Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 8:30

Όταν, λοιπόν, ομολογεί ότι κάνει πάντοτε τα αρεστά στον Πατέρα, ας μη σκανδαλίζεται κανείς, ούτε να νομίζει ότι αυτός που προέρχεται από αυτόν υπάρχει σε κατώτερη κατάσταση από αυτήν στην οποία βρίσκεται ο Πατέρας, αλλά ας φρονεί μάλλον με ευσέβεια, ότι ως Θεός από Θεό κατά φύση ανέρχεται σε ταυτοβουλία και, για να το πω έτσι, σε ταυτοεργία με εκείνον που τον γέννησε. <Καθώς αυτός τα έλεγε αυτά, πολλοί πίστεψαν σε αυτόν.> Ο σοφός Ευαγγελιστής θαυμάζει πάλι εδώ τον Χριστό, ο οποίος συχνά μετέρχεται την ταπεινότητα στον λόγο του, εξαιτίας της αδυναμίας των ακροατών, και ο οποίος έχει συνηθίσει να επιτυγχάνει κάτι μεγάλο από αυτό. Διότι, ενώ μπορούσε ως Θεός να λέει τα πάντα και να κάνει τη διδασκαλία του έχοντας ελεύθερη και βασιλική εξουσία στα πάντα, αφού μετρίασε οικονομικώς τον λόγο του, σαγηνεύει πολλούς σε υπακοή και πείθει πολλούς στο εξής να τον ακολουθούν με μεγαλύτερη προθυμία. Επομένως, δεν ήταν τυχαία αυτή η πρακτική του Σωτήρα, εννοώ το να μιλά στα πλήθη με πιο ανθρώπινο τρόπο. Διότι θρασύνονταν όχι λίγο, και μερικοί από τους πιο αμαθείς απομακρύνονταν εύκολα από αυτόν, επειδή έβλεπαν άνθρωπο και άκουγαν θεοπρεπή λόγια.

Συγκαταβαίνει στην αδυναμία τους. Διότι κατέβαλλε μεγάλη προσπάθεια για να δείξει ότι δεν πράττει τίποτε το αντίθετο προς τον Πατέρα. Έτσι λοιπόν και εδώ ομιλεί πιο ανθρώπινα. Και όπως ακριβώς ειπώθηκε το, «Δεν με άφησε μόνο», έτσι και το ότι, «Εγώ πράττω πάντοτε τα αρεστά σε αυτόν». Καθώς εκείνος τα έλεγε αυτά, πολλοί πίστεψαν σε αυτόν. Όταν κατέβασε τον λόγο του σε ταπεινό επίπεδο, τότε πολλοί πίστεψαν.

Ακόμη λοιπόν ρωτάς για ποιο λόγο ομιλεί τόσο ταπεινά; Αν και ο ευαγγελιστής άφησε σαφώς να εννοηθεί αυτό, λέγοντας ότι: «Ενώ έλεγε αυτά, πολλοί πίστεψαν σε αυτόν»· σχεδόν σαν να φωνάζει μέσα από αυτά τα γεγονότα: «Μην ταράζεσαι, ακροατή, εάν ακούσεις κάτι ταπεινό. Διότι εκείνοι που μετά από τόσο σπουδαία διδασκαλία δεν είχαν ακόμη πειστεί ότι προέρχεται από τον Πατέρα, ήταν φυσικό να ακούσουν ταπεινότερα λόγια προκειμένου να πειστούν». Και αυτό, λοιπόν, αποτελεί δικαιολογία για όσα επρόκειτο να λεχθούν με ταπεινό τρόπο. Πίστεψαν μεν, όχι όμως όπως έπρεπε, αλλά απλώς και επιφανειακά, επειδή ευχαριστήθηκαν και αναπαύθηκαν στην ταπεινότητα των λόγων. Διότι το ότι δεν είχαν τέλεια πίστη, το αποδεικνύει ο ευαγγελιστής από τα λόγια που ακολουθούν, με τα οποία πάλι τον υβρίζουν. Και ότι αυτοί είναι οι ίδιοι, το φανέρωσε λέγοντας: «Έλεγε λοιπόν ο Ιησούς προς τους Ιουδαίους που είχαν πιστέψει σε αυτόν: Εάν εσείς μείνετε στον λόγο τον δικό μου»· δείχνοντας ότι δεν είχαν ακόμη αποδεχθεί τη διδασκαλία, αλλά απλώς πρόσεχαν αυτά που έλεγε. Γι' αυτό και μίλησε πιο αυστηρά. Διότι εκεί μεν είπε απλώς: «Θα με ζητήσετε»· τώρα όμως πρόσθεσε κάτι βαρύτερο, ότι: «Θα πεθάνετε μέσα στις αμαρτίες σας». Και τον τρόπο τον δείχνει, ότι: δεν μπορείτε πλέον, ερχόμενοι εκεί, να με παρακαλέσετε. «Αυτά τα οποία λαλώ στον κόσμο». Μέσα από αυτά, λοιπόν, φανέρωσε ότι θα εξέλθει προς τα έθνη.

Πράγματι, λοιπόν, ούτε μετά από τόσα παραμένουν κοντά του, αλλά και λιθοβολούν και καταδιώκουν, και επιχειρούν να τον θανατώσουν, και τον αποκαλούν βλάσφημο· και όταν μεν καθιστά τον εαυτό του ίσο με τον Θεό, λένε το εξής: «Αυτός βλασφημεί»· όταν δε πει: «Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου», τον αποκαλούν μέχρι και δαιμονισμένο· όπως ακριβώς και όταν λέει ότι εκείνος που ακούει τα λόγια του καθίσταται ανώτερος από τον θάνατο, ή και όταν λέει: «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα, και ο Πατέρας μέσα σε εμένα», τον εγκαταλείπουν· και σκανδαλίζονται πάλι, όταν λέει ότι έχει κατέβει από τον ουρανό. Εάν λοιπόν δεν μπορούσαν να υποφέρουν αυτά παρότι λέγονταν σπάνια, πολύ δύσκολα θα του έδιναν προσοχή εάν η διδασκαλία του ήταν διαρκώς υψηλή και διαμορφωνόταν κατ' αυτόν τον τρόπο. Όταν λοιπόν λέει: «Όπως με πρόσταξε ο Πατέρας, έτσι μιλώ», και ότι: «Δεν έχω έρθει από μόνος μου», τότε πιστεύουν. Και ότι πιστεύουν τότε, είναι φανερό από το γεγονός ότι ο ευαγγελιστής το επισήμανε αυτό λέγοντας ότι: «Ενώ έλεγε αυτά, πολλοί πίστεψαν σε αυτόν». Εάν λοιπόν το να μιλάει ταπεινά τους προσέλκυε στην πίστη, ενώ το να μιλάει υψηλά τους απωθούσε, πώς δεν είναι έσχατη ανοησία να μην αναλογιζόμαστε ότι η αποκλειστική αιτία των ταπεινών λόγων είναι πως ειπώθηκαν για χάρη των ακροατών; Επειδή και αλλού, ενώ ήθελε να πει κάτι μεγάλο, σιώπησε, προβάλλοντας αυτήν την αιτία και λέγοντας: «Για να μην τους σκανδαλίσουμε, ρίξε το αγκίστρι στη θάλασσα»· αυτό ακριβώς πράττει και εδώ.

Διότι αυτοί, οι ίδιοι που απομακρύνονταν, όταν Εκείνος είπε πάλι: «Δεν κάνω τίποτε από τον εαυτό μου, αλλά μιλώ ακριβώς όπως με δίδαξε ο Πατέρας μου», αμέσως προσέτρεξαν κοντά του. Και ο Ευαγγελιστής, θέλοντας να μας δείξει ότι πίστεψαν εξαιτίας της ταπεινότητας των λόγων του, το επισημαίνει λέγοντας: «Ενώ έλεγε αυτά, πολλοί πίστεψαν σε αυτόν». Και σε πολλά άλλα σημεία μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι συμβαίνει ακριβώς αυτό. Γι' αυτόν τον λόγο, πολλές φορές διατύπωνε πολλά με ανθρώπινο τρόπο, και πάλι άλλες φορές όχι με ανθρώπινο, αλλά με θεοπρεπή τρόπο και αντάξιο της δικής του μεγαλειότητας, αφενός μεν συγκαταβαίνοντας στην ασθένεια αυτών που τον άκουγαν, αφετέρου δε προνοώντας για την ορθότητα των δογμάτων. Διότι, για να μην προκαλέσει βλάβη στους μεταγενέστερους η διαρκής συγκατάβαση σε ό,τι αφορά την πίστη στην αξία Του, δεν παραμέλησε ούτε αυτήν την πλευρά· αλλά, αν και γνώριζε εκ των προτέρων ότι δεν επρόκειτο να τον ακούσουν, αλλά μάλλον θα τον χλευάσουν και θα απομακρυνθούν, εντούτοις τα είπε, κατοχυρώνοντας αυτό ακριβώς που προανέφερα, και καταδεικνύοντας την αιτία για την οποία ανέμειξε στη διδασκαλία του και ταπεινά λόγια. Η αιτία δε αυτή ήταν το ότι δεν μπορούσαν ακόμη να χωρέσουν και να αποδεχθούν το μεγαλείο των όσων έλεγε.

Κατεβάζοντας πάλι τον λόγο σε πιο ταπεινό επίπεδο, λέει: «Και δεν με άφησε μόνο, διότι εγώ κάνω τα αρεστά σε αυτόν». Και εξαιτίας των Ιουδαίων προφέρει αυτά τα ταπεινά λόγια. Διότι, επειδή εκείνοι έλεγαν ότι «Δεν προέρχεται από τον Θεό, επειδή δεν τηρεί το Σάββατο», λέει: «Διότι κάνω τα αρεστά σε αυτόν». Ώστε, ακόμη και αν καταλύω το Σάββατο, αυτό είναι αρεστό σε αυτόν. Από αυτά τα ταπεινά λόγια ο ίδιος βέβαια σε τίποτα δεν έβλαπτε τη δική του δόξα, αλλά στους ακροατές προξενούσε ωφέλεια, ή μάλλον μέσω αυτού συνιστούσε και τη δόξα του. Διότι όσοι τον άκουγαν να αναφέρει τα πάντα στον Πατέρα, περισσότερο προσκολλώνταν σε αυτόν και πίστευαν σε αυτόν· ώστε τα ταπεινά λόγια μάλλον τον ύψωναν. Βλέπεις τα κατορθώματα της μακαρίας ταπεινώσεως; Και ότι αυτά έτσι έχουν, άκου τα επόμενα. «Ενώ αυτός έλεγε αυτά, πολλοί πίστεψαν σε αυτόν. Έλεγε λοιπόν ο Ιησούς προς τους Ιουδαίους που είχαν πιστέψει σε αυτόν: Εάν εσείς μείνετε στον λόγο τον δικό μου, είστε αληθινά μαθητές μου, και θα γνωρίσετε την αλήθεια, και η αλήθεια θα σας ελευθερώσει». Αυτό που είπα, ότι δηλαδή μέσω των πιο ταπεινών λόγων μάλλον προσελκύονταν οι ακροατές, αυτό επισημαίνει και ο ευαγγελιστής. «Διότι, λέει, ενώ αυτός έλεγε αυτά, πολλοί πίστεψαν»· αυτά τα ταπεινά λόγια, τα οποία δήθεν ήταν ανάξια της δόξας του. Ώστε παντού, όταν τον ακούς να λέει κάποια μικρά και ευτελή πράγματα για τον εαυτό του, μην ταράζεσαι.

Διότι τους δίδαξε επαρκώς και για τον εαυτό του και για τον Πατέρα, και τους υπέδειξε την πραγματική ευγένεια και την ελευθερία από τις αμαρτίες, και ότι η μόνη αισχρή δουλεία είναι αυτή της αμαρτίας, και γενικά, δεν παρέλειψε τίποτα από τα πρέποντα· αυτοί όμως τον λιθοβολούν. Γι' αυτό και τους εγκαταλείπει, εφόσον δεν δέχονται πλέον διόρθωση. Επισήμανε δε ότι αυτοί που τον λιθοβολούν, ήταν οι ίδιοι για τους οποίους είπε ο ευαγγελιστής ότι «Πίστεψαν σε αυτόν»· επομένως, η πίστη τους δεν ήταν πίστη, αλλά μια πρόσκαιρη και ψυχρή συγκατάθεση σε όσα έλεγε ο Χριστός.