Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 9:36

Εσύ, αφού αποχαιρέτησες την απείθεια εκείνων, αποδέχεσαι την πίστη. Διότι το «Εσύ» εισάγει μια τέτοιου είδους αντιδιαστολή προς τους άλλους. «Και ποιος είναι, Κύριε», λέει, «για να πιστέψω σε αυτόν;» Η ψυχή που έχει προκαταρτιστεί με σώφρονα λογισμό, και που ερευνά τον λόγο της αλήθειας με ελεύθερα τα μάτια της διάνοιας, καταπλέει ανεμπόδιστα σε αυτήν σαν σε λιμάνι, και πετυχαίνει χωρίς ταλαιπωρία την ανεύρεση του συμφέροντος. Απόδειξη δε των λεγομένων θα είναι και πάλι ο πρώην τυφλός. Διότι, έχοντας ήδη θαυμάσει το μυστήριο του Χριστού μέσα από πολλούς συλλογισμούς και έννοιες, αλλά και έχοντας εκπλαγεί από την άρρητη δύναμή Του, από εκείνα τα οποία όχι κάποιος άλλος, αλλά ο ίδιος δοκίμασε στον εαυτό του, βρίσκεται τόσο έτοιμος να πιστέψει, βαδίζοντας προς τούτο χωρίς καμία αναβολή. Διότι, ιδού, ρωτά σε ποιον πρέπει να προσφέρει την πίστη που έχει ήδη προοικοδομηθεί μέσα του.

Διότι, επειδή θεράπευσε τον εκ γενετής τυφλό, και εμφύτευσε σε αυτόν το γλυκό, αν και ασυνήθιστο για τον ίδιο, φως, δικαίως θαυμαζόταν από όλους. Αλλά αυτός που είχε απαλλαγεί από την πάθηση ανακρινόταν από τους Ιουδαίους και ομολογούσε τον ιατρό του. Όταν δε ο Χριστός τον συνάντησε, έλεγε: «Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού;». Και όταν εκείνος αναφώνησε, «Ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν;», απάντησε λέγοντας: «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλά μαζί σου εκείνος είναι». Εκείνος δε είπε: «Πιστεύω, Κύριε». Και τον προσκύνησε. Εντούτοις, πώς δεν είναι σε όλους προφανές ότι η θεία και ανώτατη φύση είναι εντελώς αόρατη; «Διότι τον Θεό δεν τον έχει δει ποτέ κανείς», σύμφωνα με τη Γραφή. Εάν λοιπόν, διαχωρίζοντας από τον εαυτό του το ανθρώπινο στοιχείο και έχοντας φανερωθεί ακριβώς με αυτόν τον τρόπο, ο εκ του Θεού Πατρός Λόγος αξίωνε να γίνεται πιστευτός γυμνός και μόνος, γιατί δεν παρότρυνε τον ευεργετηθέντα να αναλογιστεί μάλλον ποια μπορεί να είναι η φύση του Θεού, αλλά του υπέδειξε τον εαυτό του σωματικά, ώστε να τον βλέπει παρόντα με τα ίδια του τα μάτια; Διότι είπε: «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλά μαζί σου εκείνος είναι». Δεν θα πούμε άραγε ότι υπέδειξε τη σάρκα του; Β— Και βέβαια. Α— Έπειτα, πώς λοιπόν θα μπορούσε να ταυτιστεί με τη σάρκα, αν δεν νοούνταν καθ' ένωσιν, με το να είναι ο ίδιος ένα με το δικό του σώμα, όπως ακριβώς βεβαίως θα συνέβαινε και σε εμάς; Διότι θα μπορούσε κανείς να υποδείξει, όχι μερισμένα ούτε ατελώς, τον καθ' ημάς άνθρωπο, αυτόν δηλαδή που αποτελείται από ψυχή και σώμα, ακόμη και από μόνη τη σάρκα του.

Δεν πιστεύεις στα λόγια μου; Πίστεψε στον πέλεκυ· το σπρώχνω, και το ρίχνω· δώσε μου φωτιά, και το καίω. Αυτό είναι πάθος μέθης· ο νόμος τα τιμωρεί αυτά, και εσύ τα θεοποιείς; Μήπως δεν έχεις οφθαλμούς; Βλέπεις ότι υπάρχει ανάγκη να σου δημιουργήσω οφθαλμούς διά του λόγου; Επειδή και οι Ιουδαίοι τέτοιοι ήταν· οφθαλμούς είχαν, και δεν έβλεπαν· ο τυφλός δεν είχε, και έβλεπε. Λέει στον τυφλό ο Χριστός: «Πιστεύεις εσύ στον Υιό του Θεού;» Και εκείνος λέει: «Πιστεύω», και προσκύνησε· ενώ οι Ιουδαίοι, αν και έβλεπαν, σταύρωσαν. Ο τυφλός προσκυνά, και ο βλέπων σταυρώνει· γι' αυτό λέει: «Για κρίση ήλθα εγώ στον κόσμο τούτον, ώστε οι μη βλέποντες να δουν, και οι βλέποντες να γίνουν τυφλοί». Μήπως τάχα έχεις οφθαλμούς;

Ομιλία ΝΘ΄. Και τον έβγαλαν έξω· και άκουσε ο Ιησούς ότι τον έβγαλαν έξω· και, αφού τον βρήκε, του είπε: «Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού;» Εκείνος αποκρίθηκε και είπε: «Και ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν;» και τα λοιπά.

Τέτοια είναι τα έπαθλα της αλήθειας. Έτσι κι εμείς, αν εγκαταλείψουμε εδώ τα χρήματα, θα βρούμε εκεί παρρησία· αν εδώ προσφέρουμε στους θλιβομένους, θα αναπαυθούμε στους ουρανούς· αν υβριστούμε για τον Θεό, θα τιμηθούμε και εδώ και εκεί. Και όταν τον έδιωξαν από τον ναό, τον βρήκε ο Ιησούς. Ο ευαγγελιστής δείχνει ότι για αυτόν ακριβώς τον λόγο ήλθε, για να τον συναντήσει. Και δες με τι τον ανταμείβει: με το κορυφαίο των αγαθών. Διότι φανέρωσε τον Εαυτό Του σε αυτόν που προηγουμένως Τον αγνοούσε, και τον συμπεριέλαβε στη χορεία των δικών Του μαθητών. Εσύ δε πρόσεξε πώς ο ευαγγελιστής εξηγεί με ακρίβεια τα γεγονότα. Διότι, όταν Εκείνος τον ρώτησε: «Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού;», αυτός απαντά: «Κύριε, και ποιος είναι;». Επειδή δεν Τον γνώριζε ακόμη, παρόλο που είχε θεραπευθεί. Διότι ήταν τυφλός προτού έλθει προς τον ευεργέτη, και μετά τη θεραπεία διασυρόταν από εκείνους τους κύνες. Όπως ακριβώς, λοιπόν, ένας αγωνοθέτης υποδέχεται έναν αθλητή που έχει κοπιάσει πολύ και έχει στεφανωθεί. Και τι του λέγει; «Πιστεύεις στον Υιό του Θεού;». Τι σημαίνει αυτό; Μετά από τόση αντιλογία με τους Ιουδαίους, μετά από τόσα λόγια, τον ρωτά αν πιστεύει; Όχι επειδή το αγνοεί, αλλά επειδή θέλει να του φανερώσει τον Εαυτό Του και να δείξει ότι εκτιμά πολύ την πίστη του. «Με ύβρισε τόσο μεγάλο πλήθος», λέγει, «αλλά δεν δίνω καμία σημασία στα λόγια τους· ένα μόνο με ενδιαφέρει, το να πιστέψεις εσύ». Διότι είναι προτιμότερος ένας που κάνει το θέλημα του Κυρίου, παρά μυριάδες παράνομοι.

«Και ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν;» Τα λόγια αυτά φανερώνουν ψυχή που ποθεί και αναζητά διακαώς. Εκείνον για τον οποίο συζήτησε τόσα πολλά, αυτόν αγνοεί, για να κατανοήσεις τη φιλαλήθειά του. Διότι δεν τον είχε δει ακόμη. Του λέει: «Και τον έχεις δει, και εκείνος που μιλάει μαζί σου, αυτός είναι». Δεν είπε, «Εγώ είμαι», αλλά εκφράστηκε με τρόπο μετριοπαθή και συγκρατημένο: «Και τον έχεις δει». Αυτό όμως ήταν ακόμη ασαφές· γι' αυτό πρόσθεσε το πιο ξεκάθαρο: «Εκείνος που μιλάει μαζί σου, αυτός είναι». Λέει: «Πιστεύω, Κύριε»· και αμέσως τον προσκύνησε.

Αποκρύπτεται δε από τους Ιουδαίους, για να μην αυξήσουν και αυτοί τον φθόνο τους εναντίον του· διότι το άκουσμα του οράματος άλλους τους οδηγεί στην πίστη, ενώ άλλους τους εξάπτει προς φθόνο. Γνωρίζει δηλαδή τον φθόνο των Ιουδαίων, ότι δεν θέλουν να είναι αυτός ο Χριστός, αλλά και εάν κάποιος τον ομολογήσει ως Χριστό, είχαν διατάξει να αποβάλλεται από τη συναγωγή. Και ο ίδιος βέβαια ομολόγησε τον εαυτό του ως Χριστό στη Σαμαρείτιδα και στον τυφλό· διότι, όταν εκείνη μιλούσε για τον Μεσσία Χριστό, αυτός είπε: «Εγώ είμαι, που σου μιλώ»· και στον άλλο, που ρωτούσε: «Και ποιος είναι, Κύριε, ο Υιός του Θεού, για να πιστέψω σε αυτόν;», λέει και σε αυτόν ότι: «και τον έχεις δει και αυτός που μιλάει μαζί σου εκείνος είναι». Εκείνος δε είπε: «Πιστεύω, Κύριε· και τον προσκύνησε». Σε αυτούς μεν, λοιπόν, επειδή είναι ταπεινοί και γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι εάν ακούσουν, θα πιστέψουν εύκολα, φανερώνει τον εαυτό του· σε αυτούς όμως που νομίζουν ότι είναι ανώτεροι, στους Φαρισαίους και στους γραμματείς, αποκρύπτει τον εαυτό του, όχι για να παραμείνουν άπιστοι, αλλά για να κατευνάσει τον φθόνο τους και σιγά-σιγά, μέσα από τις θεοσημείες του, να τους διασώσει οδηγώντας τους στην πίστη. Γι' αυτό και έλεγε: «αν δεν πιστεύετε σε εμένα, πιστέψτε τουλάχιστον στα έργα μου» και ότι «τα έργα τα οποία εγώ κάνω στο όνομα του Πατέρα μου μαρτυρούν για εμένα ότι εγώ είμαι αυτός» και ότι «εσείς έχετε στείλει απεσταλμένους στον Ιωάννη και εκείνος μαρτύρησε την αλήθεια».

Από το κατά Ιωάννην άγιο Ευαγγέλιο. Άκουσε ο Ιησούς ότι έβγαλαν τον άλλοτε τυφλό έξω, και αφού τον βρήκε του είπε: Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού; Εκείνος αποκρίθηκε και είπε: Και ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν; Του είπε δε ο Ιησούς: Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλάει μαζί σου, εκείνος είναι. Ο δε είπε: Πιστεύω, Κύριε, και τον προσκύνησε.

«Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού;» Εκείνος αποκρίθηκε και είπε: «Και ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν;» Και ο Ιησούς του είπε: «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλάει μαζί σου, εκείνος είναι.» Και εκείνος είπε: «Πιστεύω, Κύριε»· και τον προσκύνησε. Όσο μεν περίμεναν ότι ο άνθρωπος θα έλεγε πράγματα ευάρεστα σε αυτούς, τον προσκαλούσαν και τον ρωτούσαν, και αυτό όχι μόνο μία φορά· όταν όμως κατάλαβαν από τις απαντήσεις του ότι δεν φρονεί τα δικά τους, αλλά τάσσεται με το μέρος της αλήθειας, τον εξουθενώνουν θεωρώντας τον ως γεννημένο μέσα σε αμαρτίες· προβάλλοντάς του εντελώς ανόητα την τύφλωσή του, και νομίζοντας ότι ως καταδικασμένος και πριν από τη γέννησή του καταδικάστηκε να γεννηθεί τυφλός, πράγμα που στερούνταν λογικής· και τον εκδιώκουν έξω από το ιερό ως ομολογητή της αλήθειας οι υιοί του ψεύδους. Αλλά δες το κέρδος: Εκδιώχθηκε από το ιερό, και αμέσως τον βρήκε ο Δεσπότης του ιερού· ατιμάστηκε φαινομενικά για τον Χριστό, και τιμήθηκε με την επίγνωση του Υιού του Θεού. Διότι, λέει, τον βρήκε ο Ιησούς, σαν να είχε έλθει επίτηδες για αυτό, για να τον παρηγορήσει, όπως ακριβώς ένας αγωνοθέτης υποδέχεται έναν αθλητή που κόπιασε πολύ και στεφανώθηκε. Και τι λέει; «Πιστεύεις στον Υιό του Θεού;» Τι σημαίνει αυτό; Μετά από τόση αντιλογία προς τους Ιουδαίους, μετά από τόσα λόγια τον ρωτά αν πιστεύει; Δεν το κάνει αυτό επειδή αγνοεί την πίστη του, αλλά επειδή επιθυμεί να κάνει τον εαυτό του γνωστό στον τυφλό.

Διότι, επειδή δεν Τον είχε δει καθόλου ούτε μετά τη θεραπεία (πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού τον περιέφεραν δεξιά και αριστερά τα χείριστα σκυλιά, οι Ιουδαίοι;), για τον λόγο αυτόν τον ρωτά τώρα, ώστε όταν εκείνος ρωτήσει: «Και ποιος είναι ο Υιός του Θεού;» στη συνέχεια να του φανερώσει τον εαυτό Του. Συγχρόνως δε του δείχνει ότι εκτιμά πολύ την πίστη του, σαν να έλεγε: «Με ύβρισε τόσο μεγάλο πλήθος, αλλά εγώ δεν δίνω καμία σημασία σε αυτούς· ένα με νοιάζει, το να πιστέψεις εσύ». Και εκείνος ρώτησε: «Και ποιος είναι, Κύριε, ο Υιός του Θεού;» Προέφερε λόγια ψυχής που ποθούσε. Και Εκείνος είπε: «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλά μαζί σου, εκείνος είναι». Δεν είπε: «Εγώ είμαι αυτός που σε θεράπευσε, που σου είπε: Πήγαινε, νίψου», αλλά συγκρατημένα μεν στην αρχή και ασαφώς είπε: «Και τον έχεις δει»· έπειτα δε πιο φανερά: «Και αυτός που μιλά μαζί σου, εκείνος είναι». Φαίνεται δε ότι ο Κύριος είπε επίτηδες το «Τον έχεις δει», ώστε με κάθε τρόπο να του φέρει στη μνήμη τη θεραπεία του, και ότι από Εκείνον έλαβε τη δύναμη της οράσεως. Και εκείνος αμέσως πιστεύει, και επιδεικνύει έργο θερμής και αληθινής πίστεως με το να Τον προσκυνήσει, επιβεβαιώνοντας τον λόγο με το έργο, και αποδεικνύοντας ότι Τον δοξάζει ως Θεό· διότι ασφαλώς θεωρείται νόμιμο η προσκύνηση να απονέμεται μόνο στον Θεό. Να εκλάβεις δε αυτό το θαύμα ως επιτελεσθέν και πνευματικώς.

Διότι τότε θα προσκυνήσει περισσότερο τον Χριστό, ως κάποιον που φαίνεται μεν ως άνθρωπος, αλλά είναι και Υιός του Θεού. Διότι δεν είναι άλλος ο Υιός του Θεού και άλλος αυτός που γεννήθηκε από τη Μαρία (γιατί αυτό είναι το ασέβημα του Νεστορίου), αλλά ένας και ο αυτός Υιός του Θεού και του ανθρώπου. Διότι δες πώς ο Κύριος, όταν ο πρώην τυφλός είπε «Και ποιος είναι ο Υιός του Θεού, για να πιστέψω σε αυτόν;», του λέει «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλά μαζί σου, εκείνος είναι.» Ποιος λοιπόν ήταν αυτός που μιλούσε; Δεν ήταν οπωσδήποτε αυτός που γεννήθηκε από τη Μαρία; Ο ίδιος όμως είναι και Υιός του Θεού, επομένως δεν είναι άλλος και άλλος. Γι' αυτό και η αγία Μαρία είναι κυρίως Θεοτόκος, εφόσον γέννησε τον Υιό του Θεού που έγινε σάρκα, ο οποίος είναι αδιαίρετος και ένας αν και διπλός, ο οποίος είναι ο Χριστός και Κύριος. «Και είπε ο Ιησούς: Για κρίση ήλθα εγώ σε τούτο τον κόσμο, ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να δουν, και αυτοί που βλέπουν να γίνουν τυφλοί. Και τα άκουσαν αυτά κάποιοι από τους Φαρισαίους που ήταν μαζί του και του είπαν: Μήπως είμαστε και εμείς τυφλοί; Τους είπε ο Ιησούς: Αν ήσασταν τυφλοί, δεν θα είχατε αμαρτία. Τώρα όμως λέτε ότι βλέπουμε, επομένως η αμαρτία σας παραμένει.»