Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 8:51

Κεφάλαιο Βʹ. ΙΩΑΝΝΗΣ. Αληθινά, αληθινά σας λέγω, εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν πρόκειται να δει θάνατο εις τον αιώνα. —Αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να μιλήσω, και γνωρίζω ότι η εντολή του είναι ζωή αιώνια. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Τώρα όμως, αφού ελευθερωθήκατε από την αμαρτία και γίνατε δούλοι του Θεού, έχετε τον καρπό σας προς αγιασμό, και ως τέλος την αιώνια ζωή.

Πρέπει λοιπόν κάθε άνθρωπος που έχει συνηθίσει να σκέφτεται σώφρονα, να αποφεύγει να προσκρούει έστω και στο ελάχιστο στον αγαθό Θεό. Διότι, επειδή δεν επιφέρει αμέσως την οργή Του σε όσους σφάλλουν απέναντί Του, δεν πρέπει εξαιτίας αυτού να είμαστε ράθυμοι. Διότι είναι μεν αγαθός, «μη επιφέροντας οργή κάθε μέρα, αλλά αν δεν επιστρέψουμε θα ακονίσει τη ρομφαία Του» σύμφωνα με τη Γραφή, και θα τεντώσει το τόξο Του εναντίον μας, στο οποίο βρίσκονται τα όργανα του θανάτου, δηλαδή κάθε είδους βάσανο και ανυπόφορη συμφορά. <Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν πρόκειται να δει θάνατο στον αιώνα.> Θεωρεί περιττό το να αντιπαραθέτει μακρές απολογίες σε εκείνους που έχουν συνηθίσει να κατηγορούν. Διότι στρέφεται προς αυτό που ήταν αναγκαίο, εννοώ την κλήση μέσω της πίστης στην αιώνια ζωή, και, σχεδόν αποχαιρετώντας όσους Τον λύπησαν εξαιτίας της αμάθειάς τους, με κάποια τέχνη αναμειγνύει πάλι τον δικό Του λόγο. Διότι, έχοντας πει προηγουμένως, σαν να μιλούσε για τον Θεό, ότι «Αυτός που είναι από τον Θεό ακούει τα λόγια του Θεού», αμέσως λέει «Εάν κάποιος τηρήσει τον δικό μου λόγο», δείχνοντας έτσι ότι ο Ίδιος είναι κατά φύση Θεός. Και μέσα από αυτό διδάσκει ότι καμία υπερβολή ασέβειας δεν έμεινε χωρίς να διαπραχθεί από τους Ιουδαίους, όταν μάλιστα είπαν ότι έχει δαιμόνιο Αυτός που δίνει την αιώνια ζωή σε όσους επιθυμούν να τηρούν τον λόγο Του. Διότι δεν θα αναγνωριστεί και μέσα από αυτό ότι είναι κατά φύση Θεός;

Διότι σε ποιον άλλον θα άρμοζε η ικανότητα να ζωοποιεί αιώνια εκείνους που ακούνε τα λόγια του, αν όχι σε αυτόν που είναι εκ φύσεως Θεός; Ο θείος λόγος βέβαια τηρείται, όχι όταν κάποιος παραβαίνει τη θεία εντολή, αλλά όταν εμμένει σε αυτήν και πράττει χωρίς αναβολή αυτό που έχει προσταχθεί, και με κανέναν τρόπο δεν κατηγορείται για αδράνεια ως προς τους θείους νόμους. Παρατήρησε όμως πάλι πόση ακρίβεια έχει ο λόγος· διότι δεν περιορίστηκε να πει, «Εάν κάποιος ακούσει τον λόγο μου», αλλά, «Εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου». Διότι τον λόγο του Θεού τον δέχονται στα αυτιά τους όχι μόνο άνθρωποι ένοχοι αμαρτιών, αλλά και το ίδιο το ανόσιο πλήθος των δαιμόνων. Μάλιστα και ο ηγέτης όλων, ο Σατανάς, όταν τολμούσε να πειράξει τον Κύριό μας Ιησού Χριστό στην έρημο, λακτίζοντας προς τα κέντρα εξαιτίας της πολλής αγριότητας του ήθους του, του παρέθετε θείο λόγο λέγοντας: «Είναι γραμμένο ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για εσένα, να σε διαφυλάξουν σε όλους τους δρόμους σου». Επομένως, ο λόγος της σωτηρίας δεν βρίσκεται στην απλή ακρόαση, ούτε η ζωή έγκειται μόνο στη μάθηση, αλλά στο να τηρήσει κανείς αυτό που άκουσε, και να θέτει τον θείο λόγο ως κανόνα και ρυθμιστή της ζωής του.

Διότι το απόκτημα αξίζει να αποκτηθεί, και είναι πρόξενος της αιώνιας ζωής. Επειδή ο Λόγος του Θεού, που παραμένει στον αιώνα και ζει, διατηρεί και ζωοποιεί. Εάν δε κάποιος θα ήθελε να εννοήσει ως ρήμα του Θεού την εντολή Του, λέμε ότι και αυτό είναι εξαιρετικά ωφέλιμο. Διότι και αυτό διατηρεί εκείνους που το κατορθώνουν προς μακραίωνα βίο, σύμφωνα με εκείνο που έχει ειπωθεί από τον ίδιο τον Σωτήρα: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν θα δει θάνατο ποτέ». <Ανέβα σε υψηλό όρος, εσύ που ευαγγελίζεσαι τη Σιών, ύψωσε με δύναμη τη φωνή σου, εσύ που ευαγγελίζεσαι την Ιερουσαλήμ· υψώστε, μη φοβάστε· πες στις πόλεις του Ιούδα: Ιδού ο Θεός σας, ιδού ο Κύριος έρχεται με ισχύ, και ο βραχίονας Του με κυριαρχία. Ιδού ο μισθός Του είναι μαζί Του, και το έργο Του ενώπιόν Του. Σαν ποιμένας θα ποιμάνει το ποίμνιό Του, και με τον βραχίονά Του θα συγκεντρώσει τα αρνιά, και θα στηρίξει εκείνες που κυοφορούν.> Σε εκείνους που ιερουργούν το θείο και σωτήριο κήρυγμα, εννοώ τους αγίους αποστόλους και ευαγγελιστές, ή και γενικότερα σε όσους κατά καιρούς προΐστανται των λογικών ποιμνίων και έχουν μυσταγωγικό έργο, αποδεικνύει μέσα από αυτά με ποιον τρόπο μπορούν να είναι φιλόθεοι, ονομαστοί και γεμάτοι από την ύψιστη δόξα.

Και για εκείνους μεν που προσδόκησαν τη θανάτωση του Χριστού η βουλή είναι ολέθρια, ενώ για όσους επιζητούν τη σωτηρία διά του θανάτου του Κυρίου η πίστη είναι σωτήρια· αυτούς η τιμωρία και ο θάνατος τους προσπερνά, διότι δεν κυριαρχούνται από τον θάνατο προς απώλεια, σύμφωνα με τα όσα ελέχθησαν από τον Σωτήρα: «Εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν θα δει θάνατο στον αιώνα». Διότι διά του αίματος που εκχύθηκε υπέρ ημών λαμβάνουμε το Άγιο Πνεύμα, επειδή ακριβώς έγιναν ένα το αίμα και το πνεύμα, προκειμένου διά του ομογενούς προς εμάς αίματος να μπορέσουμε να λάβουμε το μη ομογενές προς εμάς Άγιο Πνεύμα, και διά αυτού να αποκλείσουμε την είσοδο του θανάτου σε εμάς.

«Αμήν, αμήν σας λέγω, εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν θα δει θάνατο στον αιώνα.» Εδώ δεν εννοεί μόνο την πίστη, αλλά και τον καθαρό βίο. Και προηγουμένως μεν έλεγε: «Θα έχει ζωή αιώνια»· εδώ όμως λέει: «Δεν θα δει θάνατο». Συγχρόνως δε υπονοεί ότι δεν μπορούν να του κάνουν τίποτα. Διότι, εάν εκείνος που τηρεί τον λόγο του δεν πρόκειται να πεθάνει, πολύ περισσότερο δεν πρόκειται να πεθάνει ο ίδιος. Αντιλαμβανόμενοι λοιπόν αυτό και οι ίδιοι, λένε: «Τώρα γνωρίσαμε ότι έχεις δαιμόνιο. Ο Αβραάμ πέθανε, και οι προφήτες πέθαναν. Δηλαδή, εκείνοι που άκουσαν τον λόγο του Θεού πέθαναν, και όσοι ακούν τον δικό σου δεν θα πεθάνουν; Μήπως εσύ είσαι ανώτερος από τον πατέρα μας τον Αβραάμ;» Ω της κενοδοξίας! Πάλι καταφεύγουν στη συγγένειά τους με αυτόν. Αν και το λογικό θα ήταν να πουν: «Μήπως εσύ είσαι ανώτερος από τον Θεό; Ή μήπως όσοι σε ακούν είναι ανώτεροι από τον Αβραάμ;» Όμως δεν λένε αυτό, επειδή τον θεωρούσαν κατώτερο ακόμη και από τον Αβραάμ.

Και σήκωσαν πέτρες για να τις ρίξουν επάνω του. Και όταν εκτεινόταν σε μακρούς λόγους για τα μυστήρια, λέγοντας: «Και ο άρτος όμως, τον οποίο εγώ θα δώσω για τη ζωή του κόσμου, είναι η σάρκα μου», έλεγαν: «Σκληρός είναι αυτός ο λόγος· ποιος μπορεί να τον ακούει;». Και εξαιτίας αυτού, πολλοί από τους μαθητές του επέστρεψαν πίσω και δεν τον ακολουθούσαν πλέον. Τι έπρεπε λοιπόν να κάνει; Πες μου· να επιμένει συνεχώς στα υψηλότερα διδάγματα, με αποτέλεσμα να αποδιώξει το θήραμα και να απομακρύνει τους πάντες από τη διδασκαλία; Αλλά αυτό δεν ήταν γνώρισμα της φιλανθρωπίας του Θεού. Διότι, και πάλι, όταν είπε: «Εκείνος που ακούει τον λόγο μου, δεν θα γευθεί θάνατο στον αιώνα», του έλεγαν: «Δεν λέγαμε εμείς σωστά ότι έχεις δαιμόνιο; Ο Αβραάμ πέθανε, και οι προφήτες πέθαναν, και εσύ λες ότι ''εκείνος που ακούει τον λόγο μου δεν θα γευθεί θάνατο'';». Και τι το περίεργο αν το πλήθος είχε τέτοια διάθεση, από τη στιγμή που και οι ίδιοι οι άρχοντες είχαν αυτή τη γνώμη;

Διότι ο θάνατος ήταν διπλός, και των ψυχών και των σωμάτων· και μάλιστα απομάκρυνε τον φύλακα και φρούραρχο της βασιλείας του, λέγοντας: Απομακρύνσου από εμένα, Ιησού βασιλιά· δεν επιθυμούμε να γνωρίζουμε τις οδούς σου. Και τη σεβάσμια εικόνα του που βρισκόταν στη Χαλκή Πύλη, την πετροβολούσαν και της πετούσαν κοπριές και λάσπες, φτύνοντας στο πρόσωπό του, και την συνέτριψαν ρίχνοντάς την στο έδαφος. Οι Ιουδαίοι βέβαια κάποτε τον λιθοβόλησαν, αποκαλώντας τον Σαμαρείτη και δαιμονισμένο, αλλά αυτός πέρασε ανάμεσά τους και αναχώρησε· αυτοί όμως έπραξαν χειρότερα από εκείνους. Όντως «ο εχθρός ονείδισε τον Κύριο, και λαός άφρων παρόξυνε το όνομά του.» Διότι και ο ίδιος ο Κύριος, κρατώντας στα χέρια του την εικόνα του Καίσαρα Τιβερίου και λέγοντας: «Τίνος είναι αυτή η εικόνα και η επιγραφή;», δεν την ύβρισε, αλλά απέδωσε τα οφειλόμενα στον Καίσαρα και πλήρωσε τον φόρο. Ω λαέ άνομε, μωρέ και ασύνετε, εναντίον ποιου ανοίξατε το στόμα σας και εναντίον ποιου αφήσατε ελεύθερη τη γλώσσα σας; Αλλά πόσα πάσχει και τώρα ο Λόγος, βλασφημούμενος από τους ασεβείς, και εντούτοις ανέχεται την ύβρη· διότι είναι μακρόθυμος· ενώ από τους ευσεβείς δοξάζεται, και παρατείνει τα της μακροθυμίας του, δίνοντας στους μεν ίσως καιρό για μετάνοια, και δοκιμάζοντας τον δικό μας πόθο, εάν δεν αποκάμνουμε στις θλίψεις και στους αγώνες υπέρ της ευσέβειας.

Και ο καθένας καταλήγει σε τέλος ανάλογο με την αρχή εκείνου που τον παρήγαγε· «Διότι όπως είναι», λέει, «ο χοϊκός, τέτοιοι είναι και οι χοϊκοί, και όπως είναι ο επουράνιος, τέτοιοι είναι και οι επουράνιοι». Και αυτό όχι μόνο ως προς την ψυχή, αλλά και ως προς το ίδιο του το σώμα. Διότι και αυτό είναι επουράνιο, όπως ακριβώς εκεί και τα δύο μαζί είναι χοϊκά· διότι η μεν ψυχή κατοικεί στα χέρια του επουρανίου, το δε σώμα είναι μέλος δικό του· και μπορεί να μη μετέχει ψυχής, είναι όμως γεμάτο από το ζωντανό Πνεύμα· και ζει μετά τον θάνατο, μια ζωή ασύγκριτα ωραιότερη από την προηγούμενη, επειδή εξ αρχής δεν πέθανε αληθινά· «Διότι φάνηκε», λέει ο Σολομών, «ότι πέθαναν», και αυτό όχι σε όσους έχουν ορθή κρίση, αλλά «στα μάτια των αφρόνων». Διότι, όπως ακριβώς «ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον, ο θάνατος δεν τον κυριεύει πια», έτσι και τα μέλη του Χριστού «δεν πρόκειται να δουν θάνατο στον αιώνα»· διότι πώς θα μπορούσαν να γευθούν τον θάνατο, αφού είναι συνδεδεμένα με την πάντοτε ζωντανή καρδιά;

Υπάρχει ανάγκη, λοιπόν, θείου νοητού φωτός και μάλιστα τέτοιου, το οποίο έχει στη φύση του να χαρίζει το να δει κανείς τον Θεό. Ποιο είναι άραγε αυτό το φως; Λέει ο Χριστός: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου»· λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Μέσα σε αυτόν υπήρχε ζωή, και η ζωή ήταν το φως των ανθρώπων»· λέει ο βαπτιστής Ιωάννης: «Εκείνος που πιστεύει σε αυτόν έχει ζωή αιώνια· εκείνος όμως που απειθεί σε αυτόν δεν θα δει τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού παραμένει πάνω του». Απειθεί δε σε αυτόν όποιος παραβαίνει έστω και μία μόνο από τις εντολές του, καθώς ο ίδιος λέει: Όποιος καταλύσει μία από αυτές τις ελάχιστες εντολές μου, θα ονομαστεί ελάχιστος στη βασιλεία των ουρανών· διότι όποιος είναι άπιστος στα λίγα, είναι άπιστος και στα πολλά. Και ποια οργή παραμένει πάνω του; Η οργή της κατάρας του Αδάμ που προήλθε από την παράβαση, της φθοράς και του θανάτου· όσοι δε βρίσκονται στη φθορά και στον θάνατο, αυτοί βρίσκονται και στη γέεννα. Διότι «η δική μου εντολή», λέει ο Κύριος, «είναι ζωή αιώνια», και «αν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν θα δει ποτέ θάνατο»· εκείνος όμως που δεν τηρεί την εντολή, στέρησε τον εαυτό του από τη ζωή.

«Εσείς λοιπόν», λέγει, «επειδή τιμώ τον Πατέρα μου ο οποίος υβρίζεται από εσάς, που τον συκοφαντείτε υποστηρίζοντας ότι είναι δικός σας πατέρας, για τον λόγο αυτό με ατιμάζετε. Αλλά εάν και εγώ δεν εκδικούμαι για τον εαυτό μου και ανέχομαι να υβρίζομαι, μην νομίζετε ότι αυτή η ύβρις θα αφεθεί ατιμώρητη. Διότι υπάρχει ο Πατέρας, ο οποίος θα εκδικήσει εμένα που υβρίζομαι γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, επειδή δηλαδή τον υπερασπίζομαι, και δεν ανέχομαι εσάς που παρουσιάζετε τους εαυτούς σας ως υιούς εκείνου. Υπάρχει, λοιπόν, αυτός που επιζητεί τη δόξα μου, και όχι μόνο την επιζητεί, αλλά και δύναται να κρίνει και να καταδικάσει αυτούς που με υβρίζουν παραλόγως. Διότι πολλές φορές κάποιος ζητά μεν να εκδικηθεί την ύβρι, αλλά δεν μπορεί ο ίδιος να κρίνει· ο Πατέρας όμως και επιζητεί τη δόξα του Υιού, και δύναται να κρίνει. Γι' αυτό λοιπόν είπε: "Υπάρχει εκείνος που ζητά και κρίνει." "Αμήν, αμήν σας λέγω, εάν κάποιος τηρήσει τον δικό μου λόγο, δεν θα αντικρίσει θάνατο στον αιώνα. Είπαν, λοιπόν, σε αυτόν οι Ιουδαίοι: Τώρα πλέον καταλάβαμε ότι έχεις δαιμόνιο. Ο Αβραάμ πέθανε, και οι προφήτες, και εσύ λες: Εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν θα γευθεί θάνατο στον αιώνα." Ω της φιλανθρωπίας! Εκείνοι μεν τον υβρίζουν, αυτός δε, αναθέτοντας την αναζήτηση της δόξας του και την εκδίκηση στον Πατέρα, στρέφεται στην παραίνεση και τη διδασκαλία, ευεργετώντας αυτούς που τον υβρίζουν.»

Έτσι πρέπει και εμείς να αμυνόμαστε εναντίον των εχθρών. Τι τους είπε λοιπόν; «Εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου»· δηλαδή, εάν μετά την πίστη του έχει και βίο καθαρό· διότι τότε τηρεί κάποιος αληθινά τη διδασκαλία του Κυρίου, όταν έχει και καθαρό βίο· ο τέτοιος άνθρωπος λοιπόν δεν θα δει τον θάνατο, τον οποίο υφίστανται οι αμαρτωλοί, παραδιδόμενοι στον μέλλοντα αιώνα σε αθάνατη κόλαση, και εκπίπτοντας από την όντως ζωή.