Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 7:4

Κεφάλαιο βʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Έτσι, λοιπόν, να προσεύχεστε: Πατέρα μας, που βρίσκεσαι στους ουρανούς, ας αγιασθεί το όνομά σου, ας έλθει η βασιλεία σου. Και μετά από λίγα: Και μη μας εισαγάγεις σε πειρασμό, αλλά ελευθέρωσέ μας από τον πονηρό. ΙΩΑΝΝΗΣ. Και μετά από αυτά, ο Ιησούς περιφερόταν στη Γαλιλαία· διότι δεν ήθελε να περιφέρεται στην Ιουδαία, επειδή οι Ιουδαίοι ζητούσαν να τον αποκτείνουν. Πλησίαζε δε η εορτή των Ιουδαίων, η Σκηνοπηγία. Είπαν, λοιπόν, σε αυτόν οι αδελφοί του: Αναχώρησε από εδώ και πήγαινε στην Ιουδαία, για να δουν και οι μαθητές σου τα έργα που κάνεις. Διότι κανένας δεν κάνει κάτι στα κρυφά, όταν ο ίδιος επιζητεί να είναι δημόσια γνωστός. Εάν κάνεις αυτά, φανέρωσε τον εαυτό σου στον κόσμο. Διότι ούτε οι αδελφοί του πίστευαν σε αυτόν. Λέγει, λοιπόν, σε αυτούς ο Ιησούς: Ο δικός μου καιρός δεν έχει φθάσει ακόμη· ο δικός σας όμως καιρός είναι πάντοτε έτοιμος. Δεν μπορεί ο κόσμος να μισεί εσάς· εμένα όμως με μισεί, διότι εγώ μαρτυρώ περί αυτού, ότι τα έργα του είναι πονηρά.

Επειδή δε επρόκειτο ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός μετά το σωτήριο πάθος να αναχωρήσει από τη χώρα των Ιουδαίων και να φτάσει στη Γαλιλαία, δηλαδή προς την Εκκλησία των εθνών, σφαζόταν στα πλάγια του θυσιαστηρίου το πρόβατο που είχε ληφθεί τυπικά ως θυσία, ώστε να ατενίζει προς τον βορρά, σύμφωνα με εκείνο που έχει ειπωθεί από τον ψαλμωδό για τον Χριστό: «Τα μάτια του επιβλέπουν στα έθνη». Και επειδή ο μακάριος Ευαγγελιστής λέει ότι ο ίδιος απέφευγε να συναναστρέφεται με τους Ιουδαίους, διότι σχεδίαζαν να τον θανατώσουν, σε όσα έχουν ειπωθεί θα προσθέσουμε το εξής, ότι δηλαδή δεν θεωρούμε την αναχώρηση του Χριστού ως κατηγορία δειλίας, αλλά ούτε και θα κατηγορήσουμε γι' αυτό τον Παντοδύναμο για αδυναμία, αλλά θα αποδεχθούμε τον τρόπο της θείας οικονομίας· διότι έπρεπε να υπομείνει τον σταυρό υπέρ όλων όχι πρόωρα, αλλά στον κατάλληλο χρόνο. <Είπαν, λοιπόν, σε αυτόν οι αδελφοί του: Φύγε από εδώ και πήγαινε στην Ιουδαία, ώστε να δουν και οι μαθητές σου τα έργα που κάνεις· διότι κανείς δεν κάνει κάτι στα κρυφά όταν ζητά ο ίδιος να είναι γνωστός φανερά. Αν κάνεις αυτά, φανέρωσε τον εαυτό σου στον κόσμο.>

Και πράγματι τον πλησίασαν κάποτε λέγοντας ξεκάθαρα: «Αν κάνεις αυτά, φανέρωσε τον εαυτό σου στον κόσμο. Διότι κανείς δεν κάνει κάτι στα κρυφά, όταν επιζητεί να γίνει γνωστός δημόσια». Σε αυτά δε ο ευαγγελιστής πρόσθεσε: «Επειδή ούτε οι αδελφοί του πίστευαν σε αυτόν». Αλλά αυτοί που έλεγαν αυτά στην αρχή, με την πάροδο του χρόνου πίστεψαν. Διότι βεβαιώθηκαν ότι είναι Θεός κατά φύση, έστω και αν έλαβε σάρκα και εμφανίστηκε ως άνθρωπος. Αυτό ακριβώς και ο μακάριος προφήτης Ιερεμίας, έχοντας προγνωρίσει με το Πνεύμα, λέει προς αυτόν τον Εμμανουήλ: «Διότι και οι αδελφοί σου και ο οίκος του πατέρα σου, ακόμη και αυτοί σε αθέτησαν, και αυτοί φώναξαν πίσω σου».

Διότι πολλά ήταν παρόμοια μεταξύ τους. Επειδή, το ότι θεράπευσε ασθενείς, και ότι ανέστησε νεκρούς, και ότι προκάλεσε τον θαυμασμό, το κατέγραψαν πολλές φορές· όπου όμως έχουν να πουν κάτι το παράδοξο, ή να διηγηθούν κάποια μομφή που φαίνεται να γεννιέται εναντίον του, αυτά τα παραθέτουν· όπως ακριβώς είναι και το παρόν περιστατικό, ότι δηλαδή οι αδελφοί του δεν τον πίστευαν. Διότι το γεγονός αυτό δεν ενέχει την τυχούσα διαβολή. Και αξίζει να θαυμάσει κανείς το φιλαλήθες ήθος τους, πώς δεν ντρέπονται να λένε αυτά τα οποία φαίνεται πως φέρνουν ντροπή στον Δάσκαλο, αλλά μάλιστα αυτά περισσότερο από τα άλλα φρόντισαν να τα αναφέρουν. Και τώρα, λοιπόν, αφού παρέλειψε πολλά, και σημεία και θαύματα και δημόσιες διδασκαλίες, μεταπήδησε αμέσως σε αυτό. Διότι, λέει, του είπαν οι αδελφοί του: «Αναχώρησε από εδώ και πήγαινε στην Ιουδαία, για να δουν και οι μαθητές σου τα έργα που κάνεις. Διότι κανείς δεν κάνει κάτι στα κρυφά, όταν επιζητεί ο ίδιος να εμφανίζεται με παρρησία. Φανέρωσε τον εαυτό σου στον κόσμο». Διότι ούτε οι αδελφοί του πίστευαν σε αυτόν. Και ποια απιστία, λέει, υπάρχει εδώ;

Διότι τον παρακαλούν να θαυματουργήσει. Η απιστία τους είναι πάρα πολύ μεγάλη. Διότι και τα λόγια, και η θρασύτητα, και η άκαιρη παρρησία προέρχονται από απιστία. Επειδή πίστευαν ότι, εξαιτίας της συγγένειας, τους επιτρεπόταν να του μιλούν με τόσο θάρρος. Και φαίνεται μεν ότι η αξίωσή τους αυτή προέρχεται δήθεν από φίλους, τα λεγόμενά τους όμως ήταν γεμάτα από πολλή πικρία· διότι στο σημείο αυτό του προσάπτουν και δειλία και φιλοδοξία. Επομένως, το να λένε: «Κανένας δεν κάνει τίποτα στα κρυφά», είναι χαρακτηριστικό ανθρώπων που τον κατηγορούν για δειλία, και ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν με καχυποψία τα όσα θαυμαστά γίνονται από αυτόν. Το να προσθέσουν δε ότι: «Ζητά να ενεργεί φανερά», αποτελεί κατηγορία για φιλοδοξία.

Παρατήρησε, λοιπόν, πώς με κάθε πραότητα αποκρούει την κατηγορία. Διότι, όταν εκείνοι είπαν: «Φανέρωσε τον εαυτό σου στον κόσμο», αυτός απαντά: «Ο κόσμος δεν μπορεί να μισεί εσάς, εμένα όμως ο κόσμος με μισεί», αναιρώντας έτσι την κατηγορία τους. «Διότι τόσο πολύ απέχω», λέει, «από το να επιζητώ τη δόξα των ανθρώπων, ώστε δεν παύω να τους ελέγχω· και μάλιστα γνωρίζοντας ότι εξαιτίας αυτού γεννάται μίσος και προετοιμάζεται θάνατος».

Διότι, εάν δεν επέτρεψε την ταφή του πατέρα, ώστε να μη διακοπεί η ακολούθηση, πόσο μάλλον δεν έπρεπε να διακόψει τη δική του ομιλία για χάρη εκείνων που δεν είχαν καμία πνευματική οικειότητα. Εξ αυτού είναι φανερό ότι το έπρατταν αυτό αποκλειστικά από κενοδοξία· πράγμα το οποίο και ο Ιωάννης φανέρωνε λέγοντας ότι «ούτε και οι αδελφοί του πίστευαν σε αυτόν». Και μεταφέρει μάλιστα τα λόγια τους, τα οποία είναι γεμάτα από πολλή ανοησία, λέγοντας ότι τον τραβούσαν στα Ιεροσόλυμα για κανέναν άλλο λόγο, παρά για να καρπωθούν οι ίδιοι δόξα από τα δικά του σημεία: «Διότι, εάν πράττεις αυτά», λέγει, «δείξε τον εαυτό σου στον κόσμο· επειδή κανείς δεν πράττει κάτι στα κρυφά και ζητά ο ίδιος να είναι φανερός». Τότε και ο ίδιος τους επιτίμησε, κατακρίνοντας το σαρκικό τους φρόνημα. Επειδή, δηλαδή, οι Ιουδαίοι τον ονείδιζαν και έλεγαν: «Δεν είναι αυτός ο υιός του τέκτονος, του οποίου εμείς γνωρίζουμε τον πατέρα και τη μητέρα; Και οι αδελφοί του δεν βρίσκονται ανάμεσά μας;», εκείνοι, επιθυμώντας να αποκρούσουν την ευτέλεια που προερχόταν από την καταγωγή τους, τον καλούσαν σε επίδειξη σημείων. Για τον λόγο αυτόν τους αποκρούει, θέλοντας να θεραπεύσει το πάθος τους· διότι, εάν πράγματι ήθελε να αρνηθεί τη μητέρα του, όταν εκείνοι τον ονείδιζαν, τότε ακριβώς θα την είχε αρνηθεί.

Κεφάλαιο Ζ'. Περί της αναβάσεως του Κυρίου ως εν κρυπτώ στην εορτή. Περί των Ιουδαίων που απορούσαν πώς ο Ιησούς γνωρίζει γράμματα χωρίς να έχει διδαχθεί. Περί του διχασμού του πλήθους σχετικά με τον Χριστό. Περί της αμφισβητήσεως μεταξύ των αρχόντων και του Νικοδήμου. «Και μετά από αυτά ο Ιησούς περιφερόταν στη Γαλιλαία· διότι δεν ήθελε να κυκλοφορεί στην Ιουδαία, επειδή οι Ιουδαίοι ζητούσαν να τον θανατώσουν. Ήταν δε κοντά η εορτή των Ιουδαίων, η Σκηνοπηγία. Είπαν, λοιπόν, σε αυτόν οι αδελφοί του: Αναχώρησε από εδώ και πήγαινε στην Ιουδαία, για να δουν και οι μαθητές σου τα έργα που κάνεις· διότι κανείς δεν κάνει κάτι στα κρυφά και επιδιώκει ο ίδιος να εμφανίζεται δημόσια. Εάν κάνεις αυτά, φανέρωσε τον εαυτό σου στον κόσμο. Διότι ούτε οι αδελφοί του πίστευαν σε αυτόν.» Εξαιτίας των μιαιφόνων Ιουδαίων αναχωρεί, όχι επειδή δειλιάζει μπροστά στον θάνατο· διότι είχε τη δυνατότητα να κυκλοφορεί ανάμεσά τους και να μην πάθει τίποτα. Αλλά εάν έκανε πάντοτε τέτοια, δεν θα γινόταν πιστευτό ότι έγινε άνθρωπος, αλλά θα θεωρούνταν φαντασία. Γι' αυτό, λοιπόν, τώρα αποσύρεται, επιβεβαιώνοντας και πιστοποιώντας την ανθρώπινη φύση του, και αντικρούοντας όλους εκείνους που υποστηρίζουν ότι σαρκώθηκε κατά φαντασίαν, όπως τον Μάνη, τον Μαρκίωνα, τον Βασιλείδη και τους ομοίους τους.

Διότι δεν ομιλεί για τους δώδεκα, αλλά για εκείνους που τον ακολουθούσαν με άλλον τρόπο. Τον κατηγορούν δε οι αδελφοί του, δηλαδή τα παιδιά του Ιωσήφ, για δύο πάθη: δειλία και φιλοδοξία. Γι' αυτό και λένε: «Διότι κανείς δεν κάνει κάτι στα κρυφά», πράγμα που αποτελεί γνώρισμα δειλίας, «και ζητά ο ίδιος να είναι φανερός», πράγμα που αποτελεί γνώρισμα φιλοδοξίας. «Εάν τα κάνεις αυτά, φανέρωσε, λένε, τον εαυτό σου στον κόσμο.» Εδώ δε υπονοούν ότι: Ούτε καν καλή γνώμη δεν έχουμε για όσα γίνονται από εσένα. Διότι, εάν τα κάνεις αυτά ως καλά έργα, φανέρωσε τον εαυτό σου· εάν όμως κρύβεσαι, είναι ολοφάνερο ότι κρύβεσαι επειδή πράττεις κακά.