Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 9:38

Διότι από τη θάλασσα και τους ανέμους που Τον υπάκουσαν, γνώρισαν τη θεότητά Του. Επομένως, από μεν τις ενέργειες προέρχεται η γνώση, από δε τη γνώση η προσκύνηση. Πιστεύεις ότι μπορώ να το κάνω αυτό; «Πιστεύω, Κύριε», και Τον προσκύνησε. Έτσι, η μεν προσκύνηση ακολουθεί την πίστη, η δε πίστη βεβαιώνεται από τη δύναμη. Εάν πάλι λες ότι αυτός που πιστεύει ταυτόχρονα και γνωρίζει, από αυτά που πιστεύει, από αυτά και γνωρίζει· ή και αντίστροφα, από αυτά που γνωρίζει, από αυτά και πιστεύει. Γνωρίζουμε δε τον Θεό από τη δύναμή Του. Ώστε, πιστεύουμε μεν σε Αυτόν που γνωρίσαμε, προσκυνούμε δε Αυτόν στον οποίο πιστέψαμε.

Για αυτήν λοιπόν την αιτία, πολύ προνοητικά πάλι ο Κύριος, ερωτώμενος «Ποιος είναι ο Υιός του Θεού;», δεν είπε «Εγώ»· διότι υπήρχε η πιθανότητα, όπως ήταν φυσικό, να υποθέσουν κάποιοι ασύνετα ότι με αυτό υποδηλωνόταν μόνο ο Λόγος που φανερώθηκε από τον Θεό και Πατέρα. Αλλά προαποδεικνύοντας τον εαυτό Του για εκείνους που φαίνονταν να αμφιβάλλουν με το να πει «Και τον έχεις δει», καταδεικνύει και τον Λόγο που ενοικεί στη σάρκα, λέγοντας πάλι και προσθέτοντας «Και εκείνος που μιλάει μαζί σου, αυτός είναι». Βλέπεις λοιπόν πόσο μεγάλη ένωση έχει ο Λόγος· διότι δεν έθεσε διαφορά, αλλά λέει ότι είναι ο ίδιος, και αυτός που υποπίπτει στα μάτια του σώματος, και αυτός που γνωρίζεται από την ομιλία. Είναι λοιπόν εντελώς απαίδευτο και ασεβές να λένε κάποιοι απερίσκεπτα: «Ο άνθρωπος του Χριστού»· διότι, όντας Θεός, έγινε άνθρωπος αδιαίρετος, όσον αφορά το ότι παραμένει Θεός και Υιός και με την πρόσληψη της σάρκας, καθώς σε αυτά έγκειται η τελειότατη ομολογία και γνώση της πίστης σε Αυτόν. <Εκείνος δε είπε: Πιστεύω, Κύριε· και Τον προσκύνησε.> Γρήγορος, εννοώ, στην ομολογία της πίστης, και θερμός στην ευσέβεια στάθηκε ο άλλοτε τυφλός.

Διότι, επειδή θεράπευσε τον εκ γενετής τυφλό, και εμφύτευσε σε αυτόν το γλυκό, αν και ασυνήθιστο για τον ίδιο, φως, δικαίως θαυμαζόταν από όλους. Αλλά αυτός που είχε απαλλαγεί από την πάθηση ανακρινόταν από τους Ιουδαίους και ομολογούσε τον ιατρό του. Όταν δε ο Χριστός τον συνάντησε, έλεγε: «Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού;». Και όταν εκείνος αναφώνησε, «Ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν;», απάντησε λέγοντας: «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλά μαζί σου εκείνος είναι». Εκείνος δε είπε: «Πιστεύω, Κύριε». Και τον προσκύνησε. Εντούτοις, πώς δεν είναι σε όλους προφανές ότι η θεία και ανώτατη φύση είναι εντελώς αόρατη; «Διότι τον Θεό δεν τον έχει δει ποτέ κανείς», σύμφωνα με τη Γραφή. Εάν λοιπόν, διαχωρίζοντας από τον εαυτό του το ανθρώπινο στοιχείο και έχοντας φανερωθεί ακριβώς με αυτόν τον τρόπο, ο εκ του Θεού Πατρός Λόγος αξίωνε να γίνεται πιστευτός γυμνός και μόνος, γιατί δεν παρότρυνε τον ευεργετηθέντα να αναλογιστεί μάλλον ποια μπορεί να είναι η φύση του Θεού, αλλά του υπέδειξε τον εαυτό του σωματικά, ώστε να τον βλέπει παρόντα με τα ίδια του τα μάτια; Διότι είπε: «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλά μαζί σου εκείνος είναι». Δεν θα πούμε άραγε ότι υπέδειξε τη σάρκα του; Β— Και βέβαια. Α— Έπειτα, πώς λοιπόν θα μπορούσε να ταυτιστεί με τη σάρκα, αν δεν νοούνταν καθ' ένωσιν, με το να είναι ο ίδιος ένα με το δικό του σώμα, όπως ακριβώς βεβαίως θα συνέβαινε και σε εμάς; Διότι θα μπορούσε κανείς να υποδείξει, όχι μερισμένα ούτε ατελώς, τον καθ' ημάς άνθρωπο, αυτόν δηλαδή που αποτελείται από ψυχή και σώμα, ακόμη και από μόνη τη σάρκα του.

Δεν πιστεύεις στα λόγια μου; Πίστεψε στον πέλεκυ· το σπρώχνω, και το ρίχνω· δώσε μου φωτιά, και το καίω. Αυτό είναι πάθος μέθης· ο νόμος τα τιμωρεί αυτά, και εσύ τα θεοποιείς; Μήπως δεν έχεις οφθαλμούς; Βλέπεις ότι υπάρχει ανάγκη να σου δημιουργήσω οφθαλμούς διά του λόγου; Επειδή και οι Ιουδαίοι τέτοιοι ήταν· οφθαλμούς είχαν, και δεν έβλεπαν· ο τυφλός δεν είχε, και έβλεπε. Λέει στον τυφλό ο Χριστός: «Πιστεύεις εσύ στον Υιό του Θεού;» Και εκείνος λέει: «Πιστεύω», και προσκύνησε· ενώ οι Ιουδαίοι, αν και έβλεπαν, σταύρωσαν. Ο τυφλός προσκυνά, και ο βλέπων σταυρώνει· γι' αυτό λέει: «Για κρίση ήλθα εγώ στον κόσμο τούτον, ώστε οι μη βλέποντες να δουν, και οι βλέποντες να γίνουν τυφλοί». Μήπως τάχα έχεις οφθαλμούς;

«Και ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν;» Τα λόγια αυτά φανερώνουν ψυχή που ποθεί και αναζητά διακαώς. Εκείνον για τον οποίο συζήτησε τόσα πολλά, αυτόν αγνοεί, για να κατανοήσεις τη φιλαλήθειά του. Διότι δεν τον είχε δει ακόμη. Του λέει: «Και τον έχεις δει, και εκείνος που μιλάει μαζί σου, αυτός είναι». Δεν είπε, «Εγώ είμαι», αλλά εκφράστηκε με τρόπο μετριοπαθή και συγκρατημένο: «Και τον έχεις δει». Αυτό όμως ήταν ακόμη ασαφές· γι' αυτό πρόσθεσε το πιο ξεκάθαρο: «Εκείνος που μιλάει μαζί σου, αυτός είναι». Λέει: «Πιστεύω, Κύριε»· και αμέσως τον προσκύνησε.

Αποκρύπτεται δε από τους Ιουδαίους, για να μην αυξήσουν και αυτοί τον φθόνο τους εναντίον του· διότι το άκουσμα του οράματος άλλους τους οδηγεί στην πίστη, ενώ άλλους τους εξάπτει προς φθόνο. Γνωρίζει δηλαδή τον φθόνο των Ιουδαίων, ότι δεν θέλουν να είναι αυτός ο Χριστός, αλλά και εάν κάποιος τον ομολογήσει ως Χριστό, είχαν διατάξει να αποβάλλεται από τη συναγωγή. Και ο ίδιος βέβαια ομολόγησε τον εαυτό του ως Χριστό στη Σαμαρείτιδα και στον τυφλό· διότι, όταν εκείνη μιλούσε για τον Μεσσία Χριστό, αυτός είπε: «Εγώ είμαι, που σου μιλώ»· και στον άλλο, που ρωτούσε: «Και ποιος είναι, Κύριε, ο Υιός του Θεού, για να πιστέψω σε αυτόν;», λέει και σε αυτόν ότι: «και τον έχεις δει και αυτός που μιλάει μαζί σου εκείνος είναι». Εκείνος δε είπε: «Πιστεύω, Κύριε· και τον προσκύνησε». Σε αυτούς μεν, λοιπόν, επειδή είναι ταπεινοί και γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι εάν ακούσουν, θα πιστέψουν εύκολα, φανερώνει τον εαυτό του· σε αυτούς όμως που νομίζουν ότι είναι ανώτεροι, στους Φαρισαίους και στους γραμματείς, αποκρύπτει τον εαυτό του, όχι για να παραμείνουν άπιστοι, αλλά για να κατευνάσει τον φθόνο τους και σιγά-σιγά, μέσα από τις θεοσημείες του, να τους διασώσει οδηγώντας τους στην πίστη. Γι' αυτό και έλεγε: «αν δεν πιστεύετε σε εμένα, πιστέψτε τουλάχιστον στα έργα μου» και ότι «τα έργα τα οποία εγώ κάνω στο όνομα του Πατέρα μου μαρτυρούν για εμένα ότι εγώ είμαι αυτός» και ότι «εσείς έχετε στείλει απεσταλμένους στον Ιωάννη και εκείνος μαρτύρησε την αλήθεια».

Από το κατά Ιωάννην άγιο Ευαγγέλιο. Άκουσε ο Ιησούς ότι έβγαλαν τον άλλοτε τυφλό έξω, και αφού τον βρήκε του είπε: Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού; Εκείνος αποκρίθηκε και είπε: Και ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν; Του είπε δε ο Ιησούς: Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλάει μαζί σου, εκείνος είναι. Ο δε είπε: Πιστεύω, Κύριε, και τον προσκύνησε.

«Εσύ πιστεύεις στον Υιό του Θεού;» Εκείνος αποκρίθηκε και είπε: «Και ποιος είναι, Κύριε, για να πιστέψω σε αυτόν;» Και ο Ιησούς του είπε: «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλάει μαζί σου, εκείνος είναι.» Και εκείνος είπε: «Πιστεύω, Κύριε»· και τον προσκύνησε. Όσο μεν περίμεναν ότι ο άνθρωπος θα έλεγε πράγματα ευάρεστα σε αυτούς, τον προσκαλούσαν και τον ρωτούσαν, και αυτό όχι μόνο μία φορά· όταν όμως κατάλαβαν από τις απαντήσεις του ότι δεν φρονεί τα δικά τους, αλλά τάσσεται με το μέρος της αλήθειας, τον εξουθενώνουν θεωρώντας τον ως γεννημένο μέσα σε αμαρτίες· προβάλλοντάς του εντελώς ανόητα την τύφλωσή του, και νομίζοντας ότι ως καταδικασμένος και πριν από τη γέννησή του καταδικάστηκε να γεννηθεί τυφλός, πράγμα που στερούνταν λογικής· και τον εκδιώκουν έξω από το ιερό ως ομολογητή της αλήθειας οι υιοί του ψεύδους. Αλλά δες το κέρδος: Εκδιώχθηκε από το ιερό, και αμέσως τον βρήκε ο Δεσπότης του ιερού· ατιμάστηκε φαινομενικά για τον Χριστό, και τιμήθηκε με την επίγνωση του Υιού του Θεού. Διότι, λέει, τον βρήκε ο Ιησούς, σαν να είχε έλθει επίτηδες για αυτό, για να τον παρηγορήσει, όπως ακριβώς ένας αγωνοθέτης υποδέχεται έναν αθλητή που κόπιασε πολύ και στεφανώθηκε. Και τι λέει; «Πιστεύεις στον Υιό του Θεού;» Τι σημαίνει αυτό; Μετά από τόση αντιλογία προς τους Ιουδαίους, μετά από τόσα λόγια τον ρωτά αν πιστεύει; Δεν το κάνει αυτό επειδή αγνοεί την πίστη του, αλλά επειδή επιθυμεί να κάνει τον εαυτό του γνωστό στον τυφλό.