Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 7:47

Ας πει κάποιος, λοιπόν, εάν θυμάται, λένε, εάν ποτέ κανένας από τους αγίους προφήτες αποδείχθηκε να αποκαλεί τον εαυτό του χείμαρρο, ή ποιος αποτόλμησε να πει «Εάν κάποιος διψά, ας έρθει σε εμένα και ας πιει»· και πότε μας είπε ο ίδιος ο μέγας Μωυσής «Αυτός που πιστεύει σε εμένα, [ακόμη και αν πεθάνει, θα ζήσει·] ποταμοί ζωντανού νερού θα ρεύσουν από την κοιλιά του»; Αυτά όμως τον ακούσαμε να τα λέει. Ήταν λοιπόν κατά φύση Θεός αυτός που καυχάται ακίνδυνα με λόγια που ξεπερνούν τα ανθρώπινα μέτρα· το να επιχειρεί όμως κανείς να θηρεύσει, ωσάν να επρόκειτο να υποκύψει σε ανάγκη και βία, αυτόν που είναι πάνω από την κτίση, πώς να μην το πει κάποιος ως κάτι το εξαιρετικά επισφαλές; Ή πώς θα μπορούσε να συλληφθεί από εμάς παρά τη θέλησή του αυτός που βρίσκεται τόσο πολύ πιο πάνω από εμάς, όσο απέχει ο Θεός από τον άνθρωπο; Επομένως, ως ξεκάθαρη απόδειξη του ότι ο Κύριος είναι κατά φύση Θεός, οι υπηρέτες προβάλλουν το «Ποτέ δεν μίλησε άνθρωπος με αυτόν τον τρόπο». Πλήττεται από παντού ο θεομάχος, και με όσα νομίζει ότι κατορθώνει το ποθούμενο, με αυτά τα ίδια, χωρίς να το καταλαβαίνει, θανατώνεται. <Τους αποκρίθηκαν οι Φαρισαίοι: Μήπως έχετε πλανηθεί και εσείς;> Είναι εξαιρετικά πιθανό οι υπηρέτες να ιουδαΐζουν με μεγαλύτερη ένταση, και καθώς πάντοτε υπηρετούν τους Φαρισαίους και συμμερίζονται την ίδια γνώμη με αυτούς, και εμποτίζονται συνεχώς από τα λόγια των ηγετών, να έχουν πεισθεί να φρονούν τα ίδια, επειδή συναναστρέφονται πάντα μαζί τους.

Επειδή όμως έφτασαν χωρίς να φέρουν τον Κύριο, έκπληκτοι ενάντια σε κάθε προσδοκία, και εκείνον που δεν έπρεπε να μισούν εξαρχής, αργά και με δυσκολία θαύμαζαν, και αναλογιζόμενοι ότι και όλοι οι άλλοι θα πείθονταν από αυτούς, με πολλή αγωνία λένε: «Μήπως έχετε πλανηθεί και εσείς;» Διότι, κατανόησε πώς τα λεγόμενα κρύβουν μια απελπισία για την ελπίδα που είχαν στα πλήθη του λαού. Επειδή, σαν να έχει ήδη πλανηθεί το υπόλοιπο πλήθος, δηλαδή όσοι δεν ήταν και τόσο σταθεροί, προβάλλουν τον φόβο τους για τους υπηρέτες. Διότι, λένε, ας υποθέσουμε ότι το υπόλοιπο πλήθος του όχλου, που δεν έχει εντρυφήσει στα ιερά γράμματα, ούτε έχει οχυρωθεί με την αφοσίωσή του σε εμάς, προσκολλήθηκε σε αυτόν με απερίσκεπτες παρορμήσεις και συμφώνησε πολύ εύκολα παρασυρμένο από όσα είπε και έπραξε. Όμως πώς έγινε δεκτή η πλάνη και από εσάς; Με ποιον τρόπο εξαπατηθήκατε και εσείς οι ίδιοι; Και τι είναι αυτό που σας απέσπασε από την αγάπη σας προς εμάς, αν και ήσασταν το ίδιο σκληρυμένοι στην απείθεια με εμάς; Διότι νομίζω ότι κάτι τέτοιο υποδηλώνει ο λόγος των Φαρισαίων: «Μήπως πίστεψε σε αυτόν κανείς από τους άρχοντες ή από τους Φαρισαίους;»

Αλλά καθώς ο λόγος του Σωτήρα μας εκτεινόταν πολύς και μακρύς, οι απεσταλμένοι των Ιουδαίων πείθονταν μαζί με όλους τους άλλους, και θαύμαζαν περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον από αυτούς που αποτελούσαν τα πλήθη. Λέει λοιπόν πάλι έτσι ο Ευαγγελιστής: «Ήλθαν λοιπόν οι υπηρέτες προς τους αρχιερείς και τους Φαρισαίους, και εκείνοι τους είπαν: Γιατί δεν τον φέρατε; Αποκρίθηκαν οι υπηρέτες: Ποτέ δεν μίλησε έτσι άνθρωπος. Αποκρίθηκαν λοιπόν σε αυτούς οι Φαρισαίοι: Μήπως πλανηθήκατε και εσείς;». Ακούς πώς, βρίσκοντας τους υπηρέτες ήδη πεισμένους και γεμάτους θαυμασμό, αγωνιούν οι Φαρισαίοι. Αυτό λοιπόν γνωρίζοντας ο Σωτήρας λέει: Ρώτησε αυτούς που άκουσαν· δες, αυτοί γνωρίζουν όσα είπα εγώ. Διότι βλέποντας αυτούς τους ίδιους που τότε παραστέκονταν, λέει το «Αυτοί», ή υποδηλώνοντας και το εξής, ότι και αυτοί θαύμασαν την ομορφιά της διδασκαλίας μου, οι υπουργοί της δικής σας αναισχυντίας. <Όταν όμως είπε αυτά, ένας από τους υπηρέτες που παριστάνονταν έδωσε ράπισμα στον Ιησού, λέγοντάς του: Έτσι αποκρίνεσαι στον αρχιερέα;> Είχε προκηρυχθεί βέβαια μέσω της φωνής του προφήτη ότι επρόκειτο να συμβεί στον Χριστό και αυτό: «Την πλάτη μου έδωσα», λέει, «σε μαστιγώσεις και τα σαγόνια μου σε ραπίσματα».

Νομίζω, βέβαια, ότι δεν θα ήταν άμοιρο φιλομαθούς έρευνας το να θελήσει κανείς να μάθει για ποιον λόγο, άραγε, αυτός ο πάντολμος και ανόσιος υπηρέτης ραπίζει τον Ιησού, ο οποίος δεν είχε πει απολύτως τίποτα σκληρό ή οργισμένο, αλλά έκανε την πιο πράα απολογία για όλα όσα του προσήπταν. Άλλωστε, δεν θα έβλεπε κανείς ούτε τον προεδρεύοντα των Ιουδαίων να του έχει διατάξει να τον χτυπήσει, ούτε να προβαίνει σε τέτοια παράλογα ασεβήματα. Ίσως βέβαια κάποιοι να προβάλουν την καθιερωμένη και μελετημένη συνήθεια των υπηρετών, οι οποίοι, όταν προσάγουν στους άρχοντες αυτούς που κατηγορούνται για παραβάσεις του νόμου, τους αναγκάζουν να μιλούν με περισσότερο σεβασμό ακόμη και παρά τη θέλησή τους, και, όταν ξεστομίζουν κάτι πιο παράφωνο, μερικές φορές τους κακοποιούν. Αλλά δεν νομίζω ότι αυτή ήταν η αιτία της μανίας εναντίον του Χριστού που συνέβη τότε· αντίθετα, θα βρούμε άλλη αφορμή για αυτό το τόλμημα, αν προσηλώσουμε τον νου μας στα όσα έχουν ήδη προειπωθεί. Διότι λέγαμε προηγουμένως ότι κάποιοι από τους υπηρέτες συγκρούστηκαν με τους άρχοντες· εκείνοι δηλαδή που είχαν διαταχθεί να συλλάβουν τον Ιησού, αλλά επέστρεψαν τόσο μυσταγωγημένοι και θαυμάζοντάς τον, ώστε να πουν ρητά: «Ποτέ άνθρωπος δεν μίλησε κατ' αυτόν τον τρόπο». Γι' αυτό και οι Φαρισαίοι, έχοντας εξοργιστεί σφοδρά, έλεγαν: «Μήπως πλανηθήκατε και εσείς; Μήπως κάποιος από τους Φαρισαίους ή από τους άρχοντες πίστεψε σε αυτόν; Αλλά αυτός ο όχλος που δεν γνωρίζει τον νόμο είναι επικατάρατος».

«Διότι ήλθαν», λέει, «οι υπηρέτες, και οι Φαρισαίοι τούς λένε: Γιατί δεν τον φέρατε;». Το ότι επέστρεψαν, όμως, ήταν πολύ πιο σπουδαίο από το να παρέμεναν εκεί. Διότι, στην τελευταία περίπτωση, θα είχαν απαλλαγεί από την ενοχλητική συμπεριφορά των Φαρισαίων· τώρα όμως γίνονται κήρυκες της σοφίας του Χριστού και επιδεικνύουν μεγαλύτερη παρρησία. Και δεν λένε: «Δεν μπορέσαμε εξαιτίας του πλήθους, επειδή τον πρόσεχαν ως προφήτη», αλλά τι λένε; «Ποτέ άνθρωπος δεν μίλησε με τέτοιον τρόπο». Καίτοι μπορούσαν να προβάλουν αυτήν τη δικαιολογία, εντούτοις φανερώνουν την ορθή τους κρίση. Διότι αυτό δεν αποδείκνυε μόνο τον θαυμασμό τους για Εκείνον, αλλά συνιστούσε και κατηγορία εναντίον των Φαρισαίων, επειδή τους έστειλαν να συλλάβουν αυτόν που θα έπρεπε να ακούν. Μολονότι μάλιστα δεν άκουσαν κάποια μακροσκελή ομιλία, αλλά σύντομη. Διότι, όταν η διάνοια είναι αδέκαστη, δεν χρειάζονται μακροσκελείς λόγοι. Τέτοια είναι η φύση της αλήθειας. Τι κάνουν λοιπόν οι Φαρισαίοι; Ενώ θα έπρεπε να κατανυγούν, κάνουν το αντίθετο· τους κατηγορούν με τη σειρά τους, λέγοντας: «Μήπως έχετε πλανηθεί και εσείς;». Ωστόσο, τους κολακεύουν ακόμη και δεν χρησιμοποιούν επιθετικό λόγο, από τον φόβο μήπως αποσχιστούν τελείως· φανερώνουν μεν τον θυμό τους, αλλά μιλούν με φειδώ.

Διότι δεν είπαν ότι ποτέ άνθρωπος δεν θαυματούργησε έτσι, αλλά, «Ποτέ δεν μίλησε έτσι»· τόσο πολύ ήταν συγκροτημένοι και οξυδερκείς στο να αποδεχθούν τον λόγο της σωτηρίας. Πρέπει δε να θαυμάσουμε όχι μόνο τη σύνεσή τους, αλλά και την παρρησία τους. Διότι δεν δείλιασαν μπροστά στον θυμό των Φαρισαίων, ούτε υποχώρησαν ως υπηρέτες για να πουν τα αρεστά στους άρχοντές τους, αλλά έδωσαν μαρτυρία για την αλήθεια. Αυτούς πρέπει να μιμούνται όλοι όσοι υπηρετούν τους άρχοντες, και να μην τους υπακούν σε όσα τυχόν προστάζουν αδίκως· όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση του Σαούλ. Διότι, ενώ αυτός διέταξε να θανατωθούν παρανόμως οι ιερείς του Θεού, οι παριστάμενοι δεν πείστηκαν να το πράξουν. «Αποκρίθηκαν, λοιπόν, σε αυτούς οι Φαρισαίοι: Μήπως έχετε πλανηθεί και εσείς; Μήπως πίστεψε σε αυτόν κανείς από τους άρχοντες ή από τους Φαρισαίους; Αλλά αυτός ο όχλος που δεν γνωρίζει τον νόμο, είναι επικατάρατοι.»

Λέει ο Νικόδημος προς αυτούς, ο οποίος είχε έλθει τη νύχτα προς αυτόν, όντας ένας από αυτούς: «Μήπως ο νόμος μας δικάζει τον άνθρωπο, εάν πρώτα δεν τον ακούσει και δεν μάθει τι κάνει;» Για ποιο λόγο οι Φαρισαίοι δεν συμπεριφέρονται προς τους υπηρέτες με οργή, αλλά με πραότητα, λέγοντας τόσο ήπια: «Μήπως πλανηθήκατε και εσείς;» Διότι φοβούνταν μήπως και αυτοί αποσχιστούν εντελώς και προσχωρήσουν στον Χριστό. Γι' αυτό τους μιλούν πιο ήμερα και πιο κολακευτικά: «Μήπως και εσείς,» που είστε δήθεν σοφότεροι από τους άλλους και παραμένετε μαζί με εμάς τους νομομαθείς, «πλανηθήκατε;» Προσπαθούν δε να τους πείσουν με ένα τεκμήριο εντελώς ανόητο: «Μήπως, λένε, πίστεψε σε αυτόν κανείς από τους άρχοντες;» Και όμως, ποιανού είναι το σφάλμα; Του Χριστού, ή αυτών που δεν πίστεψαν;