Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 7:42

Διότι, ενώ αναμενόταν ότι θα έλθουν δύο, δηλαδή ο προφήτης σύμφωνα με τον νόμο, εννοώ ο Χριστός, και ο Ηλίας, αυτοί ρωτούσαν για τρεις, υποθέτοντας ότι ο προφήτης είναι κάποιος άλλος, διαφορετικός από τον Ιησού. Επομένως, είναι κατάλληλο να πούμε γι' αυτούς εκείνο που ειπώθηκε μέσω του προφήτη Ιεζεκιήλ: «Όπως η μητέρα, έτσι και η κόρη, κόρη της μητέρας σου είσαι εσύ». Διότι ο λαός πάσχει από τα ίδια νοσήματα με εκείνους που έτυχε να τον καθοδηγούν· όμως, είναι καλό να αντιληφθούμε ότι ήταν μεν ήδη προετοιμασμένοι να πιστέψουν και πείθονταν κατά κάποιον τρόπο από τα λόγια του Σωτήρα ώστε να τον θαυμάσουν, επειδή όμως δεν είχαν την καθοδήγηση των ηγετών τους, παρασύρονταν σε πολυσχιδή μονοπάτια σκέψεων, αποκαλώντας τον άλλοι μεν Χριστό, και άλλοι προφήτη, και ήδη πιστεύοντας σ' αυτόν. Διότι η λέξη «Αληθώς» που υπάρχει εκεί, δίνει κάποια έμφαση σε έναν ήδη παγιωμένο συλλογισμό, και εισάγει την ένδειξη μιας πίστης που έχει ήδη γίνει αποδεκτή. <Άλλοι όμως έλεγαν: Μήπως από τη Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι ο Χριστός έρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ και από τη Βηθλεέμ, το χωριό όπου βρισκόταν ο Δαβίδ;> Οι Ιουδαίοι δεν διεξάγουν άκοπα την αναζήτησή τους για τον Χριστό. Διότι διαπιστώνεται ότι εξετάζουν κάθε λογική εκδοχή, και μέσα από ποικίλους συλλογισμούς συνάγουν την κατάληψη της αλήθειας γι' αυτόν.

Έχοντας λοιπόν ασχοληθεί πάρα πολύ με τις ιερότατες Γραφές και όντας εξοικειωμένος με τις διατάξεις των νόμων, από πού δεν κατάλαβες, λέει, ότι δεν πρέπει να περιμένουμε προφήτη από τη Γαλιλαία; Αυτός λοιπόν είναι ο σκοπός που ενυπάρχει στα λόγια των Φαρισαίων. Πρέπει όμως να παρατηρήσουμε πάλι το εξής: διότι αυτοί που περιφρονούν τα πλήθη επειδή δεν γνωρίζουν τίποτα από όσα θα έπρεπε να γνωρίζουν, και τα κατηγορούν για πάρα πολύ μεγάλη αμάθεια, και τα αποστρέφονται με αηδία και τα αποκαλούν υπεροπτικά απαίδευτα, οι ίδιοι συλλαμβάνονται να πάσχουν από τα χειρότερα, χωρίς να υπερέχουν σε τίποτα από την απειρία εκείνων. Διότι τα πλήθη αφενός, αποδεχόμενα τα θαύματα του Χριστού και συγκεντρώνοντας ήδη κάπως σιγά-σιγά την πίστη σε αυτόν, άλλοτε μεν έλεγαν: «Ο Χριστός, όταν έλθει, μήπως θα κάνει περισσότερα σημεία από όσα έκανε αυτός;». Άλλοτε πάλι, παρασυρόμενα μακριά από αυτή την τόσο ορθή γνώμη, έσφαλλαν μόνο εξαιτίας της Ναζαρέτ, που βρίσκεται στη Γαλιλαία, στην οποία η θεία Γραφή διακηρύσσει ότι ανατράφηκε ο Κύριος. Γι' αυτό έλεγαν: «Μήπως από τη Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι ο Χριστός έρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ και από τη Βηθλεέμ, το χωριό όπου βρισκόταν ο Δαβίδ;». Ενώ αυτοί που γελούσαν πλατιά για την απαιδευσία του λαού και εξαιτίας αυτού τους αποκαλούσαν καταραμένους, δεν βρίσκονταν σε καλύτερη μοίρα από την άγνοια εκείνων. Διότι, ιδού, και αυτοί λένε: «Ερεύνησε και δες ότι δεν έχει εγερθεί προφήτης από τη Γαλιλαία».

Οι Ιουδαίοι, πράγματι, περίμεναν τον φωτισμό από τον Χριστό. Άκουγαν τους αγίους προφήτες να αναφωνούν ξεκάθαρα: «Φωτίζου, φωτίζου, Ιερουσαλήμ, διότι έφτασε το φως σου και η δόξα του Κυρίου ανέτειλε πάνω σου». Και τότε θα ανοιχτούν τα μάτια των τυφλών. Και ως προς την προαγγελία των αγίων προφητών, δεν στερούνταν χρηστής ελπίδας αυτοί οι ταλαίπωροι. Και μάλιστα, έλεγαν κάποτε μεταξύ τους οι άρχοντες της Ιουδαϊκής Συναγωγής: «Μήπως από την Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι από το σπέρμα του Δαβίδ και από την κώμη της Βηθλεέμ έρχεται ο Χριστός;» Και εκείνη η Σαμαρείτιδα γυναίκα ομολόγησε ξεκάθαρα, συνομιλώντας με τον ίδιο τον Χριστό, τη δύναμη της ελεύσεώς Του. Διότι είπε: «Γνωρίζουμε ότι έρχεται ο Μεσσίας, ο οποίος λέγεται Χριστός· όταν έρθει εκείνος, θα μας τα αναγγείλει όλα». Επομένως, περίμεναν μεν, όπως είπα, τον φωτισμό από τον Χριστό, αλλά η ελπίδα τους κατέληξε στο εντελώς αντίθετο. Διότι δεν αποδέχθηκαν το αληθινό φως, αλλά αφού εγκατέστησαν οικειοθελώς το σκοτάδι στις διάνοιές τους, έγιναν τυφλοί και οδηγοί τυφλών, σύμφωνα με τον λόγο του Σωτήρα.

Επειδή, λοιπόν, ο μεν Φίλιππος το αγνοούσε αυτό, ενώ ο Ναθαναήλ, επειδή ήταν νομομαθής, αποκρίθηκε σύμφωνα με όσα ανέφερε η παλαιά προφητεία, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός δεν θα έλθει από τη Ναζαρέτ· γι' αυτό και ο Χριστός λέει: «Ιδού ένας αληθινός Ισραηλίτης, στον οποίο δεν υπάρχει δόλος». Γι' αυτό και κάποιοι από τους Ιουδαίους έλεγαν στον Νικόδημο: «Ερεύνησε και δες ότι προφήτης από τη Γαλιλαία δεν έχει εγερθεί». Και πάλι αλλού: «Δεν έρχεται ο Χριστός από την κώμη της Βηθλεέμ, όπου βρισκόταν ο Δαβίδ;» Και ήταν κοινή γνώμη όλων ότι οπωσδήποτε από εκεί έπρεπε να προέλθει, και όχι από τη Γαλιλαία.

Τι σημαίνει λοιπόν το: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, όπως είπε η Γραφή»; Εδώ πρέπει να τεθεί σημείο στίξεως, ώστε η φράση «Ποταμοί θα ρεύσουν από την κοιλία του» να αποτελεί δική του απόφανση. Διότι, επειδή πολλοί έλεγαν: «Αυτός είναι ο Χριστός» και «Όταν έλθει ο Χριστός, μήπως θα επιτελέσει περισσότερα σημεία;», δείχνει ότι πρέπει να έχουν ορθή τη γνώση και να πιστεύουν όχι τόσο εξαιτίας των σημείων, όσο εξαιτίας των Γραφών. Πολλοί, βεβαίως, μολονότι τον είδαν να θαυματουργεί, δεν τον αποδέχονταν ως τον Χριστό· αντίθετα, επρόκειτο να πουν: «Δεν λέγουν οι Γραφές ότι ο Χριστός έρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ;». Και αυτά τα ανέλυε από κάθε πλευρά, θέλοντας να δείξει ότι δεν αποφεύγει την απόδειξη που προκύπτει μέσα από αυτές, και τους παραπέμπει και πάλι στις Γραφές.

Διότι αυτοί, όπως και εκείνοι που είπαν στον Νικόδημο, «Ερεύνησε και δες ότι από τη Γαλιλαία δεν έχει εγερθεί προφήτης», δεν τα έλεγαν επειδή επιθυμούσαν να μάθουν, αλλά απλώς για να ανατρέψουν την αντίληψη περί του Χριστού. Εκείνος βέβαια, όντας εραστής της αλήθειας και γνωρίζοντας με ακρίβεια όλα τα παλαιά, τα έλεγε αυτά· αυτοί όμως απέβλεπαν σε ένα μόνο, στο να ανατρέψουν την πεποίθηση ότι αυτός είναι ο Χριστός. Γι' αυτό και δεν τους αποκάλυπτε τίποτε. Διότι αυτοί που έλεγαν αντίθετα πράγματα ακόμη και προς τον εαυτό τους, και πότε έλεγαν, «Κανείς δεν γνωρίζει από πού έρχεται», και πότε, «Από τη Βηθλεέμ», είναι ολοφάνερο ότι και αν μάθαιναν, πάλι θα εναντιώνονταν. Ας υποθέσουμε δηλαδή ότι αγνοούσαν τον τόπο, ότι καταγόταν από τη Βηθλεέμ, εξαιτίας της αναστροφής του στη Ναζαρέτ (αν και ούτε αυτό ήταν δικαιολογημένο· διότι δεν γεννήθηκε εκεί)· άραγε αγνοούσαν και την καταγωγή του, ότι προερχόταν από τον οίκο και την πατριά του Δαβίδ; Πώς λοιπόν έλεγαν: «Δεν έρχεται ο Χριστός από το σπέρμα του Δαβίδ;». Αλλά ήθελαν να αποκρύψουν και αυτό το γεγονός, λέγοντας τα πάντα με κακοβουλία. Και για ποιο λόγο δεν τον πλησίασαν να του πουν: «Επειδή όλα τα άλλα τα θαυμάζουμε, και μας προτρέπεις να σε πιστεύουμε σύμφωνα με τις Γραφές, πες μας, πώς οι μεν Γραφές λένε ότι ο Χριστός πρέπει να έλθει από τη Βηθλεέμ, ενώ εσύ έχεις έλθει από τη Γαλιλαία;». Αλλά δεν είπαν τίποτε από αυτά, παρά τα εκφράζουν όλα με πονηρία.

Διότι οι μεν προφήτες είχαν τη χάρη του Πνεύματος, αλλά δεν τη μετέδιδαν σε άλλους· οι απόστολοι όμως γέμισαν μυριάδες ανθρώπους. «Πολλοί, λοιπόν, από το πλήθος, όταν άκουσαν τον λόγο, έλεγαν: Αυτός είναι αληθινά ο προφήτης. Άλλοι έλεγαν: Αυτός είναι ο Χριστός. Άλλοι πάλι έλεγαν: Μήπως από τη Γαλιλαία έρχεται ο Χριστός; Δεν είπε η Γραφή ότι ο Χριστός έρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ και από τη Βηθλεέμ, το χωριό όπου ζούσε ο Δαβίδ;»

Διότι φαίνεται μεν να γνωρίζουν ότι ο Ιησούς είναι από τη Βηθλεέμ, έστω και αν ανατράφηκε στη Γαλιλαία, αλλά από φθόνο να μη θέλουν να ομολογήσουν τη γέννησή του στη Βηθλεέμ, παρά να τον αποκαλούν Γαλιλαίο. Ας υποθέσουμε, όμως, ότι αγνοούσαν πως καταγόταν από τη Βηθλεέμ· το «από το σπέρμα του Δαβίδ», πώς το αμφισβητούσαν; Ή μήπως δεν καταγόταν ολοφάνερα η Μαρία από το γένος του Δαβίδ; Από αυτό, λοιπόν, είναι φανερό ότι τα έλεγαν αυτά με κακή πρόθεση. «Έγινε, λοιπόν, σχίσμα στο πλήθος.» Όχι στους άρχοντες.