Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 7:41

Θα ανατρέξω λοιπόν πάλι στο προκείμενο ζήτημα. Διότι το Πνεύμα ερχόταν στους προφήτες για την ανάγκη της προφητείας, τώρα όμως ενοικεί μέσω του Χριστού σε αυτούς που πιστεύουν, και ξεκίνησε πρώτα από τον ίδιο, όταν έγινε άνθρωπος. Διότι, ως Θεός, κατέχει αδιαχώριστα το Πνεύμα που ουσιωδώς πηγάζει από αυτόν και είναι δικό του. Χρίεται όμως για εμάς και λέγεται ότι λαμβάνει το Πνεύμα ως άνθρωπος, όχι εξασφαλίζοντας για τον εαυτό του τη μετοχή των θείων αγαθών, αλλά για την ανθρώπινη φύση, όπως ακριβώς διδάξαμε προηγουμένως. Όταν λοιπόν ο θείος Ευαγγελιστής μας λέει «Διότι δεν υπήρχε ακόμη Πνεύμα, επειδή ο Ιησούς δεν είχε ακόμη δοξαστεί», ας κατανοήσουμε ότι εννοεί την πλήρη και ολοκληρωτική κατοίκηση του Αγίου Πνεύματος στους ανθρώπους. <Μερικοί λοιπόν από το πλήθος, ακούγοντας αυτόν τον λόγο, έλεγαν: Αυτός είναι αληθινά ο προφήτης· άλλοι έλεγαν ότι αυτός είναι αληθινά ο Χριστός.> Εκπλήσσονται από την παρρησία του ως θεοπρεπή, και βλέποντας ότι τα λόγια του δεν ταιριάζουν πλέον στα ανθρώπινα μέτρα, καταφεύγουν στην ανάμνηση του νόμου, ο οποίος είχε ήδη προαναγγείλει για τον Χριστό, λέγοντας ότι θα αναδειχθεί προφήτης παρόμοιος με τον πάνσοφο Μωυσή, ο οποίος επρόκειτο να μεταφέρει τα λόγια του Θεού στον Ισραήλ.

Διότι, ενώ αναμενόταν ότι θα έλθουν δύο, δηλαδή ο προφήτης σύμφωνα με τον νόμο, εννοώ ο Χριστός, και ο Ηλίας, αυτοί ρωτούσαν για τρεις, υποθέτοντας ότι ο προφήτης είναι κάποιος άλλος, διαφορετικός από τον Ιησού. Επομένως, είναι κατάλληλο να πούμε γι' αυτούς εκείνο που ειπώθηκε μέσω του προφήτη Ιεζεκιήλ: «Όπως η μητέρα, έτσι και η κόρη, κόρη της μητέρας σου είσαι εσύ». Διότι ο λαός πάσχει από τα ίδια νοσήματα με εκείνους που έτυχε να τον καθοδηγούν· όμως, είναι καλό να αντιληφθούμε ότι ήταν μεν ήδη προετοιμασμένοι να πιστέψουν και πείθονταν κατά κάποιον τρόπο από τα λόγια του Σωτήρα ώστε να τον θαυμάσουν, επειδή όμως δεν είχαν την καθοδήγηση των ηγετών τους, παρασύρονταν σε πολυσχιδή μονοπάτια σκέψεων, αποκαλώντας τον άλλοι μεν Χριστό, και άλλοι προφήτη, και ήδη πιστεύοντας σ' αυτόν. Διότι η λέξη «Αληθώς» που υπάρχει εκεί, δίνει κάποια έμφαση σε έναν ήδη παγιωμένο συλλογισμό, και εισάγει την ένδειξη μιας πίστης που έχει ήδη γίνει αποδεκτή. <Άλλοι όμως έλεγαν: Μήπως από τη Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι ο Χριστός έρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ και από τη Βηθλεέμ, το χωριό όπου βρισκόταν ο Δαβίδ;> Οι Ιουδαίοι δεν διεξάγουν άκοπα την αναζήτησή τους για τον Χριστό. Διότι διαπιστώνεται ότι εξετάζουν κάθε λογική εκδοχή, και μέσα από ποικίλους συλλογισμούς συνάγουν την κατάληψη της αλήθειας γι' αυτόν.

Έχοντας λοιπόν ασχοληθεί πάρα πολύ με τις ιερότατες Γραφές και όντας εξοικειωμένος με τις διατάξεις των νόμων, από πού δεν κατάλαβες, λέει, ότι δεν πρέπει να περιμένουμε προφήτη από τη Γαλιλαία; Αυτός λοιπόν είναι ο σκοπός που ενυπάρχει στα λόγια των Φαρισαίων. Πρέπει όμως να παρατηρήσουμε πάλι το εξής: διότι αυτοί που περιφρονούν τα πλήθη επειδή δεν γνωρίζουν τίποτα από όσα θα έπρεπε να γνωρίζουν, και τα κατηγορούν για πάρα πολύ μεγάλη αμάθεια, και τα αποστρέφονται με αηδία και τα αποκαλούν υπεροπτικά απαίδευτα, οι ίδιοι συλλαμβάνονται να πάσχουν από τα χειρότερα, χωρίς να υπερέχουν σε τίποτα από την απειρία εκείνων. Διότι τα πλήθη αφενός, αποδεχόμενα τα θαύματα του Χριστού και συγκεντρώνοντας ήδη κάπως σιγά-σιγά την πίστη σε αυτόν, άλλοτε μεν έλεγαν: «Ο Χριστός, όταν έλθει, μήπως θα κάνει περισσότερα σημεία από όσα έκανε αυτός;». Άλλοτε πάλι, παρασυρόμενα μακριά από αυτή την τόσο ορθή γνώμη, έσφαλλαν μόνο εξαιτίας της Ναζαρέτ, που βρίσκεται στη Γαλιλαία, στην οποία η θεία Γραφή διακηρύσσει ότι ανατράφηκε ο Κύριος. Γι' αυτό έλεγαν: «Μήπως από τη Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι ο Χριστός έρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ και από τη Βηθλεέμ, το χωριό όπου βρισκόταν ο Δαβίδ;». Ενώ αυτοί που γελούσαν πλατιά για την απαιδευσία του λαού και εξαιτίας αυτού τους αποκαλούσαν καταραμένους, δεν βρίσκονταν σε καλύτερη μοίρα από την άγνοια εκείνων. Διότι, ιδού, και αυτοί λένε: «Ερεύνησε και δες ότι δεν έχει εγερθεί προφήτης από τη Γαλιλαία».

Οι Ιουδαίοι, πράγματι, περίμεναν τον φωτισμό από τον Χριστό. Άκουγαν τους αγίους προφήτες να αναφωνούν ξεκάθαρα: «Φωτίζου, φωτίζου, Ιερουσαλήμ, διότι έφτασε το φως σου και η δόξα του Κυρίου ανέτειλε πάνω σου». Και τότε θα ανοιχτούν τα μάτια των τυφλών. Και ως προς την προαγγελία των αγίων προφητών, δεν στερούνταν χρηστής ελπίδας αυτοί οι ταλαίπωροι. Και μάλιστα, έλεγαν κάποτε μεταξύ τους οι άρχοντες της Ιουδαϊκής Συναγωγής: «Μήπως από την Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι από το σπέρμα του Δαβίδ και από την κώμη της Βηθλεέμ έρχεται ο Χριστός;» Και εκείνη η Σαμαρείτιδα γυναίκα ομολόγησε ξεκάθαρα, συνομιλώντας με τον ίδιο τον Χριστό, τη δύναμη της ελεύσεώς Του. Διότι είπε: «Γνωρίζουμε ότι έρχεται ο Μεσσίας, ο οποίος λέγεται Χριστός· όταν έρθει εκείνος, θα μας τα αναγγείλει όλα». Επομένως, περίμεναν μεν, όπως είπα, τον φωτισμό από τον Χριστό, αλλά η ελπίδα τους κατέληξε στο εντελώς αντίθετο. Διότι δεν αποδέχθηκαν το αληθινό φως, αλλά αφού εγκατέστησαν οικειοθελώς το σκοτάδι στις διάνοιές τους, έγιναν τυφλοί και οδηγοί τυφλών, σύμφωνα με τον λόγο του Σωτήρα.

Διότι ούτε πρόσεχαν με ακρίβεια τα λεγόμενα, ούτε είχαν σκοπό να μάθουν. Γι' αυτό ακριβώς τον λόγο σε αυτούς μεν δεν απαντά τίποτα, μολονότι έλεγαν: «Μήπως από τη Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός;»· τον Ναθαναήλ όμως, ο οποίος μίλησε πιο έντονα και πιο αιχμηρά, λέγοντας: «Από τη Ναζαρέτ μπορεί να προέλθει κάτι καλό;», τον επαίνεσε ως αληθινό Ισραηλίτη.

Διότι οι μεν προφήτες είχαν τη χάρη του Πνεύματος, αλλά δεν τη μετέδιδαν σε άλλους· οι απόστολοι όμως γέμισαν μυριάδες ανθρώπους. «Πολλοί, λοιπόν, από το πλήθος, όταν άκουσαν τον λόγο, έλεγαν: Αυτός είναι αληθινά ο προφήτης. Άλλοι έλεγαν: Αυτός είναι ο Χριστός. Άλλοι πάλι έλεγαν: Μήπως από τη Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι ο Χριστός έρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ και από τη Βηθλεέμ, το χωριό όπου ζούσε ο Δαβίδ;»