Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 8:34

Εκείνος λοιπόν που δεν εισήλθε στο φως δεν πέρασε σωστά τη θύρα της μετανοίας· διότι, αν την είχε περάσει, θα βρισκόταν στο φως. Και εκείνος που δεν μετανοεί αμαρτάνει, επειδή ακριβώς δεν μετανοεί· διότι «σε εκείνον που γνωρίζει να κάνει το καλό και δεν το κάνει», λέει, «αυτό του λογίζεται ως αμαρτία». Εκείνος δε που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας και μισεί το φως και δεν έρχεται προς το φως, για να μη φανερωθούν τα έργα του. Διότι τώρα, όταν με τη θέλησή μας και από δική μας προαίρεση εισερχόμαστε μέσω της μετανοίας στο φως, ελεγχόμαστε μεν και κρινόμαστε, αλλά αυτό το υφιστάμεθα μυστικά και κρυφά στο εσωτερικό ταμείο των ψυχών μας, για τον καθαρισμό και την άφεση των αμαρτημάτων μας, με το έλεος και τη φιλανθρωπία του Θεού, όπου δηλαδή μόνο ο Θεός —και εμείς— γνωρίζει και βλέπει τα δικά μας· τότε όμως, δηλαδή κατά την παρουσία του Κυρίου, σε όσους δεν θέλουν τώρα να έλθουν στο φως αλλά το μισούν, το φως που τώρα κρύβεται θα αποκαλυφθεί και όλα τα κρυπτά τους θα γίνουν φανερά. Και το πώς είμαστε ο καθένας από εμάς τους ανθρώπους τώρα, που κρύβουμε τον εαυτό μας και δεν θέλουμε να φανερώσουμε τα δικά μας μέσω της μετανοίας, τότε από το φως θα γίνουμε ολοφάνεροι και γνωστοί στον Θεό και σε όλους.

Διότι δεν αγαπούν να ανήκουν στον Θεό, αλλά στον εαυτό τους. Γι' αυτόν τον λόγο, εκείνοι που μετά το άχραντο βάπτισμα του Χριστού υπέπεσαν σε αμαρτίες, όταν λάμψει σε αυτούς ο φωτισμός της μετάνοιας, δεν πρέπει να ζητούν μόνο συγχώρεση για τα σφάλματά τους, αλλά να λάβουν από Αυτόν και την ελευθερία του Χριστού, ώστε να μην μπορούν πλέον να αμαρτάνουν. Διότι καθένας που πράττει την αμαρτία δεν είναι δούλος του Χριστού αλλά δούλος της αμαρτίας. Αυτός δεν μπορεί να παραμείνει αιώνια στον οίκο του Θεού και Πατρός. Εάν όμως ο Χριστός, ως Υιός του Θεού, μας ελευθερώσει, θα είμαστε πραγματικά ελεύθεροι. Για αυτήν την ελευθερία λέει και ο απόστολος Παύλος: «Μείνετε σταθεροί στην ελευθερία με την οποία μας ελευθέρωσε ο Χριστός». Διότι όσοι αμαρτάνουν, όπως ακριβώς οι αιχμάλωτοι των εθνών, έτσι είναι και αυτοί αιχμάλωτοι των δαιμόνων. Ελευθερωτής δε τέτοιων αιχμαλώτων είναι ο Χριστός, τον οποίο απέστειλε ο Θεός και Πατέρας ως λύτρωση για τον λαό Του, όπως έχει γραφτεί. Συνετός και φρόνιμος είναι εκείνος που μεριμνά για την υπέρτατη σωτηρία του. Διότι αυτός που αγνοεί, παραβλέπει ή δεν κατανοεί τη δική του σωτηρία, πολύ δύσκολα θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιο άλλο αγαθό, έστω κι αν στους πολλούς φαίνεται φρόνιμος, επειδή κρίνουν πεπλανημένα. Διότι σε λίγους υπάρχει η διορατική κατανόηση σε αυτό το ζήτημα.

Είπε ο Κύριος: Εάν παραμείνετε στον λόγο μου, θα γνωρίσετε την αλήθεια, και η αλήθεια θα σας ελευθερώσει. Ιδού τρία: παραμονή, γνώση, και αυτή που ελευθερώνει, όχι η ελευθερία. Και επιπλέον αυτών: Καθένας που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας· ιδού λοιπόν αποδείχθηκε και ο δούλος, ότι ο δούλος δεν είναι αυτεξούσιος.

Αυτά επιθύμησαν να δουν οι προφήτες και οι δίκαιοι από αιώνων, αλλά δεν τα είδαν παρά μόνο μέσω της πίστης. Εμείς όμως και «τα θεασαθήκαμε και τα χέρια μας τα ψηλάφησαν, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, σχετικά με τον Λόγο της ζωής, και η ζωή φανερώθηκε», και λάβαμε την υιοθεσία. Αλλά «τι θα ανταποδώσουμε στον Κύριο για όλα όσα μας ανταπέδωσε;» Ήδη από παλιά ο άγιος Δαβίδ αναφώνησε: «Ποτήριο σωτηρίας θα λάβω, και το όνομα του Κυρίου θα επικαλεστώ.» Επομένως, ας χαιρόμαστε, αδελφοί, διότι και εμείς αξιωθήκαμε να προσφέρουμε ανταπόδοση στον Κύριο για όλα όσα εκείνος μας ανταπέδωσε. Και ποια είναι η ανταπόδοση; Ο σταυροφόρος βίος που επιλέξαμε, και η ομολογία «στην οποία στεκόμαστε και καυχόμαστε με την ελπίδα της δόξας του Θεού». Αυτό, ομολογουμένως, είναι μαρτύριο. Και σε αυτό έγκειται το ότι δεν εορτάζουμε μόνο μία ημέρα, αλλά σε όλη μας τη ζωή. Διότι εκείνοι που κυβερνώνται από τη σάρκα και αιχμαλωτίζονται από τα πάθη ούτε να εορτάζουν μπορούν, ακόμη κι αν νομίζουν ότι εορτάζουν, ούτε είναι ελεύθεροι, όντας δούλοι των παθών πουλημένοι στην αμαρτία. Και άλλωστε έχει γραφτεί: «Καθένας που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας. Και ο δούλος δεν μένει στην οικία για πάντα, ο υιός μένει για πάντα.» Επειδή λοιπόν αξιωθήκαμε και εμείς να κληθούμε υιοί κατά χάριν, θα παραμείνουμε στην οικία για πάντα, εφόσον βεβαίως κρατήσουμε σταθερή μέχρι τέλους την αρχή της υποστάσεώς μας.

Αλλά ο λόγος γι' αυτά είναι αρκετός· στη συνέχεια, σχετικά με τον αδελφό Μέμνονα, εφόσον οπωσδήποτε έχει ανακληθεί στην τάξη του, πρέπει εμείς να τον δεχτούμε, για να μην «καταποθεί ένας τέτοιος από την υπερβολική λύπη». Όμως εκείνο έχω να πω, «ότι καθένας που πράττει την αμαρτία, δεν είναι μόνο δούλος της αμαρτίας», σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου, αλλά είναι και βδελυρός σε εκείνους που αγαπούν την αρετή. Και ίσως ντρεπόμαστε ακόμη και να τον ασπαστούμε, για να μη μολυνθούμε από την αμαρτία. Αλλά επειδή ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός δεν απέρριψε τον άσωτο που κατασπατάλησε τη ζωή του με πόρνες όταν αυτός προσήλθε, ας μην τον απορρίψουμε ούτε εμείς, αλλά ας δεχτούμε τον αδελφό με χαρά, και ας ευφρανθούμε για την επιστροφή του με ευγνωμοσύνη, και ας ευχηθούμε σε αυτόν τα σωτήρια. Διότι, πράττοντας έτσι σύμφωνα με την εντολή, ως μαθητές του Λόγου, θα κληρονομήσουμε τη βασιλεία των ουρανών, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων.

Όταν λοιπόν επέλθει το πάθος (διότι επέρχεται, και δεν είναι παράδοξο, είτε από αμέλεια του νου που δεν έχει αγαθή θεωρία, είτε από φθόνο του εχθρού), σήκω γρήγορα εσύ που πληγώθηκες, προσευχήσου, αναστέναξε, δάκρυσε· και εκείνο μεν θα φύγει γρήγορα, και εσύ θα αναπαύεσαι εν Κυρίω. Διότι τίποτα δεν είναι τόσο γλυκό για την ψυχή, όσο το να είναι ανενόχλητη και αδούλωτη στα πάθη. Δεν ακούμε τον Κύριο που λέει: «Καθένας που πράττει την αμαρτία, είναι δούλος της αμαρτίας· και ο δούλος δεν μένει στην οικία για πάντα· ο υιός μένει για πάντα»; Αφού λοιπόν ελευθερωθήκαμε από την αμαρτία και ανυψωθήκαμε στην υιοθεσία, θα υποδουλώσουμε τον εαυτό μας πάλι στην αμαρτία; Αφού βρεθήκαμε κάτω από το κραταιό χέρι του Θεού, θα συνάψουμε συνθήκη με τον διάβολο;

Προς το παρόν βέβαια δεν επιγινώσκετε την αλήθεια· διότι όλα όσα αφορούν τον Νόμο, τον οποίο νομίζετε ότι τηρείτε, δεν είναι αλήθεια, αλλά τύπος και σκιά. Αλλά εάν επιγνώσετε εμένα που είμαι ο αληθινός, «η αλήθεια θα σας ελευθερώσει»· δηλαδή Εγώ από τις αμαρτίες. Διότι αυτός που πιστεύει σε εκείνον που αίρει την αμαρτία του κόσμου, έχει εξάπαντος απαλλαγεί από τις αμαρτίες. Όπως λοιπόν είπε σε αυτούς που απιστούν ότι «στις αμαρτίες σας θα πεθάνετε», έτσι σε αυτούς που παραμένουν στην πίστη, υπόσχεται την ελευθερία από τις αμαρτίες. Διότι οι νομικές θυσίες και οι ραντισμοί δεν απάλλασσαν από τις αμαρτίες, επειδή ήταν τύποι. Η δε πνευματική και αληθινή αυτή θυσία, μέσω της πίστεως και της επιγνώσεως ελευθερώνει, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι, αλλά να γινόμαστε υιοί του Θεού. «Του αποκρίθηκαν και είπαν: Είμαστε σπέρμα του Αβραάμ και σε κανέναν δεν έχουμε γίνει ποτέ δούλοι· πώς εσύ λες ότι θα γίνετε ελεύθεροι; Ο Ιησούς τους αποκρίθηκε: Αμήν, αμήν σας λέω, ότι καθένας που πράττει την αμαρτία, είναι δούλος της αμαρτίας. Ο δε δούλος δεν μένει στην οικία στον αιώνα· ο Υιός μένει στον αιώνα. Εάν λοιπόν ο Υιός σας ελευθερώσει, όντως θα είστε ελεύθεροι». Πάλι οι αλαζόνες, αποβλέποντας στην άδοξη ευγενική τους καταγωγή, εξαγριώνονται λέγοντας: «Είμαστε σπέρμα του Αβραάμ». Καίτοι θα έπρεπε να αγανακτήσουν για άλλο λόγο, εάν βέβαια έπρεπε να αγανακτήσουν.

Διότι το να συγχωρεί κάποιος αμαρτίες ανήκει μόνο στον Θεό. Γι' αυτό λέει: «Καθένας που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας»· και εσείς, λοιπόν, είστε δούλοι, εφόσον είστε αμαρτωλοί. Έπειτα, επειδή ήταν φυσικό να πουν εκείνοι ότι, «Ακόμη και αν υποκείμεθα σε τέτοια δουλεία, έχουμε όμως θυσίες, έχουμε ιερείς, οι οποίοι θα μας καθαρίσουν από τις αμαρτίες», τους λέει ότι και εκείνοι είναι δούλοι: «Διότι όλοι αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού». Και επομένως, αφού και εκείνοι οι ιερείς σας είναι δούλοι, δεν έχουν την εξουσία να συγχωρούν αμαρτίες σε άλλους. Αυτό το λέει και ο ίδιος ο Παύλος σαφέστερα, ότι «Οφείλει ο ιερέας να προσφέρει θυσία για τον εαυτό του, όπως ακριβώς και για τον λαό, επειδή και ο ίδιος περιβάλλεται από ασθένεια». «Ο δούλος», λέει, «δεν μένει στην οικία»· δηλαδή, δεν έχει την εξουσία να χαρίζει, επειδή δεν είναι οικοδεσπότης· ενώ ο Υιός είναι οικοδεσπότης και μένει στην οικία. Οικία δε ονομάζει την εξουσία, όπως και αλλού αποκαλεί έτσι την αρχή, λέγοντας: «Στην οικία του Πατέρα μου υπάρχουν πολλές κατοικίες». Εκείνοι, λοιπόν, οι δικοί σας ιερείς, όντας δούλοι, δεν είχαν εξουσία να συγχωρούν· ενώ εγώ ο Υιός, που παραμένω στην οικία, δηλαδή στην εξουσία και στην κυριαρχική αυθεντία, και όντας οικοδεσπότης, σας χαρίζω την ελευθερία.