Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 9:31

Επομένως, ενώ οι Ιουδαίοι διατύπωναν απερίσκεπτα τέτοιες δοξασίες για τον Χριστό, ο άλλοτε τυφλός συλλαμβάνει ήδη γρήγορα από το θαύμα τα νοήματα γι' αυτόν, και παραλίγο να αρπάξει τον λόγο των Φαρισαίων για την επιβεβαίωση των δικών του συλλογισμών. Διότι σε αυτό, λέει, έγκειται το παράδοξο, ότι εσείς δεν γνωρίζετε από πού είναι, κι όμως άνοιξε τα μάτια μου. Έχω, λέει, δύο σημεία, και μάλιστα πολύ σαφή, του ότι αυτός είναι ο Χριστός. Διότι ούτε εσείς γνωρίζετε από πού είναι, αλλά και άνοιξε τα μάτια μου. Αυτός λοιπόν είναι σαφώς εκείνος που προαναγγέλλεται μέσω του νόμου, και μαρτυρείται μέσω της φωνής των προφητών. <Γνωρίζουμε ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς, αλλά αν κάποιος είναι θεοσεβής και κάνει το θέλημά του, αυτόν τον εισακούει.> Αφού εντρύφησε εκ των προτέρων κατά κάποιον τρόπο στα κηρύγματα των προφητών και του νόμου, σαν να είχαν ήδη εκπληρωθεί με το ότι αγνοείτο από πού είναι ο Χριστός και ότι ανοίχθηκαν τα μάτια τυφλών, σταχυολογώντας από παντού για τον εαυτό του βοηθήματα για την πίστη, επινοεί επιπροσθέτως και κάτι άλλο.

Γνωρίζουμε δε ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς. Διότι, επειδή προηγουμένως είπαν: «Πώς μπορεί ένας αμαρτωλός άνθρωπος να κάνει τέτοια σημεία;», γι' αυτό λοιπόν χρησιμοποιεί και τη δική τους κρίση, υπενθυμίζοντάς τους τα δικά τους λόγια. Αυτή η άποψη, λέει, είναι κοινή και σε εμένα και σε εσάς· σε αυτήν, επομένως, να παραμείνετε.

Γνωρίζουμε δε ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς, αλλά εάν κάποιος είναι θεοσεβής και πράττει το θέλημά Του. Διότι εδώ, όχι μόνο τον απάλλαξε από τα αμαρτήματα, αλλά και τον παρουσιάζει να είναι σφόδρα αρεστός στον Θεό και να πράττει όλα τα δικά Του.

Τι είπε λοιπόν ο άνθρωπος; Μήπως εξέθεσε δική του γνώμη; Δεν εξέφρασε την κοινή πεποίθηση, λέγοντας: «Γνωρίζουμε ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς»; Δεν έφερε στο μέσον αυτά ακριβώς που ειπώθηκαν από εσάς; «Και τον έβγαλαν έξω». Είδες τον κήρυκα της αλήθειας, πώς η πενία δεν στάθηκε εμπόδιο στη φιλοσοφία; Βλέπεις όσα άκουσε από την αρχή, και όσα υπέφερε; Και πώς έδωσε τη μαρτυρία του και με λόγια και με έργα;

«Γνωρίζουμε», λέει, «ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς· αυτός όμως μου άνοιξε τα μάτια». Αυτό δε που λέει σημαίνει το εξής: Αν παρέβηκε τον νόμο, αμάρτησε· αν όμως αμάρτησε, δεν θα είχε τόση δύναμη. Διότι όπου υπάρχει αμαρτία, δεν υπάρχει φανέρωση θεϊκής δυνάμεως. Αφού λοιπόν είχε τη δύναμη, άρα δεν αμάρτησε παραβαίνοντας τον νόμο. Με αυτόν τον τρόπο συλλογίζεται και αυτός. Διότι με τη φράση «Εκείνος που με έκανε καλά», αυτό υπονόησε: ότι αν αυτός είναι που επέδειξε τέτοια δύναμη, δεν θα ήταν δίκαιο να καθίσταται υπόλογος σε κατηγορίες περί παρανομίας. Τι λένε λοιπόν αυτοί; «Πού είναι ο άνθρωπος που σου είπε, σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα;» Δες την αγνωμοσύνη και την αναισθησία, δες ψυχή γεμάτη αλαζονεία.

Ο αιρετικός, ο οποίος δεν έχει ούτε θυσιαστήριο ούτε Εκκλησία, δεν μπορεί να αγιάσει έλαιο. Δεν είναι καθόλου δυνατόν να υπάρχει χρίσμα στους αιρετικούς. Διότι είναι ολοφάνερο σε εμάς ότι με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να αγιαστεί από αυτούς έλαιο για την ευχαριστία. Διότι οφείλουμε να γνωρίζουμε και να μην αγνοούμε ότι έχει γραφτεί: «Το έλαιο του αμαρτωλού ας μην αλείψει την κεφαλή μου», πράγμα που άλλωστε και παλαιότερα φανέρωσε το Άγιο Πνεύμα στους ψαλμούς. Ώστε να μην παραστρατήσει κανείς από την ευθεία οδό, πλανώμενος, και χριστεί από τους αιρετικούς, τους αντιπάλους του Χριστού. Πώς δε θα προσευχηθεί υπέρ αυτού που βαπτίζεται, όχι ένας Ιερέας, αλλά ένας ιερόσυλος και αμαρτωλός; Εφόσον η Γραφή λέει ότι: «Ο Θεός δεν ακούει τους αμαρτωλούς, αλλά εάν κάποιος είναι θεοσεβής και κάνει το θέλημά Του, αυτόν ακούει»; Μέσω της αγίας Εκκλησίας κατανοούμε την άφεση των αμαρτιών. Ποιος δε μπορεί να δώσει αυτό που ο ίδιος δεν έχει; Ή πώς μπορεί να επιτελέσει πνευματικά έργα εκείνος που δεν έλαβε το Άγιο Πνεύμα; Γι' αυτόν τον λόγο, εκείνος που προσέρχεται στην Εκκλησία οφείλει να ανανεώνεται, ώστε να αγιαστεί εσωτερικά από τους αγίους. Διότι είναι γραμμένο: «Άγιοι να είστε, καθώς εγώ είμαι Άγιος, λέγει ο Κύριος». Ώστε και εκείνος που εξαπατήθηκε από την πλάνη, στο αληθινό και εκκλησιαστικό βάπτισμα, να αποβάλει και αυτό ακριβώς το γεγονός: ότι δηλαδή, ως άνθρωπος που προσερχόταν στον Θεό και αναζητούσε Ιερέα, βρέθηκε μέσα στην πλάνη και προσέπεσε σε ιερόσυλο.

Μέσω δε του βαπτίσματος των αιρετικών και των σχισματικών, εφόσον βρίσκεται έξω από την καθολική Εκκλησία, πώς είναι δυνατόν να δοθεί άφεση αμαρτιών; Δ'. Εκείνος που βαπτίζεται, αφού βαπτιστεί, πρέπει να χριστεί με το Μύρο, το οποίο παρασκευάζεται από έλαιο και άλλα αρώματα και έχει αγιαστεί με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος. Ο αιρετικός όμως, μην έχοντας Άγιο Πνεύμα, καθώς έχει αποχωριστεί από αυτό εξαιτίας της αίρεσης και του σχίσματος, πώς μπορεί να αγιάσει ένα τέτοιο Μύρο; Ε'. Ο ιερέας πρέπει να προσευχηθεί στον Θεό για τη σωτηρία αυτού που βαπτίστηκε. Ο αιρετικός και ο σχισματικός όμως, όντας ιερόσυλος, όπως αναφέραμε, και αμαρτωλός (όχι τόσο για τα έργα του, αλλά μάλλον για την αίρεση και το σχίσμα, τα οποία συνιστούν τη μεγαλύτερη αμαρτία από όλες), πώς μπορεί να εισακουστεί από τον Θεό, όταν η Γραφή αναφέρει ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς; ΣΤ'. Γιατί δεν μπορεί να γίνει δεκτό από τον Θεό ως βάπτισμα αυτό των αιρετικών και των σχισματικών, επειδή αυτοί είναι εχθροί και πολέμιοι του Θεού και αποκαλούνται αντίχριστοι από τον Ιωάννη.

Διότι, αν ήταν μαθητές του Μωυσή, θα ήταν και του Χριστού· όπως και ο ίδιος τους έλεγε: «Αν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε σε εμένα.» Δεν είπαν δε, ότι «εμείς ακούσαμε», αλλά ότι «Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός.» Αν και οι πρόγονοί τους τους τα ανήγγειλαν, λένε ότι έχουν ακριβή γνώση αυτών που παρέλαβαν εξ ακοής· Εκείνον όμως, τον οποίο έβλεπαν με τα μάτια τους να θαυματουργεί και τον οποίο άκουγαν να φθέγγεται θεία και ουράνια λόγια, αυτόν τον αποκαλούσαν πλάνο. Βλέπεις ανοησία που έχει δημιουργηθεί από την κακία; «Αποκρίθηκε ο άνθρωπος και τους είπε: "Σε αυτό ακριβώς βρίσκεται το θαυμαστό, στο ότι εσείς δεν γνωρίζετε από πού είναι, και όμως μου άνοιξε τα μάτια. Γνωρίζουμε δε ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς· αλλά αν κάποιος είναι θεοσεβής και κάνει το θέλημά Του, αυτόν τον εισακούει. Από τότε που υπάρχει ο κόσμος, δεν ακούστηκε ποτέ ότι κάποιος άνοιξε τα μάτια ανθρώπου που γεννήθηκε τυφλός. Αν αυτός δεν ήταν από τον Θεό, δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα."» Εσείς, λέει, ω Ιουδαίοι, απορρίπτετε αυτόν που με θεράπευσε, επειδή δήθεν δεν γνωρίζετε γι' αυτόν «από πού είναι»· εγώ όμως λέω ότι γι' αυτό είναι ακόμη περισσότερο θαυμαστός, επειδή, αν και είναι άνθρωπος όχι από τους επισήμους μεταξύ σας ούτε από τους δοξασμένους, έχει τέτοια δύναμη, ώστε να είναι ολοφάνερο από παντού ότι κατέχει κάποια ανώτερη δύναμη, μη έχοντας ανάγκη από καμία ανθρώπινη βοήθεια. Έπειτα και επειδή προτρέχοντας μερικοί από αυτούς είπαν: «Πώς είναι δυνατόν ένας αμαρτωλός άνθρωπος να κάνει τέτοια θαύματα;»

Λοιπόν, παραλαμβάνει και τη δική τους κρίση, και τους υπενθυμίζει τα ίδια τους τα λόγια. Διότι λέει: «Όλοι γνωρίζουμε ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς· αλλά αν κάποιος είναι θεοσεβής και κάνει το θέλημά του, αυτόν τον εισακούει». Πρόσεξέ μου από αυτό το σημείο, πώς όχι μόνο απάλλαξε τον Κύριο από την κατηγορία της αμαρτίας, αλλά και τον παρουσιάζει ότι είναι απολύτως αρεστός στον Θεό, και ότι πράττει τα πάντα σύμφωνα με Εκείνον, λέγοντας: «Αλλά αν κάποιος είναι θεοσεβής και κάνει το θέλημά του». Έπειτα, επειδή γνώριζε ότι εκείνοι ήθελαν να συγκαλύψουν το θαύμα, αυτός, όντας γεμάτος από πολλή σύνεση, διακηρύττει ανοιχτά την ευεργεσία: «Διότι αν αυτός δεν ήταν από τον Θεό», δεν θα είχε επιτελέσει ένα τόσο μεγάλο θαύμα, σαν το οποίο κανένας δεν έχει κάνει από καταβολής κόσμου. Διότι ίσως άνοιξαν στο παρελθόν μάτια τυφλών, αλλά όχι ανθρώπων που ήταν τυφλοί εκ γενετής, παρά από κάποια πάθηση· αυτό όμως που έγινε τώρα, είναι το παράδοξο. Είναι ολοφάνερο, λοιπόν, ότι αυτός που επιτέλεσε ένα τόσο μεγάλο θαύμα είναι ανώτερος από τα ανθρώπινα μέτρα.

Αλλά μερικοί θέτουν μια ψυχρή και σοφιστική απορία. Πώς, λένε, είπε ότι «Ο Θεός δεν ακούει τους αμαρτωλούς;» Και όμως, όταν προσεύχονται να τους συγχωρεθούν οι αμαρτίες τους, τους εισακούει, διότι είναι φιλάνθρωπος. Τι σημαίνει λοιπόν, λένε, αυτό που λέει εδώ, ότι «Ο Θεός δεν ακούει τους αμαρτωλούς;» Θα έπρεπε βέβαια σε τέτοιου είδους ερωτήματα ούτε καν να απαντά κανείς. Όμως πρέπει να λεχθεί ότι το να μην ακούει ο Θεός τους αμαρτωλούς σημαίνει αυτό: ότι ο Θεός δεν δίνει στους αμαρτωλούς το χάρισμα να επιτελούν θαύματα. Διότι το Πνεύμα του Θεού δεν θα κατοικήσει σε σώμα καταχρεωμένο από αμαρτίες. Όταν όμως ζητούν άφεση αμαρτιών αληθινά και από τα βάθη της καρδιάς τους, τους εισακούει, όχι ως αμαρτωλούς, αλλά ως μετανοούντες. Διότι ταυτόχρονα ζητούν την άφεση και μεταπηδούν από την τάξη των αμαρτωλών σε εκείνη των μετανοούντων. Δικαίως λοιπόν έχει ειπωθεί ότι «Ο Θεός δεν ακούει τους αμαρτωλούς». Διότι ούτε δίνει στους αμαρτωλούς τη χάρη των θαυμάτων. Πώς αλλιώς, αφού αυτούς, ακόμη και αν ζητήσουν ποτέ κάτι τέτοιο, τους αποστρέφεται, επειδή σφετερίζονται πράγματα που δεν τους ανήκουν καθόλου; Και αν τους εισακούει όταν ζητούν άφεση, τους εισακούει όχι ως αμαρτωλούς, αλλά ως μετανοούντες. Πρόσεξε δε πώς είπε, ότι «Εάν κάποιος είναι θεοσεβής», και πρόσθεσε, «και κάνει το θέλημά Του». Διότι πολλοί μεν είναι θεοσεβείς, αλλά δεν κάνουν το θέλημα του Θεού.