χριστός; «Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας».

Παρόλο που είχε τη δύναμη και να κάμψει και να φοβίσει τους ακροατές, προφέρει λόγια γεμάτα ταπεινοφροσύνη, σαν να έλεγε: «Γιατί πασχίζετε να με εξοντώσετε και να με διώξετε; Περιμένετε λίγο χρόνο, και ούτε κι αν προσπαθείτε να με κρατήσετε θα το ανεχθώ». Έπειτα, για να μη νομίσει κανείς ότι το «Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας» υποδηλώνει κοινό θάνατο (διότι πράγματι αυτό νόμισαν)· για να μην το νομίσει λοιπόν κανείς αυτό, και ότι δεν θα ενεργούσε τίποτα μετά τον θάνατό του, πρόσθεσε: «Και εκεί όπου είμαι εγώ, εσείς δεν μπορείτε να έρθετε».

Και δεν είπε απλώς, «Είμαι εδώ», αλλά, «Είμαι μαζί σας»· δηλαδή: «Ακόμη κι αν με καταδιώκετε, ακόμη κι αν με εκδιώκετε, για λίγο χρόνο δεν θα πάψω να μεριμνώ για τα όσα σας ωφελούν, και να σας λέω και να σας συμβουλεύω τα προς σωτηρίαν». «Και πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε». Αυτό ήταν ικανό να τους φοβίσει και να τους ρίξει σε αγωνία. Διότι καθιστά σαφές ότι θα βρεθούν στην ανάγκη του. «Διότι θα με αναζητήσετε», λέει, όχι μόνο δεν θα με ξεχάσετε, αλλά και «θα με αναζητήσετε, και δεν θα με βρείτε». Και πού τον αναζήτησαν οι Ιουδαίοι; Ο Λουκάς αναφέρει ότι γυναίκες θρηνούσαν με κοπετούς για αυτόν. Είναι δε επόμενο και άλλοι πολλοί, και αμέσως τότε, και κατά την άλωση της πόλεως, να θυμήθηκαν τον Χριστό και τα θαύματά του, και να επιζήτησαν την παρουσία του. Όλα αυτά λοιπόν τα πρόσθεσε, επειδή επιθυμούσε να τους προσελκύσει. Διότι και το ότι ο χρόνος που απέμενε ήταν λίγος, και το ότι μετά την αναχώρησή του θα γινόταν επιθυμητός, και το ότι δεν θα μπορούσαν πλέον να τον βρουν, όλα αυτά ήταν ικανά να τους πείσουν να προσέλθουν κοντά του.

Διότι, εάν η παρουσία του δεν επρόκειτο να είναι επιθυμητή, δεν θα τους φαινόταν ότι λέει κάτι σπουδαίο. Αν πάλι επρόκειτο να είναι επιθυμητή, αλλά ήταν δυνατόν να τον βρουν, ούτε και έτσι θα τους θορυβούσε. Επίσης, εάν επρόκειτο να παραμείνει μαζί τους για πολύ καιρό, και πάλι θα επαναπαύονταν. Τώρα όμως, τους περισφίγγει από παντού και τους φοβίζει. Η δε φράση «Πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε» δείχνει ότι δεν πρόκειται να υποστεί καμία βλάβη από την επιβουλή τους, και ότι το πάθος είναι εκούσιο. Δύο προφητείες, λοιπόν, προείπε: ότι μετά από λίγο χρόνο θα απέλθει, και ότι δεν θα μπορέσουν να έλθουν σε αυτόν· πράγμα που δεν ήταν γνώρισμα ανθρώπινης διάνοιας, το να προείπει δηλαδή τον δικό του θάνατο. Δες, άλλωστε, και τον Δαβίδ που λέει: «Γνώρισέ μου, Κύριε, το τέλος μου και ποιος είναι ο αριθμός των ημερών μου, για να μάθω τι μου υπολείπεται». Και γενικά δεν υπάρχει κανένας που να το έχει μάθει αυτό.

«Περπατάτε, όσο έχετε το φως». Σε ποιον καιρό αναφέρεται εδώ; Άραγε σε ολόκληρη την παρούσα ζωή ή στον χρόνο πριν από τον σταυρό; Εγώ νομίζω και στους δύο. Διότι, εξαιτίας της άφατης φιλανθρωπίας του, πολλοί πίστεψαν και μετά τον σταυρό. Λέει δε αυτά για να τους παρακινήσει εσπευσμένα προς την πίστη, πράγμα που έκανε και πιο πάνω, λέγοντας τα εξής: «Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας. Εκείνος που περπατά στο σκοτάδι δεν γνωρίζει πού πηγαίνει». Πόσα, λοιπόν, πράττουν τώρα οι Ιουδαίοι και δεν γνωρίζουν τι πράττουν! Αλλά βαδίζοντας σαν να βρίσκονται στο σκοτάδι, νομίζουν μεν ότι βαδίζουν στον ορθό δρόμο, ενώ βαδίζουν στον αντίθετο, τηρώντας τα σάββατα, φυλάσσοντας τον νόμο και τηρώντας διατάξεις περί τροφών· και δεν γνωρίζουν πού περπατούν. Γι' αυτό έλεγε: «Περπατάτε στο φως, για να γίνετε υιοί του φωτός»· δηλαδή, δικοί μου υιοί. Καίτοι στον πρόλογο λέει ο ευαγγελιστής ότι «δεν γεννήθηκαν από αίματα, ούτε από θέλημα σαρκός, αλλά από τον Θεό», δηλαδή από τον Πατέρα· εδώ, όμως, λέγεται ότι τους γεννά ο ίδιος, για να μάθεις ότι η ενέργεια του Πατρός και του Υιού είναι μία. Αφού τα είπε αυτά ο Ιησούς, αναχώρησε και κρύφτηκε από αυτούς. Τώρα γιατί κρύβεται; Διότι ούτε πέτρες σήκωσαν εναντίον του, ούτε ξεστόμισαν κάποια παρόμοια βλασφημία όπως προηγουμένως. Για ποιον λόγο λοιπόν κρύφτηκε;

Επειδή δηλαδή ήταν φυσικό να τα ξεχνούν, εξαιτίας του ότι δεν ήθελαν να συμβεί αυτό, τους τα υπενθυμίζει συνεχώς, προγυμνάζοντας τη διάνοιά τους με τη συχνότητα της υπενθύμισης και μετριάζοντας τη λύπη τους. Συνομιλεί δε μαζί τους ιδιαιτέρως εξ ανάγκης· διότι δεν έπρεπε να διαδοθεί σε πολλούς ο λόγος περί αυτών, ούτε να ειπωθεί με σαφήνεια· διότι κανένα επιπλέον όφελος δεν θα προέκυπτε από αυτό. Διότι, αν οι μαθητές θορυβούνταν ακούγοντας αυτά, πολύ περισσότερο θα θορυβούνταν το πλήθος του λαού. Τι λοιπόν; Δεν ειπώθηκαν αυτά στους πολλούς; θα ρωτήσει κανείς. Ειπώθηκαν βέβαια και προς τους πολλούς, αλλά όχι με τόση σαφήνεια. Διότι λέγει, «Γκρεμίστε τον ναό τούτον, και σε τρεις ημέρες θα τον εγείρω»· και, «Σημείο αναζητεί η γενεά αυτή, και σημείο δεν θα της δοθεί, παρά μόνο το σημείο του Ιωνά»· και πάλι, «Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας, και θα με ζητήσετε, και δεν θα με βρείτε». Στους μαθητές όμως δεν μίλησε έτσι, αλλά όπως τα άλλα τους τα έλεγε πιο ξεκάθαρα, έτσι τους είπε και τούτο. Και για ποιον λόγο, εφόσον οι πολλοί δεν κατανοούσαν το νόημα όσων λέγονταν, λέγονταν αυτά; Για να μάθουν αργότερα ότι πορεύθηκε προς το πάθος προγνωρίζοντάς το και εκουσίως, όχι έχοντας άγνοια, ούτε εξαναγκαζόμενος. Στους μαθητές δε δεν τα προέλεγε μόνο γι' αυτό, αλλά, όπως προείπα, για να προγυμναστούν προσδοκώντας το και να υπομείνουν πιο εύκολα το πάθος, ώστε να μην τους ταράξει υπερβολικά επερχόμενο απροσδόκητα.

Η λέξη «ώρα», λοιπόν, φανερώνει το ακριβές της σοφίας και της πρόνοιας του Σωτήρος. «Πολλοί δε πίστεψαν σε αυτόν, λέγοντας: Μήπως ο Χριστός θα κάνει περισσότερα θαύματα από όσα έκανε αυτός;» Μιλούν βέβαια για το κρασί στην Κανά, για τον γιο του βασιλικού, για τον παράλυτο, για τους άρτους, και γενικώς για όλα τα άλλα, τα οποία ούτε οι ευαγγελιστές δεν μνημονεύουν ονομαστικά λόγω του πλήθους τους. Πλην όμως, αν και ακούς ότι πίστεψαν πολλοί, εντούτοις η πίστη τους δεν ήταν σταθερή, αλλά τέτοια που είναι φυσικό να έχει ο απλός όχλος, ο οποίος μεταβάλλει τις γνώμες του από τη μια στιγμή στην άλλη. «Άκουσαν οι Φαρισαίοι το πλήθος να ψιθυρίζει αυτά για εκείνον· και έστειλαν υπηρέτες οι Φαρισαίοι και οι αρχιερείς, για να τον συλλάβουν. Είπε λοιπόν σε αυτούς ο Ιησούς: Ακόμα λίγο χρόνο είμαι μαζί σας, και πηγαίνω προς αυτόν που με έστειλε. Θα με ζητήσετε, και δεν θα με βρείτε· και εκεί όπου είμαι εγώ, εσείς δεν μπορείτε να έρθετε. Είπαν λοιπόν οι Ιουδαίοι μεταξύ τους:»

Πού πρόκειται αυτός να πάει, ώστε εμείς δεν θα τον βρούμε; Μήπως πρόκειται να πάει στη διασπορά των Ελλήνων και να διδάξει τους Έλληνες; Ποιος είναι αυτός ο λόγος που είπε: «Θα με ζητήσετε και δεν θα με βρείτε· και όπου είμαι εγώ, εσείς δεν μπορείτε να έρθετε»; Με αυτά για τα οποία γόγγυζε το πλήθος, φανέρωσε ότι είχαν ίσως αγαθότερη διάθεση και κάποια μερική πίστη προς τον Κύριο, και ότι ήθελαν να αποκοπούν από τους άρχοντες. Αυτό ακριβώς επειδή το αντιλήφθηκαν εκείνοι, έστειλαν ανθρώπους να τον συλλάβουν, μόνο και μόνο επειδή πιστευόταν ότι είναι ο Χριστός. Έστειλαν βέβαια, αλλά δεν ήρθαν οι ίδιοι, επειδή φοβούνταν το πλήθος, μήπως προκαλέσουν κάποια εξέγερση. Γι' αυτό στέλνουν τους υπηρέτες, προστατεύοντας μεν τους εαυτούς τους από τον κίνδυνο που ενδεχομένως να προέκυπτε, και αφήνοντας εκείνους έκθετους στον θυμό του πλήθους· έτσι παντού φρόντιζαν το δικό τους συμφέρον. Ο Κύριος όμως προφέρει λόγια γεμάτα ταπεινοφροσύνη: «Ακόμη λίγο χρόνο είμαι μαζί σας». Γιατί, λέει, βιάζεστε να φύγω; Γιατί με διώκετε; Περιμένετε λίγο χρόνο, και, ακόμη κι αν εσείς θέλετε να με κρατήσετε, εγώ δεν θα παραμείνω. Πρόσεξε όμως και το: «Είμαι μαζί σας»· δηλαδή, έστω κι αν με διώκετε, έστω κι αν με απελαύνετε, εγώ είμαι μαζί σας· δηλαδή, μεριμνώ για το δικό σας καλό, και λέω όσα οδηγούν στη σωτηρία σας. «Και πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε». Εδώ τους εκφοβίζει κιόλας, υποδεικνύοντας ότι πρόκειται να έρθουν σε σύγκρουση με εκείνον που τον έστειλε.