Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 9:32

Ο εκ γενετής τυφλός και οι υπηρέτες· ο μεν μιλώντας για τα θαύματα είπε: «Από την αρχή του κόσμου δεν ακούστηκε ότι άνοιξε κανείς τα μάτια ανθρώπου που γεννήθηκε τυφλός»· οι δε υπηρέτες για τα λόγια του: «Ποτέ δεν μίλησε άνθρωπος έτσι, όπως αυτός ο άνθρωπος». Επειδή λοιπόν, Δέσποτα, είναι μεγάλη η ομορφιά των θαυμάτων και των λόγων σου, και στα πάντα ξεπερνάς ασυγκρίτως όλους τους αγίους, «υψώθηκε η μεγαλοπρέπειά σου υπεράνω των ουρανών». Ώστε και την ανθρώπινη φύση την οποία φέρεις (να βρίσκεται) υπεράνω των επουρανίων δυνάμεων ...

Εάν λοιπόν οι Ιουδαίοι, λέγοντας «μέσω του Βεελζεβούλ», κανέναν άλλον δεν λοιδωρούσαν παρά τον Κύριο, είναι συνεπώς φανερό πως αυτό που λέγεται: «Η δε βλασφημία του Πνεύματος», λέγεται εναντίον του ίδιου του Κυρίου, και ο Σωτήρας έλεγε ολόκληρο το ρητό εννοώντας τον εαυτό Του. Διότι Αυτός είναι ο οικοδεσπότης των πάντων· άλλωστε, για λόγους ασφαλείας, δεν πρέπει να διστάσουμε να επαναλάβουμε το ίδιο. Το να διψά, το να κοπιάζει, το να κοιμάται, το να ραπίζεται, το να τρώει, είναι χαρακτηριστικά των ανθρώπων· τα έργα όμως που έκανε ο Κύριος δεν ανήκε πλέον σε ανθρώπους να τα κάνουν, αλλά στον Θεό. Όταν λοιπόν κάποιοι, όπως προείπα, βλέποντας αυτά τα πράγματα, λοιδωρούν τον Κύριο θεωρώντας Τον απλό άνθρωπο, θα ήταν άξιοι μικρότερης τιμωρίας από εκείνους που αποδίδουν τα έργα του Θεού στον διάβολο. Διότι τέτοιου είδους άνθρωποι, όχι μόνο ρίχνουν τα άγια στα σκυλιά, αλλά και εξισώνουν τον Θεό με τον διάβολο, και αποκαλούν το φως σκοτάδι. Αυτήν ακριβώς παρατήρησε ο Μάρκος ότι είναι η ασυγχώρητη βλασφημία των Φαρισαίων λέγοντας: «Όποιος όμως βλασφημήσει κατά του Αγίου Πνεύματος, δεν έχει άφεση, αλλά είναι ένοχος αιώνιας αμαρτίας· διότι έλεγαν: Πνεύμα ακάθαρτο έχει». Και ο εκ γενετής τυφλός, όταν ανέβλεψε, μαρτυρούσε: «Από καταβολής κόσμου δεν ακούστηκε ότι άνοιξε κάποιος τα μάτια ανθρώπου γεννημένου τυφλού».

Αναζήτησε τα όσα είναι γραμμένα στα Ευαγγέλια, και θα βρεις την αλήθεια των λόγων. Παρατήρησα ότι κατά το Σάββατο λάμβαναν χώρα τα πιο ένδοξα από τα θαύματα· πώς και με ποιον τρόπο; «Από καταβολής κόσμου δεν ακούστηκε ότι άνοιξε κανείς τα μάτια κάποιου που γεννήθηκε τυφλός». Αυτό το θαύμα δεν το έκανε σε άλλη ημέρα, αλλά κατά το Σάββατο. Διότι, αφού έφτιαξε πηλό φτύνοντας χάμω και άλειψε τα μάτια του, τον έστειλε στον Σιλωάμ· και ο τυφλός επέστρεψε βλέποντας. Εκείνοι όμως, που είδαν τον τυφλό να βλέπει, δεν ανέβλεψαν πνευματικά. Και εκείνου μεν άνοιξαν οι αισθητές κόρες των ματιών, των Ιουδαίων όμως τα μάτια δεν άνοιξαν· αλλά, ενώ είχαν τα μάτια τους ανοιχτά, δεν έβλεπαν, και κατέκριναν τον Κύριο λέγοντας: «Αυτός ο άνθρωπος δεν προέρχεται από τον Θεό, επειδή δεν τηρεί το Σάββατο». Ω, πόση ανοησία! Διότι, ποιο έργο συντελέστηκε; Πτύελο από τα χείλη, πηλός μόνο από τα δάχτυλα, μία απλή επάλειψη, καμωμένη όχι με ιατρικά εργαλεία, αλλά με θεουργό χέρι. Γιατί κατακρίνεις αυτό που έγινε; Έχεις ενώπιόν σου ένα θαύμα την ημέρα του Σαββάτου.

Πότε, λοιπόν, έγιναν αυτά, αν όχι όταν ο ίδιος ο Λόγος του Θεού ήλθε με σώμα; Και πότε ήλθε, αν όχι όταν οι χωλοί περπάτησαν, και οι βραδύγλωσσοι μίλησαν καθαρά, και οι κωφοί άκουσαν, και οι εκ γενετής τυφλοί ανέβλεψαν; Διότι γι' αυτόν τον λόγο και οι Ιουδαίοι που τα έβλεπαν τότε, επειδή δεν είχαν ακούσει ποτέ άλλοτε να γίνονται τέτοια πράγματα, έλεγαν: «Από την αρχή του κόσμου δεν ακούστηκε ότι άνοιξε κάποιος τα μάτια ανθρώπου που γεννήθηκε τυφλός· αν αυτός δεν προερχόταν από τον Θεό, δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα». Αλλά ίσως και οι ίδιοι, μη μπορώντας να καταπολεμήσουν τα ολοφάνερα, δεν θα αρνηθούν μεν τα γραμμένα, θα διαβεβαιώσουν όμως ότι ακόμη τα προσδοκούν και ότι δεν έχει έλθει ακόμη ο Θεός Λόγος. Διότι, επαναλαμβάνοντας αυτό διαρκώς, δεν κοκκινίζουν από ντροπή, επιδεικνύοντας αναίδεια απέναντι στα οφθαλμοφανή γεγονότα.

Διότι, όπως ήδη ανέφερα προηγουμένως, ο άλλοτε τυφλός έχει ακόμη χαμηλότερη αντίληψη για τον Χριστό, και, μη έχοντας ακόμη μάθει ακριβώς ότι είναι κατά φύσιν Θεός, σκέφτεται και μιλάει γι' αυτόν ως για προφήτη, στον οποίο θα μπορούσε να αποδοθεί άμεμπτα η θεοσέβεια. Στον Χριστό όμως αυτό δεν αρμόζει καθόλου. Διότι είναι Θεός κατά φύσιν, δεχόμενος τη λατρεία όσων Τον σέβονται ως πνευματική θυσία. «Από τον αιώνα δεν ακούστηκε ότι άνοιξε κάποιος τα μάτια ανθρώπου που γεννήθηκε τυφλός.» Επειδή, όπως φαίνεται, πληγώθηκε βαθιά και πόνεσε από τις λοιδορίες εναντίον του Χριστού, και λυπήθηκε αφόρητα, επειδή τον χλεύασαν λέγοντας «Εσύ είσαι μαθητής εκείνου, εμείς όμως είμαστε μαθητές του Μωυσή», σπεύδει να υπερασπιστεί τον δικό του διδάσκαλο, και αντιπαραβάλλει κατά κάποιον τρόπο τα λαμπρά έργα του Σωτήρα μας με όσα τελέστηκαν μέσω του Μωυσή, δείχνοντας ότι όσο μεγαλύτερος είναι στη θαυματουργία, τόσο υπερέχει. Διότι, δεν είναι άραγε ανάγκη αυτός που επιτελεί το σπουδαιότερο να είναι οπωσδήποτε υπέρτερος και κατά τη δόξα; Αλλά αυτό είναι αναμφίβολο. Συγχρόνως δε, όπως είναι φυσικό, δηλώνει κάτι τέτοιο: ενώ μια αρχαιοτάτη προφητεία το έχει προαναγγείλει, λέγοντας τα εξής για την παρουσία του Χριστού: «Τότε», λέει, «θα ανοιχθούν τα μάτια των τυφλών», κανείς βέβαια προηγουμένως δεν θαυμάστηκε έχοντας κάνει κάτι τέτοιο, αλλά έχει εκπληρωθεί μέσω αυτού και μόνο, τον οποίο εσείς, δεν ξέρω πώς, λέει, δεν διστάσατε να τον αποκαλέσετε αμαρτωλό.

Αν και αναδείχθηκε μεγάλος χορός αγίων προφητών, και αμέτρητοι δίκαιοι μου αναφέρονται μέσα από τα ιερά γράμματα, ωστόσο «ποτέ από καταβολής κόσμου δεν ακούστηκε ότι κάποιος άνοιξε τα μάτια εκ γενετής τυφλού». Δεν είναι άραγε αυτός λοιπόν ο Χριστός που έφερε σε πέρας τα μηνύματα των προφητών, αυτός που οδήγησε στην εκπλήρωσή τους όσα είχαν από παλιά προαναγγελθεί; Διότι, αν κανένας άλλος εκτός από αυτόν δεν ανοίγει τα μάτια των τυφλών, τι θα αντισταθεί πλέον στην πίστη; Και τι θα ανατρέψει τη συγκατάθεση προς αυτόν; Ή πώς, εφόσον κάθε δισταγμός έχει πλέον παραμεριστεί, δεν θα προχωρήσει το μυστήριο της επίγνωσής του σαν σε ομαλότατο δρόμο;

Ομιλία ΝΣΤ΄. Και περνώντας ο Ιησούς, είδε έναν άνθρωπο τυφλό εκ γενετής. Και τον ρώτησαν οι μαθητές του, λέγοντας: «Ραββί, ποιος αμάρτησε, αυτός ή οι γονείς του, ώστε να γεννηθεί τυφλός;» 1. Και περνώντας ο Ιησούς, είδε έναν άνθρωπο τυφλό εκ γενετής. Επειδή είναι εξαιρετικά φιλάνθρωπος και φροντίζει για τη δική μας σωτηρία, και επειδή θέλει να φράξει τα στόματα των αγνωμόνων, δεν παραλείπει τίποτα από όσα αρμόζουν σε αυτόν, έστω κι αν δεν υπάρχει κανείς που να δίνει προσοχή. Αυτό εξάλλου γνωρίζοντας και ο Προφήτης έλεγε: «Για να δικαιωθείς στα λόγια σου, και να νικήσεις όταν κρίνεσαι». Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και εδώ, επειδή δεν αποδέχθηκαν το υψηλό νόημα των λόγων του, αλλά μάλιστα τον αποκάλεσαν δαιμονισμένο και επιχείρησαν να τον θανατώσουν, βγαίνοντας από το ιερό, θεραπεύει έναν τυφλό· αφενός καταπραΰνοντας τον θυμό τους με την απουσία του, αφετέρου μαλακώνοντας τη σκληρότητα και την απανθρωπιά τους μέσω της επιτέλεσης του θαύματος, και επιβεβαιώνοντας τα όσα είχε πει. Και επιτελεί ένα σημείο όχι τυχαίο, αλλά που τότε συνέβαινε για πρώτη φορά. Διότι, λέει, από καταβολής αιώνος δεν ακούστηκε ότι κάποιος άνοιξε τα μάτια ανθρώπου που γεννήθηκε τυφλός. Μάτια τυφλού ίσως τα άνοιξε κάποιος· ανθρώπου όμως που γεννήθηκε τυφλός, ποτέ μέχρι τώρα. Και ότι, βγαίνοντας από το ιερό, προχώρησε σε αυτό το έργο εσκεμμένα, είναι φανερό από το εξής: διότι ο ίδιος είδε τον τυφλό, δεν τον πλησίασε ο τυφλός. Και τον κοίταξε με τόση προσοχή, ώστε να κινήσει το ενδιαφέρον και των μαθητών του. Εξαιτίας αυτού ακριβώς προχώρησαν και στην ερώτηση.

Και γι' αυτά είναι οι ίδιοι μάρτυρες, λέγοντας τα εξής: «Ποτέ δεν εμφανίστηκε έτσι άνθρωπος στον Ισραήλ»· και, «Από καταβολής κόσμου δεν ακούστηκε ότι κάποιος άνοιξε τα μάτια εκ γενετής τυφλού»· και τα γεγονότα με τον Λάζαρο τέτοια ήταν, και όλα τα άλλα παρόμοια, καθώς και ο τρόπος της θαυματουργίας· όλα ήταν καινά και παράδοξα. Για ποιον λόγο, λοιπόν, λέει, διώκουν και εσένα και εμάς; Διότι δεν είστε από τον κόσμο.

Διότι, αν ήταν μαθητές του Μωυσή, θα ήταν και του Χριστού· όπως και ο ίδιος τους έλεγε: «Αν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε σε εμένα.» Δεν είπαν δε, ότι «εμείς ακούσαμε», αλλά ότι «Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός.» Αν και οι πρόγονοί τους τους τα ανήγγειλαν, λένε ότι έχουν ακριβή γνώση αυτών που παρέλαβαν εξ ακοής· Εκείνον όμως, τον οποίο έβλεπαν με τα μάτια τους να θαυματουργεί και τον οποίο άκουγαν να φθέγγεται θεία και ουράνια λόγια, αυτόν τον αποκαλούσαν πλάνο. Βλέπεις ανοησία που έχει δημιουργηθεί από την κακία; «Αποκρίθηκε ο άνθρωπος και τους είπε: "Σε αυτό ακριβώς βρίσκεται το θαυμαστό, στο ότι εσείς δεν γνωρίζετε από πού είναι, και όμως μου άνοιξε τα μάτια. Γνωρίζουμε δε ότι ο Θεός δεν εισακούει τους αμαρτωλούς· αλλά αν κάποιος είναι θεοσεβής και κάνει το θέλημά Του, αυτόν τον εισακούει. Από τότε που υπάρχει ο κόσμος, δεν ακούστηκε ποτέ ότι κάποιος άνοιξε τα μάτια ανθρώπου που γεννήθηκε τυφλός. Αν αυτός δεν ήταν από τον Θεό, δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα."» Εσείς, λέει, ω Ιουδαίοι, απορρίπτετε αυτόν που με θεράπευσε, επειδή δήθεν δεν γνωρίζετε γι' αυτόν «από πού είναι»· εγώ όμως λέω ότι γι' αυτό είναι ακόμη περισσότερο θαυμαστός, επειδή, αν και είναι άνθρωπος όχι από τους επισήμους μεταξύ σας ούτε από τους δοξασμένους, έχει τέτοια δύναμη, ώστε να είναι ολοφάνερο από παντού ότι κατέχει κάποια ανώτερη δύναμη, μη έχοντας ανάγκη από καμία ανθρώπινη βοήθεια. Έπειτα και επειδή προτρέχοντας μερικοί από αυτούς είπαν: «Πώς είναι δυνατόν ένας αμαρτωλός άνθρωπος να κάνει τέτοια θαύματα;»