Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 8:16

«Αλλά εγώ», λέει, «δεν σας κατακρίνω για αυτή την αιτία. Διότι, επειδή είστε άνθρωποι κατά τη φύση, δεν σημαίνει ότι εξαιτίας αυτού σας θεωρώ απολύτως ένα τίποτα, ούτε ότι εξαιτίας αυτού θα λογοδοτήσετε στον Κριτή. Δεν επιτιμώ τη φύση, δεν καταδικάζω τα δικά μου δημιουργήματα, δεν ισχυρίζομαι ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα στον άνθρωπο απλώς επειδή είναι άνθρωπος. Αλλά εσείς, εξαιτίας της σάρκας, με θεωρείτε ένα τίποτα, και για αυτό με κατακρίνατε. Εγώ όμως δεν έχω σχηματίσει τέτοια γνώμη για εσάς, αλλά γνωρίζοντας ότι ο άνθρωπος είναι μέγα και πολύτιμο πράγμα, αν και έχει πλαστεί από γη· αν και είμαι Θεός αληθινός, και έχω τη μορφή του Πατέρα που με γέννησε, ταπείνωσα τον εαυτό μου λαμβάνοντας μορφή δούλου, και έγινα άνθρωπος. Για αυτό ακριβώς και μόνο κατακρίνομαι τώρα από εσάς, αν και εγώ ο ίδιος δεν κρίνω κανέναν για αυτό. Αλλά και αν κρίνω εγώ, η κρίση μου είναι δίκαιη και αληθινή, διότι δεν είμαι μόνος, αλλά εγώ και ο Πατέρας που με έστειλε.» «Άραγε, λοιπόν», ίσως θα πει κάποιος από αυτούς που φρονούν τα αντίθετα προς τα δόγματα της Εκκλησίας, «για αυτόν μόνο τον λόγο γνωρίζει ο Υιός να κρίνει ορθά, επειδή, όταν το πράττει αυτό, είναι μαζί του ο Πατέρας; Εφόσον, λοιπόν, αυτό έχει έτσι και αληθεύει, τι εμποδίζει να πούμε ότι, μέσω της βούλησης του Πατέρα, ο Υιός καθοδηγείται κατά κάποιον τρόπο προς την ορθότητα, μην έχοντας ο ίδιος τέλεια αυτή την ικανότητα, ή μη μπορώντας να το κατορθώσει αλάνθαστα από μόνος του;» Τι, λοιπόν, θα αντιτάξουμε και εμείς στους δικούς τους λόγους;

«Αν όμως τα πράττω, ακόμη και αν δεν πιστεύετε σε εμένα, να πιστεύετε στα έργα μου.» Ακολουθώντας, λοιπόν, παντού το θέλημα του Πατρός, ή μάλλον όντας ο ίδιος το θέλημα του Πατρός, απευθυνόταν στα πλήθη των Ιουδαίων λέγοντας: «Εσείς κρίνετε κατά σάρκα· εγώ δεν κρίνω κανέναν. Και αν όμως εγώ κρίνω, η κρίση μου είναι δίκαιη, διότι δεν ζητώ το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα εκείνου που με έστειλε.» Βλέπεις, λοιπόν, πώς ακολουθεί τρόπον τινά κατά πόδας τον Πατέρα.

Και για τον Κύρο ο Θεός λέει ότι: «Θα εκτελέσει όλα τα θελήματά μου». Ο δε Σωτήρας όλων μας απευθύνθηκε επίσης κάπου στον λαό των Ιουδαίων που τον εξουθένωνε, λέγοντας: «Εσείς κρίνετε κατά σάρκα». Και κάπου αλλού: «Και εάν εγώ κρίνω, η κρίση η δική μου είναι αληθινή· διότι δεν ζητώ το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε». Και στον μεν Κύρο ο Θεός είπε: «Σε κάλεσα με το όνομά μου». Κύριος όμως αληθινά είναι ο Εμμανουήλ, έστω και αν εμφανίστηκε ως άνθρωπος.

Τι σημαίνει αυτό; Προέρχομαι από τον Θεό, και είμαι Θεός, και Υιός του Θεού. Ο δε Θεός είναι ο ίδιος για τον εαυτό Του αξιόπιστος μάρτυρας. Εσείς όμως δεν γνωρίζετε. Ενεργείτε με κακοπιστία, λέγει, και μολονότι γνωρίζετε, προσποιείσθε ότι δεν γνωρίζετε· αλλά τα λέγετε όλα με βάση την ανθρώπινη λογική, μη θέλοντας να κατανοήσετε τίποτα περισσότερο από το φαινόμενο. Εσείς κρίνετε κατά σάρκα. Όπως ακριβώς το να ζει κανείς κατά σάρκα σημαίνει το να ζει φαύλα, έτσι και το να κρίνει κανείς κατά σάρκα σημαίνει το να κρίνει άδικα. Εγώ δεν κρίνω κανέναν· και εάν κρίνω, η δική μου κρίση είναι δίκαιη. Αυτό δε που λέγει, έχει την εξής έννοια: Κρίνετε άδικα. Και αν κρίνουμε άδικα, λέγει, γιατί δεν μας εγκαλείς; Γιατί δεν τιμωρείς; Γιατί δεν κατακρίνεις; Διότι δεν ήλθα για αυτόν τον σκοπό, λέγει. Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το: Εγώ δεν κρίνω κανέναν· και εάν όμως εγώ κρίνω, η κρίση μου είναι αληθινή.

Επειδή, εάν ήθελα να κρίνω, εσείς θα ήσασταν μεταξύ των καταδικασμένων. Και αυτά δεν τα λέγω κρίνοντας, αναφέρει. Όμως δεν είπα το «δεν τα λέγω κρίνοντας», επειδή δήθεν δεν έχω τη βεβαιότητα ότι, εάν έκρινα, θα σας κατεδείκνυα ενόχους (διότι πράγματι, εάν έκρινα, δικαίως θα σας είχα καταδικάσει)· αλλά διότι τώρα δεν είναι καιρός κρίσεως. Και για τη μέλλουσα κρίση άφησε υπαινιγμό λέγοντας: «Διότι δεν είμαι μόνος, αλλά εγώ και ο Πατήρ που με έπεμψε». Στο σημείο δε αυτό υπαινίχθηκε ότι δεν τους καταδικάζει μόνος του, αλλά και ο Πατήρ. Έπειτα το επισκίασε αυτό, ανάγοντας τον λόγο στη δική του μαρτυρία: «Και στον δικό σας νόμο είναι γεγραμμένο ότι η μαρτυρία δύο ανθρώπων είναι αληθής».

Ο άνθρωπος δίνει μαρτυρία όταν είναι από μόνος του αξιόπιστος, όχι όταν έχει ανάγκη μαρτυρίας, και μάλιστα για ξένη υπόθεση. Στη δική του όμως υπόθεση, όταν έχει ανάγκη τη μαρτυρία άλλου, δεν είναι πλέον αξιόπιστος. Εδώ όμως συμβαίνει το εντελώς αντίθετο. Διότι, μολονότι δίνει μαρτυρία για δική του υπόθεση και λέει ότι λαμβάνει μαρτυρία από άλλον, βεβαιώνει ότι ο ίδιος είναι αξιόπιστος, αποδεικνύοντας από παντού τη δική του αυθεντία. Για ποιο λόγο άραγε, αφού είπε «Δεν είμαι μόνος, αλλά εγώ και ο Πατήρ που με έστειλε», καθώς και το «Δύο ανθρώπων η μαρτυρία είναι αληθινή», δεν σιώπησε, αλλά πρόσθεσε «Εγώ είμαι αυτός που μαρτυρεί για τον εαυτό μου»; Είναι προφανές ότι το έκανε για να δηλώσει την αυθεντία του.

Διότι, βεβαίως, ο Θεός είναι αξιόπιστος μάρτυρας του εαυτού Του. Αλλά και εφόσον πρόκειται να επιστρέψω προς τον αληθινό Θεό, πώς θα μπορούσα να ψευσθώ εγώ που πρόκειται να επιστρέψω προς τον αληθινό; «Εσείς κρίνετε κατά σάρκα, εγώ δεν κρίνω κανέναν. Και εάν όμως κρίνω εγώ, η δική μου κρίση είναι αληθινή, διότι δεν είμαι μόνος, αλλά είμαι εγώ και ο Πατέρας που με έστειλε». Εγώ μεν, λέει, επειδή είμαι Θεός και ήλθα από άνω, δίνω αληθινή μαρτυρία για τον εαυτό μου· εσείς δε, επειδή αποβλέπετε μόνο στο φαινόμενο, και επειδή έχω σάρκα, με θεωρείτε ως απλή σάρκα, και όχι και ως Θεό και προερχόμενο από τον Θεό. «Κρίνετε κατά σάρκα»· δηλαδή εσφαλμένα. Διότι, όπως ακριβώς αυτός που ζει κατά σάρκα, λέγεται ότι ζει φαύλα· έτσι και αυτός που κρίνει κατά σάρκα, θα μπορούσε να λεχθεί ότι κρίνει άδικα. Έπειτα, σαν να ρωτούσε κάποιος: Αν εμείς οι Ιουδαίοι κρίνουμε άδικα, γιατί δεν τιμωρείς, γιατί δεν κατακρίνεις; απαντά ότι δεν ήλθα γι' αυτόν τον σκοπό, για να κρίνω. «Διότι εγώ δεν κρίνω κανέναν τώρα· και εάν όμως κρίνω, η κρίση μου είναι αληθινή». Διότι θα ήσασταν καταδικασμένοι, αν βεβαίως ήθελα να κρίνω. Τώρα όμως αποφεύγετε την κατάκριση, όχι επειδή αδυνατώ να σας κατακρίνω, αλλά επειδή τώρα δεν είναι ο καιρός. Διότι φυλάσσω την κατάκρισή σας για τη Δευτέρα Παρουσία· όπως και αλλού λέει, ότι «Δεν ήλθα για να κρίνω τον κόσμο, αλλά για να σώσω»· επειδή, για το ότι βεβαίως Αυτός είναι ο κριτής των πάντων, άκουσε το αψευδές στόμα να λέει ότι «Ο Πατέρας έχει παραχωρήσει όλη την κρίση στον Υιό».