Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 8:27

Επομένως, διότι είναι σκόπιμο να ανακεφαλαιώσουμε ολόκληρο το νόημα της προκείμενης περικοπής: αποδεικνύει τους Ιουδαίους ανοιχτά θεομάχους, οι οποίοι όχι μόνο μάχονται εναντίον των δικών Του λόγων, αλλά και εναντίον της απόφασης του Πατέρα. Διότι Εκείνος γνωρίζει ότι ο δικός Του Υιός είναι φως κατά φύση, και γι' αυτό Τον ονομάζει ανατολή και ήλιο της δικαιοσύνης. Αυτοί όμως, επισύροντας στα κεφάλια τους τον όλεθρο από την απείθειά τους, αποδοκιμάζουν την αλήθεια λέγοντας το καλό πονηρό, και για τον λόγο αυτό δικαίως θα τους ακολουθήσει το «Ουαί». <Δεν κατάλαβαν ότι τους μιλούσε για τον Πατέρα.> Και πάλι ο πνευματοφόρος εκπλήσσεται με την αναισθησία των Ιουδαίων, και πολύ δικαιολογημένα· διότι τι θα μπορούσε να είναι πιο ανόητο από αυτούς, οι οποίοι, αν και πολλές φορές τους έγινε εκτενής λόγος για τον Θεό και Πατέρα, δεν κατανοούν τίποτα γι' αυτόν, ακούγοντας τον Σωτήρα μας να λέει: «Αλλά εκείνος που με έστειλε είναι αληθινός». Ποια είναι λοιπόν η αφορμή, και για ποιον λόγο ο μακάριος Ευαγγελιστής λέει ότι οι Ιουδαίοι δεν κατάλαβαν ότι με αυτά τα λόγια ο Χριστός τους υποδείκνυε τον Θεό και Πατέρα, είναι αναγκαίο να το πούμε. Επειδή δηλαδή ο Σωτήρας τούς είπε: «Αν γνωρίζατε εμένα, θα γνωρίζατε και τον Πατέρα μου», για να αποδειχθεί και πάλι ότι λέει την αλήθεια σε αυτό, παρουσιάζει εκείνους που αγνόησαν τον Υιό να αγνοούν και τον Πατέρα.

Διότι ο Υιός είναι σαν κάποια θύρα και πύλη για τη γνώση του Πατέρα· γι' αυτό και έλεγε: «Κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα παρά μόνο δι' εμού». Διότι, όπως ο νους, ανατρέχοντας από την εικόνα στο αρχέτυπο, μέσω αυτού που παρεμβάλλεται φαντάζεται εκείνο. Ήταν λοιπόν αναγκαίο να αποδείξει ότι οι Ιουδαίοι δεν κατανοούσαν τίποτα περί του Πατέρα, εφόσον δεν θέλησαν να οδηγηθούν αναγωγικά από τη γνώση του Υιού προς την κατανόηση Εκείνου. Γι' αυτό, ο Ευαγγελιστής με οξύνοια σχεδόν επισημαίνει ότι, ενώ ο Χριστός έλεγε «Αυτός που με έστειλε είναι αληθινός», δεν κατάλαβαν ότι τους μιλούσε για τον Πατέρα. «Όταν υψώσετε τον Υιό του ανθρώπου, τότε θα γνωρίσετε ότι εγώ είμαι». Μιμούμενος τους άριστους από τους ιατρούς, αποκαλύπτει την αιτία της ψυχικής αρρώστιας που υπήρχε μέσα τους, και φανερώνει με σαφήνεια εκείνο που τους εμποδίζει να προχωρήσουν ταχέως στην κατανόησή του και στην πίστη.

Διότι δεν απέστειλε ο Θεός τον Υιό του, λέγει, για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σώσει τον κόσμο. Εάν λοιπόν για αυτόν τον σκοπό με απέστειλε, και είναι αληθινός, ευλόγως εγώ δεν κρίνω κανέναν τώρα. Αλλά αυτά τα λέω για τη σωτηρία, όχι για έλεγχο. Τα λέει δε αυτά, για να μη νομίσουν ότι, ενώ ακούει τόσα πολλά, από αδυναμία δεν επεμβαίνει τιμωρητικά, ή ότι δεν γνωρίζει τις σκέψεις και τους χλευασμούς τους. Δεν κατάλαβαν όμως ότι τους μιλούσε για τον Πατέρα. Ω, τι ανοησία! Δεν σταμάτησε να τους μιλά για εκείνον, κι όμως δεν το καταλάβαιναν.

Επειδή, λοιπόν, δεν κατάλαβαν ότι προηγουμένως τους μιλούσε για τον Πατέρα, ομιλεί πάλι για αυτόν· και ο ευαγγελιστής έχει παραθέσει την αιτία για την ταπεινότητα των λόγων. Αν, επομένως, θέλουμε με αυτόν τον τρόπο να ερευνούμε τις Γραφές με ακρίβεια και όχι επιφανειακά, θα μπορέσουμε να επιτύχουμε τη σωτηρία μας· αν ασχολούμαστε διαρκώς με αυτές, θα γνωρίσουμε και την ορθότητα των δογμάτων και τον ακριβή και ενάρετο βίο. Ακόμη και αν κάποιος είναι υπερβολικά σκληρός, απηνής και ράθυμος, και αν δεν αποκομίζει κανένα κέρδος τον υπόλοιπο χρόνο, τουλάχιστον αυτόν τον χρόνο της μελέτης θα τον καρπωθεί και θα λάβει κάποια ωφέλεια, έστω κι αν δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να την αισθανθεί έντονα, πάντως όμως θα τη λάβει. Διότι, αν κάποιος περνάει έξω από ένα αρωματοπωλείο και κάθεται κοντά σε τέτοια εργαστήρια, εμποτίζεται από την ευωδία ακόμη και παρά τη θέλησή του· πολύ περισσότερο ισχύει αυτό για εκείνον που πηγαίνει στην εκκλησία. Όπως δηλαδή από την αργία γεννιέται η αργία, έτσι και από τη δραστηριότητα γεννιέται η προθυμία. Ακόμη κι αν είσαι γεμάτος από αναρίθμητα κακά, ακόμη κι αν είσαι ακάθαρτος, μην αποφύγεις την παραμονή σου εδώ. Τι ωφελεί λοιπόν, λέει κάποιος, το ότι ακούω αλλά δεν τα εφαρμόζω; Δεν είναι μικρό κέρδος το να οικτίρει κανείς τον εαυτό του· δεν είναι άχρηστος αυτός ο φόβος, ούτε είναι άκαιρο αυτό το δέος. Εάν έστω και μόνο αναστενάξεις, λέγοντας «ακούω αλλά δεν εφαρμόζω», οπωσδήποτε κάποτε θα φτάσεις και στο σημείο να εφαρμόσεις. Διότι δεν είναι δυνατόν, εκείνος που συνομιλεί με τον Θεό και ακούει τον Θεό να του ομιλεί, να μην ωφεληθεί. Αμέσως, άλλωστε, συστελλόμαστε με ευλάβεια και νίβουμε τα χέρια μας, όταν θελήσουμε να πιάσουμε στα χέρια μας ένα ιερό βιβλίο.

Γι' αυτό και αλλού λέει ο Κύριος ότι «Όποιος δεν πιστεύει, έχει ήδη καταδικαστεί», όχι μόνο για το γεγονός ότι δεν πίστεψε, αλλά επειδή φεύγει από τη ζωή έχοντας και τα προηγούμενα αμαρτήματα. «Του έλεγαν λοιπόν: Εσύ ποιος είσαι; Και τους είπε ο Ιησούς: Καταρχάς, αυτό που σας λέω. Έχω πολλά να πω και να κρίνω για εσάς, αλλά εκείνος που με έστειλε είναι αληθινός. Κι εγώ όσα άκουσα από αυτόν, αυτά λέω στον κόσμο. Δεν κατάλαβαν, όμως, ότι τους μιλούσε για τον Πατέρα». Μετά από τόσο χρόνο, μετά από την επίδειξη τόσων θαυμάτων, τον ρωτούν: «Εσύ ποιος είσαι;» Τόσο ανόητοι ήταν, υβριστές και χλευαστές. Ο δε Κύριος (απαντά): «Καταρχάς, αυτό που σας λέω». Εσείς, λέει, είστε ανάξιοι έστω και να ακούτε γενικά τα λόγια μου, πόσο μάλλον να μάθετε ποιος είμαι· διότι τα λέτε όλα για να με παγιδεύσετε, και δεν θέλετε να δώσετε προσοχή σε τίποτα από όσα λέω. Εγώ βέβαια θα μπορούσα και να σας ελέγξω, και όχι μόνο να σας ελέγξω, αλλά και να σας τιμωρήσω.

Διότι αυτά τα δύο υπονοεί λέγοντας: «Πολλά έχω να σας πω και να κρίνω [για εσάς]»· με το «να πω», υποδηλώνει τον έλεγχο· με το «να κρίνω», την κατάκριση και την καταδίκη. «Αλλά Εκείνος που με έστειλε», λέει, «δεν με έστειλε γι' αυτό, για να κρίνω και να ελέγχω. Διότι δεν απέστειλε ο Θεός τον Υιό του για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σώσει τον κόσμο.» Επειδή λοιπόν ο Πατέρας μου με απέστειλε για να σώσω, και είναι αληθινός· εύλογα δεν κρίνω κανέναν τώρα, αλλά μόνο λέω όσα άκουσα από τον Πατέρα μου, δηλαδή εκείνα που οδηγούν στη σωτηρία, όχι εκείνα που σκοπεύουν στον έλεγχο. Αυτά δε τα έλεγε, για να μην νομίσουν ότι δεν τους τιμωρεί επειδή τάχα είναι ανίσχυρος· δείχνει, λοιπόν, ότι δεν είναι ανίσχυρος, αλλά ότι δεν θέλει να τους τιμωρήσει, εφόσον βεβαίως δεν ήλθε για να τιμωρήσει, αλλά για να σώσει. Και ενώ ο ίδιος έλεγε αυτά, τόσο ανόητοι ήταν, ώστε «δεν κατάλαβαν», λέει το κείμενο, «ότι τους μιλούσε για τον Πατέρα του». Καίτοι, πόσα πράγματα τους είπε για τον Πατέρα; Αλλά όντως σκοτίστηκε η ασύνετη καρδιά τους. Μερικοί δε κατανοούν με αυτόν τον τρόπο το εξής: «Αλλά Εκείνος που με έστειλε, είναι αληθινός»: Θα μπορούσα, λέει, και τώρα να σας κρίνω, αλλά αυτό το κρατώ για τον μελλοντικό αιώνα. Εσείς όμως απιστείτε, και δεν υπολογίζετε τον καιρό της ανταπόδοσης.